Luận văn thạc sĩ giải pháp điều hành chính sách tỷ giá ở việt nam

Luận văn thạc sĩ phân tích giải pháp điều hành chính sách tỷ giá ở việt nam, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp khả thi cho thực tiễn.

• Tác giả: Nguyễn Minh Dương
• Người hướng dẫn: PGS-TS. Trần Hoàng Ngân
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP. HCM
• Chuyên ngành: Kinh Tế – Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Giải Pháp Điều Hành Chính Sách Tỷ Giá Ở Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2008
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI VÀ CHÍNH SÁCH TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI
• 1.1. Tỷ giá hối đoái. Khái niệm tỷ giá hối đoái
• 1.2. Một số chế độ tỷ giá hối đoái hiện hành
• 1.2.1. Chế độ tỷ giá hối đoái cố định
• 1.2.2. Chế độ tỷ giá hối đoái thả nổi tự do
• 1.2.3. Chế độ tỷ giá hối đoái hỗn hợp giữa cố định và thả nổi
• 1.3. Tác động của tỷ giá hối đoái đến nền kinh tế
• 1.3.1. Tác động của tỷ giá hối đoái đối với cán cân thương mại
• 1.3.2. Tác động của tỷ giá hối đoái đối với lạm phát
• 1.3.3. Tác động của tỷ giá hối đoái đối với đầu tư quốc tế
• 1.4. Chính sách tỷ giá hối đoái
• 1.5. Kinh nghiệm điều hành tỷ giá hối đoái của một số nước đang phát triển
• 1.5.1. Kinh nghiệm điều hành tỷ giá ở Trung Quốc
• 1.5.2. Kinh nghiệm điều hành tỷ giá ở Thái Lan
• 1.5.3. Kinh nghiệm điều hành tỷ giá ở Malaysia
• 1.5.4. Những bài học kinh nghiệm cho Việt Nam
• 1.6. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG ĐIỀU HÀNH CHÍNH SÁCH TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI Ở VIỆT NAM TRONG THỜI GIAN GẦN ĐÂY
• 2.1. Thực trạng điều hành chính sách tỷ giá của Việt Nam
• 2.1.1. Thời kỳ từ sau cuộc khủng hoảng tài chính – tiền tệ khu vực đến trước khi Việt Nam gia nhập WTO (1999 - 2006)
• 2.1.2. Thời kỳ từ tháng 11/2006 – nay (Từ khi gia nhập WTO)
• 2.2. Đánh giá chính sách tỷ giá hối đoái của Việt Nam trong thời gian qua
• 2.2.1. Những thành quả đạt được
• 2.2.2. Những tồn tại của chính sách tỷ giá hối đoái ở Việt Nam hiện nay
• 2.2.3. Nguyên nhân của những tồn tại
• 2.3. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP ĐIỀU HÀNH CHÍNH SÁCH TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI CỦA VIỆT NAM
• 3.1. Định hướng hoàn thiện chính sách tỷ giá hối đoái trong thời gian tới
• 3.1.1. Tiếp tục duy trì cơ chế tỷ giá thả nổi có quản lý của nhà nước
• 3.1.2. Chính sách tỷ giá hối đoái phải được điều chỉnh linh hoạt theo hướng thị trường hơn trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế ở Việt Nam
• 3.1.3. Chính sách tỷ giá hối đoái phải chú ý cân nhắc kết hợp theo hướng có lợi cho sự tăng trưởng chung của nền kinh tế
• 3.2. Một số giải pháp hoàn thiện chính sách điều hành tỷ giá hối đoái ở Việt Nam trong thời gian tới
• 3.2.1. Lựa chọn chế độ tỷ giá hối đoái
• 3.2.2. Chính sách tỷ giá hối đoái Việt Nam nên điều chỉnh theo hướng giảm nhẹ giá đồng Việt Nam
• 3.2.3. Thực hiện chính sách đa ngoại tệ
• 3.2.4. Tạo điều kiện để đồng tiền Việt Nam chuyển đổi được
• 3.2.5. Chính sách lãi suất
• 3.2.6. Hoàn thiện công tác quản lý ngoại hối
• 3.2.7. Vận dụng dự báo tỷ giá để phòng ngừa và hạn chế rủi ro
• 3.2.8. Phối hợp đồng bộ chính sách tỷ giá hối đoái với các chính sách kinh tế vĩ mô khác
• 3.2.9. Các giải pháp khác
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về chính sách tỷ giá hối đoái ở Việt Nam

Chính sách tỷ giá hối đoái đóng vai trò quan trọng trong việc điều tiết nền kinh tế Việt Nam. Tỷ giá hối đoái không chỉ ảnh hưởng đến cán cân thương mại mà còn tác động đến lạm phát và đầu tư quốc tế. Việc hiểu rõ về chính sách này giúp các nhà hoạch định chính sách có những quyết định đúng đắn hơn trong việc điều hành nền kinh tế.

