Luận văn thạc sĩ kinh tế các nhân tố ảnh hưởng đến ý định sử dụng ví điện tử moca trên ứng dụng grab

Luận văn thạc sĩ kinh tế phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến ý định sử dụng ví điện tử Moca trên ứng dụng Grab, cung cấp góc nhìn chuyên sâu về hành vi người dùng.

• Tác giả: Trần Nhật Tân
• Người hướng dẫn: TS. Trần Mai Đông
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kinh doanh quốc tế (hướng ứng dụng)
• Đề tài: Nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến ý định sử dụng ví điện tử Moca trên ứng dụng Grab
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU TỔNG QUAN
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng nghiên cứu
• 1.5. Đối tượng khảo sát
• 1.6. Phạm vi nghiên cứu
• 1.7. Phương pháp nghiên cứu
• 1.8. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn đề tài
• 1.9. Kết cấu đề tài
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU
• 2.1. Giới thiệu về ví điện tử
• 2.2. Ưu điểm và hạn chế
• 2.3. Giới thiệu về ví điện tử Moca trên ứng dụng Grab
• 2.4. Cách kích hoạt ví điện tử Moca trên ứng dụng Grab
• 2.5. Chức năng của ví điện tử Moca trên ứng dụng Grab
• 2.6. Phương thức thanh toán trên ứng dụng Grab
• 2.7. Phương thức thanh toán tại cửa hàng
• 2.8. Lợi ích khi sử dụng ví điện tử Moca trên ứng dụng Grab
• 2.9. Một số mô hình lý thuyết về ý định hành vi của người tiêu dùng
• 2.10. Lý thuyết về ý định hành vi của người tiêu dùng
• 2.11. Một số nghiên cứu liên quan tới ý định sử dụng ví điện tử
• 2.12. Đề xuất mô hình và giả thuyết nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ĐỊNH TÍNH
• 3.1. Quy trình nghiên cứu
• 3.2. Xây dựng thang đo
• 3.3. Nghiên cứu sơ bộ (định tính)
• 3.4. Thảo luận tay đôi
• 3.5. Phân tích dữ liệu định tính
• 4. CHƯƠNG 4: NGHIÊN CỨU ĐỊNH LƯỢNG VÀ PHÂN TÍCH KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Nghiên cứu định lượng
• 4.2. Thiết kế mẫu
• 4.3. Phương pháp phân tích dữ liệu
• 4.4. Kết quả mô tả mẫu nghiên cứu
• 4.5. Kiểm định hệ số tin cậy Cronbach’s Alpha
• 4.6. Phân tích nhân tố khám phá Exploratory Factor Analysis (EFA)
• 4.7. Phân tích nhân tố biến độc lập
• 4.8. Phân tích nhân tố biến phụ thuộc
• 4.9. Phân tích tương quan và hồi quy tuyến tính
• 4.10. Phân tích hệ số tương quan
• 4.11. Phân tích hồi quy tuyến tính
• 4.12. Đánh giá kiểm tra độ phù hợp của mô hình
• 4.13. Phân tích khác biệt của các biến định tính
• 4.14. Phân tích sự khác biệt theo giới tính
• 4.15. Phân tích sự khác biệt theo độ tuổi
• 4.16. Phân tích sự khác biệt theo nghề nghiệp
• 4.17. Phân tích sự khác biệt theo học vấn
• 4.18. Phân tích sự khác biệt theo thu nhập
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý QUẢN TRỊ
• 5.1. Hàm ý quản trị
• 5.2. Chương trình dựa trên tác động ảnh hưởng xã hội
• 5.3. Chương trình dựa trên tác động lực hưởng thụ
• 5.4. Chương trình dựa trên tác động nỗ lực mong đợi
• 5.5. Chương trình dựa trên tác động điều kiện thuận lợi
• 5.6. Chương trình dựa trên tác động hiệu quả mong đợi
• 5.7. Chương trình dựa trên tác động giá trị cảm nhận
• 5.8. Chương trình dựa trên tác động sự tin tưởng
• 5.9. Hạn chế của đề tài và các hướng nghiên cứu tiếp theo
• 5.9.1. Hạn chế của đề tài
• 5.9.2. Hướng nghiên cứu tiếp theo
• PHỤ LỤC
• PHỤ LỤC 1: DÀN BÀI THẢO LUẬN TAY ĐÔI
• PHỤ LỤC 2: MÔ TẢ MẪU THAM GIA THẢO LUẬN
• PHỤ LỤC 3: TRÍCH DẪN BÀI THẢO LUẬN TAY ĐÔI CỦA PV3
• PHỤ LỤC 4: BẢNG CÂU HỎI KHẢO SÁT CHÍNH THỨC
• PHỤ LỤC 5: THỐNG KÊ MÔ TẢ
• PHỤ LỤC 6: PHÂN TÍCH HỆ SỐ TIN CẬY CRONBACH’S ALPHA
• PHỤ LỤC 7: PHÂN TÍCH NHÂN TỐ KHÁM PHÁ EFA
• PHỤ LỤC 8: PHÂN TÍCH TƯƠNG QUAN VÀ HỒI QUY TUYẾN TÍNH
• PHỤ LỤC 9: PHÂN TÍCH SỰ KHÁC BIỆT
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu tổng quan

Luận văn thạc sĩ Kinh tế này tập trung vào việc nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến ý định sử dụng ví điện tử Moca trên ứng dụng Grab. Tác giả Trần Nhật Tân đã chọn đề tài này dựa trên sự phát triển mạnh mẽ của thanh toán điện tử và công nghệ tài chính tại Việt Nam. Thị trường Việt Nam đang chứng kiến sự gia tăng nhanh chóng của các giao dịch không dùng tiền mặt, đặc biệt là qua ứng dụng di động. Grab, với nền tảng dịch vụ gọi xe và thanh toán điện tử, đã tích hợp ví điện tử Moca để cung cấp giải pháp thanh toán tiện lợi và an toàn. Tuy nhiên, số lượng người dùng ví điện tử Moca vẫn chưa đạt kỳ vọng, đặt ra nhu cầu cấp thiết cho việc nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến ý định sử dụng của người dùng.

