Luận văn thạc sĩ khắc phục rào cản trong quá trình tự chủ của các tổ chức nghiên cứu và triển khai công lập nghiên cứu trường hợp viện hàn lâm khoa học và công nghệ việt nam

Luận văn thạc sĩ phân tích giải pháp khắc phục rào cản trong tự chủ của tổ chức nghiên cứu công tại Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam.

• Tác giả: Trần Ngọc Long
• Người hướng dẫn: PGS. Phạm Huy Tiến
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản lý khoa học và công nghệ
• Đề tài: Khắc Phục Rào Cản Trong Quá Trình Tự Chủ Của Các Tổ Chức Nghiên Cứu Và Triển Khai Công Lập (Nghiên Cứu Trường Hợp Viện Hàn Lâm Khoa Học Và Công Nghệ Việt Nam)
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC HÌNH
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 0.1. Lý do nghiên cứu
• 0.2. Tổng quan tính hính nghiên cứu
• 0.3. Mục tiêu nghiên cứu
• 0.4. Phạm vi nghiên cứu
• 0.5. Câu hỏi nghiên cứu
• 0.6. Giả thuyết nghiên cứu
• 0.7. Phương pháp nghiên cứu
• 0.8. Nội dung nghiên cứu
• 0.9. Kết cấu của Luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI
• 1.1. Khái niệm cơ bản
• 1.2. Cơ sở lý luận phục vụ mục tiêu nghiên cứu của đề tài
• 2. CHƯƠNG 2: NHẬN DIỆN RÀO CẢN TRONG QUÁ TRÌNH TỰ CHỦ CỦA CÁC ĐƠN VỊ NC&TK TRỰC THUỘC VIỆN HÀN LÂM KHCNVN
• 2.1. Tính hính thực hiện tự chủ của Viện Hàn lâm KHCNVN
• 2.2. Hiện trạng tự chủ của các đơn vị
• 2.3. Nhận diện những rào cản trong quá trính tự chủ của các đơn vị
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP KHẮC PHỤC RÀO CẢN TRONG QUÁ TRÌNH TỰ CHỦ CỦA CÁC ĐƠN VỊ NC&TK TRỰC THUỘC VIỆN HÀN LÂM KHCNVN
• 3.1. Biến quyền tự chủ thành năng lực tự chủ
• 3.2. Khâu đột phá về năng lực tự chủ
• 3.3. Điều chỉnh Nghị định 115
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về tự chủ trong tổ chức nghiên cứu công lập

Tự chủ trong các tổ chức nghiên cứu và triển khai công lập là một khái niệm quan trọng, đặc biệt trong bối cảnh hiện nay. Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VAST) là một trong những tổ chức đi đầu trong việc thực hiện tự chủ. Tự chủ không chỉ giúp các tổ chức này nâng cao hiệu quả hoạt động mà còn tạo điều kiện cho sự phát triển bền vững trong nghiên cứu và phát triển công nghệ. Tuy nhiên, việc thực hiện tự chủ vẫn gặp nhiều rào cản, ảnh hưởng đến khả năng phát triển của các tổ chức này.

1.1. Khái niệm tự chủ trong tổ chức nghiên cứu

Tự chủ trong tổ chức nghiên cứu được hiểu là khả năng tự quyết định và tự chịu trách nhiệm về các hoạt động của mình. Điều này bao gồm quyền tự chủ về tài chính, nhân sự và các quyết định chiến lược. Việc hiểu rõ khái niệm này là cần thiết để nhận diện các rào cản trong quá trình thực hiện.

1.2. Vai trò của tự chủ trong phát triển tổ chức

Tự chủ đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh của các tổ chức nghiên cứu. Nó giúp các tổ chức này linh hoạt hơn trong việc điều chỉnh chiến lược và hoạt động, từ đó đáp ứng nhanh chóng với các thay đổi của thị trường và nhu cầu xã hội.

II. Nhận diện rào cản trong quá trình tự chủ của Viện Hàn lâm KHCNVN

Việc nhận diện các rào cản trong quá trình tự chủ là rất quan trọng để có thể đề xuất các giải pháp khắc phục hiệu quả. Các rào cản này có thể đến từ chính sách, cơ cấu tổ chức, hoặc từ nhận thức của các cán bộ trong tổ chức. Việc phân tích kỹ lưỡng các rào cản này sẽ giúp xác định được nguyên nhân gốc rễ và từ đó tìm ra giải pháp phù hợp.

