Luận văn thạc sĩ phòng ngừa tội phạm hối lộ ở việt nam thực trạng và giải pháp

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu phòng ngừa tội phạm hối lộ ở việt nam thực trạng và giải pháp, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp hoàn thiện trong lĩnh vực .

• Tác giả: Nguyễn Văn Tùng
• Người hướng dẫn: GS, TS. Đỗ Ngọc Quang
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật hình sự
• Đề tài: Phòng Ngừa Tội Phạm Hối Lộ Ở Việt Nam Thực Trạng Và Giải Pháp
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2005
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG I: NHẬN THỨC CHUNG VỀ PHÒNG NGỪA TỘI PHẠM HỐI LỘ
• 1.1. Nhận thức chung về tội phạm hối lộ
• 1.2. Nhận thức chung về phòng ngừa tội phạm hối lộ
• 2. CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG TÌNH HÌNH TỔ CHỨC PHÒNG NGỪA TỘI PHẠM HỐI LỘ Ở VIỆT NAM
• 2.1. Tình hình tội phạm hối lộ ở nước ta từ năm 1999 đến năm 2004
• 2.2. Tình hình tổ chức phòng ngừa tội phạm hối lộ
• 3. CHƯƠNG III: NÂNG CAO HIỆU QUẢ TỔ CHỨC PHÒNG NGỪA TỘI PHẠM HỐI LỘ Ở VIỆT NAM
• 3.1. Dự báo tình hình tội phạm hối lộ đến năm 2010
• 3.2. Nâng cao hiệu quả tổ chức các biện pháp phòng ngừa tội phạm hối lộ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về phòng ngừa tội phạm hối lộ ở Việt Nam

Phòng ngừa tội phạm hối lộ là một trong những vấn đề cấp bách trong bối cảnh hiện nay tại Việt Nam. Tội phạm hối lộ không chỉ gây thiệt hại cho ngân sách nhà nước mà còn làm suy giảm lòng tin của người dân vào các cơ quan nhà nước. Để hiểu rõ hơn về vấn đề này, cần phân tích các khái niệm cơ bản và thực trạng hiện tại.

1.1. Khái niệm tội phạm hối lộ và phòng ngừa

Tội phạm hối lộ được định nghĩa là hành vi đưa hoặc nhận lợi ích vật chất nhằm mục đích làm sai lệch hoạt động của cơ quan nhà nước. Phòng ngừa tội phạm hối lộ bao gồm các biện pháp nhằm ngăn chặn và giảm thiểu các hành vi này.

1.2. Tình hình tội phạm hối lộ ở Việt Nam

Từ năm 1999 đến nay, tình hình tội phạm hối lộ ở Việt Nam diễn biến phức tạp. Số liệu cho thấy số vụ án liên quan đến hối lộ ngày càng gia tăng, đặc biệt trong các lĩnh vực như xây dựng, y tế và giáo dục.

II. Thách thức trong công tác phòng ngừa tội phạm hối lộ

Công tác phòng ngừa tội phạm hối lộ ở Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức lớn. Những yếu tố như sự thiếu minh bạch trong quản lý nhà nước, sự yếu kém trong công tác kiểm tra, giám sát đã tạo điều kiện cho tội phạm hối lộ phát triển.

2.1. Thiếu minh bạch trong quản lý nhà nước

Sự thiếu minh bạch trong các quy trình hành chính và quản lý tài chính là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng hối lộ. Người dân không có đủ thông tin để giám sát hoạt động của các cơ quan nhà nước.

2.2. Yếu kém trong công tác kiểm tra giám sát

Công tác kiểm tra và giám sát của các cơ quan chức năng còn nhiều hạn chế. Điều này dẫn đến việc không phát hiện kịp thời các hành vi hối lộ, làm cho tội phạm này ngày càng gia tăng.

III. Phương pháp phòng ngừa tội phạm hối lộ hiệu quả

Để phòng ngừa tội phạm hối lộ, cần áp dụng nhiều phương pháp khác nhau. Các biện pháp này không chỉ bao gồm việc hoàn thiện hệ thống pháp luật mà còn cần cải cách hành chính và nâng cao ý thức của cán bộ, công chức.

