Luận văn thạc sĩ hay nghiên cứu ảnh hưởng của môi trường đất tới sinh trưởng và phát triển của cây dó bầu aquilaria crassna

Nghiên cứu ảnh hưởng của môi trường đất tới sinh trưởng và phát triển cây dó bầu Aquilaria crassna, cung cấp thông tin hữu ích cho nông nghiệp.

• Tác giả: Lê Trọng Trình
• Người hướng dẫn: GS. Nguyễn Thế Nhã
• Trường học: Trường Đại học Lâm nghiệp
• Chuyên ngành: Khoa học Môi trường
• Đề tài: Nghiên cứu ảnh hưởng của môi trường đất tới sinh trưởng và phát triển của cây Dó bầu (Aquilaria crassna)
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sỹ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. Tổng quan về cây Dó bầu
• 1.1.1. Đặc điểm hình thái, sinh học, sinh thái
• 1.2. Tổng quan về đặc điểm sinh trưởng của cây Dó bầu
• 1.3. Cây Dó bầu ở Tiên Phước tỉnh Quảng Nam
• 1.3.1. Tổng quan về điều kiện tự nhiên xã hội huyện Tiên Phước
• 1.3.2. Trồng Dó bầu ở huyện Tiên Phước
• 1.4. Tổng quan về đất trồng
• 1.4.1. Đặc điểm cơ bản của đất
• 1.4.2. Đặc điểm của đất khu vực Tiên Phước, Quảng Nam
• 1.5. Tổng quan về quan hệ của đất - Dó bầu
• 2. ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI, MỤC TIÊU, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
• 2.1.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.1.2. Phạm vi nghiên cứu
• 2.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 2.2.1. Mục tiêu tổng quát
• 2.2.2. Mục tiêu cụ thể
• 2.3. Nội dung nghiên cứu
• 2.4. Phương pháp nghiên cứu
• 2.4.1. Phương pháp kế thừa
• 2.4.2. Phương pháp điều tra đặc điểm sinh trưởng của cây Dó bầu
• 2.4.3. Phương pháp nghiên cứu một số đặc điểm của đất
• 2.4.4. Phương pháp xác định mối quan hệ giữa một số đặc điểm cơ bản của đất và cây Dó bầu
• 2.4.5. Phương pháp đề xuất giải pháp phát triển cây Dó bầu trong khu vực nghiên cứu
• 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Đặc điểm cơ bản của rừng trồng cây Dó bầu tại khu vực nghiên cứu
• 3.2. Khái quát tình hình trồng cây Dó bầu tại huyện Tiên Phước
• 3.3. Tình hình sinh trưởng của cây Dó bầu trong khu vực nghiên cứu
• 3.4. Kết quả điều tra đặc điểm cơ bản của đất tại khu vực nghiên cứu
• 3.4.1. Đặc điểm vật lý của đất tại khu vực nghiên cứu
• 3.4.2. Đặc điểm hóa học của đất tại khu vực nghiên cứu
• 3.5. Mối quan hệ giữa một số đặc điểm cơ bản của đất và cây Dó bầu
• 3.6. Mối quan hệ giữa đất và sinh trưởng phát triển của cây Dó bầu
• 3.7. Quan hệ đất - một số đặc điểm cơ bản của trầm hương
• 3.8. Đề xuất giải pháp phát triển cây Dó bầu trong khu vực nghiên cứu
• 3.8.1. Giải pháp về khoa học kỹ thuật
• 3.8.2. Giải pháp về cơ chế chính sách
• 3.8.3. Giải pháp về bảo vệ môi trường
• KẾT LUẬN TỒN TẠI VÀ KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về nghiên cứu ảnh hưởng của môi trường đất đến sinh trưởng cây dó bầu

Cây dó bầu (Aquilaria crassna) là một trong những loài cây quý hiếm, có giá trị kinh tế cao nhờ vào khả năng sản xuất trầm hương. Nghiên cứu về ảnh hưởng của môi trường đất đến sinh trưởng của cây dó bầu là rất cần thiết để tối ưu hóa điều kiện trồng trọt. Môi trường đất không chỉ ảnh hưởng đến sự phát triển của cây mà còn quyết định đến chất lượng trầm hương. Việc tìm hiểu các yếu tố như độ pH, độ ẩm và chất lượng đất sẽ giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.

