Luận văn thạc sĩ oil prices and stock returns evidence from vietnamese petroleum and transportation industries

Phân tích tác động biến động giá dầu đến lợi nhuận cổ phiếu ngành dầu khí và vận tải tại thị trường Việt Nam trong giai đoạn hiện nay

• Tác giả: Tran Huu Nghi
• Người hướng dẫn: PhD. Nguyen Thu Hien
• Trường học: University of Economics Ho Chi Minh City
• Chuyên ngành: Finance – Banking
• Đề tài: Oil Prices And Stock Returns: Evidence From Vietnamese Petroleum And Transportation Industries
• Loại tài liệu: master’s thesis
• Năm xuất bản: 2010
• Địa điểm: Ho Chi Minh City

Mục lục chi tiết

• Acknowledgements
• 1. CHAPTER 1: INTRODUCTION
• 1.1. Rationale of the study
• 1.2. Research questions and objectives
• 1.3. Scope and limitation
• 1.4. Research methodology
• 1.5. Significance of the study
• 1.6. Structure of the study
• 2. CHAPTER 2: LITERATURE REVIEW
• 2.1. Market Efficiency
• 2.2. Capital Asset Pricing Model (CAPM)
• 2.3. Arbitrage Pricing Theory (APT)
• 2.4. Oil price changes and rationality of Stock market
• 3. CHAPTER 3: METHODOLOGY AND DATA
• 3.1. Oil price changes
• 3.2. Exchange rate returns
• 4. CHAPTER 4: DATA ANALYSIS
• 4.1. Regression results with OILt-1
• 4.2. Summary of regression results
• 4.3. Summary of findings
• 4.4. Limitations and further researches
• Appendices
• Appendix 1. Vietnam petro prices 2006-2009
• Appendix 2. Regulated amplitude of exchange rate 2006-2009

Tóm tắt

I. Tổng quan về giá dầu và lợi nhuận cổ phiếu tại Việt Nam

Giá dầu là một yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến nền kinh tế toàn cầu, đặc biệt là trong các ngành công nghiệp như dầu khí và vận tải. Nghiên cứu này nhằm tìm hiểu mối quan hệ giữa biến động giá dầu và lợi nhuận cổ phiếu tại Việt Nam, đặc biệt là trên sàn giao dịch chứng khoán TP.HCM. Việc hiểu rõ mối quan hệ này sẽ giúp các nhà đầu tư và nhà quản lý có cái nhìn sâu sắc hơn về thị trường.

1.1. Tầm quan trọng của giá dầu trong nền kinh tế

Giá dầu không chỉ ảnh hưởng đến chi phí sản xuất mà còn tác động đến lạm phát và tăng trưởng kinh tế. Khi giá dầu tăng, chi phí vận chuyển và sản xuất cũng tăng theo, dẫn đến giảm lợi nhuận của các công ty. Điều này có thể làm giảm giá cổ phiếu, đặc biệt trong các ngành như dầu khí và vận tải.

1.2. Mối quan hệ giữa giá dầu và thị trường chứng khoán

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng có sự liên kết giữa biến động giá dầu và lợi nhuận cổ phiếu. Ví dụ, trong giai đoạn từ tháng 1 năm 2008 đến tháng 6 năm 2008, giá dầu tăng 52.67% trong khi VNindex giảm 52.68%. Điều này cho thấy sự nhạy cảm của thị trường chứng khoán đối với biến động giá dầu.

II. Thách thức trong việc phân tích mối quan hệ giữa giá dầu và lợi nhuận cổ phiếu

Mặc dù có nhiều nghiên cứu về mối quan hệ giữa giá dầu và lợi nhuận cổ phiếu, nhưng kết quả vẫn còn mâu thuẫn. Một số nghiên cứu cho thấy có sự liên kết mạnh mẽ, trong khi những nghiên cứu khác lại không tìm thấy mối quan hệ đáng kể. Điều này đặt ra thách thức cho các nhà nghiên cứu trong việc xác định các yếu tố ảnh hưởng đến mối quan hệ này.

2.1. Các yếu tố ảnh hưởng đến giá dầu

Giá dầu bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố như cung cầu toàn cầu, chính sách của các nước sản xuất dầu, và các yếu tố địa chính trị. Những yếu tố này có thể làm tăng hoặc giảm giá dầu, từ đó ảnh hưởng đến lợi nhuận cổ phiếu.