1.1. Khái niệm và vai trò của tỷ giá hối đoái

Tỷ giá hối đoái là giá trị của một đồng tiền so với một đồng tiền khác. Nó ảnh hưởng đến giá cả hàng hóa xuất nhập khẩu, từ đó tác động đến cán cân thương mại và sự ổn định kinh tế.

1.2. Các chế độ tỷ giá hối đoái hiện hành

Có ba chế độ tỷ giá hối đoái chính: cố định, thả nổi và hỗn hợp. Mỗi chế độ có những ưu nhược điểm riêng, ảnh hưởng đến cách thức điều hành chính sách tỷ giá của Việt Nam.

II. Thực trạng điều hành chính sách tỷ giá hối đoái ở Việt Nam

Trong những năm gần đây, chính sách tỷ giá hối đoái của Việt Nam đã có nhiều thay đổi nhằm thích ứng với tình hình kinh tế thế giới. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần phải giải quyết để đảm bảo sự ổn định và phát triển bền vững.

2.1. Đánh giá thực trạng chính sách tỷ giá hối đoái

Chính sách tỷ giá hối đoái hiện tại đã giúp Việt Nam duy trì sự ổn định kinh tế, nhưng vẫn còn tồn tại nhiều vấn đề như sự biến động của tỷ giá và tác động đến lạm phát.

2.2. Những thách thức trong điều hành tỷ giá

Việc điều hành tỷ giá hối đoái gặp nhiều khó khăn do áp lực từ thị trường quốc tế và sự biến động của các đồng tiền lớn. Điều này đòi hỏi các nhà hoạch định chính sách phải có những biện pháp linh hoạt và hiệu quả.

III. Giải pháp điều hành chính sách tỷ giá hối đoái hiệu quả

Để cải thiện chính sách tỷ giá hối đoái, Việt Nam cần áp dụng một số giải pháp cụ thể nhằm tăng cường khả năng cạnh tranh và ổn định kinh tế.

3.1. Lựa chọn chế độ tỷ giá phù hợp

Việc lựa chọn chế độ tỷ giá thả nổi có quản lý sẽ giúp Việt Nam linh hoạt hơn trong việc điều chỉnh tỷ giá theo tình hình thị trường.

3.2. Tăng cường quản lý ngoại hối

Cần có các biện pháp quản lý ngoại hối chặt chẽ hơn để hạn chế rủi ro và đảm bảo sự ổn định của đồng Việt Nam trên thị trường quốc tế.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Nghiên cứu về chính sách tỷ giá hối đoái không chỉ mang lại những hiểu biết lý thuyết mà còn có thể áp dụng vào thực tiễn để cải thiện tình hình kinh tế.

4.1. Kết quả từ các nghiên cứu trước đây

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc điều chỉnh tỷ giá hối đoái có thể cải thiện cán cân thương mại và thu hút đầu tư nước ngoài.

4.2. Ứng dụng vào thực tiễn điều hành

Các giải pháp từ nghiên cứu có thể được áp dụng để điều chỉnh chính sách tỷ giá hối đoái, từ đó nâng cao hiệu quả kinh tế.

V. Kết luận và tương lai của chính sách tỷ giá hối đoái

Chính sách tỷ giá hối đoái ở Việt Nam cần được điều chỉnh và hoàn thiện hơn nữa để đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế trong bối cảnh hội nhập quốc tế.

5.1. Tương lai của chính sách tỷ giá

Trong tương lai, chính sách tỷ giá hối đoái cần linh hoạt hơn để thích ứng với những biến động của thị trường quốc tế.

