Luận văn thạc sĩ một số đặc trưng của giáo dục mần non nhật bản và so sánh với việt nam

Luận văn thạc sĩ giáo dục phân tích một số đặc trưng của giáo dục mần non nhật bản và so sánh với việt nam, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp khả thi cho thực

• Tác giả: Vũ Thu Thủy
• Người hướng dẫn: TS. Phạm Thị Thu Giang
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Châu Á học
• Đề tài: Một số đặc trưng của giáo dục mầm non Nhật Bản và so sánh với Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• LỜI MỞ ĐẦU
• 0.1. Lý do lựa chọn đề tài
• 0.2. Mục đích nghiên cứu
• 0.3. Nhiệm vụ nghiên cứu
• 0.4. Phương pháp nghiên cứu
• 0.5. Phạm vi, đối tượng nghiên cứu
• 0.6. Lịch sử nghiên cứu
• 0.7. Bố cục luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CHUNG VỀ GIÁO DỤC MẦM NON Ở NHẬT BẢN
• 1.1. Sự ra đời mẫu giáo đầu tiên ở Nhật Bản
• 1.2. Giải thích khái niệm Hoikuen và Yochien ở Nhật Bản
• 1.3. Sự ra đời youchien và Hoikuen đầu tiên ở Nhật Bản
• 1.4. Tình hình chung của giáo dục mầm non Nhật Bản hiện nay
• 1.4.1. Chính sách của nhà nước đối với trẻ em và giáo dục mầm non ở Nhật Bản
• 1.4.2. Tình hình hoạt động của các Hoikuen và Yochien ở Nhật Bản hiện nay
• 2. CHƯƠNG 2: MỘT SỐ ĐẶC TRƯNG CỦA GIÁO DỤC MẦM NON CỦA NHẬT BẢN
• 2.1. Coi trọng hoạt động tập thể
• 2.2. Tạo lập cho trẻ tính chủ động trong môi trường tập thể
• 2.3. Tăng cường hoạt động giáo dục thông qua vui chơi
• 2.4. Chú trọng sự hình thành và phát triển nhân cách
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ VẤN ĐỀ VỀ GIÁO DỤC MẦM NON Ở VIỆT NAM VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆM RÚT RA TỪ TRƯỜNG HỢP NHẬT BẢN
• 3.1. Thực trạng giáo dục mầm non ở Việt Nam
• 3.1.1. Vấn đề bạo hành trẻ em
• 3.1.2. Trào lưu ép trẻ học chữ và kiến thức từ sớm
• 3.1.3. Sự yếu kém về cơ sở vật chất và chất lượng giáo viên
• 3.2. Kinh nghiệm rút ra từ trường hợp Nhật Bản
• 3.2.1. Phải tôn trọng trẻ
• 3.2.2. Tăng cường cho trẻ vui chơi, không ép trẻ học chữ sớm
• 3.2.3. Tăng cường bồi dưỡng, đào tạo giáo viên mầm non
• 3.2.4. Tăng cường mối quan hệ gia đình - nhà trường – xã hội
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về giáo dục mầm non Nhật Bản và Việt Nam

Giáo dục mầm non là giai đoạn quan trọng trong sự phát triển của trẻ em. Nhật Bản và Việt Nam đều có những đặc trưng riêng trong phương pháp giáo dục mầm non. Nghiên cứu này sẽ so sánh các đặc điểm nổi bật của giáo dục mầm non ở hai quốc gia này.

1.1. Đặc trưng giáo dục mầm non Nhật Bản

Giáo dục mầm non Nhật Bản chú trọng vào việc phát triển toàn diện cho trẻ em. Các phương pháp giáo dục tại đây thường tập trung vào việc hình thành nhân cách và kỹ năng xã hội cho trẻ.

1.2. Đặc trưng giáo dục mầm non Việt Nam

Giáo dục mầm non Việt Nam hiện nay đang đối mặt với nhiều thách thức, bao gồm việc nhồi nhét kiến thức cho trẻ em. Điều này ảnh hưởng đến sự phát triển tự nhiên của trẻ.

II. Vấn đề trong giáo dục mầm non tại Việt Nam và Nhật Bản

Cả hai quốc gia đều gặp phải những vấn đề trong giáo dục mầm non. Tuy nhiên, cách tiếp cận và giải quyết vấn đề lại khác nhau.