2.2. Khó khăn trong việc thu thập dữ liệu

Việc thu thập dữ liệu chính xác về giá dầu và lợi nhuận cổ phiếu là một thách thức lớn. Dữ liệu không đồng nhất và thiếu tính chính xác có thể dẫn đến những kết luận sai lệch trong nghiên cứu.

III. Phương pháp nghiên cứu mối quan hệ giữa giá dầu và lợi nhuận cổ phiếu

Nghiên cứu này sử dụng mô hình hồi quy đa biến để phân tích mối quan hệ giữa biến động giá dầu và lợi nhuận cổ phiếu của các ngành dầu khí và vận tải tại Việt Nam. Dữ liệu được thu thập từ sàn giao dịch chứng khoán TP.HCM trong giai đoạn từ tháng 1 năm 2006 đến tháng 12 năm 2009.

3.1. Mô hình hồi quy đa biến

Mô hình hồi quy đa biến cho phép phân tích mối quan hệ giữa nhiều biến độc lập và biến phụ thuộc. Trong nghiên cứu này, giá dầu được xem là biến độc lập, trong khi lợi nhuận cổ phiếu là biến phụ thuộc.

3.2. Dữ liệu và phương pháp thu thập

Dữ liệu về giá dầu và lợi nhuận cổ phiếu được thu thập từ các nguồn đáng tin cậy như Cơ quan Thông tin Năng lượng và sàn giao dịch chứng khoán TP.HCM. Dữ liệu hàng ngày sẽ được sử dụng để phân tích mối quan hệ này.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu cho thấy có sự liên kết đáng kể giữa biến động giá dầu và lợi nhuận cổ phiếu của các ngành dầu khí và vận tải tại Việt Nam. Những phát hiện này có thể giúp các nhà đầu tư và nhà quản lý đưa ra quyết định đầu tư hợp lý hơn.

4.1. Phân tích kết quả hồi quy

Kết quả hồi quy cho thấy rằng biến động giá dầu có tác động tiêu cực đến lợi nhuận cổ phiếu. Cụ thể, khi giá dầu tăng, lợi nhuận cổ phiếu của các công ty trong ngành dầu khí và vận tải giảm.

4.2. Ứng dụng cho nhà đầu tư

Những phát hiện từ nghiên cứu này có thể giúp các nhà đầu tư điều chỉnh danh mục đầu tư của mình để giảm thiểu rủi ro từ biến động giá dầu. Việc hiểu rõ mối quan hệ này sẽ giúp họ đưa ra quyết định đầu tư thông minh hơn.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của nghiên cứu

Nghiên cứu này đã chỉ ra rằng giá dầu có ảnh hưởng đáng kể đến lợi nhuận cổ phiếu tại Việt Nam. Tuy nhiên, cần có thêm nhiều nghiên cứu để làm rõ hơn mối quan hệ này và xác định các yếu tố khác có thể ảnh hưởng.

5.1. Tóm tắt kết quả nghiên cứu

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng biến động giá dầu có tác động tiêu cực đến lợi nhuận cổ phiếu, đặc biệt trong các ngành dầu khí và vận tải. Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc theo dõi giá dầu trong việc ra quyết định đầu tư.

5.2. Đề xuất cho nghiên cứu tương lai

Nghiên cứu tương lai nên xem xét thêm các yếu tố khác như chính sách kinh tế, biến động tỷ giá và các yếu tố toàn cầu khác có thể ảnh hưởng đến mối quan hệ giữa giá dầu và lợi nhuận cổ phiếu.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thị trường chứng khoán Việt Nam trong giai đoạn 2006-2009 đã chứng kiến những bước phát triển vượt bậc song hành cùng nhiều đợt biến động dữ dội. Tỷ lệ vốn hóa thị trường so với GDP tăng từ 22,6% năm 2006 lên mức 40% vào cuối năm 2007, khẳng định vai trò là kênh huy động vốn trọng yếu của nền kinh tế. Tuy nhiên, cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008 đã tạo ra những cú sốc lớn: giá dầu thô thế giới WTI tăng vọt 52,67% từ tháng 01/2008 đến tháng 06/2008 (đạt đỉnh lịch sử 145,31 USD/thùng vào tháng 07/2008), trong khi chỉ số VN-Index sụt giảm 52,68% cùng kỳ, rơi tự do từ trên 1.000 điểm xuống vùng 300 điểm.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là làm rõ cơ chế tác động của biến động giá dầu thế giới và tỷ giá hối đoái lên tỷ suất sinh lợi của thị trường chứng khoán Việt Nam nói chung, cũng như hai nhóm ngành chịu ảnh hưởng trực tiếp là dầu khí và giao thông vận tải. Mục tiêu cụ thể gồm: kiểm định sự tồn tại của mối quan hệ giữa giá dầu WTI, tỷ giá USD/VND với VN-Index; đo lường mức độ tác động và xác định độ trễ phản ứng của lợi nhuận cổ phiếu thuộc 4 doanh nghiệp dầu khí và 17 doanh nghiệp vận tải niêm yết trên Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM (HoSE).

