Luận văn thạc sĩ của Phạm Thị Hồng Khoa - Mối quan hệ đơn điệu giữa phát triển tài chính và tăng ...

Phân tích mối quan hệ giữa phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế tại Việt Nam qua các giai đoạn và chính sách kinh tế hiệu quả.

• Tác giả: Phạm Thị Hồng Khoa
• Người hướng dẫn: TS. Lê Thị Khoa Nguyên
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Tp. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng
• Đề tài: Giữa Phát Triển Tài Chính Và Tăng Trưởng Kinh Tế Có Mối Quan Hệ Đơn Điệu Hay Không? Bằng Chứng Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Kết cấu của đề tài
• 2. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN VỂ LÝ THUYẾT VÀ CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY
• 2.1. Phát triển tài chính
• 2.1.1. Khái niệm phát triển tài chính
• 2.1.2. Đo lường phát triển tài chính
• 2.2. Tăng trưởng kinh tế
• 2.2.1. Khái niệm tăng trưởng kinh tế
• 2.2.2. Các mô hình và những nghiên cứu về tăng trưởng kinh tế
• 2.2.2.1. Mô hình tân cổ điển
• 2.2.2.2. Mô hình tăng trưởng nội sinh
• 2.2.2.3. Mô hình bẫy đói nghèo
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Dữ liệu nghiên cứu và các biến trong mô hình
• 3.1.1. Dữ liệu nghiên cứu
• 3.1.2. Các biến trong mô hình
• 3.1.2.1. Biến phụ thuộc: tăng trưởng kinh tế
• 3.1.2.2. Biến độc lập: phát triển tài chính
• 3.1.2.3. Biến kiểm soát
• 3.2. Mô hình thực nghiệm
• 3.2.1. Mô hình ARDL
• 3.2.2. Quy trình ước lượng mô hình ARDL
• 3.2.3. Kiểm định tính dừng của các biến trong mô hình
• 3.2.4. Xác định độ trễ thích hợp và ước lượng mô hình ARDL
• 3.2.5. Kiểm định mối liên hệ đồng liên kết giữa các biến thông qua kiểm định đường bao (Bounds test)
• 3.2.6. Ước lượng phương trình dài hạn bằng mô hình ARDL
• 3.2.7. Ước lượng phương trình ngắn hạn bằng mô hình ARDL
• 3.2.8. Kiểm tra tính tin cậy, phù hợp của mô hình
• 3.2.8.1. Kiểm định Sasabuchi-Lind-Mehlum (SLM)
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Thống kê mô tả
• 4.2. Mô hình ARDL
• 4.2.1. Kiểm định tính dừng
• 4.2.2. Ước lượng mô hình ARDL
• 4.2.3. Kiểm định Bounds Test
• 4.2.4. Ước lượng các hệ số ngắn hạn và các hệ số dài hạn của mô hình
• 4.2.4.1. Ước lượng hệ số dài hạn
• 4.2.4.2. Ước lượng các hệ số ngắn hạn
• 4.2.5. Các kiểm định chuẩn đoán mô hình
• 4.2.5.1. Kiểm định sự phù hợp của mô hình
• 4.2.5.2. Kiểm định tự tương quan
• 4.2.5.3. Kiểm định phương sai thay đổi
• 4.2.5.4. Kiểm định tính ổn định của nhiễu
• 4.2.5.5. Kiểm định Sasabuchi-Lind-Mehlum (SLM)
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Giới thiệu về mối quan hệ giữa phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế

Mối quan hệ giữa phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế đã thu hút sự quan tâm của nhiều nhà nghiên cứu. Nhiều nghiên cứu trước đây đã chỉ ra rằng phát triển tài chính có thể là động lực cho tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, cũng có những quan điểm cho rằng tăng trưởng kinh tế mới là điều kiện để phát triển tài chính. Tại Việt Nam, việc nghiên cứu mối quan hệ này càng trở nên quan trọng trong bối cảnh nền kinh tế đang phát triển mạnh mẽ.