1.1. Lý do chọn đề tài

Sự phát triển của thanh toán điện tử trên toàn cầu và tại Việt Nam là động lực chính để tác giả chọn đề tài này. Theo báo cáo của Capgemini, giao dịch không dùng tiền mặt toàn cầu đã tăng 10.1% vào năm 2018, với dự báo tăng trưởng mạnh trong tương lai. Tại Việt Nam, thanh toán di động và ví điện tử đang trở thành xu hướng, với tốc độ tăng trưởng ấn tượng. Grab, với ví điện tử Moca, đang cạnh tranh trong thị trường này nhưng chưa đạt được số lượng người dùng như mong đợi. Nghiên cứu này nhằm xác định các nhân tố ảnh hưởng đến ý định sử dụng ví điện tử Moca trên Grab, từ đó đề xuất các giải pháp để tăng cường sự chấp nhận của người dùng.

1.2. Mục tiêu nghiên cứu

Mục tiêu chính của nghiên cứu là xây dựng mô hình nghiên cứu để xác định các nhân tố ảnh hưởng đến ý định sử dụng ví điện tử Moca trên Grab. Nghiên cứu cũng nhằm đo lường mức độ tác động của từng nhân tố và đề xuất các giải pháp để thúc đẩy việc sử dụng ví điện tử Moca. Các câu hỏi nghiên cứu bao gồm việc xác định các nhân tố ảnh hưởng và mức độ tác động của chúng đến ý định sử dụng của người dùng.

II. Cơ sở lý thuyết và mô hình nghiên cứu

Chương này trình bày cơ sở lý thuyết và mô hình nghiên cứu được sử dụng trong luận văn thạc sĩ Kinh tế. Tác giả đã sử dụng mô hình UTAUT-2 (Unified Theory of Acceptance and Use of Technology) để phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến ý định sử dụng ví điện tử Moca trên Grab. Mô hình này bao gồm các yếu tố như hữu ích mong đợi, nỗ lực mong đợi, ảnh hưởng xã hội, điều kiện thuận lợi, động lực hưởng thụ, giá trị cảm nhận, và sự tin tưởng. Nghiên cứu cũng tham khảo các mô hình lý thuyết khác như TAM (Technology Acceptance Model) và TPB (Theory of Planned Behavior) để làm rõ các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi người tiêu dùng.

2.1. Giới thiệu về ví điện tử Moca

Ví điện tử Moca là một giải pháp thanh toán điện tử được tích hợp trên ứng dụng Grab. Nó cung cấp các tính năng như thanh toán cho dịch vụ gọi xe, mua sắm, và các giao dịch tài chính khác. Ví điện tử Moca được kích hoạt dễ dàng và cung cấp nhiều tiện ích thanh toán cho người dùng. Tuy nhiên, việc chuyển đổi từ GrabPay sang Moca đã gặp phải một số thách thức, đặc biệt là tâm lý e ngại của người dùng về việc sử dụng thẻ ATM nội địa thay vì thẻ ghi nợ quốc tế.

2.2. Mô hình nghiên cứu đề xuất

Nghiên cứu đề xuất một mô hình nghiên cứu dựa trên UTAUT-2, với việc thay thế yếu tố thói quen sử dụng bằng sự tin tưởng. Mô hình này nhằm phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến ý định sử dụng ví điện tử Moca trên Grab. Các yếu tố như hữu ích mong đợi, nỗ lực mong đợi, ảnh hưởng xã hội, điều kiện thuận lợi, động lực hưởng thụ, giá trị cảm nhận, và sự tin tưởng được xem xét để đánh giá mức độ tác động của chúng đến ý định sử dụng của người dùng.

III. Phương pháp nghiên cứu

Chương này trình bày phương pháp nghiên cứu được sử dụng trong luận văn thạc sĩ Kinh tế. Nghiên cứu kết hợp cả phương pháp định tính và định lượng. Phương pháp định tính được thực hiện thông qua phỏng vấn 6 chuyên gia để xác định các yếu tố ảnh hưởng đến ý định sử dụng ví điện tử Moca trên Grab. Phương pháp định lượng được thực hiện thông qua khảo sát 210 mẫu để phân tích dữ liệu. Các công cụ phân tích như Cronbach’s Alpha, EFA (Exploratory Factor Analysis), và hồi quy tuyến tính được sử dụng để kiểm định mô hình nghiên cứu.

3.1. Quy trình nghiên cứu

Quy trình nghiên cứu bao gồm các bước như xây dựng thang đo, thực hiện nghiên cứu sơ bộ, và phân tích dữ liệu. Thang đo được xây dựng dựa trên các yếu tố trong mô hình UTAUT-2. Nghiên cứu sơ bộ được thực hiện để hiệu chỉnh thang đo và đảm bảo tính chính xác của dữ liệu. Sau đó, dữ liệu được phân tích bằng các công cụ thống kê để kiểm định các giả thuyết nghiên cứu.

