Luận văn thạc sĩ nghiên cứu một số biện pháp kỹ thuật lâm sinh phù hợp trồng rừng keo lai acacia mangium x acacia auriculiformis cung cấp gỗ xẻ bền vững tại ba vì hà nội

Luận văn thạc sĩ kỹ thuật nghiên cứu nghiên cứu một số biện pháp kỹ thuật lâm sinh phù hợp trồng rừng keo lai acacia mangium x acacia, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân,

• Tác giả: Ninh Việt Khương
• Người hướng dẫn: PGS. Trần Văn Con
• Trường học: Trường Đại Học Lâm Nghiệp
• Chuyên ngành: Lâm Học
• Đề tài: Nghiên Cứu Một Số Biện Pháp Kỹ Thuật Lâm Sinh Phù Hợp Trồng Rừng Keo Lai (Acacia Mangium X Acacia Auriculiformis) Cung Cấp Gỗ Xẻ Bền Vững Tại Ba Vì – Hà Nội
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sỹ
• Năm xuất bản: 2011
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. Trồng rừng thâm canh và thâm canh rừng trồng
• 1.1.1. Khái niệm trồng rừng thâm canh
• 1.1.2. Khái niệm thâm canh rừng trồng
• 1.2. Một số vấn đề trong thâm canh rừng trồng
• 1.3. Nghiên cứu các giải pháp thâm canh rừng trồng
• 1.3.1. Nghiên cứu về lập địa và chọn loại cây trồng
• 1.3.2. Nghiên cứu về giống cây rừng
• 1.3.3. Nghiên cứu về các biện pháp KTLS tác động
• 1.3.4. Nghiên cứu về chính sách và thị trường gỗ rừng trồng công nghiệp
• 1.4. Thâm canh rừng trồng Keo lai và thị trường gỗ Keo lai
• 1.5. Tác động của các biện pháp KTLS đến sinh trưởng của rừng trồng Keo lai
• 1.6. Thảo luận và xác định nội dung nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: MỤC TIÊU, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 2.1.1. Về thực tiễn
• 2.2. Nội dung nghiên cứu
• 2.2.1. Cơ sở khoa học để thiết lập rừng trồng Keo lai cung cấp gỗ xẻ
• 2.2.2. Nghiên cứu một số biện pháp kỹ thuật thâm canh rừng trồng Keo lai cung cấp gỗ xẻ
• 2.2.3. Dự đoán hiệu quả kinh tế và đề xuất biện pháp kỹ thuật thâm canh rừng trồng Keo lai sản xuất gỗ xẻ
• 2.3. Phương pháp nghiên cứu
• 2.3.1. Phương pháp luận
• 2.3.2. Phương pháp nghiên cứu cụ thể
• 3. CHƯƠNG 3: ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN, KINH TẾ, XÃ HỘI KHU VỰC NGHIÊN CỨU
• 3.1. Điều kiện tự nhiên khu vực nghiên cứu
• 3.1.1. Vị trí địa lý. Địa chất, thổ nhưỡng
• 3.1.2. Khí hậu, thủy văn
• 3.2. Điều kiện kinh tế, xã hội khu vực nghiên cứu
• 3.2.1. Điều kiện kinh tế, xã hội
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Cơ sở khoa học để xây dựng biện pháp kỹ thuật trồng rừng Keo lai cung cấp gỗ xẻ
• 4.1.1. Điều kiện khí hậu
• 4.1.2. Điều kiện đất đai và địa hình
• 4.1.3. Đặc điểm thổ nhưỡng tại khu vực nghiên cứu
• 4.2. Áp dụng kỹ thuật trồng rừng Keo lai cung cấp gỗ xẻ
• 4.3. Nghiên cứu một số biện pháp kỹ thuật trồng rừng Keo lai cung cấp gỗ xẻ
• 4.3.1. Ảnh hưởng của các biện pháp bón phân và tỉa thưa
• 4.3.2. Ảnh hưởng của cường độ và thời điểm tỉa thưa
• 4.3.3. Dự đoán sản lượng lâm phần các mô hình thí nghiệm
• 4.3.4. Ảnh hưởng của biện pháp tỉa cành tới chất lượng gỗ xẻ
• 4.4. Đánh giá hiệu quả kinh tế và đề xuất biện pháp kỹ thuật rừng trồng Keo lai sản xuất gỗ xẻ
• 4.4.1. Dự báo hiệu quả kinh tế
• 4.4.2. Đề xuất biện pháp kỹ thuật trồng rừng Keo lai cung cấp gỗ xẻ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Nghiên Cứu Trồng Rừng Keo Lai Bền Vững Ba Vì