1.1. Tầm quan trọng của nghiên cứu mối quan hệ này

Nghiên cứu mối quan hệ giữa phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế giúp hiểu rõ hơn về cách thức mà các chính sách tài chính có thể ảnh hưởng đến sự phát triển kinh tế. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh Việt Nam, nơi mà hệ thống tài chính đang trong quá trình hoàn thiện.

1.2. Các quan điểm khác nhau về mối quan hệ này

Có nhiều quan điểm khác nhau về mối quan hệ giữa phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế. Một số nghiên cứu cho rằng phát triển tài chính là động lực chính, trong khi những nghiên cứu khác lại cho rằng tăng trưởng kinh tế là yếu tố quyết định. Việc phân tích các quan điểm này sẽ giúp làm rõ hơn bản chất của mối quan hệ này.

II. Vấn đề và thách thức trong nghiên cứu mối quan hệ này tại Việt Nam

Mặc dù có nhiều nghiên cứu về mối quan hệ giữa phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế, nhưng vẫn còn nhiều thách thức trong việc xác định bản chất của mối quan hệ này tại Việt Nam. Các yếu tố như chính sách tài chính, môi trường kinh doanh và sự phát triển của các tổ chức tài chính đều có thể ảnh hưởng đến kết quả nghiên cứu.

2.1. Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển tài chính tại Việt Nam

Các yếu tố như chính sách tài chính, sự phát triển của các tổ chức tài chính và môi trường kinh doanh có thể ảnh hưởng đến phát triển tài chính tại Việt Nam. Việc hiểu rõ các yếu tố này sẽ giúp xác định được mối quan hệ giữa phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế.

2.2. Thách thức trong việc đo lường mối quan hệ này

Việc đo lường mối quan hệ giữa phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế gặp nhiều khó khăn do sự phức tạp của các biến số và sự thay đổi của môi trường kinh tế. Các nhà nghiên cứu cần phải sử dụng các phương pháp phù hợp để có được kết quả chính xác.

III. Phương pháp nghiên cứu mối quan hệ giữa phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế

Để nghiên cứu mối quan hệ giữa phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế, các nhà nghiên cứu thường sử dụng các phương pháp định lượng. Một trong những phương pháp phổ biến là mô hình tự hồi quy phân phối trễ (ARDL), cho phép kiểm tra tác động của phát triển tài chính lên tăng trưởng kinh tế trong ngắn hạn và dài hạn.

3.1. Mô hình ARDL trong nghiên cứu

Mô hình ARDL là một công cụ mạnh mẽ trong việc phân tích mối quan hệ giữa phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế. Mô hình này cho phép kiểm tra mối liên hệ đồng liên kết giữa các biến và ước lượng các hệ số dài hạn và ngắn hạn.

3.2. Dữ liệu và biến trong mô hình

Dữ liệu nghiên cứu được thu thập từ các nguồn chính thức và được chia theo quý. Các biến trong mô hình bao gồm tăng trưởng kinh tế là biến phụ thuộc và phát triển tài chính là biến độc lập, cùng với các biến kiểm soát khác.

IV. Kết quả nghiên cứu về mối quan hệ giữa phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế

Kết quả nghiên cứu cho thấy có sự tồn tại mối quan hệ giữa phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế tại Việt Nam. Các phân tích cho thấy rằng phát triển tài chính có thể thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, nhưng cũng có thể có những tác động tiêu cực khi vượt qua một ngưỡng nhất định.

4.1. Phân tích kết quả mô hình ARDL

Kết quả từ mô hình ARDL cho thấy rằng phát triển tài chính có tác động tích cực đến tăng trưởng kinh tế trong ngắn hạn. Tuy nhiên, trong dài hạn, tác động này có thể thay đổi tùy thuộc vào các yếu tố khác nhau.