3.2. Phân tích dữ liệu định tính

Phân tích dữ liệu định tính được thực hiện thông qua phỏng vấn các chuyên gia trong lĩnh vực công nghệ tài chính và hành vi người tiêu dùng. Các cuộc phỏng vấn này nhằm xác định các yếu tố ảnh hưởng đến ý định sử dụng ví điện tử Moca trên Grab. Kết quả từ các cuộc phỏng vấn được sử dụng để hiệu chỉnh thang đo và xây dựng mô hình nghiên cứu chính thức.

IV. Kết quả nghiên cứu và phân tích

Chương này trình bày kết quả nghiên cứu và phân tích dữ liệu từ luận văn thạc sĩ Kinh tế. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng các yếu tố như hữu ích mong đợi, nỗ lực mong đợi, ảnh hưởng xã hội, điều kiện thuận lợi, động lực hưởng thụ, giá trị cảm nhận, và sự tin tưởng đều có tác động đáng kể đến ý định sử dụng ví điện tử Moca trên Grab. Trong đó, ảnh hưởng xã hội là yếu tố có tác động mạnh nhất. Nghiên cứu cũng đề xuất các giải pháp để tăng cường sự chấp nhận của người dùng, bao gồm việc cải thiện tiện ích thanh toán và tăng cường truyền thông xã hội.

4.1. Phân tích nhân tố khám phá EFA

Phân tích nhân tố khám phá (EFA) được sử dụng để xác định các yếu tố ảnh hưởng đến ý định sử dụng ví điện tử Moca trên Grab. Kết quả cho thấy các yếu tố như hữu ích mong đợi, nỗ lực mong đợi, ảnh hưởng xã hội, điều kiện thuận lợi, động lực hưởng thụ, giá trị cảm nhận, và sự tin tưởng đều có tác động đáng kể. EFA cũng giúp xác định mức độ tương quan giữa các yếu tố này.

4.2. Phân tích hồi quy tuyến tính

Phân tích hồi quy tuyến tính được sử dụng để đánh giá mức độ tác động của các yếu tố đến ý định sử dụng ví điện tử Moca trên Grab. Kết quả cho thấy ảnh hưởng xã hội là yếu tố có tác động mạnh nhất, tiếp theo là hữu ích mong đợi và sự tin tưởng. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng các yếu tố như điều kiện thuận lợi và giá trị cảm nhận có tác động đáng kể nhưng ở mức độ thấp hơn.

V. Kết luận và hàm ý quản trị

Chương này trình bày kết luận và hàm ý quản trị từ luận văn thạc sĩ Kinh tế. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng các yếu tố như hữu ích mong đợi, nỗ lực mong đợi, ảnh hưởng xã hội, điều kiện thuận lợi, động lực hưởng thụ, giá trị cảm nhận, và sự tin tưởng đều có tác động đáng kể đến ý định sử dụng ví điện tử Moca trên Grab. Ảnh hưởng xã hội là yếu tố quan trọng nhất, cho thấy rằng Grab cần tập trung vào các chiến lược truyền thông xã hội và khuyến mãi để thu hút người dùng. Nghiên cứu cũng đề xuất các giải pháp để cải thiện tiện ích thanh toán và tăng cường sự tin tưởng của người dùng.

5.1. Hàm ý quản trị

Nghiên cứu đề xuất các hàm ý quản trị để tăng cường ý định sử dụng ví điện tử Moca trên Grab. Các giải pháp bao gồm việc cải thiện tiện ích thanh toán, tăng cường truyền thông xã hội, và cung cấp các chương trình khuyến mãi hấp dẫn. Grab cũng cần tập trung vào việc xây dựng sự tin tưởng của người dùng thông qua các biện pháp bảo mật và minh bạch trong giao dịch.

5.2. Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp theo

Nghiên cứu cũng chỉ ra một số hạn chế, bao gồm việc giới hạn về mẫu nghiên cứu và thời gian thực hiện. Các hướng nghiên cứu tiếp theo có thể bao gồm việc mở rộng mẫu nghiên cứu và phân tích sâu hơn về các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi người tiêu dùng trong bối cảnh công nghệ tài chính đang phát triển nhanh chóng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thanh toán không dùng tiền mặt đang trở thành xu hướng toàn cầu với tốc độ tăng trưởng kép hàng năm (CAGR) đạt khoảng 12,7% và tổng giá trị giao dịch lên đến 482,6 tỷ đô la vào năm 2018. Tại các thị trường châu Á mới nổi, tốc độ tăng trưởng này còn cao hơn, khoảng 28,8% trong giai đoạn 2016–2021. Riêng khối lượng giao dịch ví điện tử toàn cầu ước tính đạt khoảng 41,8 tỷ giao dịch. Tại Việt Nam, với dân số gần 97 triệu người và hơn 64 triệu người dùng Internet, tỷ lệ sử dụng điện thoại thông minh phát triển nhanh nhất Đông Nam Á, thanh toán qua ví điện tử cũng tăng trưởng mạnh mẽ. Trong 9 tháng đầu năm 2018, thanh toán qua dịch vụ di động tăng 126% so với cùng kỳ, đạt 44,5 tỷ USD, trong khi giao dịch qua ví điện tử tăng 161%, đạt 65 tỷ đồng.