5.2. Đề xuất hướng đi mới

Cần có những nghiên cứu sâu hơn về tác động của tỷ giá hối đoái đến nền kinh tế để đưa ra các giải pháp phù hợp và hiệu quả hơn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Tỷ giá hối đoái là một công cụ kinh tế vĩ mô quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến cán cân thương mại, lạm phát và đầu tư quốc tế của một quốc gia. Tại Việt Nam, từ sau cuộc khủng hoảng tài chính – tiền tệ khu vực năm 1997 đến nay, chính sách điều hành tỷ giá đã trải qua nhiều giai đoạn điều chỉnh nhằm thích ứng với sự phát triển kinh tế và hội nhập quốc tế, đặc biệt sau khi Việt Nam gia nhập WTO năm 2006. Mục tiêu nghiên cứu tập trung vào việc phân tích thực trạng điều hành chính sách tỷ giá hối đoái ở Việt Nam trong giai đoạn 1999-2008, đánh giá tác động của chính sách này đến các chỉ tiêu kinh tế vĩ mô, đồng thời đề xuất các giải pháp hoàn thiện chính sách điều hành tỷ giá phù hợp với bối cảnh hội nhập và phát triển kinh tế đất nước.

Phạm vi nghiên cứu bao gồm các giai đoạn chính: từ sau khủng hoảng tài chính khu vực đến trước khi Việt Nam gia nhập WTO (1999-2006) và giai đoạn từ khi gia nhập WTO đến năm 2008. Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp cơ sở khoa học cho việc điều chỉnh chính sách tỷ giá nhằm ổn định kinh tế vĩ mô, thúc đẩy xuất khẩu, kiểm soát lạm phát và thu hút đầu tư nước ngoài. Theo số liệu tổng hợp, trong giai đoạn 1999-2006, tốc độ tăng trưởng GDP đạt khoảng 7%/năm, dự trữ ngoại tệ tăng từ 2,7 tỷ USD lên 11,5 tỷ USD, trong khi đó giai đoạn 2006-2008, FDI tăng kỷ lục lên 21,3 tỷ USD năm 2007 và dự trữ ngoại tệ đạt 22,3 tỷ USD vào quý 3 năm 2008. Những con số này phản ánh sự tác động tích cực của chính sách tỷ giá đến nền kinh tế Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết kinh tế về tỷ giá hối đoái và chính sách tiền tệ, trong đó có:

• Lý thuyết chế độ tỷ giá hối đoái: phân loại các chế độ tỷ giá gồm cố định, thả nổi tự do và hỗn hợp, làm cơ sở phân tích chính sách điều hành tỷ giá của Việt Nam.
• Lý thuyết tác động của tỷ giá đến cán cân thương mại và lạm phát: giải thích cơ chế ảnh hưởng của tỷ giá đến giá cả hàng hóa, xuất nhập khẩu và mức độ lạm phát trong nước.
• Mô hình điều hành chính sách tỷ giá linh hoạt có quản lý: nhấn mạnh vai trò của Nhà nước trong việc can thiệp thị trường ngoại hối để ổn định tỷ giá, đồng thời duy trì tính linh hoạt theo biến động cung cầu.

Các khái niệm chính bao gồm: tỷ giá danh nghĩa, tỷ giá thực, biên độ dao động tỷ giá, chính sách phá giá đồng nội tệ, và công cụ điều hành tỷ giá như lãi suất tái chiết khấu, nghiệp vụ thị trường mở ngoại tệ.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp tổng hợp, phân tích và so sánh số liệu kinh tế vĩ mô từ các nguồn chính thức như Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Bộ Tài chính, Tổng cục Thống kê và các báo cáo quốc tế. Cỡ mẫu dữ liệu bao gồm các chỉ tiêu kinh tế từ năm 1999 đến 2008, tập trung vào tỷ giá hối đoái, dự trữ ngoại tệ, cán cân thương mại, lạm phát và FDI.

Phương pháp phân tích chủ yếu là phân tích định lượng các biến động tỷ giá và tác động của chúng đến các chỉ tiêu kinh tế, kết hợp với phân tích định tính về chính sách và kinh nghiệm quốc tế. Timeline nghiên cứu được chia thành hai giai đoạn chính: 1999-2006 và 2006-2008, tương ứng với các bước phát triển chính sách tỷ giá và hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Chính sách tỷ giá linh hoạt góp phần ổn định kinh tế vĩ mô: Từ 1999 đến 2006, tỷ giá VND/USD tăng khoảng 14% theo tỷ giá danh nghĩa, dự trữ ngoại tệ tăng từ 2,7 tỷ USD lên 11,5 tỷ USD, góp phần giảm thâm hụt cán cân thương mại từ -12,8% GDP năm 2003 xuống còn -8,8% GDP năm 2006. Tốc độ tăng trưởng GDP duy trì ở mức 7-8%/năm.