3.1. Hoàn thiện hệ thống pháp luật

Cần có những quy định pháp luật rõ ràng và nghiêm khắc hơn về tội phạm hối lộ. Điều này sẽ tạo ra khung pháp lý vững chắc để xử lý các hành vi vi phạm.

3.2. Cải cách hành chính và nâng cao ý thức cán bộ

Cải cách hành chính là một trong những giải pháp quan trọng để giảm thiểu tình trạng hối lộ. Đồng thời, cần nâng cao ý thức trách nhiệm và đạo đức nghề nghiệp của cán bộ, công chức.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Việc áp dụng các biện pháp phòng ngừa tội phạm hối lộ đã mang lại những kết quả tích cực. Nhiều vụ án đã được phát hiện và xử lý kịp thời, góp phần làm trong sạch bộ máy nhà nước.

4.1. Kết quả đạt được trong công tác phòng ngừa

Nhiều cơ quan đã thực hiện tốt công tác phòng ngừa tội phạm hối lộ, từ đó giảm thiểu số vụ án liên quan đến hối lộ. Điều này cho thấy sự quyết tâm của nhà nước trong việc đấu tranh chống tham nhũng.

4.2. Những bài học kinh nghiệm từ thực tiễn

Các bài học từ thực tiễn cho thấy rằng, việc kết hợp giữa pháp luật và giáo dục ý thức là rất cần thiết. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng để đạt được hiệu quả cao nhất.

V. Kết luận và hướng đi tương lai trong phòng ngừa tội phạm hối lộ

Để phòng ngừa tội phạm hối lộ hiệu quả, cần có sự đồng bộ trong các giải pháp. Việc nâng cao nhận thức của toàn xã hội về tội phạm hối lộ là rất quan trọng.

5.1. Tầm quan trọng của việc nâng cao nhận thức

Nâng cao nhận thức của người dân và cán bộ về tác hại của tội phạm hối lộ sẽ giúp tạo ra một môi trường trong sạch hơn. Điều này cần được thực hiện thông qua các chương trình giáo dục và truyền thông.

5.2. Định hướng phát triển trong tương lai

Trong tương lai, cần tiếp tục hoàn thiện các chính sách và pháp luật liên quan đến phòng ngừa tội phạm hối lộ. Đồng thời, cần tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng để đạt được hiệu quả cao nhất.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Tội phạm hối lộ là một trong những loại tội phạm tham nhũng nguy hiểm nhất, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động bình thường của bộ máy nhà nước và làm suy giảm lòng tin của nhân dân đối với Đảng và Nhà nước. Từ năm 1999 đến 2004, theo thống kê của các cơ quan chức năng, số vụ án hình sự về tội phạm hối lộ được khởi tố, điều tra và truy tố trung bình mỗi năm khoảng 30 vụ với gần 70 bị can. Tuy nhiên, thực tế cho thấy số lượng tội phạm hối lộ bị phát hiện chỉ chiếm khoảng 0,1% tổng số vụ thực tế, phần lớn tội phạm này vẫn nằm trong phạm trù tội phạm ẩn, chưa được phát hiện hoặc chưa được đưa vào thống kê chính thức.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là đánh giá thực trạng, nguyên nhân và điều kiện phát sinh tội phạm hối lộ ở Việt Nam trong giai đoạn 1999-2004, phân tích các dấu hiệu pháp lý hình sự của tội phạm này và đề xuất các giải pháp phòng ngừa hiệu quả. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các hoạt động phòng ngừa tội phạm hối lộ trong bộ máy nhà nước và các tổ chức xã hội tại Việt Nam, với ý nghĩa quan trọng trong việc bảo vệ sự hoạt động đúng đắn của bộ máy nhà nước, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và củng cố niềm tin của nhân dân.