1.1. Đặc điểm sinh học và sinh thái của cây dó bầu

Cây dó bầu có đặc điểm sinh học phong phú, thường phát triển trong điều kiện khí hậu nhiệt đới. Cây ưa bóng khi còn nhỏ và thích nghi tốt với ánh sáng khi trưởng thành. Đặc biệt, cây có thể sinh trưởng trên nhiều loại đất khác nhau, nhưng đất nâu vàng và đất thịt là môi trường lý tưởng nhất cho sự phát triển của cây.

1.2. Tầm quan trọng của nghiên cứu môi trường đất đối với cây dó bầu

Nghiên cứu về đất và sinh trưởng cây dó bầu giúp xác định các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển của cây. Điều này không chỉ giúp cải thiện năng suất mà còn bảo tồn nguồn gen quý hiếm của cây dó bầu. Việc hiểu rõ mối quan hệ giữa đất và cây sẽ hỗ trợ trong việc phát triển bền vững ngành trồng cây dó bầu.

II. Vấn đề và thách thức trong nghiên cứu ảnh hưởng của môi trường đất

Mặc dù có nhiều nghiên cứu về sinh trưởng cây dó bầu, nhưng vẫn còn nhiều thách thức trong việc xác định chính xác các yếu tố môi trường đất ảnh hưởng đến cây. Các vấn đề như ô nhiễm đất, biến đổi khí hậu và sự suy giảm chất lượng đất đang đặt ra nhiều thách thức cho việc trồng và phát triển cây dó bầu. Cần có các giải pháp hiệu quả để khắc phục những vấn đề này.

2.1. Các yếu tố môi trường đất ảnh hưởng đến sinh trưởng cây dó bầu

Các yếu tố như độ pH, độ ẩm và chất lượng đất có ảnh hưởng lớn đến sự phát triển của cây dó bầu. Đặc biệt, độ pH của đất cần được duy trì trong khoảng từ 5.5 đến 6.5 để cây có thể hấp thụ tốt các chất dinh dưỡng.

2.2. Tác động của biến đổi khí hậu đến môi trường đất

Biến đổi khí hậu đang làm thay đổi các điều kiện môi trường, ảnh hưởng đến đặc điểm sinh học của cây dó bầu. Nhiệt độ tăng cao và lượng mưa không ổn định có thể làm giảm khả năng sinh trưởng của cây, dẫn đến giảm năng suất và chất lượng trầm hương.

III. Phương pháp nghiên cứu ảnh hưởng của môi trường đất đến cây dó bầu

Để nghiên cứu ảnh hưởng của môi trường đất đến sinh trưởng cây dó bầu, cần áp dụng các phương pháp khoa học hiện đại. Việc thu thập mẫu đất và phân tích các chỉ tiêu hóa lý là rất quan trọng. Các phương pháp này sẽ giúp xác định mối quan hệ giữa các yếu tố đất và sự phát triển của cây.

3.1. Phương pháp thu thập mẫu đất

Mẫu đất cần được thu thập từ nhiều vị trí khác nhau trong khu vực trồng cây dó bầu. Việc này giúp đảm bảo tính đại diện và chính xác cho kết quả nghiên cứu. Mẫu đất sẽ được phân tích để xác định các chỉ tiêu như độ pH, độ ẩm và chất lượng dinh dưỡng.

