CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ CHẤT LƯỢNG TƯ VẤN THIẾT KẾ CÔNG TRÌNH XÂY DỰNG 1. Khái quát chung về chất lượng tư vấn thiết kế công trình xây dựng 1. Công tác tư vấn thiết kế 1. Khái niệm Tư vấn thiết kế là hoạt động các nhà thầu, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực xây dựng bằng năng lực chuyên môn và kinh nghiệm thực hiện công việc tư vấn cho các khách hàng, CĐT để dựa trên nhiệm vụ, mục tiêu của dự án, công trình đã cho trước và trong một khoảng thời gian xác định có thể đưa ra hình dáng, kết cấu công trình, kiến trúc xây dựng, biện pháp xây dựng, giá thành công trình, đánh giá hiệu quả của dự án, công trình,.và một số yêu cầu khác tùy theo mong muốn, nhu cầu của khách hàng, CĐT xây dựng công trình.
Tư vấn thiết kế xây dựng rất đa dạng và phong phú qua các giai đoạn của dự án đầu tư xây dựng công trình, các loại hình tư vấn như: Tư vấn lập dự án xây dựng, Tư vấn thiết kế bản vẽ thi công – lập dự toán, thiết kế kỹ thuật thi công và tổng dự toán. Tư vấn thiết kế xây dựng giúp cho khách hàng – Chủ đầu tư và các cơ quan có liên quan trong các công việc chuẩn bị dự án đầu tư xây dựng như lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi, lập dự án đầu tư xây dựng, lập báo cáo kinh tế kỹ thuật, lập thiết kế kỹ thuật, thiết kế bản vẽ thi công. Cụ thể gồm các công tác như khảo sát xây dựng, thiết kế xây dựng công trình, kiểm soát chi phí xây dựng, quản lý hợp đồng xây dựng, quản lý chất lượng công trình, giám sát tác giả xây dựng và nghiệm thu công việc đã hoàn thành. Sản phẩm TVTK là sản phẩm được tạo ra bởi sức lao động trí tuệ, năng lực của các tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động TVTK, bao gồm: Hồ sơ bản vẽ thiết kế, thuyết minh thiết kế, tổng mức đầu tư hoặc tổng dự toán, dự toán công trình, thuyết minh biện pháp thi công xây dựng, quy trình quản lý vận hành, khai thác, sử dụng và các hồ sơ có liên quan khác.
Ý nghĩa của công tác tư vấn thiết kế 4 Chất lượng công tác thiết kế có vai trò quan trọng, quyết định hiệu quả của vốn đầu tư. Trong giai đoạn chuẩn bị đầu tư, chất lượng thiết kế quyết định việc sử dụng vốn đầu tư tiết kiệm, hợp lý, kinh tế. Nếu chất lượng của công tác thiết kế trong giai đoạn này không tốt dễ dẫn đến việc lãng phí vốn đầu tư, ảnh hưởng đến các giai đoạn thiết kế sau bởi các giai đoạn thiết kế sau đểu được phát triển trên cơ sở các thiết kế trước đó. Trong giai đoạn thực hiện đầu tư, chất lượng công tác thiết kế có ảnh hưởng lớn đến chất lượng công trình tốt hay không tốt, an toàn hay không an toàn, tiết kiệm hay lãng phí, điều kiện thi công thuận lợi hay khó khăn, tiến độ thi công nhanh hay chậm… Giai đoạn này công tác thiết kế được coi có vai trò quan trọng nhất trong các giai đoạn của quá trình đầu tư.
Trong giai đoạn khai thác dự án, chất lượng thiết kế có vai trò chủ yếu quyết định việc khai thác, sử dụng công trình an toàn, thuận lợi hay nguy hiểm khó khăn; chất lượng công trình tốt hay xấu; giá thành công trình cao hay thấp; tuổi thọ công trình có đảm bảo yêu cầu đề ra trone dự án không. Tóm lại, thiết kế xây dựng là khâu quan trọng hàng đầu trong hoạt động đầu tư xây dựng. Nó có vai trò chú yếu quyết định hiệu quả kinh tế – xã hội của dự án đầu tư. Đồng thời thiết kế xây dựng góp phần tạo ra môi trường mới, một không gian thiên nhiên mới thoả mãn yêu cầu sán xuất, sinh hoạt và đời sống của con người cả về mặt vật chất lẫn tinh thần.