Trong bối cảnh cạnh tranh khốc liệt giữa các ví điện tử như Momo, ZaloPay, ViettelPay, ví điện tử Moca trên ứng dụng Grab là sản phẩm mới nổi bật, tích hợp thanh toán không dùng tiền mặt trên nền tảng gọi xe và dịch vụ đa dạng của Grab. Tuy nhiên, số lượng người dùng ví Moca hiện chỉ khoảng một triệu, thấp hơn nhiều so với kỳ vọng và các đối thủ trên thị trường. Nghiên cứu nhằm phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến ý định sử dụng ví điện tử Moca trên ứng dụng Grab tại Thành phố Hồ Chí Minh trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 9 năm 2019, từ đó đề xuất các giải pháp thúc đẩy phát triển người dùng.

Mục tiêu nghiên cứu tập trung xây dựng mô hình xác định các nhân tố ảnh hưởng, đo lường mức độ tác động của từng nhân tố và đề xuất giải pháp phù hợp nhằm tăng cường ý định sử dụng ví điện tử Moca. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc hỗ trợ Grab phát triển bền vững, nâng cao vị thế trên thị trường ví điện tử Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên mô hình chấp nhận và sử dụng công nghệ hợp nhất mở rộng UTAUT–2, được phát triển từ mô hình UTAUT ban đầu. Mô hình UTAUT gồm bốn nhân tố chính ảnh hưởng đến ý định sử dụng công nghệ: hiệu quả mong đợi (Performance Expectancy), nỗ lực mong đợi (Effort Expectancy), ảnh hưởng xã hội (Social Influence) và điều kiện thuận lợi (Facilitating Conditions). UTAUT–2 mở rộng thêm ba nhân tố mới gồm động lực hưởng thụ (Hedonic Motivation), giá trị cảm nhận (Price Value) và thói quen sử dụng (Habit). Trong nghiên cứu này, thói quen được thay thế bằng nhân tố sự tin tưởng (Trust) nhằm phù hợp với bối cảnh ví điện tử Moca.

Ngoài ra, nghiên cứu cũng tham khảo các lý thuyết hành vi như Thuyết hành động hợp lý (TRA), Thuyết hành vi dự định (TPB), mô hình chấp nhận công nghệ (TAM) và mô hình kết hợp C–TAM–TPB để làm rõ các khái niệm về ý định hành vi, thái độ, chuẩn mực xã hội và nhận thức kiểm soát hành vi. Các khái niệm chính trong nghiên cứu bao gồm:

• Hiệu quả mong đợi (PE): Mức độ người dùng tin rằng sử dụng ví Moca sẽ mang lại lợi ích trong công việc hoặc cuộc sống.
• Nỗ lực mong đợi (EE): Mức độ người dùng cảm nhận việc sử dụng ví Moca dễ dàng, không tốn nhiều công sức.
• Ảnh hưởng xã hội (SI): Mức độ người dùng nhận thấy người thân, bạn bè hoặc xã hội khuyến khích sử dụng ví Moca.
• Điều kiện thuận lợi (FC): Mức độ người dùng tin rằng có đủ hỗ trợ kỹ thuật và hạ tầng để sử dụng ví Moca.
• Động lực hưởng thụ (HM): Niềm vui, sự hài lòng khi sử dụng ví Moca.
• Giá trị cảm nhận (PV): Sự đánh giá về lợi ích so với chi phí khi sử dụng ví Moca.
• Sự tin tưởng (TT): Mức độ tin cậy vào tính bảo mật và an toàn của ví Moca.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu được thực hiện theo hai giai đoạn chính: định tính và định lượng. Giai đoạn định tính tiến hành phỏng vấn sâu 6 chuyên gia và người dùng trong lĩnh vực ví điện tử nhằm khám phá, điều chỉnh mô hình nghiên cứu và xây dựng thang đo phù hợp. Giai đoạn định lượng thu thập dữ liệu từ 210 mẫu khảo sát khách hàng cá nhân tại Thành phố Hồ Chí Minh, đã sử dụng hoặc có ý định sử dụng ví Moca trên ứng dụng Grab.

Mẫu được chọn theo phương pháp chọn mẫu thuận tiện và phi xác suất, phù hợp với đặc điểm nghiên cứu ứng dụng. Dữ liệu được xử lý bằng phần mềm SPSS 20.0, thực hiện kiểm định độ tin cậy Cronbach’s Alpha, phân tích nhân tố khám phá (EFA), kiểm định KMO và Barlett’s để đánh giá tính phù hợp của dữ liệu. Phân tích hồi quy tuyến tính được sử dụng để đo lường mức độ ảnh hưởng của các nhân tố đến ý định sử dụng ví Moca. Ngoài ra, các phân tích khác biệt theo giới tính, độ tuổi, nghề nghiệp, học vấn và thu nhập cũng được thực hiện nhằm kiểm tra sự khác biệt trong ý định sử dụng.

Thời gian nghiên cứu kéo dài từ tháng 1 đến tháng 9 năm 2019, tập trung tại khu vực Thành phố Hồ Chí Minh, nơi có mật độ người dùng ví điện tử cao và đa dạng về đặc điểm nhân khẩu học.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Ảnh hưởng xã hội là nhân tố quan trọng nhất tác động đến ý định sử dụng ví Moca, với hệ số hồi quy beta cao nhất trong mô hình. Điều này cho thấy người dùng chịu ảnh hưởng mạnh mẽ từ bạn bè, người thân và cộng đồng trong việc quyết định sử dụng ví điện tử.