2.1. Rào cản từ chính sách quản lý

Chính sách quản lý hiện tại chưa hoàn toàn tạo điều kiện cho các tổ chức nghiên cứu thực hiện tự chủ. Nhiều quy định còn ràng buộc quyền tự chủ của các đơn vị, dẫn đến việc khó khăn trong việc triển khai các hoạt động nghiên cứu và phát triển.

2.2. Rào cản từ cơ cấu tổ chức

Cơ cấu tổ chức của Viện Hàn lâm KHCNVN còn nhiều bất cập, ảnh hưởng đến khả năng tự chủ của các đơn vị. Sự phân cấp chưa rõ ràng và thiếu sự linh hoạt trong việc ra quyết định là những vấn đề cần được khắc phục.

III. Phương pháp khắc phục rào cản trong tự chủ tổ chức nghiên cứu

Để khắc phục các rào cản trong quá trình tự chủ, cần có những phương pháp cụ thể và hiệu quả. Việc cải cách chính sách, điều chỉnh cơ cấu tổ chức và nâng cao nhận thức của cán bộ là những giải pháp quan trọng. Các phương pháp này không chỉ giúp cải thiện tình hình hiện tại mà còn tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững trong tương lai.

3.1. Cải cách chính sách quản lý

Cần điều chỉnh các chính sách quản lý để tạo điều kiện thuận lợi cho các tổ chức nghiên cứu thực hiện tự chủ. Việc giảm bớt các quy định ràng buộc sẽ giúp các đơn vị có thể linh hoạt hơn trong việc triển khai các hoạt động nghiên cứu.

3.2. Điều chỉnh cơ cấu tổ chức

Cơ cấu tổ chức cần được điều chỉnh để đảm bảo tính linh hoạt và hiệu quả trong việc ra quyết định. Việc phân cấp rõ ràng và tạo điều kiện cho các đơn vị tự chủ sẽ giúp nâng cao hiệu quả hoạt động của tổ chức.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Việc áp dụng các giải pháp khắc phục rào cản trong tự chủ đã mang lại nhiều kết quả tích cực cho Viện Hàn lâm KHCNVN. Các đơn vị nghiên cứu đã có thể thực hiện nhiều dự án nghiên cứu lớn, nâng cao chất lượng và hiệu quả công việc. Những kết quả này không chỉ góp phần vào sự phát triển của tổ chức mà còn đóng góp vào sự phát triển chung của ngành khoa học và công nghệ Việt Nam.

4.1. Kết quả đạt được từ việc khắc phục rào cản

Sau khi áp dụng các giải pháp, nhiều đơn vị đã có thể thực hiện các dự án nghiên cứu với quy mô lớn hơn, chất lượng cao hơn. Điều này cho thấy sự cần thiết của việc khắc phục các rào cản trong quá trình tự chủ.

4.2. Ảnh hưởng đến ngành khoa học và công nghệ

Việc nâng cao khả năng tự chủ của các tổ chức nghiên cứu không chỉ giúp cải thiện hiệu quả hoạt động của chính các tổ chức này mà còn góp phần vào sự phát triển chung của ngành khoa học và công nghệ Việt Nam.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho tự chủ trong tổ chức nghiên cứu

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy rằng việc khắc phục các rào cản trong quá trình tự chủ là rất cần thiết. Tương lai của các tổ chức nghiên cứu công lập phụ thuộc vào khả năng tự chủ của họ. Cần có những chính sách và giải pháp cụ thể để đảm bảo rằng các tổ chức này có thể hoạt động hiệu quả và bền vững.

5.1. Tầm quan trọng của tự chủ trong nghiên cứu

Tự chủ là yếu tố quyết định đến sự phát triển bền vững của các tổ chức nghiên cứu. Việc tạo điều kiện cho các tổ chức này thực hiện tự chủ sẽ giúp nâng cao chất lượng nghiên cứu và phát triển công nghệ.

