Chương 1: Tổng quan về NHTM và hoạt động bán lẻ của NHTM Chương 2: Thực trạng dịch vụ ngân hàng bán lẻ tại Ngân hàng TMCP Á Châu Chương 3: Giải pháp phát triển dịch vụ ngân hàng bán lẻ tại Ngân hàng TMCP Á Châu TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Trang 1 CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ NHTM VÀ HOẠT ĐỘNG BÁN LẺ CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1.1 Tổng quan về dịch vụ NHBL tại Ngân hàng thƣơng mại 1.1 Khái niệm Ngân hàng thƣơng mại Ngân hàng thương mại (NHTM) là loại ngân hàng giao dịch trực tiếp với các công ty, xí nghiệp, tổ chức kinh tế và cá nhân, bằng cách nhận tiền gửi, tiền tiết kiệm, rồi sử dụng số vốn đó để cho vay, chiết khấu, cung cấp các phương tiện thanh toán và cung ứng dịch vụ ngân hàng cho các đối tượng nói trên. Ngân hàng thương mại là loại ngân hàng có số lượng lớn và rất phổ biến trong nền kinh tế. Đạo luật Ngân hàng của Cộng hòa Pháp 1941 đã định nghĩa: Ngân hàng thương mại là những cơ sở mà nghề nghiệp thường xuyên là nhận tiền bạc của công chúng dưới hình thức ký thác, hoặc dưới các hình thức khác, và sử dụng nguồn lực đó cho chính họ trong các nghiệp vụ về chiết khấu, tín dụng và tài chính. Theo luật Các tổ chức tín dụng Việt Nam có hiệu lực vào tháng 10/1998: “ Ngân hàng là loại hình tổ chức tín dụng được thực hiện toàn bộ hoạt động ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác có liên quan” Trong đó, hoạt động ngân hàng là hoạt động kinh doanh tiền tệ và dịch vụ ngân hàng với nội dung thường xuyên là nhận tiền gửi, sử dụng số tiền này để cấp tín dụng và cung ứng các dịch vụ thanh toán.
Nghị định 59/2009/NĐ-CP ngày 16 tháng 7 năm 2009: Ngân hàng thương mại là ngân hàng được thực hiện toàn bộ hoạt động ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác có liên quan vì mục tiêu lợi nhuận theo quy định của Luật các Tổ chức tín dụng và các quy định khác của pháp luật. Theo luật các Tổ chức tín dụng năm 2010, Ngân hàng thương mại là loại hình ngân hàng được thực hiện tất cả các hoạt động ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác theo quy định nhằm mục tiêu lợi nhuận. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Trang 2 Qua các khái niệm về ngân hàng thương mại trên ta có thể rút ra những nhận xét: - Ngân hàng thương mại là một loại hình doanh nghiệp, vì nó ra đời là để kinh doanh, mục đích hoạt động là vì lợi nhuận. - Hoạt động của ngân hàng thương mại là hoạt động kinh doanh với mục tiêu tài chính cuối cùng là lợi nhuận.
- Ngân hàng thương mại là một doanh nghiệp đặc biệt bởi vì: + Lĩnh vực kinh doanh của ngân hàng là tiền tệ, tín dụng và dịch vụ ngân hàng. Đây là lĩnh vực rất nhạy cảm, nó liên quan trực tiếp đến tất cả các ngành cũng như mọi mặt của đời sống kinh tế - xã hội. + Nguồn vốn chủ yếu mà ngân hàng sử dụng trong kinh doanh là vốn huy động từ bên ngoài, còn vốn riêng của ngân hàng lại chiếm tỷ trọng rất thấp trong tổng nguồn vốn kinh doanh. + Tổng tài sản của ngân hàng chủ yếu là tài sản vô hình, còn tài sản hữu hình chiếm tỷ lệ rất thấp.