2. Hiệu quả mong đợi (PE) và nỗ lực mong đợi (EE) đều có tác động tích cực và có ý nghĩa thống kê đến ý định sử dụng. Người dùng tin rằng ví Moca sẽ giúp họ thanh toán nhanh chóng, tiện lợi và dễ dàng sử dụng.

3. Điều kiện thuận lợi (FC) cũng đóng vai trò quan trọng, phản ánh sự tin tưởng vào hạ tầng kỹ thuật và hỗ trợ dịch vụ của Grab và Moca, giúp người dùng yên tâm khi sử dụng.

4. Động lực hưởng thụ (HM) và giá trị cảm nhận (PV) có ảnh hưởng tích cực, cho thấy người dùng không chỉ quan tâm đến lợi ích thực tế mà còn đánh giá cao trải nghiệm vui vẻ và các ưu đãi khi sử dụng ví Moca.

5. Sự tin tưởng (TT) được bổ sung thay cho thói quen, cũng có tác động đáng kể, thể hiện người dùng đánh giá cao tính bảo mật và an toàn của ví điện tử.

Các số liệu phân tích cho thấy mô hình UTAUT–2 mở rộng giải thích được hơn 70% biến thiên trong ý định sử dụng ví Moca. Phân tích sự khác biệt theo nhóm nhân khẩu học cho thấy ý định sử dụng có sự khác biệt đáng kể theo độ tuổi và thu nhập, trong khi giới tính và học vấn không ảnh hưởng nhiều.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu phù hợp với các nghiên cứu trước đây về chấp nhận công nghệ và ví điện tử, khẳng định vai trò quan trọng của ảnh hưởng xã hội trong việc thúc đẩy người dùng mới. Điều này cho thấy các chiến dịch truyền thông, khuyến mãi và chương trình giới thiệu bạn bè có thể là công cụ hiệu quả để tăng lượng người dùng ví Moca.

Hiệu quả mong đợi và nỗ lực mong đợi phản ánh sự kỳ vọng của người dùng về tính tiện lợi và dễ sử dụng, điều này đòi hỏi Grab và Moca cần liên tục cải tiến giao diện, quy trình thanh toán và hỗ trợ kỹ thuật để giữ chân khách hàng.

Điều kiện thuận lợi và sự tin tưởng là yếu tố then chốt trong bối cảnh người dùng còn e ngại về bảo mật và tính ổn định của ví điện tử. Việc hợp tác với nhiều ngân hàng lớn và áp dụng các biện pháp bảo mật như OTP, mã hóa dữ liệu góp phần nâng cao niềm tin người dùng.

Động lực hưởng thụ và giá trị cảm nhận cho thấy người dùng không chỉ xem ví Moca là công cụ thanh toán mà còn là trải nghiệm giải trí, ưu đãi hấp dẫn. Đây là điểm mạnh để Grab phát triển các chương trình tích điểm, voucher và khuyến mãi nhằm gia tăng sự gắn bó của khách hàng.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ cột thể hiện mức độ ảnh hưởng của từng nhân tố, bảng phân tích hồi quy chi tiết và biểu đồ phân phối ý định sử dụng theo nhóm tuổi, thu nhập để minh họa sự khác biệt.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường chương trình truyền thông và khuyến mãi dựa trên ảnh hưởng xã hội: Phát triển các chiến dịch marketing lan tỏa qua mạng xã hội, khuyến khích người dùng giới thiệu bạn bè sử dụng ví Moca, nhằm tăng nhanh số lượng người dùng trong vòng 6 tháng tới. Chủ thể thực hiện: Bộ phận Marketing Grab.

2. Cải thiện trải nghiệm người dùng và giảm thiểu nỗ lực sử dụng: Tối ưu giao diện ứng dụng, đơn giản hóa quy trình kích hoạt và thanh toán, đồng thời nâng cao chất lượng hỗ trợ khách hàng để tăng sự hài lòng và giữ chân người dùng. Thời gian thực hiện: 3-6 tháng. Chủ thể: Bộ phận phát triển sản phẩm và chăm sóc khách hàng.

3. Nâng cao điều kiện thuận lợi và sự tin tưởng: Mở rộng hợp tác với các ngân hàng, tăng cường bảo mật giao dịch, truyền thông rõ ràng về các biện pháp bảo vệ người dùng để giảm bớt lo ngại về an toàn. Thời gian: liên tục, ưu tiên trong 6 tháng đầu. Chủ thể: Bộ phận pháp lý và an ninh thông tin.

4. Phát triển các chương trình ưu đãi và động lực hưởng thụ: Tăng cường tích điểm GrabRewards, cung cấp voucher, giảm giá và các trải nghiệm giải trí hấp dẫn nhằm tạo giá trị cảm nhận tích cực cho người dùng. Thời gian: triển khai ngay và duy trì liên tục. Chủ thể: Bộ phận Marketing và quan hệ đối tác.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà quản lý và chiến lược của Grab và Moca: Giúp hiểu rõ các nhân tố ảnh hưởng đến ý định sử dụng ví điện tử, từ đó xây dựng chiến lược phát triển sản phẩm và marketing hiệu quả.

2. Các doanh nghiệp fintech và ví điện tử khác: Tham khảo mô hình nghiên cứu và kết quả để áp dụng vào việc phát triển sản phẩm, nâng cao trải nghiệm người dùng và tăng trưởng thị phần.

3. Các nhà nghiên cứu và sinh viên ngành kinh tế, marketing, công nghệ thông tin: Cung cấp cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu thực tiễn về hành vi người tiêu dùng trong lĩnh vực thanh toán điện tử.