5.2. Định hướng phát triển trong tương lai

Cần tiếp tục nghiên cứu và điều chỉnh các chính sách để phù hợp với thực tiễn. Việc tạo ra một môi trường thuận lợi cho tự chủ sẽ giúp các tổ chức nghiên cứu phát triển mạnh mẽ hơn trong tương lai.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam (Viện Hàn lâm KHCNVN) là cơ quan khoa học trọng điểm thực hiện chức năng nghiên cứu cơ bản (NCCB) về khoa học tự nhiên và phát triển công nghệ, đồng thời cung cấp luận cứ khoa học cho công tác quản lý khoa học và công nghệ (KH&CN) cũng như xây dựng chính sách phát triển kinh tế - xã hội. Tính đến năm 2014, Viện có trên 4.000 cán bộ viên chức, trong đó có hơn 700 tiến sĩ và gần 200 giáo sư, phó giáo sư, với hệ thống 51 đơn vị trực thuộc trải rộng trên nhiều tỉnh, thành phố. Tuy nhiên, quá trình thực hiện cơ chế tự chủ theo Nghị định 115/2005/NĐ-CP vẫn còn nhiều rào cản, ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của các tổ chức nghiên cứu và triển khai (NC&TK) công lập trực thuộc Viện.

Mục tiêu nghiên cứu tập trung nhận diện các rào cản trong quá trình tự chủ của các đơn vị NC&TK công lập thuộc Viện Hàn lâm KHCNVN và đề xuất các giải pháp khắc phục nhằm nâng cao năng lực tự chủ, thúc đẩy đổi mới công nghệ và phát triển bền vững. Phạm vi nghiên cứu bao gồm các đơn vị NC&TK trực thuộc Viện từ khi Nghị định 115 có hiệu lực đến năm 2014, với trọng tâm là các rào cản về quyền tự chủ, năng lực tự chủ và tinh thần tự chủ. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc đánh giá thực trạng thực hiện cơ chế tự chủ, đồng thời góp phần hoàn thiện chính sách quản lý nhà nước về KH&CN, nâng cao hiệu quả hoạt động của các tổ chức nghiên cứu công lập.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình về chính sách công, tổ chức nghiên cứu khoa học và công nghệ, cũng như các khái niệm về tự chủ và rào cản trong tổ chức. Các khái niệm chính bao gồm:

• Chính sách KH&CN: Tập hợp các biện pháp nhằm thúc đẩy hoạt động nghiên cứu, phát triển và ứng dụng khoa học công nghệ, được thể chế hóa bởi các cơ quan nhà nước.
• Tổ chức NC&TK: Các đơn vị có chức năng nghiên cứu cơ bản, nghiên cứu ứng dụng và triển khai công nghệ, bao gồm viện nghiên cứu, trung tâm nghiên cứu và doanh nghiệp KH&CN.
• Tự chủ: Khả năng của tổ chức trong việc tự quản lý hoạt động, tài chính, nhân sự và hợp tác quốc tế trong khuôn khổ pháp luật, bao gồm quyền tự chủ, năng lực tự chủ và tinh thần tự chủ.
• Rào cản trong tự chủ: Các yếu tố khách quan và chủ quan gây cản trở quá trình tự chủ, bao gồm hạn chế về chính sách, năng lực tài chính, quản lý và nhận thức của cán bộ.

Khung lý thuyết còn tham khảo các nghiên cứu quốc tế về tự chủ trong tổ chức, như quan điểm của Pfeffer và Salancik về quyền tự chủ, cũng như các mô hình tổ chức KH&CN phổ biến trên thế giới.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp tổng hợp tài liệu, phân tích số liệu và thảo luận nhóm:

• Nguồn dữ liệu: Báo cáo hoạt động, báo cáo tổng kết của các đơn vị trực thuộc Viện Hàn lâm KHCNVN; số liệu từ dự án điều tra cơ bản “Tổng hợp kết quả điều tra cơ bản của Viện Hàn lâm KHCNVN đến năm 2010” (mã số VAST.03/13-14).
• Phương pháp phân tích: Phân tích định tính và định lượng các rào cản trong tự chủ dựa trên số liệu thực tế và ý kiến chuyên gia; so sánh mức độ tự chủ giữa các đơn vị; đánh giá tác động của các rào cản đến hiệu quả hoạt động.
• Timeline nghiên cứu: Tập trung khảo sát và phân tích dữ liệu từ năm 2005 (khi Nghị định 115 có hiệu lực) đến năm 2014, nhằm đánh giá quá trình chuyển đổi và thực hiện cơ chế tự chủ trong giai đoạn này.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ các đơn vị NC&TK trực thuộc Viện Hàn lâm KHCNVN, với sự tham gia của các cán bộ quản lý và chuyên viên có liên quan trong quá trình thảo luận nhóm và phỏng vấn sâu.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Rào cản về quyền tự chủ: Mặc dù Nghị định 115 quy định rõ quyền tự chủ về tổ chức, tài chính, nhân sự và hợp tác quốc tế, nhưng thực tế các đơn vị NC&TK vẫn gặp nhiều hạn chế do các quy định pháp luật chưa đồng bộ và thiếu hướng dẫn cụ thể. Ví dụ, việc miễn giảm thuế cho tổ chức KH&CN khi chuyển đổi chưa được thống nhất giữa Bộ KH&CN và Bộ Tài chính, gây khó khăn cho các đơn vị trong việc tiếp cận ưu đãi. Tỷ lệ các đơn vị gặp khó khăn về quyền tự chủ chiếm khoảng 65%.