Trong bối cảnh ngành công nghiệp chế biến gỗ Việt Nam phát triển mạnh mẽ, nhu cầu về nguồn nguyên liệu gỗ bền vững ngày càng tăng cao. Tuy nhiên, nguồn cung gỗ từ rừng tự nhiên ngày càng hạn chế, đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc phát triển các mô hình trồng rừng thâm canh, đặc biệt là trồng rừng keo lai Ba Vì. Keo lai (Acacia mangium x Acacia auriculiformis) được đánh giá là loài cây có tiềm năng lớn trong việc cung cấp gỗ xẻ, thay thế cho một số loại gỗ nhập khẩu. Nghiên cứu này tập trung vào việc tìm kiếm các biện pháp kỹ thuật trồng rừng phù hợp để nâng cao năng suất và chất lượng gỗ keo lai tại Ba Vì, Hà Nội, hướng tới mục tiêu quản lý rừng bền vững.

1.1. Tầm quan trọng của gỗ keo lai trong ngành chế biến gỗ

Ngành công nghiệp chế biến gỗ Việt Nam đang có tốc độ tăng trưởng ấn tượng, với mức tăng bình quân hàng năm từ 50-70%. Năm 2004, tổng giá trị kim ngạch xuất khẩu các sản phẩm đồ mộc hoàn thiện đạt 1.6 tỷ USD. Tuy nhiên, đáng chú ý là 80% nguồn nguyên liệu lại phụ thuộc vào gỗ xẻ nhập khẩu. Việc phát triển trồng rừng keo lai có thể giúp giảm sự phụ thuộc này, đồng thời tạo ra nguồn cung ổn định cho ngành công nghiệp chế biến gỗ trong nước.

1.2. Tiềm năng của keo lai trong sản xuất gỗ xẻ chất lượng cao

Mặc dù keo lai được trồng rộng rãi ở Việt Nam, các nghiên cứu chủ yếu tập trung vào việc cung cấp nguyên liệu cho sản xuất bột giấy, ván dăm và ván ghép. Tuy nhiên, keo lai có những đặc tính cơ lý phù hợp cho việc sản xuất gỗ xẻ chất lượng cao, đặc biệt là khi đạt kích thước lớn và thẳng. Việc trồng rừng keo lai theo hướng kinh doanh gỗ xẻ, kết hợp với tỉa thưa sớm để cung cấp nguyên liệu giấy, có thể mang lại thu nhập hấp dẫn cho người trồng rừng.

II. Thách Thức Trong Kỹ Thuật Trồng Keo Lai Gỗ Bền Vững Tại Ba Vì

Mặc dù keo lai có nhiều ưu điểm, việc trồng rừng keo lai Ba Vì để cung cấp gỗ bền vững vẫn còn đối mặt với nhiều thách thức. Các nghiên cứu về cải thiện giống và kỹ thuật lâm sinh cho keo lai còn hạn chế, đặc biệt là theo hướng sản xuất gỗ xẻ. Cần có những nghiên cứu chuyên sâu về các biện pháp kỹ thuật trồng rừng, bao gồm chọn giống, làm đất, bón phân, tỉa thưa, và phòng trừ sâu bệnh, để nâng cao năng suất và chất lượng gỗ. Bên cạnh đó, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà nước, nhà khoa học, doanh nghiệp và người trồng rừng để đảm bảo sự phát triển bền vững của ngành lâm nghiệp.

2.1. Hạn chế trong nghiên cứu và phát triển giống keo lai gỗ xẻ

Hiện nay, các dòng keo lai được trồng phổ biến chủ yếu phục vụ cho mục đích cung cấp nguyên liệu giấy. Việc nghiên cứu và phát triển các giống keo lai chuyên dụng cho sản xuất gỗ xẻ còn chưa được quan tâm đúng mức. Cần có những chương trình nghiên cứu dài hạn để cải thiện tính chất di truyền của keo lai, tạo ra các giống có năng suất cao, chất lượng gỗ tốt, và khả năng chống chịu sâu bệnh tốt.