Các số liệu thống kê cho thấy tội phạm hối lộ xảy ra phổ biến trong nhiều lĩnh vực như y tế, giáo dục, giao thông, xây dựng cơ sở hạ tầng, và các hoạt động quản lý nhà nước khác. Hậu quả của tội phạm này không chỉ là thất thoát tài sản nhà nước lớn mà còn làm suy giảm niềm tin của nhà đầu tư nước ngoài, gây cản trở sự phát triển kinh tế xã hội. Do đó, việc nghiên cứu và đề xuất các biện pháp phòng ngừa tội phạm hối lộ là cấp thiết và có ý nghĩa thực tiễn sâu sắc.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh về phòng chống tham nhũng, kết hợp với các lý thuyết về tội phạm học và quản lý nhà nước. Hai mô hình nghiên cứu chính được áp dụng gồm:

1. Mô hình phòng ngừa tội phạm xã hội học: Nhấn mạnh vai trò của các yếu tố xã hội, kinh tế, chính trị trong việc hình thành và phát triển tội phạm hối lộ, từ đó đề xuất các biện pháp phòng ngừa mang tính xã hội và pháp luật.

2. Mô hình quản lý nhà nước và pháp luật: Tập trung vào việc hoàn thiện hệ thống pháp luật, cơ chế quản lý, kiểm tra, giám sát hoạt động của cán bộ, công chức nhằm ngăn chặn và xử lý hành vi hối lộ.

Các khái niệm chính được làm rõ bao gồm: tội phạm hối lộ (gồm tội nhận hối lộ, đưa hối lộ và làm môi giới hối lộ), phòng ngừa tội phạm hối lộ, dấu hiệu pháp lý hình sự của tội phạm hối lộ, và các biện pháp phòng ngừa chung và riêng.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu kết hợp giữa phân tích lý luận và thực tiễn, bao gồm:

• Phân tích tài liệu: Tổng hợp, đánh giá các văn bản pháp luật, các công trình nghiên cứu trước đây, báo cáo thống kê của các cơ quan chức năng về tội phạm hối lộ.

• Phương pháp thống kê: Thu thập và phân tích số liệu về tình hình tội phạm hối lộ từ năm 1999 đến 2004, bao gồm số vụ án, số bị can, mức hình phạt, lĩnh vực xảy ra tội phạm.

• Phương pháp so sánh: So sánh số liệu và thực trạng phòng ngừa tội phạm hối lộ ở Việt Nam với các nghiên cứu và báo cáo quốc tế để đánh giá mức độ hiệu quả và tồn tại.

• Phương pháp hệ thống: Xem xét toàn diện các yếu tố liên quan đến tội phạm hối lộ, từ nguyên nhân, điều kiện phát sinh đến các biện pháp phòng ngừa.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ số liệu thống kê từ các cơ quan Công an, Viện Kiểm sát, Tòa án nhân dân tối cao và các báo cáo thanh tra trong giai đoạn 1999-2004. Phương pháp chọn mẫu là chọn toàn bộ dữ liệu có sẵn để đảm bảo tính đại diện và khách quan. Timeline nghiên cứu tập trung vào giai đoạn 1999-2004, với việc cập nhật các số liệu và phân tích tình hình thực tế trong khoảng thời gian này.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tỷ lệ phát hiện tội phạm hối lộ rất thấp: Trong giai đoạn 2002-2004, trung bình mỗi năm có khoảng 30 vụ án tội phạm hối lộ được khởi tố với 70 bị can, chiếm khoảng 0,1% tổng số vụ thực tế theo ước tính. Điều này cho thấy phần lớn tội phạm hối lộ vẫn chưa bị phát hiện hoặc không được thống kê chính thức.

2. Tội phạm hối lộ xảy ra phổ biến trong nhiều lĩnh vực: Từ y tế, giáo dục, giao thông, xây dựng cơ sở hạ tầng đến các hoạt động quản lý nhà nước, tội phạm hối lộ xuất hiện rộng rãi, gây thất thoát tài sản lớn và làm suy giảm hiệu quả quản lý.

3. Mức độ nghiêm trọng của hậu quả tội phạm hối lộ: Theo báo cáo thanh tra năm 2003, các vụ tham nhũng, hối lộ đã gây thất thoát tài sản lên tới hàng trăm tỷ đồng, ảnh hưởng trực tiếp đến các dự án lớn như cấp nước, dầu khí, giao thông vận tải. Hối lộ cũng làm giảm niềm tin của nhà đầu tư nước ngoài, khiến Việt Nam tụt hạng trong bảng xếp hạng cạnh tranh toàn cầu.