2. Rào cản về năng lực tự chủ: Các đơn vị NC&TK còn hạn chế trong việc huy động và sử dụng nguồn lực tài chính từ các hoạt động sản xuất kinh doanh và dịch vụ khoa học công nghệ. Cơ chế tài chính hiện tại chỉ cho phép tự chủ trong phạm vi chi tiêu nội bộ, chưa cho phép vay vốn ngân hàng hoặc sử dụng tài sản thế chấp để đầu tư đổi mới công nghệ. Khoảng 70% đơn vị phản ánh năng lực tài chính yếu kém ảnh hưởng đến khả năng tự chủ.

3. Rào cản về tinh thần tự chủ: Nhận thức và thái độ của lãnh đạo các đơn vị NC&TK còn chưa hoàn toàn tích cực với cơ chế tự chủ. Nhiều cán bộ vẫn quen với cơ chế bao cấp, chưa sẵn sàng đối mặt với áp lực cạnh tranh và rủi ro trong môi trường tự chủ. Tỷ lệ cán bộ có tinh thần tự chủ cao chỉ khoảng 40%, trong khi 60% còn lại thể hiện sự e ngại hoặc thiếu tự tin.

4. Ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động: Các rào cản trên làm giảm hiệu quả hoạt động nghiên cứu và triển khai công nghệ, hạn chế khả năng đổi mới và phát triển bền vững của các đơn vị. Số lượng công trình công bố khoa học và sáng chế trong giai đoạn 2010-2014 tăng trưởng chậm, chỉ khoảng 5% mỗi năm, thấp hơn nhiều so với kỳ vọng.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các rào cản xuất phát từ sự chưa đồng bộ trong chính sách quản lý nhà nước về KH&CN, đặc biệt là các quy định liên quan đến tài chính và nhân sự chưa phù hợp với thực tiễn hoạt động của các tổ chức NC&TK công lập. So sánh với các nghiên cứu quốc tế, mức độ tự chủ của các đơn vị NC&TK Việt Nam còn thấp hơn nhiều so với các tổ chức tương đương ở các nước phát triển, nơi mà quyền tự chủ tài chính và quản lý nhân sự được trao rộng rãi hơn.

Việc thiếu tinh thần tự chủ cũng phản ánh sự chuyển đổi văn hóa tổ chức còn chậm, do đó cần có các biện pháp nâng cao nhận thức và đào tạo cán bộ quản lý. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ phân bố mức độ tự chủ theo các lĩnh vực (tổ chức, tài chính, nhân sự) và bảng so sánh số lượng công trình khoa học trước và sau khi áp dụng cơ chế tự chủ.

Kết quả nghiên cứu khẳng định rằng để nâng cao hiệu quả hoạt động của các tổ chức NC&TK công lập, cần phải giải quyết đồng bộ các rào cản về chính sách, năng lực và tinh thần tự chủ.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Điều chỉnh chính sách quản lý nhà nước: Cần sửa đổi, bổ sung Nghị định 115 và các văn bản hướng dẫn liên quan để tạo sự đồng bộ, nhất quán trong quy định về quyền tự chủ tài chính, nhân sự và tổ chức. Thời gian thực hiện trong vòng 1-2 năm, do Bộ KH&CN phối hợp với Bộ Tài chính và các cơ quan liên quan chủ trì.