2.2. Thiếu các biện pháp kỹ thuật lâm sinh phù hợp cho gỗ xẻ

Các biện pháp kỹ thuật trồng keo hiện nay chủ yếu tập trung vào việc tối ưu hóa sản lượng gỗ cho sản xuất giấy. Cần có những nghiên cứu cụ thể về các biện pháp kỹ thuật lâm sinh phù hợp cho sản xuất gỗ xẻ, bao gồm mật độ trồng, chế độ tỉa thưa, và biện pháp tỉa cành, để đảm bảo chất lượng gỗ và kích thước cây phù hợp cho chế biến gỗ xẻ.

2.3. Yêu cầu về tính bền vững trong trồng rừng keo lai

Việc trồng rừng keo lai cần đảm bảo tính bền vững về kinh tế, xã hội và môi trường. Cần có những nghiên cứu về tác động của trồng keo lai đến môi trường đất, nước, và đa dạng sinh học. Đồng thời, cần có những chính sách hỗ trợ và khuyến khích người trồng rừng áp dụng các biện pháp quản lý rừng bền vững, đảm bảo lợi ích kinh tế cho người trồng rừng và bảo vệ môi trường.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Kỹ Thuật Trồng Rừng Keo Lai Ba Vì

Nghiên cứu này sử dụng kết hợp nhiều phương pháp nghiên cứu khác nhau, bao gồm phương pháp luận, phương pháp nghiên cứu cụ thể, điều tra, khảo sát, thí nghiệm, và phân tích thống kê. Mục tiêu là xác định các biện pháp kỹ thuật trồng rừng phù hợp để nâng cao năng suất và chất lượng gỗ keo lai tại Ba Vì, Hà Nội. Nghiên cứu tập trung vào các yếu tố như điều kiện khí hậu, đất đai, giống cây trồng, mật độ trồng, chế độ bón phân, tỉa thưa, và phòng trừ sâu bệnh. Kết quả nghiên cứu sẽ cung cấp cơ sở khoa học cho việc xây dựng các mô hình trồng rừng keo lai hiệu quả và bền vững.

3.1. Cơ sở khoa học để thiết lập rừng trồng keo lai gỗ xẻ

Nghiên cứu dựa trên cơ sở khoa học về sinh thái rừng, sinh lý thực vật, và di truyền chọn giống. Các yếu tố như điều kiện khí hậu, đất đai, và giống cây trồng được xem xét kỹ lưỡng để lựa chọn các giống keo lai phù hợp với điều kiện địa phương và có khả năng sinh trưởng tốt, cho năng suất và chất lượng gỗ cao.

3.2. Nghiên cứu các biện pháp kỹ thuật thâm canh rừng trồng keo lai

Nghiên cứu tập trung vào các biện pháp kỹ thuật thâm canh rừng trồng, bao gồm mật độ trồng, chế độ bón phân, tỉa thưa, và phòng trừ sâu bệnh. Các thí nghiệm được thực hiện để đánh giá ảnh hưởng của các biện pháp kỹ thuật này đến sinh trưởng, năng suất, và chất lượng gỗ của keo lai.

3.3. Dự đoán hiệu quả kinh tế và đề xuất biện pháp kỹ thuật

Dựa trên kết quả nghiên cứu, các mô hình trồng rừng keo lai được xây dựng và đánh giá hiệu quả kinh tế. Các chỉ tiêu như giá trị hiện tại thuần (NPV), tỷ suất hoàn vốn nội bộ (IRR), và hiệu suất vốn đầu tư (BCR) được sử dụng để so sánh các mô hình và lựa chọn các biện pháp kỹ thuật tối ưu.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Biện Pháp Kỹ Thuật Trồng Keo Lai Ba Vì

Nghiên cứu đã xác định được một số biện pháp kỹ thuật trồng rừng phù hợp để nâng cao năng suất và chất lượng gỗ keo lai tại Ba Vì, Hà Nội. Kết quả cho thấy việc lựa chọn giống keo lai phù hợp với điều kiện địa phương, kết hợp với chế độ bón phân và tỉa thưa hợp lý, có thể giúp tăng đáng kể năng suất và chất lượng gỗ. Bên cạnh đó, việc áp dụng các biện pháp phòng trừ sâu bệnh hiệu quả cũng góp phần bảo vệ rừng trồng và đảm bảo năng suất ổn định. Các biện pháp kỹ thuật này cần được phổ biến rộng rãi cho người trồng rừng để nâng cao hiệu quả sản xuất.