3.2. Phương pháp phân tích sinh trưởng của cây dó bầu

Cần áp dụng các phương pháp theo dõi sự phát triển của cây dó bầu qua các giai đoạn khác nhau. Việc ghi nhận chiều cao, đường kính thân và số lượng lá sẽ giúp đánh giá chính xác sự sinh trưởng của cây trong các điều kiện đất khác nhau.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu cho thấy có mối quan hệ chặt chẽ giữa đất và sinh trưởng cây dó bầu. Các yếu tố như độ pH, độ ẩm và chất lượng đất đều ảnh hưởng đến sự phát triển của cây. Những kết quả này có thể được ứng dụng trong thực tiễn để cải thiện quy trình trồng cây dó bầu, từ đó nâng cao năng suất và chất lượng trầm hương.

4.1. Kết quả phân tích đất và sinh trưởng cây

Kết quả phân tích cho thấy đất có độ pH từ 5.5 đến 6.5 cho cây dó bầu sinh trưởng tốt nhất. Độ ẩm đất cũng cần được duy trì ở mức tối ưu để cây có thể phát triển mạnh mẽ.

4.2. Ứng dụng kết quả nghiên cứu vào thực tiễn

Các kết quả nghiên cứu có thể được áp dụng để xây dựng các mô hình trồng cây dó bầu hiệu quả. Việc cải thiện chất lượng đất và điều chỉnh các yếu tố môi trường sẽ giúp nâng cao năng suất và chất lượng trầm hương.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của nghiên cứu

Nghiên cứu về ảnh hưởng của môi trường đất đến sinh trưởng cây dó bầu là rất quan trọng trong bối cảnh hiện nay. Kết quả nghiên cứu không chỉ giúp nâng cao năng suất mà còn bảo tồn nguồn gen quý hiếm của cây. Tương lai, cần tiếp tục nghiên cứu sâu hơn về các yếu tố môi trường và phát triển các giải pháp bền vững cho ngành trồng cây dó bầu.

5.1. Tầm quan trọng của nghiên cứu trong bảo tồn cây dó bầu

Nghiên cứu này không chỉ giúp nâng cao năng suất mà còn góp phần bảo tồn cây dó bầu, một loài cây quý hiếm đang có nguy cơ tuyệt chủng. Việc bảo tồn nguồn gen và phát triển bền vững là rất cần thiết.

5.2. Triển vọng phát triển ngành trồng cây dó bầu

Với những kết quả đạt được, ngành trồng cây dó bầu có thể phát triển mạnh mẽ hơn trong tương lai. Cần có các chính sách hỗ trợ và khuyến khích nông dân trồng cây dó bầu để bảo vệ môi trường và nâng cao thu nhập.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ Trầm hương là phần gỗ thơm ở cây dó mọc trên rừng tự nhiên ở nhiều nước như: Việt Nam, Lào, Campuchia, Thái Lan, Malaixia, Ấn độ, Trung Quốc. Đây là hương liệu và dược liệu rất quý, có giá trị kinh tế cao. Là phần gỗ của cây dó nhiễm dầu. Một số loài dó trong quá trình sinh trưởng, do những tác động bên ngoài, gây ra những “tổn thương hoặc nhiễm bệnh” lâu ngày cây tích tụ chất dầu, lan dần ra, làm biễn đổi các phần tử gỗ, tạo nhiều màu sắc, nhiều tính chất, mùi vị, nhiều hình dáng ở nhiều vị trí trong cây dó.

Theo nhiều thông tin trầm hương và tinh dầu trầm có nhiều tác dụng: trong y học cổ truyền dùng làm thuốc chữa trị các chứng đau ngực, hen suyễn, khó thở, cảm hàn, đau bụng,.; trong công nghiệp mỹ phẩm dùng làm chất định hướng, chế biến các loại dầu thơm, nước hoa cao cấp,.; trong văn hóa cổ truyền dùng làm hương nhang và nến đốt trong các dịp lễ tết. Về cơ chế hình thành trầm hương nhiều tác giả cho rằng có liên quan đến quá trình cây bị tổn thương, sau đó cây bị nhiễm bệnh bởi vật gây bệnh chính là một số loài vi sinh vật, chủ yếu là nấm; Để tự vệ cây sản sinh ra nhiều loại chất chuyển hóa khiến gỗ bị chuyển màu, có hương vị đặc trưng. Quá trình cây bị tổn thương, nhiễm bệnh có thể là một quá trình tự nhiên, xảy ra một cách “ngẫu nhiên” khi cây bị tổn thương cơ giới do gió bão, sét, bị sâu hại đục khoét, vi sinh vật xâm nhiễm và cũng có thể là một quá trình nhân tạo khi con người chủ ý tạo ra vết thương cho cây và đưa vi sinh vật vào các vết thương này. Quá trình hình thành trầm hương, số lượng và chất lượng trầm hương được diễn giải là một quá trình phức tạp, kéo dài, chịu ảnh hưởng tổng hợp của nhiều yếu tố bên ngoài và bên trong.