2. Gia nhập WTO thúc đẩy dòng vốn FDI và áp lực tỷ giá: Sau khi gia nhập WTO năm 2006, FDI tăng mạnh từ 10,2 tỷ USD năm 2006 lên 21,3 tỷ USD năm 2007, dự trữ ngoại tệ đạt 22,3 tỷ USD quý 3 năm 2008. Tuy nhiên, cán cân thương mại thâm hụt tăng lên -17,5% GDP năm 2007 và lạm phát tăng lên 27,9% trong 9 tháng đầu năm 2008, phản ánh áp lực tăng giá nội tệ và nhập khẩu lạm phát.

3. Biên độ tỷ giá được nới rộng liên tục để tăng tính linh hoạt: Từ biên độ +/-0,1% năm 1999, đến cuối năm 2008 biên độ đã được mở rộng lên +3%, giúp tỷ giá phản ánh sát hơn quan hệ cung cầu ngoại tệ, giảm chênh lệch giữa thị trường chính thức và thị trường tự do.

4. Tồn tại các vấn đề về quản lý và dự báo tỷ giá: Tỷ giá danh nghĩa vẫn còn cố định tương đối, thị trường ngoại hối chưa phát triển đầy đủ, hoạt động dự báo tỷ giá và các công cụ phòng ngừa rủi ro chưa được áp dụng hiệu quả, dẫn đến hiện tượng đô la hóa và đầu cơ ngoại tệ còn phổ biến.

Thảo luận kết quả

Các kết quả cho thấy chính sách tỷ giá linh hoạt có quản lý đã giúp Việt Nam duy trì ổn định kinh tế vĩ mô trong bối cảnh hội nhập quốc tế và biến động thị trường tài chính toàn cầu. Việc nới rộng biên độ tỷ giá và điều chỉnh tỷ giá theo hướng giảm giá đồng nội tệ đã hỗ trợ xuất khẩu và thu hút FDI, góp phần tăng trưởng GDP ổn định.

Tuy nhiên, áp lực từ dòng vốn nước ngoài đổ vào lớn và sự tăng giá nội tệ đã làm gia tăng nhập khẩu và lạm phát, tạo thách thức cho chính sách tiền tệ và tỷ giá. So sánh với kinh nghiệm của các nước như Trung Quốc, Thái Lan và Malaysia, Việt Nam cần tăng cường phối hợp chính sách tiền tệ và tỷ giá, phát triển thị trường ngoại hối và công cụ phòng ngừa rủi ro để giảm thiểu rủi ro biến động tỷ giá.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện diễn biến tỷ giá VND/USD, dự trữ ngoại tệ, cán cân thương mại và lạm phát qua các năm, giúp minh họa rõ nét tác động của chính sách tỷ giá đến các chỉ tiêu kinh tế.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tiếp tục duy trì cơ chế tỷ giá thả nổi có quản lý nhằm tăng tính linh hoạt, phản ánh sát quan hệ cung cầu ngoại tệ, giảm thiểu chênh lệch giữa thị trường chính thức và tự do. Mục tiêu giảm thiểu biến động tỷ giá trong biên độ hợp lý, thực hiện trong vòng 1-2 năm, do Ngân hàng Nhà nước chủ trì.

2. Phát triển thị trường ngoại hối và công cụ phòng ngừa rủi ro tỷ giá như hợp đồng kỳ hạn, quyền chọn ngoại tệ để doanh nghiệp và ngân hàng thương mại có thể chủ động phòng ngừa rủi ro biến động tỷ giá. Thời gian triển khai 2-3 năm, phối hợp giữa NHNN và các tổ chức tài chính.

3. Tăng cường quản lý và kiểm soát dòng vốn ngoại tệ vào ra nhằm hạn chế hiện tượng đô la hóa và đầu cơ ngoại tệ, đồng thời nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn vốn ngoại tệ. Thực hiện đồng bộ các biện pháp hành chính và chính sách tài chính, trong vòng 1 năm, do Bộ Tài chính và NHNN phối hợp.

4. Phối hợp chính sách tỷ giá với các chính sách kinh tế vĩ mô khác như chính sách tiền tệ, tài khóa để kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô và thúc đẩy tăng trưởng bền vững. Thực hiện liên tục, có đánh giá định kỳ hàng năm, do Chính phủ và NHNN chỉ đạo.