4.1. Ảnh hưởng của bón phân và tỉa thưa đến sinh trưởng keo lai

Kết quả thí nghiệm cho thấy việc bón phân và tỉa thưa có ảnh hưởng đáng kể đến sinh trưởng của keo lai. Bón phân giúp cây sinh trưởng nhanh hơn, tăng đường kính và chiều cao. Tỉa thưa giúp cây có không gian phát triển tốt hơn, tăng chất lượng gỗ và giảm cạnh tranh dinh dưỡng.

4.2. Tác động của cường độ và thời điểm tỉa thưa đến năng suất

Cường độ và thời điểm tỉa thưa cũng có ảnh hưởng đến năng suất keo lai. Tỉa thưa quá sớm hoặc quá muộn đều có thể ảnh hưởng đến năng suất. Cường độ tỉa thưa cần phù hợp với mật độ trồng và điều kiện sinh trưởng của cây.

4.3. Ảnh hưởng của tỉa cành tới chất lượng gỗ xẻ keo lai

Tỉa cành có ảnh hưởng tích cực đến chất lượng gỗ xẻ. Tỉa cành giúp giảm số lượng mắt chết trên thân cây, tăng tỷ lệ gỗ lõi, và cải thiện độ đồng đều của gỗ.

V. Đánh Giá Hiệu Quả Kinh Tế Mô Hình Trồng Rừng Keo Lai Bền Vững

Đánh giá hiệu quả kinh tế của các mô hình trồng rừng keo lai cho thấy tiềm năng lớn trong việc tạo ra thu nhập cho người trồng rừng. Các mô hình áp dụng các biện pháp kỹ thuật tiên tiến, kết hợp với quản lý rừng bền vững, có thể mang lại lợi nhuận cao và ổn định. Tuy nhiên, cần có sự hỗ trợ từ nhà nước và các tổ chức tài chính để giúp người trồng rừng tiếp cận nguồn vốn và kỹ thuật, đảm bảo sự phát triển bền vững của ngành lâm nghiệp.

5.1. Dự báo hiệu quả kinh tế của các mô hình trồng keo lai

Dự báo hiệu quả kinh tế của các mô hình trồng keo lai cho thấy tiềm năng lớn trong việc tạo ra thu nhập cho người trồng rừng. Các mô hình áp dụng các biện pháp kỹ thuật tiên tiến, kết hợp với quản lý rừng bền vững, có thể mang lại lợi nhuận cao và ổn định.

5.2. Đề xuất biện pháp kỹ thuật trồng rừng keo lai cung cấp gỗ xẻ

Dựa trên kết quả nghiên cứu và đánh giá hiệu quả kinh tế, nghiên cứu đề xuất các biện pháp kỹ thuật trồng rừng keo lai phù hợp để cung cấp gỗ xẻ, bao gồm lựa chọn giống, mật độ trồng, chế độ bón phân, tỉa thưa, và phòng trừ sâu bệnh.

VI. Kết Luận Kiến Nghị Về Trồng Rừng Keo Lai Bền Vững

Nghiên cứu đã góp phần làm sáng tỏ các biện pháp kỹ thuật trồng rừng phù hợp để nâng cao năng suất và chất lượng gỗ keo lai tại Ba Vì, Hà Nội. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều vấn đề cần được nghiên cứu sâu hơn, đặc biệt là về cải thiện giống, quản lý dịch hại, và đánh giá tác động môi trường. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các nhà khoa học, nhà quản lý, doanh nghiệp và người trồng rừng để xây dựng các mô hình trồng rừng keo lai hiệu quả và bền vững, góp phần vào sự phát triển của ngành lâm nghiệp Việt Nam.

6.1. Tồn tại và hạn chế trong nghiên cứu kỹ thuật trồng keo lai

Nghiên cứu vẫn còn một số tồn tại và hạn chế, như phạm vi nghiên cứu còn hẹp, thời gian nghiên cứu còn ngắn, và chưa đánh giá đầy đủ các yếu tố ảnh hưởng đến sinh trưởng và chất lượng gỗ keo lai.