2.1. Thách thức trong giáo dục mầm non Nhật Bản

Mặc dù giáo dục mầm non Nhật Bản được đánh giá cao, nhưng vẫn tồn tại những thách thức như áp lực từ xã hội và sự cạnh tranh giữa các trường.

2.2. Thách thức trong giáo dục mầm non Việt Nam

Giáo dục mầm non Việt Nam đang phải đối mặt với tình trạng bạo lực trẻ em và áp lực học tập sớm, điều này cần được cải thiện để đảm bảo sự phát triển tự nhiên cho trẻ.

III. Phương pháp giáo dục mầm non hiệu quả từ Nhật Bản

Nhật Bản áp dụng nhiều phương pháp giáo dục mầm non hiệu quả, có thể áp dụng cho Việt Nam để cải thiện chất lượng giáo dục.

3.1. Phương pháp giáo dục lấy trẻ em làm trung tâm

Phương pháp này khuyến khích trẻ em tham gia vào các hoạt động học tập thông qua vui chơi, giúp trẻ phát triển kỹ năng xã hội và tư duy sáng tạo.

3.2. Tăng cường hoạt động tập thể trong giáo dục

Hoạt động tập thể giúp trẻ em học cách làm việc nhóm và phát triển kỹ năng giao tiếp, điều này rất quan trọng trong quá trình hình thành nhân cách.

IV. Ứng dụng thực tiễn từ giáo dục mầm non Nhật Bản

Việc áp dụng các phương pháp giáo dục mầm non từ Nhật Bản vào Việt Nam có thể mang lại nhiều lợi ích cho sự phát triển của trẻ em.

4.1. Kinh nghiệm từ các trường mầm non Nhật Bản

Nhiều trường mầm non Nhật Bản đã áp dụng thành công các phương pháp giáo dục hiện đại, tạo ra môi trường học tập tích cực cho trẻ.

4.2. Tác động của văn hóa đến giáo dục mầm non

Văn hóa Nhật Bản có ảnh hưởng lớn đến phương pháp giáo dục mầm non, từ đó tạo ra những giá trị giáo dục đặc trưng mà Việt Nam có thể học hỏi.

V. Kết luận và tương lai của giáo dục mầm non

Nghiên cứu này chỉ ra rằng việc cải cách giáo dục mầm non là cần thiết để nâng cao chất lượng giáo dục tại Việt Nam. Học hỏi từ Nhật Bản có thể giúp cải thiện tình hình hiện tại.

5.1. Tương lai của giáo dục mầm non tại Việt Nam

Cần có những chính sách và phương pháp giáo dục phù hợp để phát triển giáo dục mầm non tại Việt Nam, từ đó tạo ra một thế hệ trẻ em khỏe mạnh và thông minh.

5.2. Hướng đi mới cho giáo dục mầm non

Việc áp dụng các phương pháp giáo dục mầm non từ Nhật Bản có thể là một hướng đi mới, giúp nâng cao chất lượng giáo dục và phát triển nhân cách cho trẻ em Việt Nam.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Giáo dục mầm non đóng vai trò nền tảng trong sự phát triển toàn diện của trẻ em, đặc biệt trong bối cảnh xã hội hiện đại với nhiều biến đổi nhanh chóng. Nhật Bản, với nền giáo dục được đánh giá cao trên thế giới, đã xây dựng một hệ thống giáo dục mầm non đặc trưng, chú trọng phát triển nhân cách và kỹ năng xã hội cho trẻ từ rất sớm. Theo số liệu năm 2012, Nhật Bản có khoảng 13.171 trường mẫu giáo (Yochien) và 23.711 nhà trẻ (Hoikuen), phục vụ hàng triệu trẻ em dưới 6 tuổi. Trong khi đó, Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức trong giáo dục mầm non như tình trạng bạo hành trẻ, áp lực học tập sớm và chất lượng cơ sở vật chất, giáo viên còn hạn chế.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm phân tích một số đặc trưng trong phương pháp giáo dục mầm non của Nhật Bản, so sánh với thực trạng giáo dục mầm non ở Việt Nam, từ đó rút ra bài học kinh nghiệm và đề xuất giải pháp phù hợp. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các trường mầm non tại Nhật Bản từ năm 1945 đến nay, đồng thời khảo sát thực trạng giáo dục mầm non tại các khu vực thành thị Việt Nam. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc đổi mới phương pháp giáo dục mầm non Việt Nam, góp phần phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho tương lai.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hai lý thuyết chính: lý thuyết giáo dục lấy trẻ em làm trung tâm (child-centered approach) và lý thuyết về chủ nghĩa tập thể trong giáo dục. Lý thuyết giáo dục lấy trẻ làm trung tâm nhấn mạnh vai trò chủ động của trẻ trong quá trình học tập, giáo viên chỉ đóng vai trò hỗ trợ, tạo môi trường kích thích sự sáng tạo và phát triển toàn diện. Chủ nghĩa tập thể được xem là giá trị cốt lõi trong xã hội Nhật Bản, được giáo dục từ giai đoạn mầm non nhằm hình thành kỹ năng sống và ý thức cộng đồng cho trẻ.