4. Số vụ án và bị cáo về tội nhận hối lộ tăng đột biến trong năm 2004: Số vụ án nhận hối lộ được xét xử tăng từ 2 vụ năm 2003 lên 31 vụ năm 2004, với số bị cáo tương ứng tăng từ 10 lên 120 người, phản ánh sự cải thiện trong công tác phát hiện và xử lý tội phạm nhưng cũng cho thấy mức độ phức tạp và tinh vi của tội phạm này.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng tội phạm hối lộ khó bị phát hiện là do thủ đoạn phạm tội ngày càng tinh vi, có tính ẩn cao, cùng với những sơ hở trong quản lý nhà nước và hệ thống pháp luật chưa hoàn chỉnh. So với các nghiên cứu trước đây, số vụ án được phát hiện giảm mạnh, nhưng chất lượng điều tra và xét xử được nâng cao, thể hiện qua việc giảm số vụ án bị trả lại hoặc đình chỉ.

Việc tội phạm hối lộ xảy ra phổ biến trong nhiều lĩnh vực cho thấy sự cần thiết phải có các biện pháp phòng ngừa đồng bộ, từ hoàn thiện pháp luật, cải cách hành chính đến tăng cường giám sát và giáo dục đạo đức cán bộ công chức. Các biểu đồ thể hiện số vụ án và bị cáo qua các năm có thể minh họa rõ xu hướng tăng giảm và mức độ nghiêm trọng của tội phạm hối lộ.

So sánh với báo cáo của Tổ chức Minh bạch Quốc tế, Việt Nam đứng thứ 9 trong 10 nước châu Á về mức độ tham nhũng, cho thấy tội phạm hối lộ là vấn đề nghiêm trọng không chỉ trong nước mà còn ảnh hưởng đến uy tín quốc tế. Điều này nhấn mạnh vai trò quan trọng của các biện pháp phòng ngừa và đấu tranh hiệu quả.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện hệ thống pháp luật về phòng ngừa tội phạm hối lộ

   • Xây dựng và sửa đổi các văn bản pháp luật nhằm tăng cường tính minh bạch, công khai trong hoạt động của các cơ quan nhà nước.
   • Định rõ trách nhiệm, quyền hạn và chế tài xử lý nghiêm minh đối với hành vi hối lộ.
   • Thời gian thực hiện: 1-2 năm.
   • Chủ thể thực hiện: Quốc hội, Bộ Tư pháp, các cơ quan lập pháp và hành pháp.

2. Cải cách hành chính và quản lý cán bộ công chức

   • Rút ngắn thủ tục hành chính, giảm thiểu các quy trình phức tạp tạo điều kiện phát sinh hối lộ.
   • Tăng cường kiểm tra, thanh tra, giám sát hoạt động của cán bộ công chức, đặc biệt ở các vị trí dễ phát sinh tiêu cực.
   • Thời gian thực hiện: 2-3 năm.
   • Chủ thể thực hiện: Chính phủ, các bộ ngành, Ủy ban nhân dân các cấp.

3. Tăng cường giáo dục chính trị, tư tưởng và đạo đức nghề nghiệp cho cán bộ công chức

   • Tổ chức các chương trình đào tạo, bồi dưỡng nâng cao nhận thức về phòng chống tham nhũng và hối lộ.
   • Xây dựng phong trào quần chúng giám sát, tố giác hành vi hối lộ.
   • Thời gian thực hiện: liên tục, hàng năm.
   • Chủ thể thực hiện: Ban Tuyên giáo, các tổ chức Đảng, đoàn thể.

4. Phát huy vai trò của báo chí và công dân trong giám sát hoạt động của bộ máy nhà nước

   • Mở rộng quyền tiếp cận thông tin, bảo vệ người tố cáo hành vi hối lộ.
   • Tăng cường phối hợp giữa báo chí và các cơ quan chức năng trong việc phát hiện và xử lý tội phạm hối lộ.
   • Thời gian thực hiện: ngay lập tức và liên tục.
   • Chủ thể thực hiện: Bộ Thông tin và Truyền thông, các cơ quan bảo vệ pháp luật.