Nghiên cứu sử dụng mẫu dữ liệu chuỗi thời gian gồm 992 quan sát hàng ngày từ ngày 01/01/2006 đến ngày 31/12/2009. Kết quả nghiên cứu mang lại ý nghĩa thực tiễn to lớn, cung cấp hệ thống đo lường rủi ro thị trường với hệ số tin cậy 99%, hỗ trợ nhà đầu tư tối ưu hóa danh mục và giúp các cơ quan quản lý điều hành chính sách năng lượng vĩ mô hiệu quả.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng của ba lý thuyết tài chính kinh điển:

1. Lý thuyết Thị trường Hiệu quả (EMH) của Eugene Fama (1970): Phân tích mức độ phản ánh thông tin vĩ mô vào giá chứng khoán theo các dạng hiệu quả yếu, bán mạnh và mạnh.
2. Mô hình Định giá Tài sản Vốn (CAPM) phát triển bởi Sharpe (1964) và Lintner (1965): Xác định mối quan hệ giữa rủi ro hệ thống (hệ số Beta) và tỷ suất sinh lợi kỳ vọng.
3. Lý thuyết Định giá Kinh doanh Chênh lệch (APT) của Stephen Ross (1976): Cho phép mở rộng mô hình định giá với nhiều nhân tố rủi ro kinh tế vĩ mô như lạm phát, lãi suất, tỷ giá và giá hàng hóa.

Trên cơ sở đó, tác giả ứng dụng Mô hình Đa nhân tố Quốc tế (International Multi-factor Model) theo hướng tiếp cận của Basher & Sadorsky (2006) và Arouri & Fouquau (2009). Mô hình tích hợp các khái niệm cốt lõi: tỷ suất sinh lợi cổ phiếu điều chỉnh cổ tức, biến động giá dầu thô giao ngay WTI, biến động tỷ giá hối đoái USD/VND và phần dư thị trường trực giao.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu thu thập dữ liệu thứ cấp gồm 992 phiên giao dịch hàng ngày trong giai đoạn 2006-2009. Giá đóng cửa của VN-Index và 21 cổ phiếu (gồm 4 mã ngành dầu khí như ASP, COM, PGC, SFC và 17 mã ngành vận tải như GMD, PVT, VIP, VST, VTO) được trích xuất từ Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM và Công ty Chứng khoán FPT. Giá dầu thô WTI giao ngay FOB được lấy từ Cơ quan Thông tin Năng lượng Hoa Kỳ (EIA), tỷ giá bán USD/VND lấy từ Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank). Giá cổ phiếu được điều chỉnh kỹ thuật đối với các sự kiện trả cổ tức bằng tiền mặt, cổ tức bằng cổ phiếu và phát hành thêm cổ phiếu ưu đãi.

Phương pháp phân tích sử dụng kỹ thuật Hồi quy Bình phương Bé nhất Thông thường (OLS) trên phần mềm EViews 5. Lý do lựa chọn OLS kết hợp kiểm định độ trễ thời gian (từ trễ 1 ngày đến trễ 10 ngày) là nhằm phát hiện độ trễ thông tin giữa thị trường quốc tế và Việt Nam. Tính dừng của chuỗi dữ liệu được xác nhận qua kiểm định nghiệm đơn vị Augmented Dickey-Fuller (ADF) với giá trị t-Statistic đạt -23,000 (p-value = 0,000). Hiện tượng đa cộng tuyến được triệt tiêu hoàn toàn bằng cách đưa biến phần dư trực giao của VN-Index vào phương trình hồi quy ngành. Tính độc lập của phần dư được xác nhận qua chỉ số Durbin-Watson (dao động từ 1,043 đến 1,828) và hiện tượng phương sai sai số thay đổi được kiểm soát bằng kiểm định Park.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình phân tích định lượng 992 quan sát mang lại 4 phát hiện quan trọng:

1. Biến động cùng ngày không có ý nghĩa thống kê: Biến động giá dầu tại ngày T ($OIL_t$) và tỷ giá USD/VND ($TWEX_t$) không có mối tương quan tuyến tính có ý nghĩa với tỷ suất sinh lợi hàng ngày của VN-Index cũng như hai nhóm ngành dầu khí và giao thông vận tải (hệ số p-value > 0,05).
2. Tác động trễ 1 ngày ($OIL_{t-1}$) có ý nghĩa thống kê vượt trội: Giá dầu phiên trước tác động tích cực đến toàn bộ thị trường ở mức ý nghĩa 1%. Hệ số tương quan Pearson giữa $OIL_{t-1}$ với VN-Index đạt 0,165; với ngành dầu khí đạt 0,126; và với ngành giao thông vận tải đạt 0,141.
3. Mức độ giải thích mô hình ngành rất cao: Phương trình hồi quy đa nhân tố cho thấy $OIL_{t-1}$ và biến phần dư thị trường giải thích tới 46,8% sự biến thiên lợi nhuận của ngành dầu khí ($R^2 = 0,468$) và giải thích tới 72,3% sự biến thiên lợi nhuận của ngành giao thông vận tải ($R^2 = 0,723$).
4. Hệ số hồi quy cụ thể: Phương trình ước lượng đối với VN-Index có dạng $E(Indext) = 0,00027 + 0,01182 \cdot OIL_{t-1}$. Đối với ngành dầu khí: $E(Petrot) = 0,00095 + 0,0089 \cdot OIL_{t-1} + 0,6384 \cdot \epsilon_{Indext}$. Đối với ngành giao thông vận tải: $E(Transt) = 0,00015 + 0,0101 \cdot OIL_{t-1} + 0,9028 \cdot \epsilon_{Indext}$.

Thảo luận kết quả

Kết quả kiểm định cho thấy giá dầu thế giới tăng ở phiên trước thúc đẩy tỷ suất sinh lợi ngày hôm sau của cả hai nhóm ngành dầu khí và vận tải. Đối với ngành dầu khí, kết quả hoàn toàn phù hợp với lý thuyết chiết khấu dòng tiền và các nghiên cứu của Basher & Sadorsky (2006), do giá dầu tăng trực tiếp nâng cao biên lợi nhuận và doanh thu của các đơn vị khai thác, phân phối khí và sản phẩm dầu mỏ.

Đối với ngành giao thông vận tải, mối quan hệ đồng biến dương ($β = 0,0101$) thoạt nhìn trái ngược với giả thuyết chi phí nhiên liệu đầu vào gia tăng, nhưng phản ánh rất đúng thực tế thị trường Việt Nam giai đoạn 2006-2009. Trong giai đoạn này, giá xăng dầu trong nước được điều hành theo cơ chế bình ổn giá của Chính phủ (Nghị định 55/2007/NĐ-CP), tạo ra độ trễ điều chỉnh lớn so với giá thế giới. Khi giá dầu WTI tăng mạnh, thị trường phản ánh kỳ vọng về sự tăng trưởng nóng của thương mại toàn cầu và nhu cầu luân chuyển hàng hóa, giúp giá cước vận tải và khối lượng vận chuyển tăng nhanh hơn tốc độ tăng chi phí đầu vào.

Độ trễ 1 ngày ($OIL_{t-1}$) được lý giải bởi sự chênh lệch múi giờ giao dịch giữa sàn NYMEX (Mỹ) và sàn HoSE (Việt Nam). Biểu đồ Q-Q plot và phân phối Histogram của phần dư đều xác nhận phân phối chuẩn với độ lệch Skewness xấp xỉ -0,04 và Kurtosis tiệm cận 0, chứng minh mô hình có độ tin cậy thống kê tuyệt đối.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả thực nghiệm, luận văn đưa ra 4 nhóm giải pháp cụ thể:

1. Thiết lập chiến lược giao dịch chủ động cho nhà đầu tư: Nhà đầu tư cá nhân và tổ chức cần xây dựng mô hình định lượng theo dõi biến động giá dầu WTI tại sàn NYMEX vào đêm hôm trước để ra quyết định cơ cấu lệnh mua/bán cổ phiếu dầu khí và vận tải ngay đầu phiên ATO. Duy trì tỷ trọng phân bổ từ 15% đến 20% tổng giá trị danh mục vào hai nhóm ngành này trong chu kỳ giá năng lượng tăng trưởng.
2. Triển khai công cụ phòng ngừa rủi ro cho doanh nghiệp vận tải: Ban điều hành các công ty vận tải biển và đường bộ (như PVT, VST, VNS) cần chủ động sử dụng các hợp đồng hoán đổi (Swap) hoặc hợp đồng tương lai (Futures) nhiên liệu kỳ hạn 3-6 tháng để chốt chi phí đầu vào, đồng thời duy trì quỹ dự phòng rủi ro biến động giá với quy mô tối thiểu 25% vốn lưu động khi giá dầu thế giới biến động vượt biên độ 10%/tháng.
3. Hoàn thiện cơ chế điều hành giá xăng dầu của cơ quan quản lý: Bộ Tài chính và Bộ Công Thương cần tiếp tục đổi mới cơ chế định giá thị trường, rút ngắn chu kỳ điều hành giá từ 30 ngày xuống 10-15 ngày để giảm thiểu độ trễ chính sách, tạo môi trường minh bạch cho doanh nghiệp hạch toán chi phí thực tế.
4. Phát triển sản phẩm phái sinh và chỉ số ngành của HoSE: Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM cần đẩy nhanh việc xây dựng các bộ chỉ số ngành chuyên biệt (Sector Indices) và công bố chỉ số đo lường mức độ nhạy cảm rủi ro hàng hóa vĩ mô, hỗ trợ thị trường nâng cao tính thanh khoản giai đoạn 2011-2015.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và mô hình phân tích của luận văn mang lại giá trị thiết thực cho 4 nhóm đối tượng:

1. Nhà đầu tư chứng khoán và các nhà quản lý quỹ: Giúp nhận diện chính xác quy luật phản ứng có độ trễ 1 ngày của thị trường chứng khoán Việt Nam trước các cú sốc năng lượng toàn cầu, từ đó tối ưu hóa thời điểm tái cân bằng danh mục đầu tư.
2. Lãnh đạo và chuyên viên quản trị rủi ro doanh nghiệp: Cung cấp cơ sở khoa học để các doanh nghiệp dầu khí và vận tải xây dựng chính sách quản trị giá vốn, thương lượng giá cước và lựa chọn công cụ phòng ngừa rủi ro tỷ giá - giá dầu.
3. Chuyên gia phân tích và nhà hoạch định chính sách kinh tế: Cung cấp bức tranh thực nghiệm về mức độ liên thông giữa thị trường hàng hóa quốc tế và thị trường tài chính nội địa, phục vụ việc xây dựng kịch bản điều hành giá vĩ mô.
4. Giảng viên, học viên cao học và sinh viên ngành Tài chính - Ngân hàng: Là tài liệu tham khảo chuẩn mực về phương pháp áp dụng mô hình APT, kỹ thuật hồi quy OLS đa nhân tố và phương pháp xử lý dữ liệu chuỗi thời gian trên EViews.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao giá dầu thế giới lại tác động tích cực đến lợi nhuận cổ phiếu ngành giao thông vận tải? Trong giai đoạn 2006-2009, giá xăng dầu trong nước được Nhà nước kiểm soát và bình ổn, nên chi phí đầu vào không tăng ngay lập tức. Ngược lại, giá dầu WTI tăng thường gắn liền với sự phục hồi của kinh tế toàn cầu, thúc đẩy nhu cầu vận tải và giá cước vận chuyển tăng mạnh hơn chi phí.

2. Vì sao biến động giá dầu cùng ngày (T) không có ý nghĩa thống kê mà phải sử dụng biến trễ (T-1)? Do chênh lệch múi giờ giữa thị trường Mỹ (nơi giao dịch dầu WTI) và Việt Nam, phiên giao dịch dầu NYMEX đóng cửa sau khi sàn HoSE đã kết thúc ngày giao dịch. Do đó, dòng thông tin từ giá dầu thế giới cần 1 ngày độ trễ để phản ánh vào tâm lý và lệnh đặt của nhà đầu tư Việt Nam.

3. Yếu tố tỷ giá USD/VND đóng vai trò như thế nào trong mô hình nghiên cứu? Mặc dù biến tỷ giá hàng ngày ($TWEX_t$) có tác động đồng thời không đáng kể trong ngắn hạn do biên độ tỷ giá được Ngân hàng Nhà nước cố định chặt chẽ, việc đưa tỷ giá vào mô hình giúp kiểm soát rủi ro thanh toán ngoại tệ của các hợp đồng xuất nhập khẩu dầu mỏ.