Các khái niệm chuyên ngành được sử dụng gồm: Hoikuen (nhà trẻ), Yochien (mẫu giáo), phương pháp giáo dục thông qua vui chơi, phát triển nhân cách, và kỹ năng xã hội. Luật Giáo dục trường học Nhật Bản (1947), Luật Phúc lợi nhi đồng (1947) và các cương lĩnh giáo dục mẫu giáo là cơ sở pháp lý quan trọng cho nghiên cứu.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp thu thập tài liệu từ các văn bản pháp luật, cương lĩnh giáo dục, báo cáo ngành và các công trình nghiên cứu liên quan. Phương pháp điều tra thực địa được áp dụng tại 6 trường mầm non tiêu biểu ở Nhật Bản (Osaka, Tokyo, Nagoya) và một số trường mầm non tại Hà Nội, Việt Nam. Phỏng vấn sâu các nhà quản lý giáo dục và giáo viên nhằm thu thập dữ liệu định tính. Phân tích dữ liệu sử dụng phương pháp so sánh và thống kê mô tả.

Cỡ mẫu nghiên cứu gồm hơn 1.000 trẻ em và 100 giáo viên tại các trường khảo sát. Mẫu được chọn theo phương pháp chọn mẫu thuận tiện kết hợp với chọn mẫu có chủ đích nhằm đảm bảo tính đại diện cho các loại hình trường công lập, tư lập và các khu vực địa lý khác nhau. Thời gian nghiên cứu kéo dài từ năm 2009 đến 2013.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tỷ lệ trẻ trên giáo viên cao thúc đẩy chủ nghĩa tập thể: Ở Nhật Bản, tỷ lệ trẻ trên một giáo viên tại Yochien là 35 trẻ, tại Hoikuen dao động từ 3 trẻ/lớp (trẻ 0 tuổi) đến 30 trẻ/lớp (trẻ 4-5 tuổi). Tỷ lệ này cao hơn nhiều so với các nước khác, nhằm tạo môi trường tập thể rộng lớn để trẻ học cách sống hòa nhập và giải quyết xung đột. So với Việt Nam, nơi tỷ lệ trẻ trên giáo viên thấp hơn, trẻ ít có cơ hội trải nghiệm tập thể đa dạng.

2. Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm, chú trọng vui chơi: Trẻ em Nhật Bản dành khoảng 50% thời gian học tập cho hoạt động chơi tự do và chơi theo nhóm. Vui chơi được xem là phương pháp giáo dục trọng tâm giúp phát triển toàn diện thể chất, trí tuệ và nhân cách. Trẻ được khuyến khích tự chọn hoạt động, giáo viên chỉ hỗ trợ và tạo môi trường phù hợp. Ở Việt Nam, trẻ thường bị ép học chữ và kiến thức sớm, thời gian chơi tự do hạn chế.

3. Chính sách phúc lợi và hỗ trợ toàn diện: Nhật Bản có hệ thống trợ cấp trẻ em, chế độ nghỉ thai sản dài (1 năm cho phụ nữ, có chế độ nghỉ chăm con cho nam giới), hỗ trợ tài chính cho gia đình có thu nhập thấp. Ví dụ, trợ cấp trẻ em từ 0-3 tuổi là 15.000 yên/tháng, từ 3 tuổi đến trước tiểu học là 10.000-15.000 yên tùy con thứ mấy. Ở Việt Nam, các chính sách phúc lợi còn hạn chế, chưa đồng bộ.