Các loại hình tư vấn xây dựng Hiện nay các tổ chức tư vấn phát triển rất nhanh và đa dạng với nhiều hình thức khác nhau. Nhưng có thể tóm tắt các loại hình tổ chức tư vấn hiện nay như sau: 1. Các doanh nghiệp Nhà nước cổ phần hóa - Doanh nghiệp Nhà nước trực thuộc Bộ - Doanh nghiệp Nhà nước trực thuộc các Tổng công ty - Doanh nghiệp Nhà nước trực thuộc các Sở địa phương 1. Các doanh nghiệp ngoài quốc doanh - Công ty trách nhiệm hữu hạn - Công ty tư nhân 5 - Công ty liên doanh với nước ngoài - Công ty liên danh - Văn phòng tư vấn nước ngoài tại Việt nam 1.3 Các tổ chức tư vấn sự nghiệp có thu - Viện nghiên cứu và Trung tâm tư vấn trực thuộc Viện nghiên cứu - Trung tâm tư vấn trực thuộc Trường đại học 1.
Quy trình hoạt động của tư vấn xây dựng trong nước 1.1 Đặc điểm cơ bản của các tổ chức tư vấn xây dựng * Khối doanh nghiệp Nhà nước cổ phần hóa Ưu điểm: - Đây là lực lượng nòng cốt, chủ yếu của TVXD Việt Nam (chiếm 80%). - Có lực lượng cán bộ tư vấn lớn tuổi, nhiều kinh nghiệm với đầy đủ lực lượng cán bộ các chuyên ngành có thể thực hiện các dự án lớn, đồng bộ. - Có cơ chế chính sách phát triển sản xuất và đầu tư chi phí cho công tác đào tạo. Nhược điểm: - Bộ máy quản lý cồng kềnh.
Số lượng lao động lớn từ 100-500 người. - Quyền chủ động của doanh nghiệp trên nhiều mặt bị hạn chế bởi cơ chế của Nhà nước (như nhân sự, tiền lương…). * Khối doanh nghiệp tư vấn ngoài quốc doanh Ưu điểm: - Cơ cấu bộ máy tổ chức quản lý gọn nhẹ, điều hành năng động, tính tự chủ cao. - Tác phong làm việc công nghiệp, được trả lương thỏa đáng.
- Cơ chế huy động các chuyên gia giỏi luôn thích ứng với thị trường. Nhược điểm: 6 - Không đồng bộ các bộ môn, thích hợp với các công trình có quy mô vừa và nhỏ. - Không chủ động trong quá trình sản xuất do phải thuê chuyên gia bên ngoài. * Các tổ chức tư vấn sự nghiệp có thu Là các đơn vị trong Viện nghiên cứu có chức năng tư vấn xây dựng và các bộ phận tư vấn xây dựng thuộc trường đại học.
Ưu điểm: - Phần lớn nhân viên được hưởng lương từ ngân sách Nhà nước, được đảm bảo về tiền lương, tiền thưởng, bảo hiểm xã hội và các khoản phúc lợi khác. - Có nhiều chuyên gia giỏi, chuyên sâu (của Viện - Trường đại học) Nhược điểm: - Phần nào hạn chế tính chuyên nghiệp do còn phải thực hiện nhiệm vụ chính là công tác nghiên cứu, đào tạo… 1. Cơ cấu tổ chức của đơn vị tư vấn xây dựng * Cơ cấu tổ chức quản lý chức năng - Là kiểu cơ cấu tổ chức quản lý theo chức năng với những nhiệm vụ quản lý được phân chia cho các đơn vị riêng biệt thực hiện dưới dạng các phòng chức năng, hình thành nên các phân hệ chuyên môn hóa và những người lãnh đạo chức năng. - Đặc điểm chức năng quản lý chia thành từng đơn vị chuyên môn đảm nhận.