4.2. Những phát hiện quan trọng từ nghiên cứu

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng có một mối quan hệ chữ U ngược giữa phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế. Điều này có nghĩa là khi phát triển tài chính vượt qua một ngưỡng nhất định, nó có thể gây ra tác động tiêu cực đến tăng trưởng kinh tế.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của nghiên cứu

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy rằng mối quan hệ giữa phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế tại Việt Nam là phức tạp và không đơn điệu. Các nhà nghiên cứu cần tiếp tục khám phá các yếu tố ảnh hưởng đến mối quan hệ này để có thể đưa ra các chính sách phù hợp.

5.1. Tóm tắt các phát hiện chính

Nghiên cứu đã xác định được mối quan hệ giữa phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế tại Việt Nam, đồng thời chỉ ra rằng có những yếu tố cần được xem xét kỹ lưỡng trong các nghiên cứu tiếp theo.

5.2. Hướng nghiên cứu trong tương lai

Các nghiên cứu trong tương lai nên tập trung vào việc phân tích sâu hơn về các yếu tố ảnh hưởng đến mối quan hệ giữa phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế, cũng như áp dụng các phương pháp nghiên cứu mới để có được kết quả chính xác hơn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong giai đoạn từ quý I năm 2000 đến quý IV năm 2015, nền kinh tế Việt Nam đã trải qua nhiều biến động với tốc độ tăng trưởng GDP trung bình khoảng 6.72% theo quý, trong đó mức tăng trưởng cao nhất đạt 9.5% và thấp nhất gần như bằng 0. Mối quan hệ giữa phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế là một chủ đề được quan tâm sâu sắc trong kinh tế học phát triển, đặc biệt với các quốc gia đang phát triển như Việt Nam. Phát triển tài chính được đo lường chủ yếu qua tỷ lệ cung tiền M2 trên GDP, với mức trung bình khoảng 351%, phản ánh quy mô và độ sâu của hệ thống tài chính trong nền kinh tế. Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là xác định xem mối quan hệ giữa phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế tại Việt Nam có phải là đơn điệu hay không, đồng thời phân tích tác động trong ngắn hạn và dài hạn. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào dữ liệu chuỗi thời gian theo quý của Việt Nam trong 16 năm, sử dụng các biến như tốc độ tăng trưởng GDP, cung tiền M2, chi tiêu chính phủ, vốn đầu tư cơ sở hạ tầng, tốc độ tăng dân số và độ mở thương mại. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp bằng chứng thực nghiệm cho các nhà hoạch định chính sách nhằm cân bằng phát triển tài chính và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên ba lý thuyết chính để phân tích mối quan hệ giữa phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế. Thứ nhất, mô hình tân cổ điển tập trung vào vai trò của tích lũy vốn vật lý, dân số và công nghệ trong tăng trưởng kinh tế dài hạn. Thứ hai, lý thuyết tăng trưởng nội sinh nhấn mạnh vai trò của vốn con người, cải cách công nghệ và các chính sách kinh tế trong việc thúc đẩy năng suất và tăng trưởng bền vững. Thứ ba, mô hình bẫy đói nghèo giải thích các vòng lặp kém phát triển do hạn chế về tài chính và đầu tư, từ đó làm chậm tăng trưởng kinh tế. Các khái niệm chính bao gồm phát triển tài chính (đo bằng tỷ lệ M2/GDP), tăng trưởng kinh tế (tốc độ tăng trưởng GDP theo quý), đồng thời xem xét các biến kiểm soát như chi tiêu chính phủ, vốn đầu tư cơ sở hạ tầng, tốc độ tăng dân số và độ mở thương mại.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp định lượng với dữ liệu thứ cấp thu thập từ các nguồn tài chính quốc gia và quốc tế, bao gồm chuỗi thời gian theo quý từ năm 2000 đến 2015. Cỡ mẫu gồm 64 quan sát theo quý. Phương pháp phân tích chính là mô hình tự hồi quy phân phối trễ (ARDL), cho phép kiểm định mối quan hệ đồng liên kết giữa các biến có tích hợp bậc 0 và bậc 1. Quy trình ước lượng gồm kiểm định tính dừng của các biến bằng kiểm định Dickey-Fuller, lựa chọn độ trễ tối ưu dựa trên tiêu chuẩn Akaike (AIC), kiểm định mối quan hệ dài hạn qua kiểm định Bounds test, ước lượng hệ số dài hạn và ngắn hạn, cùng với kiểm định chuẩn đoán mô hình như kiểm định Wald, kiểm định tự tương quan Breusch-Godfrey, kiểm định phương sai thay đổi Breusch-Pagan-Godfrey và kiểm định tính ổn định CUSUM. Ngoài ra, kiểm định Sasabuchi-Lind-Mehlum (SLM) được áp dụng để xác định tính không đơn điệu (mối quan hệ chữ U ngược) giữa phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Mối quan hệ dài hạn giữa phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế: Kết quả mô hình ARDL cho thấy tồn tại mối quan hệ đồng liên kết dài hạn giữa tỷ lệ cung tiền M2 trên GDP và tốc độ tăng trưởng GDP. Hệ số dài hạn của biến phát triển tài chính có ý nghĩa thống kê, phản ánh tác động tích cực đến tăng trưởng kinh tế trong phạm vi nhất định.

