ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH NGUYỄN CÔNG THỌ HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG TẠI TRUNG TÂM PHÁT TRIỂN QUỸ ĐẤT THÀNH PHỐ CẨM PHẢ, TỈNH QUẢNG NINH LUẬN VĂN THẠC SĨ THEO ĐỊNH HƯỚNG ỨNG DỤNG Chuyên ngành: QUẢN LÝ KINH TẾ THÁI NGUYÊN - 2017 c ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH NGUYỄN CÔNG THỌ HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG TẠI TRUNG TÂM PHÁT TRIỂN QUỸ ĐẤT THÀNH PHỐ CẨM PHẢ, TỈNH QUẢNG NINH Chuyên ngành: QUẢN LÝ KINH TẾ Mã số: 60.10 LUẬN VĂN THẠC SĨ THEO ĐỊNH HƯỚNG ỨNG DỤNG Người hướng dẫn khoa học: PGS. NGUYỄN THỊ GẤM THÁI NGUYÊN - 2017 c i LỜI CAM ĐOAN Tôi cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nghiên cứu nêu trong đề cương luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Thái Nguyên, ngày tháng năm 2017 Tác giả Luận văn Nguyễn Công Thọ c ii LỜI CẢM ƠN Trong suố t quá trình học tập và hoàn thành luận văn tốt nghiệp, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, quan tâm, giúp đỡ quý báu của các thầ y giáo,cô giáo, bạn bè, đồng nghiệp và gia đình. Với lòng kính tro ̣ng và biế t ơn sâu sắ c, tôi xin được bày tỏ lời cảm ơn chân thành nhất tới: - Ban Giám hiệu nhà trường, phòng Đào tạo và các thầy, cô giáo của trường Đại học Kinh tế và Quản trị kinh doanh - Đại học Thái Nguyên đã tạo mọi điều kiện thuận lợi giúp đỡ tôi trong quá trình học tập và hoàn thành luận văn tốt nghiệp. Nguyễn Thị Gấm - người đã trực tiếp hướng dẫn, giúp đỡ tận tình và tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất để tôi hoàn thành luận văn tốt nghiệp. - Bạn bè, đồng nghiệp và gia đình đã luôn quan tâm, chia sẻ, động viên tôi trong suốt thời gian thực hiện luận văn. Tác giả Nguyễn Công Thọ c iii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN . ii MỤC LỤC . iii DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT . vii DANH MỤC BẢNG BIỂU . viii DANH MỤC BẢNG BIỂU . ix MỞ ĐẦU . Tính cấp thiết của đề tài . Mục tiêu nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Đóng góp thực tế của luận văn . Kết cấu của luận văn . CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ. Tổng quan lý luận về quản lý dự án đầu tư xây dựng. Dự án đầu tư xây dựng công trình . Dự án đầu tư xây dựng . Dự án đầu tư xây dựng sử dụng vốn ngân sách nhà nước . Quản lý dự án đầu tư xây dựng . Khái niệm cơ bản về quản lý dự án đầu tư . Mục tiêu quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình . Nội dung quản lý dự án đầu tư . Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý dự án đầu tư xây dựng . Cơ sở thực tiễn về quản lý dự án đầu tư . Kinh nghiệm của một số địa phương trong nước về quản lý dự án đầu tư . Bài học kinh nghiệm rút ra Trung tâm Phát triển Quỹ đất Thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh trong công tác quản lý các dự án đầu tư . 22 c iv Chương 2. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU . Câu hỏi nghiên cứu . Phương pháp thu thập thông tin . Phương pháp thu thập thông tin thứ cấp . Phương pháp thu thập thông tin sơ cấp . Phương pháp xử lý thông tin . Phương pháp phân tích thông tin . Các tiêu chí nghiên cứu . THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG TẠI TRUNG TÂM PHÁT TRIỂN QUỸ ĐẤT THÀNH PHỐ CẨM PHẢ . Giới thiệu chung về Trung tâm phát triển quỹ đất thành phố Cẩm Phả . Trung tâm phát triển quỹ đất thành phố Cẩm Phả . Cơ cấu tổ chức, bộ máy củaTrung tâm phát triển quỹ đất thành phố Cẩm Phả . Chức năng, nhiệm vụ được giao. Các dự án đầu tư do Trung tâm phát triển quỹ đất Cẩm phả giai đoạn 2014-2016 quản lý . Đánh giá thực trạng công tác quản lý dự án đầu tư xây dựng tại Trung tâm Phát triển Quỹ đất Thành phố Cẩm Phả . Tình hình thực hiện quản lý quá trình lập, thẩm định, phê duyệt dự án, thiết kế bản vẽ thi công (BVTC) và tổng dự toán . Trình thẩm định và phê duyệt dự án . Lựa chọn nhà thầu . Tình hình thực hiện quản lý dự án về chi phí . Quản