Lãnh đạo cao nhất của tổ chức làm nhiệm vụ phối hợp điều hòa các chức năng. * Cơ cấu trực tuyến - Là dạng cơ cấu tổ chức quản lý chỉ có một cấp trên chỉ huy và một số cấp dưới thực hiện. Vấn đề quản lý được giải quyết theo một kênh liên hệ đường thẳng. - Đặc điểm của cơ cấu này là người lãnh đạo của hệ thống một mình phải thực hiện tất cả các chức năng quản lý và chịu hoàn toàn trách nhiệm về mọi kết quả của đơn vị mình.
7 * Cơ cấu tổ chức quản lý hỗn hợp - Trong đó các nhiệm vụ quản lý giao cho những đơn vị chức năng riêng biệt (các phòng chức năng) làm tham mưu tư vấn cho lãnh đạo cao nhất của tổ chức. - Đặc điểm của cơ cấu tổ chức quản lý theo kiểu kết hợp là lãnh đạo các phòng chức năng tư vấn, chuẩn bị các quyết định quản lý và đưa tới cấp thực hiện (các văn phòng, xưởng, xí nghiệp trực thuộc công ty) theo chỉ đạo của lãnh đạo công ty, việc điều hành quản lý vẫn theo trực tuyến. Chất lượng hồ sơ thiết kế công trình xây dựng Chất lượng hồ sơ thiết kế công trình xây dựng là chất lượng của hồ sơ được thiết kế theo đúng quy chuẩn xây dựng, tuân thủ đúng các quy định về kiến trúc, quy hoạch xây dựng hiện hành. Chất lượng thiết kế còn là sự thỏa mãn yêu cầu của tất cả phương diện sau: đảm bảo tuân thủ Luật Xây dựng, các nghị định của chính phủ, quyết định, thông tư của Bộ Xây dựng cũng như tuân thủ các tiêu chuẩn, quy chuẩn của Việt Nam và quốc tế; đảm bảo về chất lượng, phù hợp về nội dung cũng như tiến độ về thời gian đúng với hợp đồng đã ký kết giữ doanh nghiệp tư vấn và khách hàng.
đảm bảo yêu cầu phù hợp với hệ thống quản lý chất lượng và môi trường; phải mang lại được hiệu quả kinh tế cho doanh nghiệp. Chất lượng thiết kế biểu thị hai cấp độ và phản ánh hai mặt khách quan và chủ quan , đó là hai loại chất lượng sau: - Chất lượng trong tuân thủ thiết kế: được thể hiện ở mức độ sản phẩm đạt được so với tiêu chuẩn thiết kế đề ra. Khi sản phẩm sản xuất ra có những đặc tính kinh tế kỹ thuật càng gần với tiêu chuẩn thiết kế thì chất lượng càng cao. Tính chất này được phản ánh thông qua các chỉ tiêu như tỷ lệ phế phẩm, sản phẩm không đạt yêu cầu thiết kế,.
Loại chất lượng này phản ánh bản chất khách quan của sản phẩm do đó liên quan chặt chẽ đến khả năng cạnh tranh và chi phí sản phẩm. - Chất lượng thiết kế trong sự phù hợp: phản ánh mức phù hợp của sản phẩm với nhu cầu khách hàng. Chất lượng phụ thuộc vào mức độ phù hợp của sản phẩm thiết kế so 8 với nhu cầu và mong muốn của khách hàng. Mức độ phù hợp nhu cầu khách hàng càng cao thì chất lượng càng cao.
Loại chất lượng này phụ thuộc vào mong muốn và sự đánh giá chủ quan của người tiêu dùng vì vậy nó tác động mạnh mẽ đến khả năng tiêu thụ sản phẩm. Khi nói đến chất lượng sản phẩm, thì phải xem xét sản phẩm đó thoả mãn tới mức độ nào nhu cầu của khách hàng. Mức độ thoả mãn nhu cầu khách hàng phụ thuộc rất lớn vào chất lượng thiết kế và những tiêu chuẩn kỹ thuật đặt ra cho mỗi sản phẩm.