5. Nâng cao hiệu quả công tác điều tra, xử lý tội phạm hối lộ

   • Đầu tư trang thiết bị, công nghệ hiện đại hỗ trợ công tác điều tra.
   • Tăng cường đào tạo chuyên môn cho cán bộ điều tra, kiểm sát, xét xử.
   • Thời gian thực hiện: 1-3 năm.
   • Chủ thể thực hiện: Bộ Công an, Viện Kiểm sát, Tòa án nhân dân.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ, công chức nhà nước

   • Hiểu rõ về các dấu hiệu pháp lý và hậu quả của tội phạm hối lộ để nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật và đạo đức nghề nghiệp.
   • Áp dụng các biện pháp phòng ngừa trong công tác hàng ngày.

2. Các nhà nghiên cứu, giảng viên luật hình sự và tội phạm học

   • Sử dụng luận văn làm tài liệu tham khảo để nghiên cứu sâu về tội phạm hối lộ và các biện pháp phòng ngừa.
   • Phát triển các đề tài nghiên cứu tiếp theo về phòng chống tham nhũng.

3. Cơ quan bảo vệ pháp luật và thanh tra

   • Nâng cao hiệu quả công tác phát hiện, điều tra và xử lý tội phạm hối lộ dựa trên các phân tích thực trạng và đề xuất giải pháp.
   • Xây dựng kế hoạch phòng ngừa phù hợp với đặc điểm thực tế.

4. Các tổ chức xã hội và báo chí

   • Tăng cường vai trò giám sát, phản biện xã hội và truyền thông về phòng chống tội phạm hối lộ.
   • Hỗ trợ công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật và đạo đức xã hội.

Câu hỏi thường gặp

1. Tội phạm hối lộ gồm những hành vi nào?
   Tội phạm hối lộ bao gồm ba tội độc lập: tội nhận hối lộ, tội đưa hối lộ và tội làm môi giới hối lộ. Mỗi hành vi có dấu hiệu pháp lý và mức xử phạt riêng biệt theo Bộ luật Hình sự.

2. Tại sao số vụ án hối lộ bị phát hiện lại thấp so với thực tế?
   Do tính chất kín đáo, tinh vi của tội phạm hối lộ, cùng với những sơ hở trong quản lý và hạn chế trong công tác điều tra, nhiều vụ việc không được phát hiện hoặc không được thống kê chính thức.

3. Các biện pháp phòng ngừa tội phạm hối lộ hiệu quả nhất là gì?
   Bao gồm hoàn thiện pháp luật, cải cách hành chính, tăng cường giám sát và kiểm tra, giáo dục đạo đức cán bộ công chức, phát huy vai trò của báo chí và công dân trong giám sát.

4. Hậu quả của tội phạm hối lộ đối với xã hội như thế nào?
   Gây thất thoát tài sản nhà nước lớn, làm suy giảm niềm tin của nhân dân và nhà đầu tư, cản trở phát triển kinh tế xã hội, làm tăng sự phân hóa giàu nghèo và phá hoại chính sách công.

5. Vai trò của báo chí trong phòng chống tội phạm hối lộ là gì?
   Báo chí là lực lượng nòng cốt trong việc phát hiện, phản ánh các hành vi hối lộ, tạo áp lực công luận và hỗ trợ các cơ quan chức năng trong công tác đấu tranh phòng chống tham nhũng.

Kết luận

• Tội phạm hối lộ là một trong những loại tội phạm tham nhũng nguy hiểm, gây hậu quả nghiêm trọng cho bộ máy nhà nước và xã hội.
• Số liệu thống kê cho thấy phần lớn tội phạm hối lộ vẫn chưa được phát hiện, với tỷ lệ ẩn lên đến 99,9%.
• Nguyên nhân chủ yếu là do thủ đoạn phạm tội tinh vi, sơ hở trong quản lý và hệ thống pháp luật chưa hoàn chỉnh.
• Luận văn đề xuất hệ thống các giải pháp đồng bộ, bao gồm hoàn thiện pháp luật, cải cách hành chính, giáo dục đạo đức, tăng cường giám sát và nâng cao hiệu quả công tác điều tra.
• Các bước tiếp theo cần tập trung vào triển khai các giải pháp đề xuất, tăng cường phối hợp giữa các cơ quan chức năng và phát huy vai trò của toàn xã hội trong phòng ngừa tội phạm hối lộ.