5. Nâng cao năng lực dự báo tỷ giá và công bố thông tin minh bạch nhằm tạo niềm tin cho thị trường và doanh nghiệp, giảm thiểu rủi ro đầu cơ. Xây dựng hệ thống dự báo chuyên nghiệp trong 1-2 năm, do các viện nghiên cứu kinh tế và NHNN thực hiện.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà hoạch định chính sách kinh tế vĩ mô: Luận văn cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn để điều chỉnh chính sách tỷ giá phù hợp với bối cảnh hội nhập và phát triển kinh tế.

2. Ngân hàng Nhà nước và các ngân hàng thương mại: Giúp nâng cao hiệu quả quản lý thị trường ngoại hối, phát triển công cụ phòng ngừa rủi ro và điều hành tỷ giá linh hoạt.

3. Doanh nghiệp xuất nhập khẩu và nhà đầu tư nước ngoài: Hiểu rõ tác động của chính sách tỷ giá đến hoạt động kinh doanh, từ đó có chiến lược tài chính và phòng ngừa rủi ro hiệu quả.

4. Các nhà nghiên cứu và học viên kinh tế, tài chính: Cung cấp kiến thức chuyên sâu về chính sách tỷ giá, kinh nghiệm quốc tế và thực trạng Việt Nam, làm tài liệu tham khảo cho nghiên cứu và giảng dạy.

Câu hỏi thường gặp

1. Chính sách tỷ giá hối đoái là gì và tại sao quan trọng?
   Chính sách tỷ giá hối đoái là hệ thống các công cụ điều chỉnh tỷ giá nhằm ổn định kinh tế vĩ mô, thúc đẩy xuất khẩu và kiểm soát lạm phát. Nó quan trọng vì ảnh hưởng trực tiếp đến cán cân thương mại, đầu tư và giá cả trong nước.

2. Việt Nam đã áp dụng chế độ tỷ giá nào trong giai đoạn 1999-2008?
   Việt Nam áp dụng cơ chế tỷ giá thả nổi có quản lý, với biên độ dao động tỷ giá được nới rộng dần từ +/-0,1% lên đến +3% vào năm 2008, nhằm tăng tính linh hoạt và phản ánh sát cung cầu thị trường.

3. Tác động của chính sách tỷ giá đến lạm phát như thế nào?
   Giảm giá đồng nội tệ làm tăng giá hàng nhập khẩu, từ đó kéo theo lạm phát tăng. Ngược lại, ổn định tỷ giá giúp kiểm soát lạm phát hiệu quả hơn, nhưng cần phối hợp với chính sách tiền tệ.

4. Tại sao cần phát triển công cụ phòng ngừa rủi ro tỷ giá?
   Các công cụ như hợp đồng kỳ hạn, quyền chọn giúp doanh nghiệp và ngân hàng giảm thiểu rủi ro biến động tỷ giá, ổn định hoạt động kinh doanh và tài chính trong môi trường kinh tế biến động.

5. Kinh nghiệm quốc tế nào có thể áp dụng cho Việt Nam?
   Kinh nghiệm từ Trung Quốc, Thái Lan và Malaysia cho thấy sự phối hợp chặt chẽ giữa chính sách tỷ giá và tiền tệ, phát triển thị trường ngoại hối và kiểm soát dòng vốn là yếu tố then chốt để điều hành tỷ giá hiệu quả.

Kết luận

• Chính sách tỷ giá hối đoái của Việt Nam từ 1999 đến 2008 đã góp phần ổn định kinh tế vĩ mô, thúc đẩy xuất khẩu và thu hút đầu tư nước ngoài.
• Việc nới rộng biên độ tỷ giá và áp dụng cơ chế thả nổi có quản lý giúp tỷ giá phản ánh sát hơn quan hệ cung cầu ngoại tệ.
• Áp lực từ dòng vốn nước ngoài và sự tăng giá nội tệ đã tạo thách thức về lạm phát và thâm hụt cán cân thương mại.
• Tồn tại các hạn chế về quản lý ngoại hối, dự báo tỷ giá và công cụ phòng ngừa rủi ro cần được khắc phục.
• Đề xuất các giải pháp đồng bộ nhằm hoàn thiện chính sách tỷ giá, tăng cường phối hợp chính sách kinh tế vĩ mô và phát triển thị trường ngoại hối.

Next steps: Triển khai các giải pháp đề xuất trong vòng 1-3 năm, đồng thời tiếp tục nghiên cứu sâu hơn về tác động dài hạn của chính sách tỷ giá trong bối cảnh hội nhập kinh tế toàn cầu.