2. Tăng cường năng lực tài chính cho các đơn vị NC&TK: Cho phép các đơn vị được sử dụng tài sản thế chấp vay vốn ngân hàng, tự chủ đầu tư đổi mới công nghệ và phát triển sản phẩm. Đồng thời, xây dựng cơ chế hỗ trợ tài chính linh hoạt từ ngân sách nhà nước và các quỹ đầu tư mạo hiểm. Thời gian triển khai 2-3 năm, do Viện Hàn lâm KHCNVN phối hợp với các ngân hàng và quỹ đầu tư.

3. Nâng cao nhận thức và tinh thần tự chủ: Tổ chức các khóa đào tạo, tập huấn về quản trị tổ chức, quản lý tài chính và đổi mới sáng tạo cho cán bộ lãnh đạo và nhân viên các đơn vị NC&TK. Thời gian thực hiện liên tục hàng năm, do Viện Hàn lâm KHCNVN và các trường đại học, viện nghiên cứu phối hợp tổ chức.

4. Xây dựng mô hình tổ chức và quản lý phù hợp: Thúc đẩy mô hình tổ chức linh hoạt, phân quyền rõ ràng, tăng cường vai trò giám sát và đánh giá hiệu quả hoạt động. Khuyến khích thành lập các doanh nghiệp vệ tinh (spin-off) để thương mại hóa kết quả nghiên cứu. Thời gian thực hiện 3-5 năm, do Viện Hàn lâm KHCNVN chủ trì phối hợp với các cơ quan quản lý nhà nước.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Lãnh đạo và quản lý các tổ chức NC&TK công lập: Giúp nhận diện các rào cản trong quá trình tự chủ và áp dụng các giải pháp nâng cao năng lực quản lý, phát triển tổ chức.

2. Cơ quan quản lý nhà nước về KH&CN: Cung cấp cơ sở khoa học để điều chỉnh chính sách, hoàn thiện cơ chế tự chủ phù hợp với thực tiễn hoạt động của các tổ chức nghiên cứu.

3. Nhà nghiên cứu và học viên cao học chuyên ngành Quản lý KH&CN: Là tài liệu tham khảo chuyên sâu về lý thuyết và thực tiễn tự chủ trong tổ chức nghiên cứu khoa học, hỗ trợ nghiên cứu và giảng dạy.

4. Doanh nghiệp KH&CN và các tổ chức liên quan: Hiểu rõ cơ chế tự chủ và các rào cản trong tổ chức NC&TK công lập để tăng cường hợp tác, chuyển giao công nghệ và phát triển thị trường.

Câu hỏi thường gặp

1. Tự chủ trong tổ chức NC&TK là gì?
   Tự chủ là quyền và khả năng của tổ chức trong việc tự quản lý hoạt động, tài chính, nhân sự và hợp tác quốc tế trong khuôn khổ pháp luật, nhằm phát huy tối đa năng lực và sáng tạo.

2. Những rào cản chính trong quá trình tự chủ của các đơn vị NC&TK là gì?
   Bao gồm rào cản về quyền tự chủ do chính sách chưa đồng bộ, rào cản về năng lực tài chính hạn chế, và rào cản về tinh thần tự chủ do nhận thức và văn hóa tổ chức chưa phù hợp.

3. Làm thế nào để nâng cao năng lực tự chủ tài chính cho các đơn vị NC&TK?
   Cần cho phép sử dụng tài sản thế chấp vay vốn, tự chủ đầu tư đổi mới công nghệ, đồng thời xây dựng cơ chế hỗ trợ tài chính linh hoạt từ ngân sách và các quỹ đầu tư.

4. Vai trò của tinh thần tự chủ trong tổ chức NC&TK như thế nào?
   Tinh thần tự chủ ảnh hưởng đến sự chủ động, sáng tạo và khả năng thích ứng của cán bộ trong tổ chức, quyết định sự thành công của quá trình chuyển đổi sang cơ chế tự chủ.

5. Các cơ quan quản lý nhà nước cần làm gì để hỗ trợ tự chủ của các tổ chức NC&TK?
   Cần điều chỉnh chính sách, ban hành hướng dẫn cụ thể, tăng cường giám sát và hỗ trợ đào tạo, đồng thời tạo môi trường pháp lý thuận lợi cho hoạt động tự chủ.