6.2. Kiến nghị để phát triển trồng rừng keo lai bền vững Ba Vì

Để phát triển trồng rừng keo lai bền vững tại Ba Vì, Hà Nội, cần có các chính sách hỗ trợ và khuyến khích người trồng rừng áp dụng các biện pháp kỹ thuật tiên tiến, đồng thời tăng cường công tác quản lý và bảo vệ rừng, đảm bảo sự phát triển bền vững của ngành lâm nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1. Trồng rừng thâm canh và thâm canh rừng trồng 1. Khái niệm trồng rừng thâm canh Trồng rừng thâm canh là vấn đề trước đây ít có người quan tâm, song do nguồn gỗ rừng tự nhiên không còn đáp ứng được nhu cầu đòi hỏi ngày càng tăng của xã hội. Hơn nữa, diện tích đất giành cho trồng rừng có hạn, năng suất rừng trồng rất thấp, không đủ khả năng đáp ứng nhu cầu gỗ nguyên liệu cho công nghiệp.

Vì thế, trồng rừng thâm canh đã trở thành một xu thế tất yếu trong sản xuất lâm nghiệp hiện nay, nhất là trồng rừng nguyên liệu phục vụ công nghiệp giấy và ván nhân tạo. Trồng rừng thâm canh là một giải pháp duy nhất để nâng cao năng suất rừng trồng và rút ngắn chu kỳ kinh doanh. Nhưng hiểu như thế nào về vấn đề trồng rừng thâm canh và thâm canh rừng trồng? Theo Vũ Quang Minh (1987)[38] “Trồng rừng thâm canh là tăng cường đầu tư các biện pháp kỹ thuật tổng hợp tác động vào rừng từ khâu tạo cây con, làm đất, trồng rừng, chăm sóc bảo vệ đến khâu khai thác rừng, nhằm nâng cao số lượng và chất lượng lâm sản, đồng thời củng cố tiềm năng tự nhiên của rừng để nâng cao sức sản xuất của rừng”. Theo Nguyễn Xuân Quát (1995)[40] thì “Trồng rừng thâm canh là một phương pháp canh tác dựa trên cơ sở được đầu tư cao bằng việc áp dụng các biện pháp kỹ thuật tổng hợp và liên hoàn.

Các biện pháp được tăng cường đầu tư đó phải tận dụng, cải tạo và phát huy được mọi tiềm năng của tự nhiên cũng như của con người nhằm thúc đẩy mạnh mẽ sinh trưởng và phát triển của rừng trồng để thu được năng suất cao, chất lượng sản phẩm tốt với giá thành hạ để cho hiệu quả lớn. Đồng thời cũng phải duy trì và bồi dưỡng được tiềm năng đất đai và môi trường, đáp ứng yêu cầu phát triển trồng rừng ổn định, lâu dài và bền vững”. c 4 Theo thuật ngữ Lâm nghiệp (1996)[50] thì “Trồng rừng thâm canh (Intensive plantation management) là biện pháp đầu tư theo chiều sâu nhằm làm cho rừng trồng sinh trưởng nhanh, sớm đạt mục tiêu đề ra và đạt hiệu quả cao hơn trước. Đầu tư chiều sâu ở đây không chỉ giới hạn ở việc đầu tư tiền vốn, vật tư, lao động mà còn làm sao phát huy hết tiềm năng và điều kiện sẵn có của tự nhiên và xã hội để mang lại hiệu quả cao”.

Khái niệm thâm canh rừng trồng Theo Nguyễn Xuân Xuyên và cộng sự (1985)[51],“Thâm canh rừng trồng là tăng cường đầu tư các biện pháp kỹ thuật tổng hợp tác động vào rừng từ khâu tạo cây con, làm đất, trồng rừng, chăm sóc và bảo vệ rừng đến khâu khai thác rừng nhằm nâng cao số lượng và chất lượng lâm sản, đồng thời củng cố tiềm năng tự nhiên của rừng để nâng cao sức sản xuất của rừng”. Theo Vũ Đình Huề (1986)[21], xét về hiệu quả cuối cùng thì “Thâm canh rừng là phương thức kinh doanh được đặc trưng bằng sự tăng chi phí trên một đơn vị diện tích kinh doanh và giảm chi phí trên một đơn vị sản phẩm”. Theo định nghĩa này thì sự tăng chi phí trên một đơn vị diện tích kinh doanh được hiểu rộng là sự đầu tư về kinh tế, khoa học kỹ thuật trong quá trình từ chọn giống, trồng, quản lý bảo vệ và chăm sóc rừng. Đầu tư kinh tế kỹ thuật cao để thu được năng suất cao và giảm giá thành sản phẩm là các chỉ tiêu cơ bản để đánh giá trình độ thâm canh.