2. Tính không đơn điệu của mối quan hệ: Kiểm định Sasabuchi-Lind-Mehlum (SLM) xác nhận mối quan hệ chữ U ngược giữa phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế tại Việt Nam. Cụ thể, phát triển tài chính thúc đẩy tăng trưởng kinh tế khi tỷ lệ M2/GDP chưa vượt quá ngưỡng khoảng 350%, nhưng khi vượt ngưỡng này, tác động trở nên tiêu cực.

3. Ảnh hưởng của các biến kiểm soát: Tổng vốn đầu tư vào cơ sở hạ tầng trên GDP và chi tiêu chính phủ trên GDP đều có tác động tích cực và có ý nghĩa thống kê đến tăng trưởng kinh tế dài hạn, với mức trung bình lần lượt khoảng 31% và 29.5%. Tốc độ phát triển dân số và độ mở thương mại cũng đóng vai trò quan trọng, tuy nhiên tác động của độ mở thương mại có thể đa chiều tùy thuộc vào cấu trúc kinh tế.

4. Tác động ngắn hạn: Mô hình ARDL cho thấy tác động ngắn hạn của phát triển tài chính đến tăng trưởng kinh tế có thể mang tính biến động và không ổn định, phù hợp với các nghiên cứu trước đây cho thấy tác động tiêu cực trong ngắn hạn do sự điều chỉnh của thị trường tài chính và các cú sốc kinh tế.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của mối quan hệ chữ U ngược có thể được giải thích bởi sự quá phát triển của khu vực tài chính dẫn đến cạnh tranh nguồn lực không hiệu quả, tăng chi phí giao dịch và rủi ro tài chính cao hơn, từ đó làm giảm hiệu quả đầu tư và tăng trưởng kinh tế. Kết quả này phù hợp với các nghiên cứu quốc tế như Cecchetti và Kharroubi (2012) và Arcand et al. (2015), đồng thời phản ánh thực trạng phát triển tài chính nhanh chóng tại Việt Nam trong giai đoạn nghiên cứu. Việc các biến kiểm soát như vốn đầu tư cơ sở hạ tầng và chi tiêu chính phủ có tác động tích cực cho thấy vai trò quan trọng của chính sách công trong hỗ trợ tăng trưởng kinh tế. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ hàm bậc hai thể hiện mối quan hệ giữa tỷ lệ M2/GDP và tốc độ tăng trưởng GDP, minh họa rõ ràng điểm ngưỡng và sự thay đổi chiều hướng tác động.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Kiểm soát quy mô phát triển tài chính: Các cơ quan quản lý nên thiết lập ngưỡng an toàn cho tỷ lệ cung tiền M2 trên GDP, tránh để khu vực tài chính phát triển vượt quá mức khoảng 350% GDP nhằm duy trì tác động tích cực đến tăng trưởng kinh tế.