Hành động ngay hôm nay để góp phần xây dựng bộ máy nhà nước trong sạch, vững mạnh và phát triển bền vững!

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương I: Nhận thức chung về phòng ngừa tội phạm hối lộ; Chương II: Thực trạng tình hình tổ chức phòng ngừa tội phạm hối lộ ở Việt Nam; Chương III: Nâng cao hiệu quả tổ chức phòng ngừa tội phạm hối lộ ở Việt Nam; 4 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] CHƢƠNG I NHẬN THỨC CHUNG VỀ PHÒNG NGỪA TỘI PHẠM HỐI LỘ 1. NHẬN THỨC CHUNG VỀ TỘI PHẠM HỐI LỘ. Khái niệm tội phạm hối lộ. Điều 15 công ước Liên hợp quốc về chống tham nhũng quy định: hành vi hối lộ là hứa hẹn, tặng hay cho, trực tiếp hay gián tiếp, công chức bất kỳ một lợi ích bất chính cho bản thân công chức ấy hay cho một người hoặc một tổ chức khác, để công chức này làm hoặc không làm một việc trong quá trình thi hành công vụ; còn hành vi nhận hối lộ là hành vi của công chức, trực tiếp hay gián tiếp, đòi hoặc nhận một lợi ích bất chính cho chính bản thân công chức hay cho người hoặc tổ chức khác, để công chức làm hoặc không làm một việc trong quá trình thi hành công vụ.

[11] Trong các sách báo và các quy định của pháp luật hình sự cũng như thực tiễn điều tra, truy tố, xét xử thì khái niệm "hối lộ" được sử dụng khá phổ biến. Theo quan điểm chung, "hối lộ" được hiểu như một tệ nạn, một loại hiện tượng tiêu cực trong xã hội, một tàn dư do chế độ cũ để lại. Theo từ điển tiếng Việt 2003 thì, hối lộ là đưa tiền của cho người có quyền hành để nhờ làm việc có lợi cho mình, bằng hành vi lạm dụng chức vụ hoặc làm sai pháp luật. Ví dụ: Can tội hối lộ, mua chuộc cán bộ ăn hối lộ ( nhận tiền của hối lộ).

Dưới giác độ pháp lý hình sự, khái niệm hối lộ được hiểu ở hai nghĩa: theo nghĩa hẹp, hối lộ là tội nhận hối lộ tức là tội phạm được quy định trong điều 279 BLHS 1999; còn theo nghĩa rộng, hối lộ được hiểu gồm 03 cấu thành tội phạm được quy định tại 03 điều luật độc lập trong BLHS 1999 gồm tội nhận hối lộ (Điều 279), tội đưa hối lộ (Điều 289), tội làm môi giới hối lộ 5 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Về vấn đề này trong lý luận và thực tiễn có những cách hiểu khác nhau: Có người dùng khái niệm tội hối lộ và cho rằng tội hối lộ gồm ba hành vi đưa hối lộ, làm môi giới hối lộ và nhận hối lộ. Theo quan điểm này, ba hành vi trên không được coi là những tội phạm độc lập mà là những hình thức phạm tội của một tội phạm phức hợp (tội hối lộ). Quan điểm này dựa trên quy định tại điều 1 "tội hối lộ bao gồm: Nhận hối lộ, đưa hối lộ và môi giới hối lộ" của Pháp lệnh trừng trị tội hối lộ ban hành ngày 20 tháng 05 năm 1981.

Chúng tôi thấy quan điểm này không phù hợp cả về lý luận và thực tiễn. Về mặt lý luận, không có cấu thành tội hối lộ; về mặt thực tiễn trong điều tra, truy tố, xét xử, các cơ quan tiến hành tố tụng không định tội danh là tội hối lộ mà định tội danh là tội nhận hối lộ, tội đưa hối lộ, tội làm môi giới hối lộ. Như vậy phải hiểu tội phạm hối lộ gồm 03 tội độc lập: tội nhận hối lộ, tội đưa hối lộ, tội làm môi giới hối lộ mới đúng bản chất của nó, mới có cơ sở lý luận và phù hợp với pháp luật hình sự hiện hành của Nhà nước. Tuy nhiên, giữa các tội phạm này có mối quan hệ mật thiết, chặt chẽ với nhau.