4. Phát triển kỹ năng xã hội qua xung đột và hoạt động tập thể: Giáo viên Nhật Bản cho phép trẻ tự giải quyết xung đột, coi đây là cơ hội để trẻ học cách nhận thức vị trí bản thân trong tập thể và phát triển kỹ năng giải quyết vấn đề. Trẻ được khuyến khích tham gia các hoạt động thể thao, lễ hội, dã ngoại nhằm rèn luyện kỹ năng làm việc nhóm và ý thức cộng đồng.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân thành công của giáo dục mầm non Nhật Bản nằm ở sự kết hợp hài hòa giữa chính sách nhà nước, triết lý giáo dục lấy trẻ làm trung tâm và giá trị văn hóa chủ nghĩa tập thể. Tỷ lệ trẻ trên giáo viên cao tạo điều kiện cho trẻ trải nghiệm đa dạng trong tập thể lớn, khác biệt với mô hình lớp nhỏ phổ biến ở nhiều nước. Việc chú trọng vui chơi tự do giúp trẻ phát triển tự nhiên, giảm áp lực học tập sớm, phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý trẻ.

So với Việt Nam, nơi còn tồn tại nhiều hạn chế như bạo hành trẻ, ép học chữ sớm, cơ sở vật chất và chất lượng giáo viên chưa đồng đều, mô hình giáo dục Nhật Bản cung cấp bài học quý giá. Việc áp dụng các phương pháp giáo dục lấy trẻ làm trung tâm, tăng cường vui chơi, phát triển kỹ năng xã hội và xây dựng chính sách phúc lợi toàn diện có thể giúp cải thiện chất lượng giáo dục mầm non Việt Nam.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ so sánh tỷ lệ trẻ trên giáo viên giữa hai nước, bảng thống kê thời gian dành cho các hoạt động vui chơi và học tập, cũng như sơ đồ mô tả hệ thống chính sách phúc lợi hỗ trợ gia đình có trẻ nhỏ.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đào tạo và bồi dưỡng giáo viên mầm non: Tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về phương pháp giáo dục lấy trẻ làm trung tâm, kỹ năng quản lý lớp học lớn và xử lý xung đột. Mục tiêu nâng cao chất lượng giáo viên trong vòng 2 năm, do Bộ Giáo dục phối hợp với các trường đại học sư phạm thực hiện.

2. Khuyến khích phát triển mô hình lớp học với tỷ lệ trẻ trên giáo viên phù hợp: Thí điểm áp dụng mô hình lớp học có số lượng trẻ lớn hơn hiện nay nhằm tăng cường kỹ năng xã hội và tinh thần tập thể cho trẻ. Thời gian triển khai 3 năm tại các thành phố lớn, do các sở giáo dục địa phương chủ trì.

3. Xây dựng chính sách phúc lợi hỗ trợ gia đình có trẻ nhỏ: Học tập mô hình trợ cấp trẻ em, chế độ nghỉ thai sản và nghỉ chăm con cho cả nam và nữ như Nhật Bản. Mục tiêu giảm gánh nặng tài chính cho gia đình và tạo điều kiện thuận lợi cho phụ nữ tiếp tục công việc sau sinh. Bộ Lao động phối hợp với Bộ Y tế và Bộ Giáo dục xây dựng chính sách trong 5 năm tới.

4. Tăng cường hoạt động vui chơi và phát triển kỹ năng xã hội trong chương trình giáo dục mầm non: Đưa hoạt động vui chơi tự do và theo nhóm làm trọng tâm trong chương trình giảng dạy, giảm áp lực học chữ sớm. Thời gian thực hiện trong 2 năm, do các trường mầm non và sở giáo dục phối hợp triển khai.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà quản lý giáo dục: Giúp hiểu rõ các chính sách và mô hình giáo dục mầm non hiệu quả, từ đó xây dựng chiến lược phát triển giáo dục phù hợp với điều kiện Việt Nam.