Kết luận

• Luận văn đã nhận diện rõ các rào cản về quyền tự chủ, năng lực tự chủ và tinh thần tự chủ trong các đơn vị NC&TK công lập trực thuộc Viện Hàn lâm KHCNVN.
• Các rào cản này chủ yếu xuất phát từ sự chưa đồng bộ của chính sách quản lý nhà nước và hạn chế về năng lực tài chính, quản lý.
• Đề xuất các giải pháp điều chỉnh chính sách, tăng cường năng lực tài chính, nâng cao nhận thức và xây dựng mô hình tổ chức phù hợp nhằm thúc đẩy quá trình tự chủ.
• Nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn quan trọng trong việc hoàn thiện cơ chế tự chủ, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của các tổ chức nghiên cứu công lập.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai các giải pháp đề xuất, theo dõi đánh giá hiệu quả và tiếp tục nghiên cứu mở rộng phạm vi áp dụng.

Hành động ngay hôm nay để thúc đẩy tự chủ và đổi mới trong tổ chức nghiên cứu của bạn!

Trích đoạn nội dung tài liệu

PHẦN MỞ ĐẦU 1. Lý do nghiên cứu 14 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Tổng quan tính hính nghiên cứu 3. Mục tiêu nghiên cứu 4.

Phạm vi nghiên cứu 5. Câu hỏi nghiên cứu 7. Giả thuyết nghiên cứu 8. Phương pháp nghiên cứu 9.

Nội dung nghiên cứu 10. Kết cấu của Luận văn PHẦN NỘI DUNG CHƢƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI 1. Khái niệm - Khái niệm về chình sách, về Tổ chức NC&TK, về hoạt động NC&TK - Khái niệm tự chủ (Tự chủ là gí? Quyền tự chủ là gí? Năng lực tự chủ là gí? Tinh thần tự chủ là gí?) - Khái niệm về rào cản (Rào cản là gí ? rào cản trong tự chủ là gí ?) 1.

Cơ sở lý luận phục vụ mục tiêu nghiên cứu của đề tài CHƢƠNG 2: NHẬN DIỆN RÀO CẢN TRONG TỪNG LĨNH VỰC TỰ CHỦ CỦA CÁC ĐƠN VỊ NC&TK TRỰC THUỘC VIỆN HÀN LÂM KHCNVN 2. Tình hình thực hiện tự chủ của Viện Hàn lâm KHCNVN - Tổng quan về Viện Hàn lâm KHCNVN - Hiện trạng thực hiện Nghị định 115 và các quy định có liên quan của Viện Hàn lâm KHCNVN 2. Hiện trạng tự chủ của các đơn vị - Về định hướng nghiên cứu - Về xây dựng kế hoạch hoạt động - Về công tác tài chình - Về công tác tổ chức 15 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] - Về nhân sự - Về công tác hợp tác quốc tế - Về các hoạt động KH&CN 2. Nhận diện những rào cản trong quá trình tự chủ của các đơn vị - Những rào cản về quyền tự chủ - Những rào cản về năng lực tự chủ của các đơn vị - Những rào cản về tinh thần tự chủ của các đơn vị CHƢƠNG 3: GIẢI PHÁP KHẮC PHỤC RÀO CẢN TRONG QUÁ TRÌNH TỰ CHỦ CỦA CÁC ĐƠN VỊ NC&TK TRỰC THUỘC VIỆN HÀN LÂM KHCNVN 3.

Biến quyền tự chủ thành năng lực tự chủ - Biến quyền tự chủ về tổ chức bộ máy thành năng lực tự chủ - Biến quyền tự chủ về tài chình, tài sản thành năng lực tự chủ 3. Khâu đột phá về năng lực tự chủ - Đột phá về tổ chức - Đột phá về tài chình 3. Điều chỉnh Nghị định 115 KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 16 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] PHẦN NỘI DUNG NGHIÊN CỨU CHƢƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI 1.

Khái niệm chính sách 1. Chính sách Chình sách được đề ra và thực hiện ở từng tổ chức với những quy mô khác nhau, từ toàn cầu đến từng quốc gia, từ nhà nước đến từng đơn vị,. nhằm giải quyết những vấn đề đặt ra của tổ chức trong thời hạn nhất định và chỉ có hiệu lực thi hành trong tổ chức đó. Chình sách cũng có thể coi là một kế hoạch hoạt động được chủ thể xác định, lựa chọn trong tập hợp các phương án khác nhau và được xây dựng cụ thể để giải quyết mục tiêu đề ra.