2. Tăng cường đầu tư cơ sở hạ tầng: Chính phủ cần ưu tiên tăng vốn đầu tư vào cơ sở hạ tầng, đặc biệt trong các lĩnh vực giao thông, năng lượng và công nghệ thông tin, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho sản xuất và kinh doanh, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững trong dài hạn.

3. Cải thiện hiệu quả chi tiêu công: Tăng cường quản lý và phân bổ chi tiêu chính phủ hợp lý, tập trung vào các dự án có hiệu quả kinh tế cao, đồng thời giảm thiểu các khoản chi tiêu không hiệu quả để tránh gây áp lực lên nguồn lực tài chính quốc gia.

4. Thúc đẩy chính sách mở cửa thương mại có chọn lọc: Khuyến khích mở rộng thị trường xuất nhập khẩu, đồng thời phát triển các ngành công nghiệp có giá trị gia tăng cao để tận dụng hiệu quả các cơ hội từ hội nhập kinh tế quốc tế, góp phần nâng cao năng suất và tăng trưởng kinh tế.

Các giải pháp trên nên được thực hiện trong vòng 3-5 năm tới, với sự phối hợp chặt chẽ giữa Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước, Bộ Kế hoạch và Đầu tư cùng các cơ quan liên quan.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà hoạch định chính sách kinh tế: Luận văn cung cấp bằng chứng thực nghiệm giúp các nhà quản lý xây dựng chính sách tài chính và kinh tế phù hợp nhằm cân bằng phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế.

2. Các nhà nghiên cứu kinh tế phát triển: Cung cấp cơ sở lý thuyết và phương pháp luận hiện đại, cùng dữ liệu thực nghiệm về mối quan hệ phức tạp giữa tài chính và tăng trưởng kinh tế tại Việt Nam.

3. Ngân hàng và tổ chức tài chính: Giúp hiểu rõ tác động của quy mô và tốc độ phát triển tài chính đến nền kinh tế, từ đó điều chỉnh chiến lược kinh doanh và quản trị rủi ro hiệu quả hơn.

4. Sinh viên và học viên cao học chuyên ngành Tài chính – Ngân hàng và Kinh tế phát triển: Là tài liệu tham khảo quý giá cho việc nghiên cứu, luận văn và phát triển kiến thức chuyên sâu về mối quan hệ giữa tài chính và tăng trưởng kinh tế.

Câu hỏi thường gặp

1. Phát triển tài chính được đo lường như thế nào trong nghiên cứu này?
   Phát triển tài chính được đo bằng tỷ lệ cung tiền M2 trên GDP, phản ánh quy mô và độ sâu của hệ thống tài chính trong nền kinh tế.

2. Mối quan hệ giữa phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế có phải luôn tích cực?
   Không, nghiên cứu cho thấy mối quan hệ này là không đơn điệu, với tác động tích cực khi phát triển tài chính chưa vượt ngưỡng khoảng 350% GDP, và tiêu cực khi vượt quá ngưỡng này.

3. Phương pháp ARDL có ưu điểm gì trong nghiên cứu này?
   ARDL cho phép phân tích mối quan hệ dài hạn và ngắn hạn giữa các biến có tích hợp bậc 0 và bậc 1, phù hợp với dữ liệu chuỗi thời gian có tính không đồng nhất.

4. Các biến kiểm soát nào được sử dụng và vai trò của chúng?
   Các biến kiểm soát gồm chi tiêu chính phủ, vốn đầu tư cơ sở hạ tầng, tốc độ tăng dân số và độ mở thương mại, giúp kiểm soát các yếu tố ảnh hưởng khác đến tăng trưởng kinh tế.

5. Tại sao cần kiểm định Sasabuchi-Lind-Mehlum (SLM)?
   Kiểm định SLM giúp xác định tính không đơn điệu của mối quan hệ giữa phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế, cụ thể là kiểm tra sự tồn tại của mối quan hệ chữ U ngược.