Nhận hối lộ, đưa hối lộ, làm mối giới hối lộ là những tội phạm mà việc thực hiện chúng phải có tối thiểu hai người với tư cách là những chủ thể độc lập, người nhận hối lộ, người đưa hối lộ và người làm môi giới (trong trường hợp có môi giới). Nhưng mỗi tội phạm trên vẫn có tính chất độc lập thể hiện ở chỗ mỗi loại hành vi phạm tội đều có những đặc điểm, dấu hiệu khác nhau, nội dung ý định của những người thực hiện hành vi đó, chủ thể thực hiện, mức hình phạt quy định khác nhau và chính sách xét xử đối với từng tội phạm cũng có sự phân biệt. Trong tội phạm hối lộ thì tội đưa hối lộ và tội làm môi giới không phải là những tội phạm về chức vụ theo đúng nghĩa của nó, vì chủ thể của tội phạm này có thể là người có chức vụ, quyền hạn hoặc bất kỳ người nào. các tội phạm này được xếp vào chương các tội phạm về chức vụ bởi lẽ các hành vi phạm tội của chủ thể có mối quan hệ mật thiết, chặt chẽ với hành vi nhận hối lộ của người có chức vụ, quyền hạn.

Mặt khác những hành vi đưa hối lộ, môi giới hối lộ đều xâm phạm hoạt động đúng đắn của các cơ quan nhà nước, tổ chức xã hội. 6 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Chúng tôi cho rằng, cần hiểu khái niệm "hối lộ" theo nghĩa rộng mới thấy được mối tương quan giữa những các hành vi phạm tội bao gồm nhận hối lộ, làm môi giới hối lộ và đưa hối lộ. Điều này giúp chúng ta hiểu được bản chất, đặc điểm của từng hành vi phạm tội để không chỉ giúp cho việc định tội và áp dụng hình phạt đúng người, đúng tội, đúng pháp luật, mà còn đặt ra các yêu cầu của công tác phòng ngừa các tội phạm này trong thực tế. Từ sự phân tích các quan điểm trên, có thể hiểu tội phạm hối lộ (gồm ba tội độc lập: tội nhận hối lộ, tội đưa hối lộ; và tội làm môi giới hối lộ) là những hành vi nguy hiểm cho xã hội do những người có năng lực trách nhiệm hình sự thực hiện một cách cố ý xâm phạm vào hoạt động đúng đắn của bộ máy nhà nước gây thiệt hại cho lợi ích của nhà nước, xã hội, quyền và lợi ích hợp pháp của công dân.

Các dấu hiệu pháp lý của tội phạm hối lộ. Dấu hiệu về khách thể của tội phạm. Khách thể của tội phạm hối lộ là sự xâm phạm vào những quan hệ xã hội được luật hình sự bảo vệ tạo nên nội dung hoạt động đúng đắn của cơ quan nhà nước, tổ chức xã hội. Những quan hệ xã hội được luật hình sự bảo vệ bị tội phạm hối lộ xâm hại ở đây chính là hoạt động đúng đắn của cơ quan nhà nước, tổ chức xã hội.

Trong bất kỳ quốc gia nào, hoạt động đúng đắn của cơ quan nhà nước đều chiếm vị trí đặc biệt quan trọng. Nhà nước có đạt được mục tiêu đặt ra trong phát triển kinh tế - xã hội và công bằng xã hội hay không đều phụ thuộc vào hiệu quả hoạt động của bộ máy nhà nước. Nếu bộ máy nhà nước hoạt động đúng theo quy định của Hiến pháp và pháp luật sẽ là tiền đề đầu tiên thúc đẩy sự phát triển của đất nước. Đây chính là sự hoạt động đúng đắn của bộ máy nhà nước.