+ Hoạt động kinh doanh của ngân hàng thương mại chịu sự chi phối rất lớn bởi chính sách tiền tệ của ngân hàng Trung ương. - Ngân hàng là một trung gian tín dụng, đóng vai trò một tổ chức trung gian đứng ra tập trung, huy động các nguồn vốn điều lệ tạm thời nhàn rỗi trong nền kinh tế (bao gồm tiền gửi tiết kiệm của các tầng lớp dân cư, tiền gửi của các đơn vị, tổ chức kinh tế.), biến những nguồn vốn nhỏ, rải rác trong nền kinh tế thành nguồn vốn tín dụng đủ lớn để cho vay (cấp tín dụng) đáp ứng các nhu cầu vốn kinh doanh và vốn đầu tư cho các ngành kinh tế, nhu cầu vốn tiêu dùng của xã hội. Dịch vụ ngân hàng Đến nay, ở nước ta khái niệm dịch vụ ngân hàng chưa được xác định một cách rõ ràng. Một số thì cho rằng dịch vụ ngân hàng không thuộc phạm vi kinh doanh tiền tệ và các hoạt động nghiệp vụ theo chức năng của một trung gian tài chính.
Một số khác cho rằng tất cả các hoạt động ngân hàng phục vụ cho doanh nghiệp và công chúng là dịch vụ ngân hàng. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Trang 3 Lại có ý kiến cho rằng, ngoài hoạt động cho vay thì các hoạt động sinh lời của NHTM được gọi là hoạt động dịch vụ. Quan điểm này có sự phân định rõ ràng giữa hoạt động tín dụng và hoạt động dịch vụ; nó giúp cho các ngân hàng thực thi chiến lược tập trung hóa, đa dạng hóa và nâng cao hiệu quả của các hoạt động tín dụng. Có quan niệm lại cho rằng, tất cả các hoạt động nghiệp vụ của một NHTM đều được coi là hoạt động dịch vụ.
Ngân hàng là một loại hình doanh nghiệp kinh doanh tiền tệ, cung cấp dịch vụ cho khách hàng. Song quan niệm như thế nào thì khi nói đến dịch vụ ngân hàng thường gắn với hai đặc điểm: - Là các dịch vụ mà chỉ có các ngân hàng với các ưu thế của nó mới có thể thực hiện được một cách trọn vẹn và đầy đủ. Các ưu thế đó bao gồm: + Mạng lưới chi nhánh rộng khắp, cả ở trong nước và ngoài nước. + Có mối quan hệ với nhiều công ty, xí nghiệp, tổ chức kinh tế.vì vậy ngân hàng có thể biết được những điểm mạnh, điểm yếu của khách hàng và nắm bắt được tình hình sản xuất kinh doanh, tình hình tài chính của khách hàng một cách cụ thể, sâu sắc.
+ Có trang bị hệ thống thông tin hiện đại - Các dịch vụ gắn liền với hoạt động ngân hàng không những cho phép NHTM thực hiện tốt yêu cầu của khách hàng, mà còn giúp các NHTM thực hiện tốt hơn chức năng trung gian tín dụng, chức năng trung gian thanh toán và cung ứng phương tiện thanh toán cho nền kinh tế. Dịch vụ ngân hàng mà các NHTM cung cấp cho khách hàng không chỉ để hưởng hoa hồng và phí – yếu tố làm tăng doanh thu và lợi nhuận cho ngân hàng, mà dịch vụ ngân hàng còn có tác dụng hổ trợ các mặt hoạt động của NHTM. Các dịch vụ của NHTM bao gồm: - Dịch vụ ngân quỹ và chuyển tiền nhanh quốc nội. - Dịch vụ kiều hối và chuyển tiền nhanh quốc tế.
- Dịch vụ ủy thác ( bảo quản, thu hộ, chi hộ.) - Dịch vụ tư vấn đầu tư, cung cấp thông tin,. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Trang 4 - Dịch vụ ngân hàng điện tử Dịch vụ ngân hàng bán lẻ Dịch vụ ngân hàng bán lẻ là một trong những dịch vụ của ngân hàng hiện đại. Có rất nhiều khái niệm khác nhau về dịch vụ ngân hàng bán lẻ (NHBL) Tiếp cận theo đối tượng khách hàng, dịch vụ NHBL được định nghĩa là “những hoạt động giao dịch của ngân hàng với khách hàng là cá nhân và các doanh nghiệp vừa và nhỏ” (Tài liệu hội nghị “Chiến lược phát triển dịch vụ NHBL Ngân hàng Ngoại thương Việt Nam” – 11/2003). Ngoài ra các chuyên gia của Ngân hàng Ngoại thương cũng chỉ ra rằng “dịch vụ NHBL là những hoạt động giao dịch trong phạm vi giá trị từ vài trăm nghìn đến vài chục triệu đồng”.