Kết luận

• Mối quan hệ giữa phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế tại Việt Nam trong giai đoạn 2000-2015 là không đơn điệu, với tác động tích cực đến một ngưỡng nhất định và tiêu cực khi vượt quá ngưỡng đó.
• Mô hình ARDL và kiểm định SLM là công cụ hiệu quả để phân tích mối quan hệ dài hạn và ngắn hạn giữa các biến kinh tế trong nghiên cứu chuỗi thời gian.
• Các biến kiểm soát như vốn đầu tư cơ sở hạ tầng và chi tiêu chính phủ đóng vai trò quan trọng trong thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.
• Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho việc xây dựng chính sách phát triển tài chính bền vững và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế tại Việt Nam.
• Các bước tiếp theo nên tập trung vào mở rộng nghiên cứu với dữ liệu cập nhật và phân tích tác động của các yếu tố khác như công nghệ và thị trường lao động.

Để nâng cao hiệu quả chính sách, các nhà nghiên cứu và hoạch định chính sách được khuyến khích áp dụng kết quả nghiên cứu này trong thực tiễn và tiếp tục theo dõi diễn biến phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế trong các giai đoạn tiếp theo.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH ---------------------------- PHẠM THỊ HỒNG KHOA GIỮA PHÁT TRIỂN TÀI CHÍNH VÀ TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ CÓ MỐI QUAN HỆ ĐƠN ĐIỆU HAY KHÔNG? BẰNG CHỨNG TẠI VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ Tp.Hồ Chí Minh - Năm 2017 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH ---------------------------- PHẠM THỊ HỒNG KHOA GIỮA PHÁT TRIỂN TÀI CHÍNH VÀ TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ CÓ MỐI QUAN HỆ ĐƠN ĐIỆU HAY KHÔNG? BẰNG CHỨNG TẠI VIỆT NAM Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng Mã số: 60340201 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. LÊ THỊ KHOA NGUYÊN Tp.Hồ Chí Minh - Năm 2017 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi cam đoan rằng luận văn “Giữa phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế có mối quan hệ đơn điệu hay không? Bằng chứng tại Việt Nam” là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Những số liệu, tài liệu được sử dụng trong luận văn này có chỉ rõ nguồn trích dẫn trong danh mục tài liệu tham khảo và kết quả khảo sát điều tra của cá nhân. Kết quả nghiên cứu này chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình nghiên cứu nào từ trước đến nay. Tp HCM, ngày 04 tháng 05 năm 2017 Phạm Thị Hồng Khoa TIEU LUAN MOI download : [e-mail] MỤC LỤC TRANG PHỤ BÌA LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT DANH MỤC CÁC BẢNG DANH MỤC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU. Lý do chọn đề tài . Mục tiêu nghiên cứu . Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu . Phương pháp nghiên cứu . Kết cấu của đề tài . 2 CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN VỂ LÝ THUYẾT VÀ CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY. Phát triển tài chính. Khái niệm phát triển tài chính . Đo lường phát triển tài chính . Tăng trưởng kinh tế . Khái niệm tăng trưởng kinh tế . Các mô hình và những nghiên cứu về tăng trưởng kinh tế . Mô hình tân cổ điển . Mô hình tăng trưởng nội sinh .3 Mô hình bẫy đói nghèo . Các nghiên cứu trước đây về mối quan hệ giữa phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế . Phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế có mối quan hệ đơn điệu .2 Phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế có mối quan hệ không đơn điệu . 18 CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU . 24 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Dữ liệu nghiên cứu và các biến trong mô hình . Dữ liệu nghiên cứu . Các biến trong mô hình . Biến phụ thuộc: tăng trưởng kinh tế . Biến độc lập: phát triển tài chính . Biến kiểm soát . Mô hình thực nghiệm . Mô hình ARDL . Quy trình ước lượng mô hình ARDL . Kiểm định tính dừng của các biến trong mô hình . Xác định độ trễ thích hợp và ước lượng mô hình ARDL . Kiểm định mối liên hệ đồng liên kết giữa các biến thông qua kiểm định đường bao (Bounds test) . Ước lượng phương trình dài hạn bằng mô hình ARDL. Ước lượng phương trình ngắn hạn bằng mô hình ARDL . Kiểm tra tính tin cậy, phù hợp của mô hình . Kiểm định Sasabuchi-Lind-Mehlum (SLM) . 36 CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU . Thống kê mô tả. Mô hình ARDL . Kiểm định tính dừng . Ước lượng mô hình ARDL . Kiểm định Bounds Test .4 Ước lượng các hệ số ngắn hạn và các hệ số dài hạn của mô hình. Ước lượng hệ số dài hạn . Ước lượng các hệ số ngắn hạn. Các kiểm định chuẩn đoán mô hình . Kiểm định sự phù hợp của mô hình . Kiểm định tự tương quan . Kiểm định phương sai thay đổi . 51 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Kiểm định tính ổn định của nhiễu. Kiểm định Sasabuchi-Lind-Mehlum (SLM) . 52 CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN . 59 TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT ARDL : Mô hình tự hồi quy phân phối trễ. CUSUM : Tổng tích lũy của phần dư. GDP : Tổng sản phẩm quốc nội. M1 : Cung tiền hẹp. M2 : Cung tiền mở rộng. MRW : Mô hình tân cổ điển nhiều biến vốn. OECD : Tổ chức hợp tác và phát triển kinh tế. SML : Kiểm định Sasabuchi-Lind-Mehlum. TFP : Năng suất các nhân tố tổng hợp. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 4.1: Thống kê mô tả các biến trong mô hình .2: Tổng hợp kết quả tính dừng của các biến bằng kiểm định Dickey - Fuller.3: Tổng hợp kết quả tính dừng của các biến bằng kiểm định Dickey - Fuller sau khi lấy sai phân bậc 1.4: Kết quả ước lượng ARDL(4,4,0,4,0,4).5: Kết quả kiểm định Bounds.6: Ước lượng hệ số dài hạn bằng mô hình ARDL .7: Ước lượng các hệ số ngắn hạn bằng mô hình ARDL.8: Kết quả kiểm định Wald.9: Kết quả kiểm định mô hình Breusch-Godfrey serial correlation LM .10: Kết quả kiểm định Breusch-Pagan-Godfrey.11: Kết quả kiểm định định ARDL sau khi thêm biến FD2.12: Mô hình ARDL chạy trên OLS.13: Kết quả kiểm định SML. 55 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ Đồ thị 4.1: 20 mô hình ARDL có giá trị AIC nhỏ.2: Tự tương quan của nhiễu.3: tổng tích lũy của phần dư (CUSUM).4: Đồ thị hàm bậc hai của phát triển tài chính lên tăng trưởng kinh tế. 56 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 1 CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU 1. Lý do chọn đề tài Từ lâu, mối quan hệ giữa phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế luôn là đề tài thu hút sự quan tâm của các nhà kinh tế. Có nhiều nghiên cứu cho rằng phát triển tài chính là động lực để tăng trưởng kinh tế, điển hình là nghiên cứu của Schumpeter và Opie (1934), Shaw (1973). Mặc khác, nghiên cứu của Robinson (1952) kết luận rằng chính tăng trưởng kinh tế mới là điều kiện để phát triển tài chính hơn là chiều ngược lại. Ngoài ra, nghiên cứu Lucas (1988) lại cho rằng phát triển tài chính không có bất kỳ tác động nào đến tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, trong các nghiên cứu của những năm gần đây, điển hình là Arcand, Berkes và Panizza (2015), Cecchetti và Kharoubi (2012), Samargandi, Fidrmuc và Ghosh (2015) đã tìm thấy tác động tiêu cực của độ sâu tài chính lên tăng trưởng kinh tế khi vượt qua một ngưỡng nào đó, tức là có một mối quan hệ chữ U ngược giữa phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế trong dài hạn. Như vậy, theo các tác giả này, mối quan hệ giữa phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế là không đơn điệu. Việt