CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ CHẤT LƯỢNG SẢN PHẨM VÀ QUẢN TRỊ CHẤT LƯỢNG TẠI DOANH NGHIỆP Chương này trình bày tổng quan tình hình nghiên cứu về chất lượng sản phẩm và công tác quản trị chất lượng sản phẩm. Những cơ sở lý thuyết, lý luận của các tác giả trong lĩnh vực quản trị chất lượng sản phẩm nói chung và chất lượng sản phẩm nói riêng. Vai trò của chất lượng sản phẩm và công tác quản trị chất lượng với hoạt động sản xuất kinh doanh, các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm, vai trò của quản trị chất lượng sản phẩm và các phương pháp quản trị chất lượng sản phẩm. Tổng quan nghiên cứu a.
Một số nghiên cứu trong nước Chất lượng sản phẩm và công tác quản trị chất lượng tại doanh nghiệp đóng một vai trò quan trọng suốt các hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Khái niệm chất lượng sản phẩm và công tác quan trị chất lượng không thực sự được hiểu một cách nhất quán, mà khái niệm đó thể hiện các mong đợi của người sử dụng sản phẩm hoặc dịch vụ mà họ tiêu dùng hoặc chịu tác động. Nó cũng chịu sự chi phối của rất nhiều các khía cạnh khác nhau của đời sống như Kinh tế, Xã hội, Kỹ thuật, Tự nhiên, Môi trường hay cả những thói quen của con người. Tại Việt Nam trong những năm gần đây, chất lượng sản phẩm và công tác quản trị chất lượng tại doanh nghiệp đang dần được chú trọng, một số các nghiên cứu về quản trị chất lượng rất giá trị và sâu sắc, điển hình là một số nghiên cứu về quản trị chất lượng như “Bài học kinh nghiệm trong triển khai kết hợp các hệ thống quản trị chất lượng tại các doanh nghiệp công nghệ thông tin” – Tác giả: Phan Chí Anh, Tôn Thị Oanh (2020) đã đưa ra bức tranh sơ lược những vấn để cơ bản về ISO 9001:2015, Scrum và các hệ thống chất lượng áp dụng trong quá trình triển khai phát triển các dự án phần mềm tại Công ty TNHH Hệ thống Thông tin FPT (FIS) nói riêng và các công ty công nghệ ở Việt Nam nói chung.
Một số bài học kinh nghiệm được rút ra nhằm giúp các doanh nghiệp trong lĩnh vực công nghệ thông tin còn có thể nâng cao hiệu quả khi áp dụng kết hợp ISO 9001:2015 và Scrum trong hoạt động quản trị chất lượng của tổ chức. Trên diễn đàn khoa học công nghệ tác giả Hà Minh Hiệp, Phạm Thu Hiền (2022) đã chia sẻ nghiên cứu: Triển khai kinh tế tuần hoàn tại Việt Nam: Nhìn từ góc độ quản lý chất lượng. Việt Nam đã đạt được những tiến bộ đáng kể về kinh tế trong gần 40 năm qua và trở thành quốc gia có thu nhập trung 5 bình thấp với tốc độ tăng trưởng cao. Nhưng tăng trưởng cao cũng đặt ra những lo ngại về sự ảnh hưởng tới môi trường.
Một số giải pháp được đưa ra từ các nhà khoa học, nhà hoạch định chính sách. Trong đó kinh tế tuần hoàn được coi là một điểm sáng, một giải pháp hiệu quả để thực hiện. Trong kinh tế tuần hoàn, các tác giả đề cập đến QTCL và chuỗi cung ứng nhằm cung cấp cho các doanh nghiệp một giải pháp thích ứng phù hợp. Bài viết “Phân tích vai trò của đơn vị chuyên trách về đảm bảo chất lượng trong các hoạt động đảm bảo và nâng cao chất lượng: Kinh nghiệm của trường đại học Tôn Đức Thắng”.
Theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo thì các cơ sở giáo dục đại học phải thành lập một đơn vị chuyên trách làm đầu mối các hoạt động bảo đảm chất lượng của trường. Trường Đại học Tôn Đức Thắng đã thành lập đơn vị này từ khá sớm, năm 2007. Trải qua hơn 10 năm phát triển, đơn vị chuyên trách về đảm bảo chất lượng, Phòng Khảo thí và Kiểm định chất lượng của Trường đã ngày càng không ngừng lớn mạnh và đảm nhận nhiều công việc. Tác giả chỉ ra vai trò của đơn vị này góp phần to lớn trong sự phát triển vững mạnh của trường.
Trên tạp chí Khoa học và công nghệ chia sẻ nghiên cứu của tác giả Phùng Mạnh Trường (2022) về “Nghiên cứu mô hình Tự đánh giá hiệu quả hoạt động thông qua áp dụng Giải thưởng chất lượng quốc gia và một số đề xuất”. Trong nội dung nêu: Các mô hình giải thưởng chất lượng, hay còn được gọi là Mô hình hoạt động xuất sắc, có ý nghĩa quan trọng đối với các doanh nghiệp về quản lý chất lượng cũng như cung cấp hướng dẫn cho các doanh nghiệp đang mong muốn xây dựng và áp dụng các hệ thống quản lý chất lượng. Hoạt động Tự đánh giá đã được các doanh nghiệp trên khắp thế giới thừa nhận như một công cụ định hướng phát triển các hoạt động liên quan đến chất lượng trong doanh nghiệp. Trong bài báo này, từ thực tiễn khảo sát việc áp dụng tại các doanh nghiệp điển hình, tác giả thảo luận về việc thí 6 điểm áp dụng Tự đánh giá dựa trên Giải thưởng chất lượng quốc gia nhằm đánh giá hiệu quả hoạt động của một số doanh nghiệp đạt Giải thưởng chất lượng Quốc gia, qua đó đề xuất một số giải pháp thúc đẩy Tự đánh giá tại các doanh nghiệp Việt Nam trong thời gian tới.
Theo các tác giả: Đinh Bá Hùng Anh và Lê Hữu Hoàng (2017) nghiên cứu về Quản Trị Chất Lượng Toàn Diện TQM Và Nhóm Chất Lượng. Nhóm chất lượng là chiến lược kiểm soát chất lượng nhấn mạnh cách làm việc nhóm, phát huy sức mạnh quần chúng. Nhóm chất lượng là nhân tố cơ bản cần có để triển khai quản trị chất lượng toàn diện thành công; triển khai nhóm chất lượng là điều kiện tiên quyết để triển khai quản trị chất lượng toàn diện. Triết lý nhóm chất lượng tương đồng với cách thức tổ chức, quản lý xã hội theo lối phát huy sức mạnh quần chúng đã được triển khai rất thành công ở nước ta; Vậy nên nhóm tác giả cho rằng chất lượng thì phù hợp cho doanh nghiệp ở nước ta.
Tài liệu đề cập khái niệm nhóm chất lượng, quản lý chất lượng toàn diện. Nội dung còn tập trung phân tích lợi ích khi áp dụng nhóm chất lượng cũng như trình bày cách thức để khởi động, tổ chức và duy trì nhóm chất lượng. Phần cuối tài liệu trình bày về các công cụ chất lượng cũng như những câu chuyện chất lượng kể về quá trình triển khai nhóm chất lượng của vài nhóm trên khắp thế giới. Một số nghiên cứu ngoài nước Trong nghiên cứu tại cuốn sách “Quality is free” (1979), Philip B Crosby đã chỉ ra rằng chất lượng là tốt nhất nếu thỏa mãn nhu cầu của khách hàng.
Ông cho rằng chất lượng là một điều có thể có được mà không mất tiền. Cái tốn kém nhất chính là cái thiếu chất lượng, nghĩa là không làm đúng mọi việc ngay từ đầu gây nên. Không những chất lượng không mất tiền mua mà là cái lãi chân chính nhất. Ông cũng nói: Làm đúng ngay từ đầu – nghe tưởng chừng dễ, nhưng thực sự không đơn giản.