Các yếu tố bên ngoài bao gồm khí hậu, đất, nước, gió bão., các sinh vật cư trú trên cây như côn trùng, vi sinh LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Các yếu tố bên trong liên quan đến đặc điểm di truyền và sinh trưởng, phát triển của cây. Chất lượng trầm hương Việt Nam được nhiều nhà khoa học đánh giá rất cao, đặc biệt là trầm hương của cây Dó bầu. Chất lượng này được nhiều người cho là có đặc điểm vùng miền, trong đó yếu tố đất được cho là yếu tố quan trọng.

Hiện nay nguồn cùng với sự mất rừng thì nguồn Trầm hương tự nhiên cũng ngày càng cạn dần. Các loài thuộc chi Aquilaria có khả năng cho Trầm bị khai thác cạn kiệt. Ở Việt Nam những người khai thác Trầm chặt đốn bừa bãi những cây Dó bầu ở bất kỳ độ tuổi nào. Với cách khai thác như vậy thì chỉ trong một thời gian ngắn những cây thuộc họ Dó bầu gần như bị diệt chủng.

Trước tình hình đó Hội Đồng Bộ Trưởng (Nay thuộc Chính Phủ) Đã ban hành Nghị Định số 18-HDBT ngày 17 tháng 1 năm 1992 quy định danh mục thực vật rừng, động vật rừng quý hiếm và có chế độ bảo vệ, đã xếp cây Dó bầu vào danh mục nhóm 1A, tức là được bảo vệ nghiêm ngặt. Trước tình trạng này ở nước ta đã có nhiều cơ quan, tổ chức, cá nhân trồng cây Dó bầu đại trà, nhằm mục đích cải thiện kinh tế, phủ xanh đất trống đồi trọc, góp phần xóa đói giảm nghèo. Trong điều kiện đó việc tìm hiểu yếu tố đất có ảnh hưởng như thế nào tới khả năng sinh trưởng phát triển cũng như quá trình hình thành trầm hương là rất quan trọng Với mục đích tìm hiểu điều kiện môi trường đất tốt nhất phục vụ cho điều kiện trồng cây Dó bầu nhằm cho ra sản phẩm tốt nhất. Vì vậy tôi tiến hành thực hiện đề tài : Nghiên cứu ảnh hưởng của môi trường đất tới sinh trưởng và phát triển của cây Dó bầu (Aquilaria crassna)” LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 3 Chƣơng 1 TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1.

Tổng quan về cây Dó bầu 1. Đặc điểm hình thái, sinh học, sinh thái Dó bầu còn có các tên gọi khác nhau dựa vào những sản phẩm của chúng như cây Tok, cây Trầm, cây Trầm hương, cây Kỳ nam.v… Theo Nguyễn Hiền và Võ Văn Chi (1991) cây Dó bầu được chính thức đặt tên khoa học và công bố dựa vào những mẫu vật do nhà thực vật học người Pháp là Pierre thu nhập tại đảo Phú Quốc (Việt Nam) và núi Aral tỉnh Samrongtong (Campuchia) vào tháng 5 -1870. Pierre đã dựa vào tên Campuchia là Krasna để đặt cho cây Dó bầu là Aquilaria crassna nhưng đó chỉ là tên trầm chưa có bảng mô tả và việc công bố chưa được hợp thức hoá. Sau đó Henri Lecomte trong bộ sách Thực Vật Chí Đông Dương lần đầu tiên mô tả các loài thuộc chi Aquilaria ở Đông Dương và công bố chính thức trong thực vật học của Pháp năm 1914 và xếp chi này vào họ Trầm.