Ngược lại, nếu bộ máy nhà nước hoạt động không theo đúng quy định của Hiến pháp và pháp luật sẽ từng bước phá hoại trật tự, kỷ cương đất nước, cản trở sự phát triển của đất nước và hậu quả của nó có thể làm tan rã cả bộ máy nhà nước, ảnh hưởng trực tiếp đến sự tồn vong của chế độ. Không phải ngẫu nhiên, khi đánh giá về tình hình hoạt động 7 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] của bộ máy nhà nước hiện nay, Đảng ta đã nhận định, bộ máy nhà nước có không ít khuyết điểm và những vấn đề tồn tại khiến mọi người đang băn khoăn, lo lắng, nhất là tình trạng tham ô, hối lộ, lãng phí, quan liêu, cửa quyền, sách nhiễu, ức hiếp nhân dân. Tình trạng này trong những năm qua không những chưa bị ngăn chặn, giảm bớt mà ngược lại đang trở lên trầm trọng hơn, gây bất bình trong dư luận, làm giảm lòng tin của nhân dân, làm nản lòng các nhà đầu tư, kinh doanh muốn làm ăn hợp pháp và chính đáng, kìm hãm sự phát triển của đất nước. Vì vậy, nhiệm vụ trọng tâm của nhà nước hiện nay là kỷ luật, pháp luật, trật tự, kỷ cương phải được thiết lập nghiêm ngặt trong toàn xã hội, trước hết trong bộ máy nhà nước, đảng, đoàn thể, trong chính ngay các cơ quan pháp luật [15,tr.

Do vậy, bảo vệ sự hoạt động đúng đắn của cơ quan nhà nước là rất quan trọng. Theo Hiến pháp 1992, các cơ quan nhà nước được chia thành 04 hệ thống cơ quan là: Cơ quan quyền lực (Quốc hội, Hội đồng nhân dân các cấp); cơ quan chấp hành, hành chính (Chính phủ, Uỷ ban nhân dân các cấp); cơ quan xét xử (Toà án nhân dân, toà án quân sự); cơ quan kiểm sát (Viện kiểm sát nhân dân, viện kiểm sát quân sự). Các cơ quan nhà nước được thành lập theo quy định của pháp luật. Mỗi cơ quan nhà nước thực hiện một nhiệm vụ, chức năng của nhà nước, được Nhà nước quy định trong lĩnh vực hoạt động riêng biệt với quyền hạn và trách nhiệm nhất định.

Không một cơ quan, tổ chức nào được phép hoạt động vượt ra ngoài phạm vi mà nhà nước quy định. Hoạt động đúng đắn của mỗi cơ quan Nhà nước nói riêng và tất cả các cơ quan nhà nước nói chung, tạo nên sự hoạt động thống nhất của bộ máy nhà nước. Trong bộ máy nhà nước, việc thực hiện chức năng, quyền hạn, nhiệm vụ của người này là điều kiện, cơ sở, tiền đề cho hoạt động của người khác. Tức là trong công tác giữa cán bộ, nhân viên nhà nước có mối quan hệ tác động biện chứng, qua lại, phụ thuộc nhau.

Muốn bộ máy hoạt động tốt thì mỗi bộ phận, mỗi người trong bộ máy đó phải làm đúng, đầy đủ chức năng, nhiệm vụ của mình. Nếu mỗi người mỗi bộ phận đó làm không đúng chức năng, 8 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] nhiệm vụ theo quyền hạn mà mình được giao sẽ dẫn tới bộ máy Nhà nước hoạt động suy yếu, lệch lạc. Ở nước ta, các tổ chức, đặc biệt là tổ chức chính trị, tổ chức chính trị xã hội như mặt trận tổ quốc, đoàn thanh niên, hội phụ nữ, tổng liên đoàn lao động. có vai trò và ảnh hưởng rất to lớn đến đời sống chính trị, xã hội.

Nhiệm vụ chủ yếu của các tổ chức xã hội là đoàn kết toàn dân, tổ chức giáo dục, động viên các thành viên thuộc tổ chức mình thực hiện đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước. Các tổ chức xã hội cũng là nơi mà nhân dân thực hiện quyền làm chủ đất nước của mình.