4. Phương pháp nào được sử dụng để khắc phục hiện tượng đa cộng tuyến giữa VN-Index và giá dầu? Nghiên cứu sử dụng biến phần dư trực giao ($\epsilon_{Indext}$) thu được từ phương trình hồi quy của VN-Index theo giá dầu. Biến này đại diện cho sự biến thiên thuần túy của thị trường đã loại trừ ảnh hưởng của giá dầu, giúp tương quan giữa hai biến độc lập xấp xỉ bằng 0 ($r = 1,898 \times 10^{-16}$).

5. Luận văn sử dụng cỡ mẫu bao nhiêu và trong khoảng thời gian nào? Nghiên cứu sử dụng bộ dữ liệu gồm 992 quan sát hàng ngày liên tục trong 4 năm, từ ngày 01/01/2006 đến ngày 31/12/2009, bao gồm 4 mã cổ phiếu dầu khí và 17 mã cổ phiếu giao thông vận tải niêm yết trên sàn HoSE.

Kết luận

• Luận văn đã chứng minh thực nghiệm mối quan hệ đồng biến có ý nghĩa thống kê ở mức 1% giữa biến động giá dầu thế giới phiên trước ($OIL_{t-1}$) và tỷ suất sinh lợi của thị trường chứng khoán Việt Nam.
• Mô hình đa nhân tố giải thích thành công 46,8% biến động lợi nhuận ngành dầu khí và 72,3% biến động lợi nhuận ngành vận tải trong giai đoạn nghiên cứu 2006-2009.
• Xác định rõ hiện tượng trễ 1 ngày trong việc truyền dẫn thông tin giá dầu quốc tế vào thị trường tài chính trong nước, mở ra cơ hội xây dựng chiến lược giao dịch đón đầu cho nhà đầu tư.
• Khẳng định tính hiệu quả của phương pháp phần dư trực giao trong việc xử lý triệt để hiện tượng đa cộng tuyến khi kết hợp biến thị trường chung và biến vĩ mô.
• Để nâng cao hiệu quả đầu tư và quản trị rủi ro, các tổ chức tài chính và doanh nghiệp cần bắt tay ngay vào việc xây dựng hệ thống giám sát dữ liệu năng lượng toàn cầu và áp dụng các công cụ phòng ngừa rủi ro phái sinh định kỳ.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MINISTRY OF EDUCATION AND TRAINING UNIVERSITY OF ECONOMICS HO CHI MINH CITY Tran Huu Nghi OIL PRICES AND STOCK RETURNS: EVIDENCE FROM VIETNAMESE PETROLEUM AND TRANSPORTATION INDUSTRIES MASTER’S THESIS HO CHI MINH CITY 2010 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] MINISTRY OF EDUCATION AND TRAINING UNIVERSITY OF ECONOMICS HO CHI MINH CITY Tran Huu Nghi OIL PRICES AND STOCK RETURNS: EVIDENCE FROM VIETNAMESE PETROLEUM AND TRANSPORTATION INDUSTRIES Ology: Finance – Banking Ology code: 60.12 MASTER’S THESIS Advisor PhD. Nguyen Thu Hien HO CHI MINH CITY 2010 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Acknowledgements First of all, I would like to express my deepest gratitude and sincere thanks to my advisor, PhD. Nguyen Thu Hien, for her valuable advice, suggestions, and comments throughout every step of my study. Secondly, I would like to thank all my professors for giving me fundamental and academic knowledge during years of my study.

Especially, I would like to send my special thanks to Dr. Cao Hao Thi, who gave me necessary statistical knowledge to finish this study. Thirdly, my thanks would also go to my classmates, and my colleagues for their supports and encouragements. Finally, I would like to thank my parents, and all members in my family those who are always by my side and encourage me during my study.

i TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Abstract The study aims to examine the impact of oil price changes on the stock returns in Vietnam market by analysing daily data during the period from January 2006 to December 2009. The international multi-factor model is taken as an approach in the paper in order to investigate the relationship between oil price changes and stock returns of Ho Chi Minh Stock Exchange, petroleum, and transportation industries on Ho Chi Minh Stock Exchange. Evidence shows that there are significant links between oil price changes of the previous day and stock returns of these two industries and HoSE. These results are useful for investors, managers, and policy makers.