Nam là một quốc gia có nền kinh tế đang phát triển. Hòa mình với xu thế phát triển của thế giới, hệ thống tài chính ở Việt Nam đang ngày càng hoàn thiện và phát triển. Vậy bản chất mối quan hệ giữa phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế ở Việt Nam là gì? Có tồn tại mối quan hệ chữ U ngược giữa phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế ở Việt Nam như trong các nghiên cứu gần đây của Arcand, Berkes và Panizza (2015), Cacchetti và Kharoubi (2012), Samargandi, Fidrmuc và Ghosh (2015) hay không? Để trả lời những câu hỏi này, tác giả đã chọn đề tài “Giữa phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế có mối quan hệ đơn điệu hay không? Bằng chứng tại Việt Nam” để nghiên cứu trong luận văn cao học của mình. Mục tiêu nghiên cứu Từ câu hỏi nghiên cứu: “Tại Việt Nam, giữa phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế có mối quan hệ đơn điệu hay không?” Tác giả thực hiện luận văn này nhằm đạt được những mục tiêu cơ bản sau đây: TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 2  Xem xét mối quan hệ giữa phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế ở Việt Nam trong ngắn hạn.  Xem xét mối quan hệ giữa phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế ở Việt Nam trong dài hạn. Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu Bài nghiên cứu được thực hiện dựa trên nghiên cứu của Samargandi, Fidrmuc và Ghosh (2015). Đối tượng nghiên cứu của đề tài là mối quan hệ giữa phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế trong ngắn hạn và dài hạn. Mối quan hệ này được xem xét ở Việt Nam trong giai đoạn từ quý I năm 2000 đến quý IV 2015. Phương pháp nghiên cứu Đề tài sử dụng phương pháp nghiên cứu định lượng. Phương pháp nghiên cứu định lượng được áp dụng khi tiến hành thu thập, phân tích, tổng hợp dữ liệu và tiến hành kiểm định mối quan hệ giữa phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế. Dữ liệu nghiên cứu: dữ liệu thứ cấp, được chia theo quý trong giai đoạn từ quý I năm 2000 đến quý IV năm 2015. Công cụ nghiên cứu: bài nghiên cứu sử dụng mô hình tự hồi quy phân phối trễ (ARDL) để kiểm tra tác động của phát triển tài chính lên tăng trưởng kinh tế trong ngắn hạn và trong dài hạn. Đồng thời, bài viết sử dụng mô hình Sasabuchi-Lind- Mehlum để xem xét có tồn tại mối quan hệ chữ U ngược giữa phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế hay không. Phần mềm hỗ trợ: đề tài sử dụng phần mềm EVIEW 9.0 và phần mềm STATA 14. Trong đó, phần mềm EVIEW 9.0 được sử dụng để thực hiện thống kê mô tả và mô hình ARDL, phần mềm STATA 14 được sử dụng để thực hiện mô hình Sasabuchi- Lind-Mehlum. Kết cấu của đề tài Đề tài sẽ được thực hiện bao gồm 5 chương với kết cấu như sau: Chương 1: Giới thiệu. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 3 Chương 2: Tổng quan về lý thuyết và các nghiên cứu trước đây. Chương 3: Phương pháp nghiên cứu. Chương 4: Kết quả nghiên cứu. Chương 5: Kết luận. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 4 CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN VỂ LÝ THUYẾT VÀ CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY 2. Phát triển tài chính 2. Khái niệm phát triển tài chính Theo Feldman và Gang (1990) phát triển tài chính (còn được gọi là độ sâu tài chính) được định nghĩa là sự tăng trưởng về quy mô thực của khu vực tài chính trong mối quan hệ với GDP. Hartmann và các cộng sự (2007) cho rằng hiệu quả của hệ thống tài chính chính là hệ thống trung gian, thị trường và hạ tầng cơ sở mà qua chúng khu vực hộ gia đình, các doanh nghiệp và chính phủ có thể nhận được nguồn tài trợ cho các hoạt động của họ và đầu tư những khoản tiết kiệm. Hệ thống này được ảnh hưởng tích cực bởi phát triển tài chính.