4. Cơ quan quản lý nhà nước và các tổ chức tài chính: Hiểu rõ xu hướng sử dụng ví điện tử, các yếu tố ảnh hưởng để xây dựng chính sách hỗ trợ phát triển thanh toán không dùng tiền mặt an toàn, hiệu quả.

Câu hỏi thường gặp

1. Ví điện tử Moca trên ứng dụng Grab là gì?
   Ví Moca là giải pháp thanh toán không dùng tiền mặt tích hợp trên ứng dụng Grab, cho phép người dùng thanh toán dịch vụ di chuyển, giao hàng, ăn uống và hóa đơn điện nước nhanh chóng, an toàn.

2. Những nhân tố nào ảnh hưởng đến ý định sử dụng ví Moca?
   Các nhân tố chính gồm hiệu quả mong đợi, nỗ lực mong đợi, ảnh hưởng xã hội, điều kiện thuận lợi, động lực hưởng thụ, giá trị cảm nhận và sự tin tưởng vào ví điện tử.

3. Tại sao ảnh hưởng xã hội lại quan trọng nhất?
   Người dùng thường bị tác động bởi ý kiến, khuyến nghị của bạn bè, người thân và cộng đồng, điều này thúc đẩy họ thử và tiếp tục sử dụng ví Moca.

4. Làm thế nào để tăng số lượng người dùng ví Moca?
   Cần đẩy mạnh các chương trình truyền thông, khuyến mãi hấp dẫn, cải thiện trải nghiệm người dùng và đảm bảo an toàn bảo mật để thu hút và giữ chân khách hàng.

5. Nghiên cứu này có thể áp dụng cho các ví điện tử khác không?
   Mô hình và kết quả nghiên cứu có thể tham khảo để áp dụng cho các ví điện tử khác trong việc phân tích hành vi người dùng và xây dựng chiến lược phát triển phù hợp.

Kết luận

• Nghiên cứu đã xác định được bảy nhân tố chính ảnh hưởng đến ý định sử dụng ví điện tử Moca trên ứng dụng Grab, trong đó ảnh hưởng xã hội là quan trọng nhất.
• Mô hình UTAUT–2 mở rộng với sự bổ sung nhân tố sự tin tưởng phù hợp với bối cảnh thanh toán điện tử tại Việt Nam.
• Kết quả phân tích cho thấy các nhân tố này giải thích hơn 70% biến thiên trong ý định sử dụng, có ý nghĩa thực tiễn cao cho doanh nghiệp.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm tăng cường truyền thông, cải thiện trải nghiệm, nâng cao điều kiện thuận lợi và phát triển ưu đãi để thúc đẩy người dùng.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai các chương trình khuyến mãi, theo dõi phản hồi người dùng và nghiên cứu mở rộng phạm vi địa lý để nâng cao hiệu quả ứng dụng.

Hành động ngay: Các nhà quản lý Grab và Moca nên áp dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng chiến lược phát triển bền vững, đồng thời các nhà nghiên cứu có thể tiếp tục khai thác các yếu tố mới trong hành vi người dùng ví điện tử.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Giới thiệu tổng quan Giới thiệu tổng quan về đề tài, trình bày lý do chọn đề tài, mục tiêu nghiên cứu, đối tượng và phạm vi nghiên cứu, phương pháp nghiên cứu, ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn của đề tài và kết của của đề tài Chương 2: Cơ sở lý thuyết và mô hình nghiên cứu Giới thiệu về ví điện tử ưu điểm và hạn chế, giới thiệu về ví điện tử Moca trên ứng dụng Grab, định nghĩa, cách kích hoạt, chức năng, phương thức thanh toán, lợi ích. Trong chương này cũng trình bày một số mô hình lý thuyết về các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định sử dụng ví điện tử Moca trên ứng dụng Grabnhư lý thuyết hành động hợp lý–TRA, lý thuyết hành vi dự tính–TPB, mô hình chấp nhận công nghệ–TAM, mô hình kết hợp C–TAM–TPB, mô hình chấp nhận và sử dụng công nghệ hợp nhất UTAUT, mô hình chấp nhận và sử dụng công nghệ hợp nhất mở rộng UTAUT–2. Luận văn thạc sĩ Kinh tế Chương 3: Phương pháp nghiên cứu định tính Chương này nêu chi tiết quy trình nghiên cứu bao gồm nghiên cứu định tính cách thức xây dựng thang đo, thực hiện thảo luận tay đôi. Kết quả nghiên cứu định tính giúp xây dựng mô hình nghiên cứu chính thức đồng thời xây dựng thang đo trong nghiên cứu định lượng.

Chương 4: Nghiên cứu định lượng và phân tích kết quả nghiên cứu Trình bày và diễn giải kết quả nghiên cứu, mô tả mẫu khảo sát, kiểm định độ tin cậy Cronbach’s Alpha, phân tích nhân tố khám phá EFA, mô hình hồi quy đo lường nhân tố ảnh hưởng đến quyết định sử dụng ví điện tử Moca trên ứng dụng Grab. Chương 5: Kết luận và hàm ý quản trị Trình bày những kết quả đạt được từ quá trình nghiên cứu từ đó rút qua một cái nhìn tổng quan về các nhân tố ảnh hưởng quyết định sử dụng ví điện tử Moca trên ứng dụng Grab, trả lời câu hỏi câu hỏi ở phần mục tiêu nghiên cứu đồng thời đưa ra 7 hàm ý quản trị xây dựng các chương trình dựa trên các nhân tố ảnh hưởng giúp cho công ty Grab nâng cao hoạt động kinh doanh, thu hút người dùng. Luận văn thạc sĩ Kinh tế 8 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU Trong chương 2 tác giả sẽ trình bày tổng quan cơ sở lý thuyết ví điện tử, ưu điểm và hạn chế, giới thiệu về ví điện tử Moca trên ứng dụng Grab, cách kích hoạt, chức năng, phương thức thanh toán, lợi ích. Giới thiệu về ví điện tử.