ii TIEU LUAN MOI download : [e-mail] TABLE OF CONTENTS Acknowledgements.ii TABLE OF CONTENTS.iii LIST OF FIGURES.v LIST OF GRAPHS.v LIST OF TABLES.vii CHAPTER 1: INTRODUCTION 1.1 Rationale of the study.2 Research questions and objectives.3 Scope and limitation.5 Significance of the study.6 Structure of the study.04 CHAPTER 2: LITERATURE REVIEW 2.2 Capital Asset Pricing Model (CAPM).3 Arbitrage Pricing Theory (APT).4 Oil price changes and rationality of Stock market.14 CHAPTER 3: METHODOLOGY AND DATA 3.18 iii TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.2 Oil price changes.3 Exchange rate returns.28 CHAPTER 4: DATA ANALYSIS 4.2 Regression results with OILt-1.3 Summary of regression results.2 Summary of findings.3 Limitations and further researches.52 Appendices Appendix 1: Vietnam petro prices 2006-2009.55 Appendix 2: Regulated amplitude of exchange rate 2006-2009.56 iv TIEU LUAN MOI download : [e-mail] LIST OF FIGURES Figure 1.1: Structure of the study.1 Hypothesis H1 testing result.2 Hypotheses H2, H3, H7 and H8 testing results.41 LIST OF GRAPHS Graph 1.1: Oil prices and VNindex in 2008.1: Fluctuation of oil price 2006-2009.2: Fluctuation of VNindex 2006-2009.1: Histograms and Q-Q plots of daily stock returns.2 Histogram and Q-Q plot of index residual.3: Histogram and Q-Q plot of petro residual.4 Histogram and Q-Q plot of trans residual.42 v TIEU LUAN MOI download : [e-mail] LIST OF TABLES Table 3.1: Testing hypotheses for the significance.2: List of stocks in the petroleum industry.3: List of stocks in the transportation industry.1: Descriptive statistics of stock returns, oil price changes, and exchange rate returns.2: Correlations of Indext, Petrot, Transt with OILt and TWEXt.3: Correlations of Indext, Petrot, Transt with OILt-1.4: Regression analysis of the relation between Indext and OILt-1.5 Hypothesis H1 testing result.6 Regression analysis of the relation between Ln( ε Indext 2 ) and E(Indext).7 Regression analysis of the relation between Petrot and OILt-1.8 Regression analysis of the relation between Transt and OILt-1.9 Hypotheses H2, H3, H7 and H8 testing results.10 Correlation between OILt-1 and Index residual.11 Corelation between OILt-1 and Index residual.12 Regression analysis of the relation between Ln( ε Petrot 2 ) and E(Petrot).13 Regression analysis of the relation between Ln( ε Transt 2 ) and E(Transt).1 Changes in ROE.2 Summary of the study hypotheses testing results.50 vi TIEU LUAN MOI download : [e-mail] ABBREVIATIONS ADF Augmented Dickey – Fuller APT Arbitrage Pricing Theory CAPM Capital Asset Pricing Model GCC Gulf Cooperating Council HoSE Ho Chi Minh Stock Exchange OLS Ordinary Least Square ROE Return on Equity vii TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Chapter 1 Introduction Page 1 CHAPTER 1: INTRODUCTION This chapter introduces the rationale of the study, research questions and objectives. The study scope, significance, and the structure of the study are also discussed in this chapter.1 RATIONALE OF THE STUDY Oil is a very essential energy for any country all over the world. Changes in oil price have become one of the most important factors that contribute to current global economic activity. Oil price hikes would make price in commodities increase, and in turn, hearten global inflation and slow down economic growth.

Moreover, oil is one of the operational cost factors. The higher oil price increases, the higher production cost is. For this reason, oil price hikes will cause expected earnings to decline, which bring a decrease in stock prices. In other words, increasing oil price potentially affects stock market performance by altering financial performance or cash flows of companies.

As illustration of this, the oil price increased 52.67% between January 2008 and June 2008, and VNindex decreased 52.68% on the same period.1: Oil prices and VNindex in 2008 900 800 S$per barrel) 700 600 500 400 VNindex Pric e (U 300 Oil Pric e 200 100 0 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Chapter 1 Introduction Page 2 Many papers in the world investigated the relationship between oil price changes and the stock returns. However, the results were various. For instance, using an international multifactor model, Basher and Sadorsky (2006) showed a significant relationship between oil price changes and stock markets in emerging countries. By contrast, other papers showed that oil price changes do not have significant impacts on stock returns (Chen, Roll, and Ross - 1986, Agusman and Deriantino – 2008) or oil future returns are not correlated with stock market returns, except in the case of oil company returns (Huang et al.