Phạm Hoàng Hộ (1992) trong công trình gần đây nhất xác nhận ở Việt Nam, chi Aquilaria thuộc họ Trầm hương có ba loài được định danh là: Aquilaria crassna Pierre ex Lecomte: Dó bầu, Trầm; ghi nhận ở Phú Khánh, Bảo Lộc và Phú Quốc. Aquilaria baillonii Pierre ex Lecomte Dó baillon; ghi nhận ở rừng dầy ẩm Bình Trị Thiên, Quảng Nam, Đà Nẵng. Aquilaria banaensae Phạm Hoàng: Dó Bà Nà; ghi nhận ở rừng dầy ẩm Quảng Nam, Đà Nẵng. Các tác giả khác như GS.

Lê Văn Ký (1993), các tác giả trong quyển “Cây Gỗ Rừng Việt Nam Tập IV” (1991); “Phân Loại Thực Vật” (Nxb Giáo dục, 1972” và “Danh Mục Thực Vật Tây Nguyên” của đoàn điều tra thực vật (1984) đã ghi nhận cây Dó bầu với tên khoa học Aquilaria agallocha Roxb. Tuy nhiên, theo Vũ Văn Chiên (1976) trong “Tóm tắt đặc điểm họ cây thuốc” thì Aquilaria agallocha Roxb chỉ có ở Ấn Độ không có ở Việt Nam, không ghi nhận trong quyển “Thực vật chí Đông Dương” của Henri LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Một số công trình nghiên cứu khác như: “Định danh Dược thảo và Dược liệu Đông Y” của đoàn Dược sĩ Việt Nam (xuất bản ở Sài Gòn, 1973” và “Những cây Thuốc vị thuốc Việt Nam” (Nxb. Khoa học và Kỹ thuật Hà Nội 1981) lại cho rằng Aquilaria agallocha Roxb là đồng danh của Aquilaria crassna Pierre.

Theo Vũ Văn Dũng, Nguyễn Quốc Dựng (2007) Dó bầu - Aquilaria crassna Pierre ex Lecomte, 1899; tên khác: tên khác: Dó tía, Dó trắng, Dó núi, Dó bầu xanh, Dó bầu trắng, Dó bầu ô, Dó bầu ếch, Trầm dó, Trầm hương, thuộc chi Dó trầm (Aquilaria Lamk.), họ Trầm (Thymeleaceae), bộ Bông (Malvales), có đặc điểm nhận biết như sau: *Đặc điểm hình thái:. Mô tả: Cây gỗ lớn, cao 15-30m, thân thẳng, đường kính tới 1m; vỏ nhẵn, dễ tách khỏi phần gỗ bên trong; cành non có vỏ xám, nhiều sợi, có lông, có rãnh dọc; khi già thường nhẵn và có lỗ bì; chồi lá phủ lông vàng nhạt. Lá hình trái xoan đến hình mác, kích thước 8- 9,5cm (-12,5) x 3,6 - 5,5cm, gốc nhọn hay tù; đỉnh nhọn, hơi dai, mặt trên có lông mịn; khi khô nhẵn, màu nâu nhạt hay nâu sáng ở mặt trên và nhẵn hoặc chỉ có ít lông trên các gân ở mặt dưới.; gân cấp hai 15-18 đôi. mảnh, hơi nổi, gần song song, mép lá dày và hơi cuộn lại; gân cấp 3 hình mạng, rất mảnh, hơi rõ, cách nhau và gần thẳng góc với gân chính; cuống lá dài 4-5mm, mảnh, có lông, có đốt ở gốc.