2. Giáo viên mầm non: Nắm bắt phương pháp giáo dục lấy trẻ làm trung tâm, kỹ năng quản lý lớp học lớn và phát triển kỹ năng xã hội cho trẻ, nâng cao chất lượng giảng dạy.

3. Phụ huynh: Hiểu được tầm quan trọng của việc để trẻ phát triển tự nhiên qua vui chơi, từ đó lựa chọn môi trường giáo dục phù hợp cho con em mình.

4. Nhà nghiên cứu giáo dục: Cung cấp dữ liệu thực tiễn và phân tích so sánh giữa hai nền giáo dục, làm cơ sở cho các nghiên cứu tiếp theo về cải cách giáo dục mầm non.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao tỷ lệ trẻ trên giáo viên ở Nhật Bản lại cao hơn nhiều so với Việt Nam?
   Tỷ lệ cao nhằm tạo môi trường tập thể rộng lớn, giúp trẻ học cách hòa nhập, giải quyết xung đột và phát triển kỹ năng xã hội. Ở Việt Nam, tỷ lệ thấp hơn do quan niệm cần chăm sóc cá nhân kỹ lưỡng hơn.

2. Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm có nghĩa là gì?
   Là phương pháp giáo dục trong đó trẻ được khuyến khích chủ động học tập và vui chơi, giáo viên chỉ hỗ trợ và tạo môi trường phù hợp, không áp đặt kiến thức hay kỷ luật cứng nhắc.

3. Chính sách phúc lợi nào của Nhật Bản hỗ trợ giáo dục mầm non?
   Nhật Bản có trợ cấp trẻ em theo độ tuổi, chế độ nghỉ thai sản dài cho phụ nữ, nghỉ chăm con cho cả nam giới, hỗ trợ tài chính cho gia đình thu nhập thấp, giúp giảm gánh nặng nuôi dưỡng và giáo dục trẻ.

4. Vui chơi có vai trò như thế nào trong giáo dục mầm non Nhật Bản?
   Vui chơi là hoạt động trung tâm giúp trẻ phát triển toàn diện về thể chất, trí tuệ và nhân cách. Trẻ được chơi tự do, chơi theo nhóm, qua đó học các kỹ năng xã hội và phát huy sáng tạo.

5. Làm thế nào giáo viên Nhật Bản xử lý xung đột giữa trẻ?
   Giáo viên để trẻ tự giải quyết xung đột nếu không gây thương tích, chỉ can thiệp khi cần thiết bằng cách lắng nghe và thuyết phục, giúp trẻ học cách nhận thức và xử lý vấn đề, phát triển kỹ năng xã hội.

Kết luận

• Giáo dục mầm non Nhật Bản nổi bật với triết lý lấy trẻ làm trung tâm, chú trọng phát triển kỹ năng xã hội và nhân cách qua hoạt động vui chơi và tập thể.
• Tỷ lệ trẻ trên giáo viên cao tạo môi trường đa dạng giúp trẻ học cách hòa nhập và giải quyết xung đột, khác biệt với mô hình Việt Nam.
• Chính sách phúc lợi toàn diện của Nhật Bản hỗ trợ gia đình và giáo dục trẻ em hiệu quả, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục mầm non.
• Việt Nam có thể học hỏi kinh nghiệm từ Nhật Bản để cải thiện phương pháp giáo dục, chính sách hỗ trợ và phát triển đội ngũ giáo viên.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai thí điểm mô hình lớp học mới, đào tạo giáo viên, xây dựng chính sách phúc lợi và tăng cường hoạt động vui chơi trong trường mầm non.

Hãy cùng nghiên cứu và áp dụng những bài học quý giá này để nâng cao chất lượng giáo dục mầm non Việt Nam, góp phần xây dựng thế hệ tương lai phát triển toàn diện và bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

đặt vấn đề thành lập Yochien với Thái chính quan11, song đã bị từ chối với lý do lúc này việc thành lập các trường tiểu học được coi trọng hơn. Tuy nhiên, đến ngày 25 tháng 8 cùng năm đó, Bộ Giáo dục tiếp tục gửi yêu cầu thành lập mẫu giáo lên Thái chính quan. Trên cơ sở nhận thức được tầm quan trọng cũng như sự cần thiết của việc cải cách giáo dục một cách toàn diện và du nhập của các phương pháp giáo dục tiền tiểu học từ Âu Mỹ vào Nhật Bản, nên Thái chính quan đã chấp thuận yêu cầu của Bộ Giáo dục. Đến ngày 15 tháng 9 cùng năm, Bộ Giáo dục đã ban hành giấy phép thành lập hệ mẫu giáo trực thuộc Trường sư phạm nữ Tokyo12.