Tiếp cận theo đặc trưng ở kênh phân phối sản phẩm dịch vụ, thuật ngữ “bán lẻ ” trong thương mại vốn được hiểu là việc cung cấp các sản phẩm đến tận tay người tiêu dùng cuối cùng qua các đại lí phân phối. Đối với ngân hàng, thuật ngữ “ngân hàng bán lẻ” có thể hiểu là: “Việc cung ứng sản phẩm dịch vụ ngân hàng tới từng cá nhân riêng lẻ, các doanh nghiệp vừa và nhỏ thông qua mạng lưới các chi nhánh hoặc là khách hàng có thể tiếp cận trực tiếp với sản phẩm, dịch vụ ngân hàng thông qua các phương tiện công nghệ thông tin, điện tử viễn thông” (Học viện công nghệ Châu Á – AIT). Theo “Nghiệp vụ ngân hàng hiện đại” (David Cox-1997) thì ngân hàng bán lẻ được hiểu là loại hình ngân hàng “chủ yếu cung cấp các dịch vụ trực tiếp cho doanh nghiệp, hộ gia đình và các cá nhân với các khoản tín dụng nhỏ”. Như vậy, chúng ta có thể hiểu theo cách phổ biến nhất, dịch vụ ngân hàng bán lẻ là dịch vụ ngân hàng cung cấp các sản phẩm dịch vụ tài chính cho khách hàng là các cá nhân, hộ gia đình, các doanh nghiệp vừa và nhỏ.
Phân biệt ngân hàng bán lẻ với ngân hàng bán buôn Ngân hàng bán buôn: số lượng sản phẩm cung cấp cho khách hàng không nhiều nhưng giá trị của từng sản phẩm là rất lớn. Khách hàng chủ yếu của ngân hàng này là các công ty, xí nghiệp qui mô lớn, các tập đoàn kinh tế, tổng công ty. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Trang 5 Từ các khái niệm trên, ta có thể phân biệt dịch vụ ngân hàng bán buôn và dịch vụ ngân hàng bán lẻ qua các điểm sau: Đối tượng khách hàng: Dịch vụ NHBB nhắm đến đối tượng khách hàng là các tổ chức tài chính khác, các NHTM hoặc các công ty, tổng công ty lớn. Chính vì vậy số lượng khách hàng của dịch vụ NHBB thường không đa dạng và không nhiều.
Trong khi dịch vụ NHBL nhắm đến đối tượng phục vụ là các khách hàng cá nhân, các hộ gia đình, các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Vì vậy chủng loại cũng như số lượng khách hàng của các dịch vụ NHBL là rất nhiều và đa dạng. Giá trị các giao dịch: Giá trị các giao dịch bán buôn thường lớn trong khi giá trị các giao dịch bán lẻ thường nhỏ. Mặc dù vậy, các giao dịch bán lẻ vẫn mang lại một nguồn doanh thu lớn và ổn định cho ngân hàng nhờ vào số lượng các giao dịch thường nhiều hơn và thường xuyên hơn các giao dịch bán buôn.2 Đặc điểm của dịch vụ Ngân hàng bán lẻ Do đối tượng khách hàng chủ yếu của ngân hàng bán lẻ là các cá nhân hoặc doanh nghiệp có quy mô vừa và nhỏ nên dịch vụ ngân hàng bán lẻ có những đặc điểm như sau: 1.1 Số lƣợng khách hàng lớn Đặc điểm này có thể thấy qua đối tượng sử dụng dịch vụ NHBL: chủ yếu là các cá nhân, hộ gia đình, các doanh nghiệp vừa và nhỏ.
Đây thực sự là những khách hàng tiềm năng do dân số thế giới ngày càng tăng, thu nhập của người dân ngày càng được cải thiện cùng với sự phát triển của kinh tế - xã hội.