Định nghĩa “Ví điện tử là một ứng dụng phần mềm cho phép người dùng lưu trữ tiền dưới dạng kỹ thuật số, thông qua việc liên kết với tài khoản ngân hàng cá nhân, để thực hiện các loại giao dịch như thanh toán tại cửa hàng, mua hàng trực tuyến, thanh toán vé máy bay, hóa đơn điện nước.,bằng hình thức thanh toán không dùng tiền mặt và được thực hiện qua các thiết bị số như điện thoại di động có kết nối mạng”(28). “Ví điện tử chủ yếu có hai thành phần: phần mềm và phần thông tin. Thành phần phần mềm dùng để lưu trữ thông tin cá nhân và cung cấp hệ thống bảo mật (OTP) Luận văn thạc sĩ Kinh tế và mã hóa dữ liệu. Thành phần thông tin là cơ sở dữ liệu chi tiết được cung cấp bởi người dùng bao gồm tên, địa chỉ, phương thức thanh toán, số tiền phải trả, chi tiết thẻ tín dụng hoặc thẻ ghi nợ” (5).

Ưu điểm và hạn chế “Theo số liệu từ Ngân Hàng Nhà Nước Việt Nam (NHNN) tính đến ngày 27/06/2019, các đơn vị cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán đã có tới 30 tổ chức không phải là ngân hàng được cấp phép hoạt động cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán”(7). Có thể thấy, tại thị trường Việt Nam trong thời gian gần đây ví điện tử trở nên ngày càng phổ biến. Vậy đâu là lý do mà người tiêu dùng đang dần lựa chọn thanh toán qua ví điện tử cũng như một số hạn chế của ví điện tử là gì đã được tác giả phân tích cụ thể: 28Sameer Gulati, Marie–Claude Nadeau and Kausik Rajgopal, 2015. Gauging the disruptive potential of digital wallets.

Mckinsey on Payments 8, 21. 31The Economic Times, 2018. Definition of E-wallets. [Online] Available at <https://economictimes.

7Ngân Hàng Nhà Nước Việt Nam, 2019. CÁC TỔ CHỨC CUDVTGTT KHÔNG PHẢI LÀ NGÂN HÀNG.vn/webcenter/portal/vi/menu/trangchu/tk/hdtt/ctccudvtt?_afrLoop=20549339750454095>[Truy cập 16/07/2019].1: Một vài ưu điểm và hạn chế khi thanh toán qua ví điện tử Ưu điểm Hạn chế • Dễ dàng thực hiện việc thanh toán • Khi thanh toán phải có kết nối không tốn nhiều thời gian. • An toàn rủi ro sử dụng thấp. • Có thể thanh toán thất bại nếu • Thực hiện các truy vấn và biết điện thoại bị sập nguồn hay hết pin.

được sự biến động trong tài khoản khá • Chưa có nhiều điểm chấp nhận nhanh. • Các chương trình hỗ trợ từ nhà cung cấp để tạo điều kiện thuận lợi cho các giao dịch thanh toán được nhiều ưu đãi hơn. • Thanh toán nhanh chóng các dịch mua sắm trực tuyến, hoặc thanh toán hóa Luận văn thạc sĩ Kinh tế đơn tiền điện nước, điện thoại, vé máy bay. Giới thiệu về ví điện tử Moca trên ứng dụng Grab 2.

Định nghĩa “Ví điện tử Moca trên ứng dụng Grab là hình thức thanh toán không dùng tiền mặt để chi trả khi sử dụng các dịch vụ trên ứng dụng Grab, đây được xem là ví điện tử của Grab sau khi hợp tác với Moca để phát triển dựa trên nền tảng dịch vụ thanh toán điện tử của Moca”(2), góp phần xây dựng một hệ sinh thái đa tính năng trên ứng dụng Grab, từ di chuyển, ăn uống, giao hàng đến tài chính,… 10 2. Cách kích hoạt ví điện tử Moca trên ứng dụng Grab “Có 5 bước để kích hoạt ví điện tử Moca trên ứng dụng Grab”: (1) Bước 1: Mở ứng Bước 2: Ấn“tiếp Bước 3: Xác nhận dụng Grab và ấn tục” số điện thoại “kích hoạt” Bước 5: Kích hoạt Bước 4: Điền thông thành công tin thẻ ATM Hình 2.1: 5 bước thực hiện kích hoạt ví điện tử Moca. Luận văn thạc sĩ Kinh tế Hình 2.2: Cách thức kích hoạt ví điện tử Moca trên ứng dụng Grab https://www.com/vn/blog/qwertxxx/[Truy cập 19h ngày: 04/06/2019]. Grab ra mắt phương thức thanh toán GrabPay by Moca <https://www.com/vn/blog/qwertxxx/> [Truy cập ngày: 04/06/2019].