Để làm đúng ngay từ đầu, có nghĩa 7 là có Chất lượng ngay từ những chuyển động đầu tiên của tư duy, thao tác, cần một phương pháp đúng ngay từ đầu. Để có một phương pháp đúng ngay từ đầu, cần một hoạch định (Planning) đúng ngay từ đầu. Để có một hoạch định đúng ngay từ đầu, cần con người đúng - ngay từ đầu. Để có con người đúng ngay từ đầu, cần một Tầm nhìn đúng – ngay từ đầu.
Tiếp nối với quan điểm của Philip B Crosby, W.Edward Deming với tác phẩm “ Out of the Crisis” (Vượt qua khủng hoảng, 1982), đề cập đến quản lý chất lượng toàn diện, với ý tưởng rằng chất lượng của sản phẩm và dịch vụ và sự cải tiến không ngừng, là trách nhiệm của tất cả những nhóm liên quan tới doanh nghiệp từ nhà quản lý, công nhân, tới người cung cấp và thập chí là các khách hàng. Deming (cùng với Taiichi Ohno) được công nhận là những người tiên phong giới thiệu hệ thống đo lường chất lượng và kỹ thuật cải tiến cho sản xuất Nhật Bản. Vượt qua khủng hoảng mang đến những ý tưởng mới mẻ của ông tới giới kinh doanh Mỹ. 14 nguyên tắc cốt lõi trong cuốn sách đi ngược lại nhiều cách hành xử phổ biến của thời kỳ đó, bao gồm Hạn ngạch sản xuất, khẩu hiệu “không có khiếm khuyết” và quản lý dựa vào sự kiểm tra, đã trở thành khuôn mẫu cho những nhà quản lý hiện đại.
Armand Feigenbaum làm việc ở General Electric năm 1994. Ông chịu trách nhiệm về các chương trình chất lượng của công ty. Sau đó, tại MIT ông đã phát triển khái niệm quản trị chất lượng toàn diện. Feigenbaum cho rằng chất lượng tổng hợp là việc đạt đến sự hoàn hảo hơn là việc tìm ra lỗi.
Theo quan điểm của ông, chất lượng được xác định bởi khách hàng. Các nhà quản lý phải có sự hiểu biết về chất lượng là gì và lợi ích mà công ty thu lại được là như thế nào. Trọng tâm của tổ chức nên nhấn mạnh vào cải tiến chất lượng theo yêu cầu của khách hàng., Ulewicz R (2020) nghiên cứu là phân tích nguyên nhân và lợi ích của việc thực hiện một Hệ thống quản trị chất lượng trong một nhóm các Doanh nghiệp vừa và nhỏ ở các khu vực đang phát triển và đổi mới 8 dựa trên tấm gương của các doanh nghiệp từ Đông Nam Bộ Ba Lan. Bài báo đưa ra các nghiên cứu liên quan đến việc những lợi ích của doanh nghiệp đạt tiêu chuẩn ISO 9001.
M (2018) đã đưa ra nghiên cứu về việc áp dụng quản trị rủi ro trong QTCL với sự kỳ vọng của ISO 9001: 2015: Mô tả và phân tích đã đưa ra phác thảo một hồ sơ về việc đưa quản lý rủi ro vào các sản phẩm khoa học tập trung vào việc nghiên cứu tiêu chuẩn Quản trị chất lượng ISO 9001: 2015. Phân tích chỉ ra sự liên ngành giữa quản trị chất lượng và quản lý rủi ro và cuối cùng là mức độ phù hợp của tư duy dựa trên rủi ro. Khoảng trống nghiên cứu Qua tổng quan nghiên cứu, tác giả nhận thấy đã có nhiều công trình nghiên cứu trên thế giới về quản trị chất lượng, tuy nhiên chưa có nhiều nghiên cứu về chất lượng của sản phẩm riêng rẽ cũng như tiêu chí đo lường, đánh giá kết quả công tác quản trị chất lượng tại doanh nghiệp. Trên cơ sở tổng quan tài liệu, luận văn sẽ kế thừa những vấn đề đã được thống nhất, luận văn sẽ hoàn thiện hơn vấn đề còn chưa đầy đủ, chưa hoàn thiện và bổ sung những vấn đề mới.