Đây chính 8 Trong Chương 22 của Học chế, từ này được viết bằng chữ Hán là “幼稚小学”稚小学 ức Ấu nhi tiểu học. Ở luận văn này, người viết tạm dịch là “Tiểu học mẫu giáo”. 9 Chương 22 của Học chế(学制) có ghi rõ“Tiểu học mẫu giáo là nơi dạy dỗ những trẻ trai và gái dưới 6 tuổi, tức là trước khi vào tiểu học” (Theo www. 10 Năm 1868, Phủ Kyoto được thành lập.

Một năm sau đó, Phủ Kyoto tiến hành cải cách địa chính và chia thành 65 khu vực, mỗi khu vực xây một trường tiểu học. Vào tháng 9 cùng năm đó, Khu vực số 27 thành lập trường tiểu học lấy tên là Tiểu học khu 27 và là trường tiểu học đầu tiên ở Nhật Bản. Đến năm 1873, trường được xây mới tại Ryuchi nên đổi tên thành trường tiểu học Ryuchi.jp/somu/rekishi). 11 Thái chính quan là cơ quan nhà nước cao nhất về tư pháp, hành pháp, lập pháp theo chế độ pháp lệnh của Nhật Bản thời Minh Trị duy tân.

12 Trường sư phạm quốc lập nữ Tokyo được thành lập năm 1874 và đến năm 1885, sáp nhập vào trường sư phạm Tokyo và trở thành Khoa nữ của trường này. Sau đó năm 1890, tách ra thành trường cao đẳng sư 11 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] “Một số đặc trưng của giáo dục mầm non Nhật Bản và so sánh vớiViệt Nam” Vũ Thu Thủy là cơ sở mẫu giáo quốc lập đầu tiên trong lịch sử giáo dục của Nhật Bản. Mẫu giáo đầu tiên này được lập ra trên cơ sở du nhập các phương pháp giáo dục của Âu Mỹ mà đặc biệt là của Friedrich Wilhelm August Fröbel (1782 - 1852)13, nhà giáo dục người Đức. Vào tháng 7 năm Minh Trị thứ 10, Trường sư phạm nữ Tokyo đã quyết định Quy định nhà trẻ và đưa ra các môn học cũng như thời gian biểu cụ thể.

Đến tháng 9 năm Minh Trị thứ 12 thì “Lệnh giáo dục”14 được ban hành và quy định không phân biệt mẫu giáo với các trường học khác, mà tất cả đều trực thuộc quyền quản lý của Bộ Giáo dục. Từ đây mẫu giáo đã có vị trí quan trọng như những cấp học khác [27, tr. Hệ mẫu giáo thuộc Trường sư phạm nữ Tokyo này đã trở thành hình mẫu cho một số mẫu giáo công lập thành lập sau đó ở Osaka và Kagoshima. Sau đó, do số lượng mẫu giáo tăng, nên những loại hình mẫu giáo dân lập phạm nữ và đến 1908, đổi tên thành Cao đẳng sư phạm nữ Tokyo.

Đến năm 1949, trở thành trường Đại học Ochanomizu như ngày nay. 13 Freidrich Wilhelm Fröbel (1782-1852) sinh ra và lớn lên tại Đức. Ông là con trai của một mục sư. Ông được coi là cha đẻ của hệ thống giáo dục nhà trẻ, bởi đã thành lập nhà trẻ đầu tiên trên thế giới tại Đức vào năm 1837.Nhà trẻ của ông đi tiên phong trong việc đề ra những lý thuyết và phương pháp đào tạomà vẫn còn được áp dụng trong các nhà trẻ hiện nay.Quan điểm của ông là trẻ cần vừa chơi vừa học.Nhà trẻ là nơi để trẻ lớn lên và học mối tương tác xã hội với những trẻ khác.Hơn nữa, Fröbel còn mở trường đào tạo giáo viên cho các nhà trẻ của ông.Ông tin rằng, giáo viên phải là những người hội tụ đầy đủ những phẩm chất cao quý vì họ sẽ là tấm gương cho trẻ.Ngoài ra, giáo viên dạy trẻ cũng phải là những người nhạy cảm, cởi mở và dễ gần.Fröbel mở nhà trẻ cho con em thuộc mọi tầng lớp xã hội và không phân biệt giàu nghèo - một khái niệm vốn không mấy phổ biến trong xã hội thời đó.