11 “Ngân hàng hỗ trợ kích hoạt ví • Thẻ ATM nội địa được phát hành bởi các ngân hàng hợp tác với Moca trên ứng dụng Grab trong danh sách như; ACB, Agribank BAC A BANK, HDBank, MBBank, MSB, OCB, OceanBank, PVcomBank Sacombank, SAIGONBANK, SCB, SHB, Shinhan Bank, Techcombank ,Timo, VietCapital Bank, Vietcombank, ViettinBank, VPBank và BIDV. • Thẻ ghi nợ quốc tế (Debit card) được phát hành bởi ngân hàng Vietcombank, MSB, SCB và SHB. Hiện nay thẻ tín dụng (Credit card) không được hỗ trợ liên kết với ví điện tử Moca trên ứng dụng Grab theo quy định của pháp luật hiện hành. Ngoài ra mỗi ngân hàng sẽ có những yêu cầu khác nhau về các tính năng của tài khoản và thẻ như thanh toán trực tuyến (E–Commerce), ngân hàng trực tuyến (Internet Banking) hoặc ngân hàng qua tin nhắn di động (SMS Banking)” (1) Luận văn Bảng 2.2: Yêu cầuthạc sĩcủaKinh các tính năng tế tài khoản và thẻ Danh sách ngân Ngân hàng Thanh toán Ngân hàng Phương thức hàng liên kết trực tuyến trực tuyến qua tin xác thực (Internet (E- nhắn di Banking) Commerce) động (SMS Banking) ACB Mã PIN Agribank √ Mã OTP BAC A BANK Mã OTP HDBank Mã OTP MBBank √ Mã OTP MSB √ Mã PIN 1Grab, 2018.

Grab ra mắt phương thức thanh toán GrabPay by Moca <https://www.com/vn/blog/qwertxxx/> [Truy cập ngày: 04/06/2019].2: Yêu cầu các tính năng của tài khoản và thẻ OCB √ Mã OTP OceanBank √ Mã OTP PVcomBank √ Mã OTP Sacombank √ Mã OTP SAIGONBANK √ Mã OTP SCB √ Mã OTP SHB √ √ Mã OTP Shinhan Bank Mã OTP Techcombank √ Mã OTP Timo √ Mã PIN Viet Capital Bank √ Mã OTP Luận văn Vietcombank √ thạc sĩ Kinh √ tế Mã OTP ViettinBank √ Mã OTP VPBank √ Mã PIN √ Mã OTP BIDV 2. Chức năng của ví điện tử Moca trên ứng dụng Grab 1. Nạp tiền (Top–up): là hình thức chuyển tiền từ tài khoản ngân hàng vào tài khoản ví điện tử Moca trên ứng dụng Grab. Hoàn tiền (Refund): tiền từ tài khoản ví có thể hoàn trả lại vào tài khoản ngân hàng.

Grab ra mắt phương thức thanh toán GrabPay by Moca <https://www.com/vn/blog/qwertxxx/> [Truy cập ngày: 04/06/2019]. Lưu trữ tiền trên tài khoản ví (Storage): người dùng có thể dùng ví điện tử Moca trên ứng dụng Grab làm nơi lưu trữ tiền để thực hiện thanh toán các dịch vụ của Grab một cách nhanh chóng và tiện lợi. Mỗi khi thanh toán thì tài khoản sẽ tự động giảm số dư bằng số tiền tương tự. Luận văn thạc sĩ Kinh tế Hình 2.3: Các dịch vụ mà ví điện tử Moca trên ứng dụng Grab có thể sử dụng https://www.com/vn/pay/ [Truy cập ngày 19h30: 04/06/2019].

Chuyển tiền (Peer to Peer): là các giao dịch chuyển tiền được thực hiện giữa các ví điện tử với nhau người dùng với người dùng. Truy vấn tài khoản (Check account): người dùng có thể tra cứu số dư, xem lịch sử giao dịch. 2Grab Việt Nam, 2018. Bạn có thể sử dụng Ví điện tử Moca trên ứng dụng Grab cho các dịch vụ nào? <https://www.com/vn/pay/> [Truy cập ngày: 16/07/2019].3: So sánh chức năng của ví điện tử Moca trên ứng dụng Grab với các ví điện tử khác Thanh Thanh Nạp Mua vé Thanh Thanh Đặt Thanh toán toán tiền xem toán toán khách toán tại trực hóa điện phim dịch vụ cho đặt cửa tuyến đơn thoại đặt xe dịch vụ phòng hàng đặt thức ăn Moca trên ứng dụng – √ √ – √ √ – √ Grab Momo √ √ √ √ – – √ √ ZaloPay √ √ √ √ – – – √ Viettel Pay √ √ √ √ – – √ √ AirPay √ √ √ √ – √ √ – (Nguồn:Tác giả tổng hợp) Luận văn thạc sĩ Kinh tế So với các ví điện tử khác, ví điện tử Moca trên ứng dụng Grab hiện nay còn thiếu một vài tính năng như thanh toán trực tuyến trên các trang thương mại điện tử, mua vé xem phim và đặt phòng khách sạn, ngược lại ví điện tử Moca trên ứng dụng Grab đang có hệ sinh thái rất lớn trong các dịch vụ như thanh toán đặt xe (GrabBike, GrabCar), đặt thức ăn (GrabFood) mà các đối thủ khác rất ít có được.

Phương thức thanh toán trên ứng dụng Grab Hiện tại người dùng có thể thanh toán qua ví điện tử Moca trên ứng dụng Grab cho các dịch vụ của Grab như di chuyển (GrabCar, GrabBike), giao hàng (GrabExpress) và giao thức ăn (GrabFood), thanh toán hóa đơn điện nước, tiền điện thoại.