lý tiến độ thi công xây dựng công trình . Các yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý các dự án đầu tư xây dựng tại Trung tâm Phát triển Quỹ đất Thành phố Cẩm Phả . Đánh giá chung về công quản lý dự án đầu tư xâydựng tại Trung tâm Phát triển Quỹ đất Thành phố Cẩm Phả. Những kết quả đạt được . Những tồn tại, hạn chế . Nguyên nhân của những tồn tại . GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG TẠI TRUNG TÂM PHÁT TRIỂN QUỸ ĐẤT THÀNH PHỐ CẨM PHẢ TRONG NHỮNG NĂM TỚI . Quan điểm và định hướng về quản lý nhà nước đối với công tác quản dự án đầu tư xây dựng trong thời gian tới . Quan điểm quản lý nhà nước dự án đầu tư xây dựng . Định hướng quản lý nhà nước dự án đầu tư xây dựng. Giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý dự án đầu tư tại Trung tâm Phát triển Quỹ đất Thành phố Cẩm Phả. Giải pháp hoàn thiện các công tác lập, thẩm định, phê duyệt dự án thiết kế BVTC và tổng dự toán . Về công tác lập dự án . Về công tác thẩm định dự án đầu tư, thiết kế kỹ thuật, tổng dự toán và phê duyệt dự án đầu tư . Giải pháp nâng cao chất lượng khảo sát, thiết kế . Đối với việc lựa chọn đơn vị tư vấn khảo sát, thiết kế . Trong thực hiện nhiệm vụ Khảo sát, thiết kế . Trong công tác nghiệm thu báo cáo kết quả khảo sát, thiết kế . Giải pháp đẩy nhanh tiến độ đền bù giải phóng mặt bằng . Các giải pháp tăng cường quản lý trong giai đoạn thi công XDCT .1 Các biện pháp quản lý tiến độ dự án . Các biện pháp cho công tác quản lý chi phí: . Các biện pháp hoàn thiện công tác cho quản lý chất lượng dự án. Giải pháp nâng cao năng lực của Trung tâm Phát triển Quỹ đất . Đối với vấn đề phát triển nguồn nhân lực:. Sử dụng các phương pháp quản lý hiện đại, tin học hóa trong quản lý . Đối với cơ chế và tổ chức quản lý dự án đầu tư: . Đối với nhà nước . Đối với tỉnh . 91 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO . 94 c vii DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Chữ viết đầy đủ CĐT Chủ đầu tư CTXD Công trình xây dựng DA Dự án DAXD Dự án xây dựng ĐTXD Đầu tư xây dựng GĐ Giám đốc GPMB Giải phóng mặt bằng HĐ Hợp đồng KTXH Kinh tế xã hội NS Ngân sách NSNN Ngân sách nhà nước QĐ Quyết định QHC Quy hoạch chung QLDA Quản lý dự án QN Quảng Ninh TP Thành phố UBND Ủy ban nhân dân XDCB Xây dựng cơ bản c viii DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 2. Đối tượng lựa chọn điều tra .1: Số lượng các dự án theo các giai đoạn .2: Số lượng các dự án theo nguồn vốn.3: Tổng hợp nhóm các dự án điển hình giai đoạn 2012 - 2016 .4: Công tác lập dự án tại Trung tâm phát triển quỹ đất - thành phố Cẩm Phả .4: Công tác thẩm định dự án tại Trung tâm phát triển quỹ đất- thành phố Cẩm Phả .5: Công tác lựa chọn nhà thầu tại Trung tâm phát triển quỹ đất- thành phố Cẩm Phả .6: Công tác quản lý chất lượng công trình tại Trung tâm phát triển quỹ đất- thành phố Cẩm Phả . Một số dự án phải điều chỉnh Tổng mức đầu tư .8: Công tác quản lý chi phí công trình tại Trung tâm phát triển quỹ đất- thành phố Cẩm Phả .9: Các sai sót trong công tác thiết kế và dự toán .10: Những vướng mắc thường gặp trong quá trình thực hiện GPMB.11: Những vướng mắc thường gặp trong quá trình thi công xây dựng công trình . 61 c ix DANH MỤC BẢNG BIỂU Hình 1.1: Quy trình thực hiện dự án đầu tư xây dựng .2: Chu trình quản lý dự án đầu tư .1: Sơ đồ tổ chức bộ máy Trung tâm phát triển quỹ đất thành phố Cẩm Phả .2: Quá trình lập, thẩm định, phê duyệt dự án, thiết kế BVTC và tổng dự toán .3: Kiểm soát Quy trình lập dự án đầu tư của Trung tâm Phát triển Quỹ đất, Thành phố Cẩm Phả . Tính cấp thiết của đề tài Trong những năm gần đây, cùng với xu hướng hội nhập khu vực hoá, toàn cầu hoá trong mọi lĩnh vực kinh tế và cả lĩnh vực đầu tư xây dựng, công tác quản lý đầu tư xây dựng ngày càng trở nên phức tạp đòi hỏi phải có sự phối hợp của nhiều cấp, nhiều ngành và của nhiều đối tác liên quan. Do đó, công tác quản lý dự án đầu tư xây dựng