Trong trường học của Froebel, chương trình học là gồm các trò chơi, bài hát, câu chuyện, các vật dụng thủ công để kích thích trí tưởng tượng và phát huy các kỹ năng thể chất, trí não của trẻ. Vật dụng trong lớp học được chia làm hai thể loại: “quà tặng” và “hướng nghiệp”. Theo đó, “quà tặng” là những vật dụng mà khi chơi trẻ sẽ biết khái niệm về vật dụng đó. Chẳng hạn, trẻ chơi xe hơi sẽ biết những tính năng của xe hơi.Trong khi đó, “hướng nghiệp” lại tập cho trẻ tính sáng tạo tự do hơn.

Chúng là những thứ mà trẻ có thể dùng để định hình và thao tác theo ý mình như đất sét, cát, dây, chuỗi hạt.Khi dùng các vật dụng này tạo ra những thứ theo ý thích của mình, trẻ sẽ được giáo viên giải thích rõ ý nghĩa. Tuy nhiên, chính phủ Đức lúc bấy giờ không tán thành với quan điểm này.Họ không tin rằng, trẻ cần chơi để học.Họ cho rằng, học thuyết của Froebel quá nguy hiểm vì lo ngại những vật dụng mà trẻ sẽ sử dụng trong lý thuyết của Froebel sẽ gây hại đến trẻ.Cuối cùngchính phủ cho đóng cửa các trường học vào năm 1848.4 năm sau, Froebel mất và không ngờ ý tưởng nhà trẻ của ông đã tác động lớn đến hệ thống giáo dục tại Mỹ và các nước khác trên thế giới. 14 Luật giáo dục:「教育令」 12 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] “Một số đặc trưng của giáo dục mầm non Nhật Bản và so sánh vớiViệt Nam” Vũ Thu Thủy như Thiên chúa giáo15, Phật giáo16 ra đời. Cùng với việc ra đời các cơ sở chăm sóc trẻ em và nhà trẻ ở địa phương, các trường mẫu giáo lúc đó tập trung nhiều ở thành phố lớn bởi hầu như trẻ em ở các gia đình có điều kiện sẽ theo học ở các trường mẫu giáo.

Lý do là, nếu như học phí ở nhà trẻ có sự khác nhau tùy thuộc vào mức thu nhập cao, thấp của phụ huynh thì mẫu giáo áp dụng một mức học phí cho mọi đối tượng. Ngay từ thời điểm đó đã có một số chính sách luật pháp liên quan đến mẫu giáo như “Quy định về giáo dục và trang thiết bị mẫu giáo”17 ban hành năm 1899 và “Lệnhnhà trẻ”18 ban hành năm 1922. Vào thời điểm đó, mẫu giáo hầu hết có chức năng như nơi trông giữ trẻ. Đến thời Taisho, giáo dục trẻ em theochủ nghĩa tự do bắt đầu được thực hiện, nhưng đến thời Showa thì một phần mẫu giáo đã buộc đóng cửa.

Cơ sở nền tảng của các mẫu giáo hiện nay là “Luật giáo dục trường học” ra đời từ năm 1947, mẫu giáo được coi là một cơ quan giáo dục trường học[17, tr. 15 Năm 1880 (năm Minh Trị thứ 13) mẫu giáo trực thuộc Trường trung cấp nữ Sakurai đã ra đời. Đây là trường mẫu giáo đầu tiên theo kiểu Thiên chúa giáo ở Nhật Bản. Đến khoảng năm Minh Trị thứ 30 thì các mẫu giáo theo kiểu Thiên chúa giáo mọc lên nhiều ở vùng Kansai.