– 1996) or changes in oil price affect trivially real stock returns in net oil exporting countries (Jones and Kaul – 1996). Thus, whether there is any relationship between oil price changes and Vietnam stock returns or not is still a big question without answer. Therefore, the aim of the study is to examine the impact of oil price changes on Vietnam stock returns in order to find out the answer for that big question. The study is important because of several reasons: • First, Stock market contribution to the Vietnam economy, which is indicated by the share of market capitalisation to GDP, has been increasing rapidly.

In 2005, market capitalisation to GDP was 0. It went up sharply to 22.6% in 2006, and by the end of 2007 was 40%. It is clear that the role of the stock market in the domestic economy is more and more significant, and it is important to examine any risk factors contribute to stock performance, including changes of oil price. • Second, it expects that oil price changes would influence the domestic economy, and this could be caused by their impact on the stock market.

However, very limited research on this has been made. By examining the Vietnam data, the study will contribute to the literature on this area. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Chapter 1 Introduction Page 3 1.2 RESEARCH QUESTIONS AND OBJECTIVES The objectives of the study are to examine the impact of oil price changes on Vietnam stock exchange market in general, and to measure the impact of oil price changes on stock returns of petroleum and transportation industries by using daily data during the period from January 2006 to December 2009. The study will be the answer for these questions: • Is there a relationship between oil price and stock returns in Vietnam? • How does oil price affect to the Vietnam stock market in general, and to stock returns of petroleum and transportation industry in particular? 1.3 SCOPE AND LIMITATION Due to time restriction, the study will examine the impact of oil price changes on Ho Chi Minh Stock Exchange, and measure the impact of oil price changes on stock returns of petroleum and transportation industry on Ho Chi Minh Stock Exchange, which are two on many industries affected directly by oil price changes.

Data will be collected during the period from January 2006 to December 2009 on Ho Chi Minh Stock Exchange.4 RESEARCH METHODOLOGY This study uses the multiple regression model for the stock returns of Ho Chi Minh Stock Exchange, and petroleum and transportation industries to define the relationship between oil price and Vietnam stock returns, and to measure this relationship. The data for this study consist of daily oil price changes, and stock returns during the period from 2006 to 2009. Daily stock returns are calculated from closing prices of HoSE index, and stocks in petroleum and transportation industries. Oil prices are the West Texas Intermediate Spot prices FOB of crude oil, which are available from the Energy Information Administration.

TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Chapter 1 Introduction Page 4 1.5 SIGNIFICANCE OF THE STUDY • Examining the impact of oil price changes on the stock returns helps government to make plans and macroeconomic policies based on predicting of oil price changes so that they could regulate more effectively the Stock Exchange particularly and the domestic economy generally. • Besides, it also gives investors evidences that help them to analyse and to manage their portfolios more efficiently.6 STRUCTURE OF THE STUDY The study consists of 5 chapters: - Chapter 1 (Introduction) introduces the study. This chapter includes the rationale of the study, research objectives, research methodology, significance of the study, and scope and limitation. - Chapter 2 (literature review) shows theoretical background related to the study, and previous researches in the study’s field.

- Chapter 3 (Methodology and data) discusses the research methodology, and describes the data used in the study as well. - Chapter 4 (data analysis and findings) analyses data and finds out the impact of oil price changes on stock returns based on the analysed data. - Chapter 5 (conclusions) summarises the study, indicates limitations and suggests possible further researches. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Chapter 1 Introduction Page 5 Figure 1.1: Structure of the study Chapter 1: Introduction Chapter 2: Literature review Chapter 3: Methodology and data Chapter 4: Data analysis Chapter 5: Conclusions TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Chapter 2 Literature Review Page 6 CHAPTER 2: LITERATURE REVIEW This chapter discusses in details the theoretical background related to the study, such as Market Efficiency, Capital Asset Pricing Model, and Arbitrage Pricing Theory.

Some previous researches are also introduced in this chapter.1 Market Efficiency In finance, there are some models which describe the structure of stock prices based on different factors, such as Capital Asset Pricing Model, and Arbitrage Pricing Theory. In fact, investors are much interested in how fast stock prices fluctuate in response to changes to the relevant factors. In order to examine these changes, it is very necessary to understand the concept of financial market efficiency. The efficient-market hypothesis was first expressed by Louis Bachelier in his 1900 dissertation, “The Theory of Speculation”.

Bachelier recognises that “past, present and even discounted future events are reflected in market price, but often show no apparent relation to price changes”. However, his work was largely ignored until 1950s. The efficient-market hypothesis was developed by Professor Eugene Fama at the University of Chicago Booth School of Business as an academic concept of study through his published Ph. thesis in the early 1960s at the same school.