đòi hỏi phải quản lý tốt, có tính chuyên nghiệp hơn để có thể đáp ứng nhu cầu xây dựng các công trình xây dựng ở nước ta trong giai đoạn công nghiệp hóa và hiện đại hóa. Đầu tư phát triển là nhiệm vụ chiến lược, một giải pháp chủ yếu để thực hiện mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội theo hướng tăng trưởng cao, ổn định bền vững cho đất nước cũng như các địa phương. Các dự án đầu tư cho đầu tư cho xây dựng cơ bản (XDCB) bằng nguồn vốn ngân sách nhà nước (NSNN) không những góp phần quan trọng tạo trong việc xây dựng sở vật chất kỹ thuật cho nền kinh tế, mà còn có tính định hướng đầu tư, góp phần quan trọng vào việc thực hiện, giải quyết những vấn đề xã hội. Đầu tư phát triển là nhiệm vụ chiến lược, một giải pháp chủ yếu để thực hiện mục tiêu phát triển kinh tế xã hội theo hướng tăng trưởng cao, ổn định, bền vững cho địa phương. Nhiều dự án đầu tư đã được triển khai và hoàn thành nhằm đáp ứng nhu cầu công nghiệp hóa - hiện đại hóa. Cùng với sự phát triển chung của cả nước trong xu thế hội nhập quốc tế hiện nay, công tác quản lý các dự án đầu tư XDCB bằng nguồn vốn NSNN, tuy đã được không ngừng cải tiến, hoàn thiện, song do tính đặc thù và phức tạp nên đến nay còn nhiều yếu kém, thiếu sót.
Tổng quan nghiên cứu
Trong bối cảnh hội nhập khu vực và toàn cầu hóa, công tác quản lý dự án đầu tư xây dựng ngày càng trở nên phức tạp và đòi hỏi tính chuyên nghiệp cao hơn. Tại thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh, với vai trò là một trong bốn thành phố trọng điểm của tỉnh, việc phát triển hạ tầng kỹ thuật và chỉnh trang đô thị được xem là nhiệm vụ chiến lược nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững. Từ năm 2012 đến 2016, Trung tâm Phát triển Quỹ đất Thành phố Cẩm Phả đã quản lý và thực hiện 52 dự án chuẩn bị đầu tư, 49 dự án thực hiện đầu tư và 49 dự án đã hoàn thành, với tổng mức đầu tư hàng trăm tỷ đồng, chủ yếu tập trung vào các công trình hạ tầng kỹ thuật và giao thông.
Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là đánh giá thực trạng công tác quản lý dự án đầu tư xây dựng tại Trung tâm, xác định các yếu tố ảnh hưởng và đề xuất giải pháp hoàn thiện nhằm nâng cao hiệu quả đầu tư công trong giai đoạn 2017-2022. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các dự án sử dụng vốn ngân sách nhà nước do Trung tâm quản lý, với số liệu sơ cấp thu thập từ khảo sát 38 dự án trong giai đoạn 2015-2016 và số liệu thứ cấp từ các báo cáo đầu tư của thành phố. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc góp phần hoàn thiện công tác quản lý dự án đầu tư xây dựng, từ đó thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương, đồng thời làm cơ sở tham khảo cho các đơn vị quản lý dự án tương tự.
Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu
Khung lý thuyết áp dụng
Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình quản lý dự án đầu tư xây dựng, trong đó nổi bật là:
-
Lý thuyết quản lý dự án đầu tư: Quản lý dự án là quá trình lập kế hoạch, điều phối và giám sát các hoạt động nhằm đảm bảo dự án hoàn thành đúng tiến độ, trong phạm vi ngân sách và đạt chất lượng yêu cầu. Chu trình quản lý dự án gồm ba giai đoạn chính: lập kế hoạch, điều phối thực hiện và giám sát.
-
Mô hình quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình: Bao gồm các giai đoạn chuẩn bị đầu tư, thực hiện đầu tư và kết thúc đầu tư. Mỗi giai đoạn có các nội dung quản lý cụ thể như lập dự án, thẩm định, lựa chọn nhà thầu, quản lý chi phí, tiến độ và chất lượng công trình.
-
Khái niệm chuyên ngành chính: Dự án đầu tư xây dựng, quản lý dự án, tổng mức đầu tư, thẩm định dự án, lựa chọn nhà thầu, giải phóng mặt bằng, quản lý chi phí, quản lý tiến độ, quản lý chất lượng.
Phương pháp nghiên cứu
- Nguồn dữ liệu: Số liệu thứ cấp được thu thập từ các báo cáo đầu tư, thống kê dự án của Trung tâm Phát triển Quỹ đất Thành phố Cẩm Phả giai đoạn 2014-2016. Số liệu sơ cấp thu