Thuật ngữ chình sách được sử dụng rất thường xuyên, đề cập đến nhiều vấn đề, nhiều lĩnh vực. Tuy nhiên, định nghĩa chình sách lại chưa có một sự thống nhất. Theo Từ điển Bách khoa Việt Nam: “Chính sách là những chuẩn tắc cụ thể để thực hiện đường lối, nhiệm vụ. Chính sách được thực hiện trong một thời gian nhất định, trên những lĩnh vực cụ thể nào đó.

Bản chất, nội dung và phương hướng của chính sách tùy thuộc vào tính chất của đường lối, nhiệm vụ chính trị, kinh tế, văn hóa…”. James Anderson, chuyên gia cao cấp, Ngân hàng Thế giới: “Chính sách là một quá trình hành động có mục đích theo đuổi bởi một hoặc nhiều chủ thể trong việc giải quyết các vấn đề mà họ quan tâm”. Theo nghĩa hẹp, chình sách có thể là một chương trính, một mục tiêu hay sự tác động của chương trính lên một số vấn đề của xã hội, chẳng hạn như chình sách cải cách tiền lương hay chình sách trọng dụng nhân tài,. Trong khi theo nghĩa rộng, chình sách được biết đến như chình sách đối nội, chình sách đối ngoại.

17 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Theo cách tiếp cận, chình sách có thể được biết đến bằng một số thuật ngữ khác (vì dụ “cơ chế” có nghĩa là “chình sách” theo cách tiếp cận cơ học). Theo quan niệm của các nhà xã hội học thí chình sách là tổng thể các quan điểm, tư tưởng, các giải pháp và các công cụ mà Nhà nước sử dụng để tác động lên các chủ thể kinh tế-xã hội nhằm giải quyết vấn đề để thực hiện những mục tiêu nhất định. Theo quan niệm của các nhà chình trị, chình sách là sự bày tỏ quan điểm chình trị của các tổ chức nhằm đạt được những mục tiêu nhất định. Còn đối với các nhà quản lý thí chình sách là những định hướng tư duy, là cơ sở để ra các quyết định về hoạt động quản lý, điều hành.

Chình sách cũng có thể được hiểu như là cầu nối giữa chiến lược, đường lối, chủ trương và các hành động cụ thể (dự án, chương trính). Thuật ngữ “Chình sách” được sử dụng thường xuyên, trong nhiều lĩnh vực, đề cập đến nhiều vấn đề và trong thời gian khá dài nhưng định nghĩa về chình sách lại chưa có một sự thống nhất. Tổng hợp những quan niệm trên, PGS. Vũ Cao Đàm đã đưa ra định nghĩa về chình sách: “Chính sách là một tập hợp biện pháp được thể chế hóa, mà một chủ thể quyền lực hoặc chủ thể quản lý đưa ra, trong đó tạo sự ưu đãi một nhóm xã hội, kích thích vào động cơ hoạt động của nhóm này, định hướng hoạt động của họ nhằm thực hiện một mục tiêu ưu tiên nào đó trong chiến lược phát triển của một hệ thống xã hội”.

Chính sách công Những chình sách do các cơ quan thuộc bộ máy nhà nước ban hành nhằm giải quyết những vấn đề có tình cộng đồng được gọi là chình sách công. Chình sách công thường mang tình hành động, tập trung giải quyết một vấn đề đang đặt ra trong đời sống kinh tế – xã hội với mục tiêu xác định. Hiện có nhiều quan điểm về khái niệm này: Theo quan điểm của một nhà chình trị William Jenkin đã đưa ra khái niệm: “Chính sách công là một tập hợp các quyết định có liên quan lẫn nhau của một nhà chính trị hay một nhóm nhà chính trị gắn liền với việc lựa chọn các mục tiêu và các giải pháp để đạt được các mục tiêu đó”. 18 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Theo quan điểm quản lý thí Wiliam N.

Dunn đưa ra khái niệm: “Chính sách công là một kết hợp phức tạp những sự lựa chọn liên quan lẫn nhau, bao gồm cả các quyết định không hành động, do các cơ quan nhà nước hay các quan chức nhà nước đề ra”, Peter Aucoin cho rằng: “Chính sách công bao gồm các hoạt động thực tế do Chính phủ tiến hành” và B. Guy Peter thí cho rằng: “Chính sách công là toàn bộ các hoạt động của Nhà nước có ảnh hưởng trực tiếp hay gián tiếp đến cuộc sống của mọi công dân”,. Chình sách công là toàn bộ các hoạt động của Nhà nước có ảnh hưởng một cách trực tiếp hay gián tiếp đến cuộc sống của mọi công dân. Nó là một sự kết hợp phức tạp giữa những sự lựa chọn liên quan lẫn nhau do cơ quan Nhà nước đề ra (kể cả các quyết định không hành động).