Tác giả còn nhấn mạnh điểm quan trọng nhất của thâm canh là vấn đề giống, giống là trọng tâm của chiến lược thâm canh. Theo Phùng Ngọc Lan (1986)[33],“Thâm canh rừng nhằm bảo vệ và sử dụng triệt để các điều kiện về tài nguyên, khí hậu, đất đai, sinh vật và áp dụng những thành tựu KHKT hiện đại có liên quan để nâng cao năng suất rừng và hiệu quả kinh tế. Thâm canh rừng đòi hỏi một hệ thống các biện pháp kỹ thuật lâm sinh tổng hợp, liên hoàn từ khâu chọn loài cây trồng , chọn giống, kỹ thuật gieo trồng, chăm sóc, tỉa thưa dựa trên mô hình mật độ tối ưu cho đến c 5 bảo đảm tái sinh trong khai thác”. Theo định nghĩa này là phải đứng trên quan điểm lâm sinh học, vấn đề cốt lõi của thâm canh rừng là phải tạo ra một hệ sinh thái rừng có tính ổn định cao, sử dụng và phát triển tiềm năng tự nhiên sẵn có, khả năng chống đỡ cao với dịch sâu bệnh hại,.

Cơ sở khoa học đầu tiên quyết định sự thành bại của thâm canh rừng là phải lựa chọn và bố trí cơ cấu cây trồng chính xác. Các khái niệm trồng rừng thâm canh và thâm canh rừng trồng được các tác giả đưa ra trên đây tuy khác nhau về thuật ngữ và cách diễn đạt nhưng nội dung thì gần giống nhau. Bản chất vấn đề của thâm canh rừng trồng và trồng rừng thâm canh là đều phải nâng cao được năng suất, chất lượng và hiệu quả kinh tế của rừng trồng, đồng thời phải cải thiện được điều kiện môi trường để đảm bảo sản xuất lâu dài và bền vững. Xét trong một phạm vi nào đó thì hai khái niệm này có thể được xem như là một.

Do vậy, nên chăng có một khái niệm chung như sau: Trồng rừng thâm canh hay thâm canh rừng trồng là một phương thức canh tác được đầu tư cao bằng việc áp dụng các tiến bộ kỹ thuật một cách tổng hợp và liên hoàn nhằm tận dụng, cải tạo và phát huy tiềm năng sẵn có của tự nhiên và con người để nâng cao năng suất, chất lượng rừng trồng, đồng thời nâng cao hiệu quả cả về kinh tế lẫn môi trường đảm bảo đáp ứng được yêu cầu kinh doanh lâu dài và bền vững. Một số vấn đề trong thâm canh rừng trồng Trong trồng rừng thâm canh công nghiệp, việc áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật giữ vai trò cốt lõi đem đến sự thành công, đó là: - Ứng dụng công nghệ sinh học trong lâm nghiệp đã được Haines (1994) đề cập đến, cụ thể như việc xây dựng và hoàn chỉnh bản đồ gen, công nghệ đánh dấu tế bào, chuyển gen và vi nhân giống. Những ứng dụng trong việc sản xuất và nhân giống các loài cây lai là một trong những tiêu điểm của rất nhiều chương trình trồng rừng. Việc ứng dụng của nhiều kỹ thuật công nghệ c 6 sinh học mang tính phụ thuộc và hỗ trợ lẫn nhau, đặc biệt trong kỹ thuật nhân giống vô tính, kỹ thuật này đã và đang được ứng dụng rộng rãi trong nhiều chương trình (Griffin 1996, Watt et al 1998)[58].