Người chỉ đạo về phương pháp ở các trường mẫu giáo này là Howe, Annie L. – một người Mỹ, sang Nhật vào năm 1887 với tư cách là giáo viên. Mục tiêu bà theo đuổi trong giáo dục mầm non nhằm giáo dục cho trẻ em nhận thức được tình yêu và sức mạnh của các vị thần trong tự nhiên cũng như dạy dỗ cho chúng biết cách đảm bảo cuộc sống tự lập. Cốt lõi trong phương châm giáo dục của bà dựa trên chủ nghĩa Thiên chúa giáo và tư tưởng giáo dục của Freidrich Wilhelm Froebel.

16 Mẫu giáo theo kiểu Phật giáo là mẫu giáo docác nhà chùa đứng ra thành lập và vận hành. Thời kỳ Tokugawa (1600-1868) đã tồn tại 5 loại hình trường học: trường do Mạc phủ quản lý (điển hình là shoheiko), trường Han (hangakko), trường Hương (kyogakko), trường Tư thục (shijuku) và trường chùa (Terakoya). Bốn loại hình trên là dành cho tầng lớp võ sĩ và quý tộc, còn Terakoya dành cho tầng lớp bình dân. Thực ra, Terakoya (trường chùa) vốn do các nhà sư mở để giảng dạy cho những người tu hành, nhưng sau đó con em của các võ sĩ trong vùng cũng đến học.

Khi nhà nước mở trường dành riêng cho tầng lớp võ sĩ thì Terakoya đã trở thành trường học dành cho con cái các gia đình thường dân. Khởi đầu , trường chùa là nhà trẻ theo mùa, tức là nơi trông giữ trẻ em trong mùa vụ nông nghiệp, nhưng sau đó trở thành nhà trẻ trông giữ cả năm nên, đã được nhà nước cấp phép hoạt động như một nhà trẻ thuộc Hiệp hội phúc lợi. Đặc trưng của nhà trẻ Phật giáo là dựa trên những luân lý, đạo đức và phép tắc lễ nghĩa của Phật giáo. 「幼稚園保育及設備規程」 17 「幼稚園令」 18 13 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] “Một số đặc trưng của giáo dục mầm non Nhật Bản và so sánh vớiViệt Nam” Vũ Thu Thủy Hình ảnh lớp học thời Minh Trị19 19 Nguồn: Thư viện giáo dục ở Trung tâm nghiên cứu chính sách giáo dục quốc gia (国立教育政策研究 所教育図書館) 14 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] “Một số đặc trưng của giáo dục mầm non Nhật Bản và so sánh vớiViệt Nam” Vũ Thu Thủy Như vậy, trong giai đoạn đầu khi mới thành lập, Yochien hầu hết nhằm phục vụ con em của những gia đình khá giả trong xã hội.

Tuy nhiên, để đáp ứng được nhu cầu của các gia đình bình dân trong xã hội, Hoikuen đầu tiên đã ra đời. Đó là cơ sở trông giữ trẻ được lập nên bởi vợ chồng ông bà Akazawa Atsutomi 20. Cơ sở này trực thuộc trường Shizuosamu ở Niigata. Đây là trường do gia đình Akazawa lập nên và là trường giáo dục sơ cấp cho trẻ em nghèo, nhưng phần lớn các trẻ em này đều phải thay bố mẹ trông em nhỏ và có lúc phải dắt theo em đến trường học.

Nhìn thấy tình cảnh đó, vợ chồng Akazawa đã quyết định mở nơi trông giữ trẻ. Đến năm 1947, “Luật phúc lợi nhi đồng”21 được ban hành, các cơ sở trông giữ trẻ này phát triển thành các nhà trẻ (Hoikuen) như hiện nay [25, tr.2 Tình hình chung của giáo dục mầm non Nhật Bản hiện nay 1.1 Chính sách của nhà nước đối với trẻ em và giáo dục mầm non ở Nhật Bản Nhật Bản không những được cho là “cường quốc kinh tế” mà còn được cho là “cường quốc phúc lợi”. Nakayama Yatsuhiro đã chứng minh rằng, Nhật Bản là “một siêu cường phúc lợi sánh ngang với bất kỳ nước phương Tây nào” [5, tr.