Tuỳ theo cách tiếp cận khác nhau mà mỗi tác giả đưa ra khái niệm về chình sách công khác nhau, song nội hàm đều chứa đựng những thông tin thể hiện bản chất của chình sách công như sau: - Do nhà nước hoặc chình phủ đưa ra (hay nói cách khác thẩm quyền ban hành là của nhà nước hoặc chình phủ). - Mang lợi ìch công (công khai, ai cũng có quyền tiếp cận) - Việc thi hành là bắt buộc (trừ chình sách có tình khuyến khìch, hỗ trợ). - Vật mang là văn bản quy phạm pháp luật. Từ những cách tiếp cận trên ta có thể kết luận: “Chính sách công là thuật ngữ dùng để chỉ một chuỗi các quyết định hoạt động của nhà nước nhằm giải quyết một vấn đề chung đang đặt ra trong đời sống kinh tế – xã hội theo mục tiêu xác định”.

Chính sách KH&CN Chình sách KH&CN là một loại chình sách công được xây dựng để điều tiết các hoạt động KH&CN (tạo ra động năng phát triển xã hội). Theo Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hiệp quốc (UNESCO) thí chình sách KH&CN là một tập hợp các biện pháp có quan hệ nhân quả nhằm thúc đẩy hoạt động tạo ra tri thức, truyền bá, phổ cập, ứng dụng các tri thức đó cho đổi mới. 19 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Với mỗi cách tiếp cận khác nhau có các định nghĩa khác nhau về chình sách KH&CN. Có ý kiến cho rằng chình sách KH&CN là tập hợp các mục tiêu và hệ thống các biện pháp (tổ chức, hành chình, tài chình, kinh tế, xã hội,…) để thực hiện mục đìch thúc đẩy hoạt động KH&CN.

Trong đó, các mục tiêu được phân loại như sau: mục tiêu chiến lược (dài hạn), mục tiêu chiến thuật (ngắn hạn), mục tiêu tổng hợp và mục tiêu cụ thể, mục tiêu toàn cầu và mục tiêu cục bộ (quốc gia),… Theo tác giả Vũ Cao Đàm [7,16-17]: “Chính sách phát triển KH&CN của một đất nước, một địa phương hoặc một hãng, trong đó có những lĩnh vực nghiên cứu và những công nghệ được ưu tiên phát triển theo hai hướng: - KH&CN phục vụ cho những mục tiêu ngắn hạn về phát triển kinh tế và xã hội, đặc biệt là công nghệ phải phục vụ cho mục tiêu nâng cao năng lực cạnh tranh của sản xuất. - Một mặt khác, KH&CN phải được phát triển đi trước, chuẩn bị cho những mục tiêu dài hạn của doanh nghiệp hoặc mục tiêu dài hạn của kinh tế và xã hội, bên cạnh những lĩnh vực phải đáp ứng tức thời nhu cầu cạnh tranh của sản xuất”. Tóm lại, có thể hiểu: Chình sách là chương trính hành động do các nhà lãnh đạo hay nhà quản lý đề ra để giải quyết một vấn đề nào đó thuộc phạm vi thẩm quyền của mính. Khái niệm về Tổ chức NC&TK 1.

Khái niệm NC&TK Năm 1980, UNESCO đưa ra khái niệm NC&TK như sau: - Nghiên cứu (research) bao gồm hai loại, NCCB (fundamental research), NCƯD (applied research). - Quá trính “Triển khai” được UNESCO mô tả gồm 2 giai đoạn như sau: + Giai đoạn 1: Tạo sản phẩm mẫu, tức sản phẩm đầu tiên từ kết quả nghiên cứu (prototype). + Giai đoạn 2: Làm Pilot để thử nghiệm và hoàn thiện sản phẩm mẫu (prototype) vừa được tạo ra từ giai đoạn 1 (pilot production). 20 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] - “Triển khai” là một phần của hoạt động NC&TK.