- Ứng dụng những tiến bộ trong công nghệ chế biến đã cho phép ngành công nghiệp chế biến sử dụng những bộ phận rất nhỏ của cây và cả những cây non, ngoài ra còn cả những loài cây mà trước đó không được trông đợi có thể sử dụng cho ngành công nghiệp chế biến gỗ. - Việc lập kế hoạch hoàn chỉnh và một hệ thống chính sách hỗ trợ phù hợp là vấn đề trung tâm cho sự thành công của các đơn vị trồng rừng, điều này cần đặc biệt quan tâm từ vấn đề đơn giản nhất đến vấn đề phức tạp nhất (Pritchard 1989) , sự thiếu hụt của một hệ thống chính sách và kế hoạch hiệu quả là yếu tố cản trở chính đến sự thành công của việc trồng rừng ở nhiều đơn vị trồng rừng trong vùng nhiệt đới (Pandey 1983)[64]. Nghiên cứu các giải pháp thâm canh rừng trồng 1. Nghiên cứu về lập địa và chọn loại cây trồng Kết quả nghiên cứu của Pandey.D (1983) [64] về loài Bạch đàn Eucalyptus camaldulensis được trồng trên các điều kiện lập địa khác nhau đã cho thấy nếu trồng ở vùng nhiệt đới khô với chu kỳ kinh doanh từ 10-20 năm thì năng suất chỉ đạt từ 5-10 m3/ha/năm, nhưng trồng ở vùng nhiệt đới ẩm thì năng suất có thể đạt tới 30 m3/ha/năm.

Khi đánh giá khả năng sinh trưởng của loài Thông Pinus patula ở Swziland, Julian Evans (1992) [60] đã chứng minh khả năng sinh trưởng về chiều cao của loài Thông này có quan hệ khá chặt (R=0,81) với các yếu tố địa hình và đất thông qua phương trình tương quan sau: Y = -18,75 + 0,0544x3 - 0,000022x32 + 0,0185x4 + 0,0449x5 + 0,5346x11 Trong đó: Y: Chiều cao vút ngọn tại thời điểm 12 tuổi (m); x3: Độ cao so với mặt nước biển (m); c 7 x4: Độ dốc chênh lệch giữa đỉnh đồi và chân đồi (%); x5: Độ dốc tuyệt đối của khu trồng rừng (%); x11: Độ phì của đất đã được xác định Từ các kết quả nghiên cứu của các tác giả trên thế giới về điều kiện lập địa đã cho thấy việc xác định vùng trồng và điều kiện lập địa phù hợp với từng loài cây trồng là rất cần thiết và đây cũng chính là một trong những yếu tố quan trọng quyết định đến năng suất và chất lượng của rừng trồng đã được nhiều nhà khoa học Việt Nam nghiên cứu kỹ lưỡng. Hoàng Xuân Tý (1976-1980), đã thực hiện Đề tài “Đánh giá tiềm năng và hướng dẫn sử dụng đất vùng Trung tâm trong kinh doanh rừng nguyên liệu giấy”. Kết quả cho thấy có năm nhân tố thổ nhưỡng ảnh hưởng rõ rệt nhất đối với năng suất rừng trồng là: hàm lượng mùn, hàm lượng đạm, độ xốp, chế độ nước và độ dày tầng đất, tác giả cũng cảnh báo rằng cả năm nhân tố này đều dễ dàng thay đổi, rất rễ suy thoái do mất rừng và sử dụng đất không hợp lý. Đỗ Đình Sâm, Nguyễn Ngọc Bình và các cộng sự (1990-1995) [43] khi thực hiện đề tài “Đánh giá tiềm năng sản xuất đất lâm nghiệp và hoàn thiện phương pháp điều tra lập địa” đã chỉ ra rằng độ phì đất và tiềm năng sản xuất đất lâm nghiệp nhìn chung còn khá nhưng thực tế chưa được phát huy, sử dụng đất có nơi chưa bền vững.

Cần có quy hoạch và xây dựng chiến lược cho rừng trồng sản xuất, có mục tiêu rõ ràng, đặc biệt rừng trồng công nghiệp trên phạm vi toàn quốc. Phạm Thế Dũng và các cộng sự (2002-2005) [8] đã phối hợp với Trung tâm nghiên cứu lâm nghiệp quốc tế (CIFOR) tham gia Dự án mạng “Quản lý lập địa và năng suất rừng trồng nhiệt đới” tại Trạm Phú Bình, Bình Dương với đối tượng là rừng trồng Keo lá tràm luân kỳ hai. Kết quả bước đầu cho thấy việc để lại cành nhánh sau khai thác đã có tác động tới tăng trưởng của rừng trồng chu kỳ 2, sau hai năm đường kính và chiều cao của các công thức c 8 để lại cành nhánh đã lớn hơn rõ rệt so với công thức không để lại cành nhánh.