Cụm hoa mọc ở nách các lá phía đầu cành, dạng tán đơn hay kép (1- 2 lần); có lông màu xám; trục cụm hoa dài 0,3-1cm, có lông mềm. Hoa màu vàng, có cuống dài 0,6-1cm, có lông mịn. Gốc hoa hình chuông, cao 3,5-4,5mm, có lông mịn ở 2 mặt. Lá đài 5, hình trứng, xoè ra hay hơi lật lại, có lông; phần phụ hình cánh hoa hình trứng, cao 1mm, có lông dày; đính trên họng của gốc hoa.

Nhị 10, xếp thành 2 vòng; các nhị đối diện với lá đài đính ở đỉnh, chỉ nhị dài 1mm, nhẵn; bao phấn thuôn, nội hướng, dài LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 5 1mm, nhẵn. Bầu hình trứng, cao 2,5-4,5mm, hơi dẹt ở đỉnh, không cuống, có lông với 2 ô ở phía gốc, lên phía trên chỉ còn 1 ô; mỗi ô 1 noãn, đính gần phía đỉnh; vòi dài 0,7-1mm, có lông; núm hình đầu, màu đen nhạt. Quả nang, kích thước 4x 3cm, dẹp, có cuống dài 1cm, nhọn, có lông màu vàng nhạt; vỏ quả ngoài đồng trưởng, 1,5cm, nhẵn; có 2 van dầy, xốp, có gân thưa; 2 ô. Hạt 1(-2), màu đen nhạt, bóng, có dây treo phát triển.

*Đặc điểm sinh học: Lá Dó bầu phát triển qua ba giai đoạn: (1) Xuất hiện lá non nhưng phiến lá chưa mở, còn cuộn lại. (2) Lá bánh tẻ, phiến lá bắt đầu mở đến khi mở hoàn toàn. (3) Lá hoàn chỉnh - lá già. Thời kỳ lá non và lá bánh tẻ đều kéo dài khoảng ba ngày, giai đoạn lá trở thành lá hoàn chính kéo dài 11,5 ngày.

Cây Dó bầu trồng sau khoảng 4-5 năm tuổi thì bắt đầu ra hoa quả. Tùy vào điều kiện thời tiết của mỗi vùng mà thời gian ra hoa quả có khác nhau. Ở Miền Bắc và Trung Việt Nam cây bắt đầu ra hoa vào tháng 3 - 4, quả chín vào tháng 6 - 7. Khu vực Miền Nam thời gian ra hoa tháng 2, quả chín tháng 5 - tháng 6.

Đôi khi ở miền Bắc cây có thể có hoa quả vào cuối năm, từ tháng 10 - 11. Nghiên cứu của Nguyễn Huy Sơn (2011) cho thấy: thời điểm bắt đầu và kết thúc cũng như khoảng thời gian kéo dài của các pha vật hậu rất khác nhau, từ pha rụng lá, ra chồi, ra lá non, ra nụ, nở hoa, kết quả và quả chín. Điều đáng chú ý là các pha vật hậu thường bắt đầu và kết thúc sớm hơn ở khu vực Quảng Nam và muộn hơn ở Kiên Giang, mặc dù nhiệt độ bình quân năm tăng dần từ phía Bắc xuống phía Nam, nhưng lượng mưa và số ngày mưa lại cao nhất ở Quảng Nam, có lẽ đây là nguyên nhân chính gây nên hiện tượng này. *Đặc điểm sinh thái: Dó bầu là cây trung tính, lúc nhỏ ưa bóng, khi lớn thiên về sáng, mọc rãi rác trong các khu rừng thuộc kiểu ẩm nhiệt đới nguyên sinh hoặc thứ sinh, xanh quanh năm, sống thích hợp trong rừng hỗn LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 6 giao, cây lá rộng.

Cây dó bầu có thể tái sinh bằng chồi hoặc bằng hạt, sinh trưởng, phát triển trong các điều kiện: Nhiệt độ bình quân 20 - 25oC; lượng mưa hàng năm trên 1.200 mm; độ ẩm không khí trên 80%; độ cao dưới 1.