Các nhà hoạch định chính sách, ngân hàng và doanh nghiệp cần phối hợp chặt chẽ để nâng cao hiệu quả điều hành tỷ giá, góp phần phát triển kinh tế bền vững của Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI VÀ CHÍNH SÁCH TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI 1. Tỷ giá hối đoái. Khái niệm tỷ giá hối đoái. Trong điều kiện của một nền kinh tế mở, th ương mại quốc tế trở thành phổ biến , việc thanh toán giữa các quốc gia nhất thiết phải sữ dụng tiền tệ của n ước này hay nước khác.

Để thực hiện việc chuyển đổi tiền tệ giữa các n ước, các quốc gia phải dựa vào tỷ giá hối đoái. Theo quan điểm kinh tế học, tỷ giá hối đoái l à một phạm trù kinh tế quan trọng trong thương mại quốc tế, là công cụ đo lường giá trị tương đối giữa các đồng tiền và là phương tiện cạnh tranh hữu hiệu giữa các quốc gia trong th ương mại, đầu tư quốc tế. Tỷ giá ảnh hưởng tới giá cả và tác động đến các hoạt động kinh tế x ã hội trong và ngoài nước. Theo các nhà kinh doanh, t ỷ giá hối đoái là sự so sánh mối tương quan giá trị giữa hai đồng tiền phát sinh trong các hoạt động li ên quan đến xuất nhập khẩu hàng hoá, đầu tư, giao dịch tài chính quốc tế … Hoặc tỷ giá là giá cả của một đồng tiền được biểu thị bằng số lượng đơn vị tiền tệ khác.1 Tỷ giá của một số ngoại tệ ng ày 12 / 09 /2008.

Tên ngoại tệ Mua vào (VNĐ) Bán ra (VNĐ) • Dollar 16,570.84 Nguồn : Ngân hàng nhà nước. 4 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Một số chế độ tỷ giá hối đoái hiện hành. Chế độ tỷ giá hối đoái cố định.

Tỷ giá cố định là tỷ giá không biến động th ường xuyên, không phụ thuộc vào quy luật cung – cầu, phụ thuộc vào ý chí chủ quan của Chính phủ. Trong một hệ thống tỷ giá hối đoái cố định, tỷ giá hối đoái hoặc được giữ không đổi hoặc chỉ đ ược cho phép dao động trong một phạm vi rất hẹp. Nếu tỷ giá hối đoái bắt đầu dao động quá nhiều, các Chính phủ có thể can thiệp để duy tr ì tỷ giá hối đoái trong vòng giới hạn của phạm vi này. Trong hệ thống tỷ giá hối đoái cố định, các công ty đa quốc gia ít phải bận tâm về việc lên xuống hàng ngày của tỷ giá.

Ngược lại, Chính phủ lại gặp nhiều khó khăn trong việc quản lý và điều hành tỷ giá. Chế độ tỷ giá hối đoái thả nổi tự do. Trong một hệ thống tỷ giá thả nổi tự do, tỷ giá sẽ được các lực thị trường ấn định mà không có sự can thiệp của Chính phủ. Cơ sở cơ bản được sử dụng làm căn cứ xác định tỷ giá hối đoái thả nổi l à quan hệ cân bằng cung cầu ngoại tệ tr ên thị trường ngoại hối.

Nó cũng chính l à lý lẽ căn bản của các nhà kinh tế tán thành sự phát triển kinh tế dựa v ào cơ chế cạnh tranh tự do. Chế độ tỷ giá này cho phép xác định một tỷ giá danh nghĩa gần với sức mua thực tế của đồng tiền các nước. Nó phản ánh tương đối xác thực những biến đổi kinh tế c ủa mỗi nước và sự thay đổi trong tương quan kinh tế giữa các nước với nhau. Chính sách tỷ giá này cũng là cơ sở để thực hiện mong muốn của những n ước có khả năng theo đuổi chính sách tài chính – tiền tệ độc lập, tách rời khỏi sự r àng buộc một cách chặt chẽ với đồng USD trong chế độ tỷ giá hối đoái Bretton Woods.

Nh ưng khi phản ánh được sự thay đổi trong sức mua thực tế của các đồng tiền, có khả năng thích ứng với các biến động lớn của nền kinh tế v à tạo khả năng thực thi chính sách tiền tệ chủ động của các chính phủ thì tỷ giá hối đoái thả nổi lại gây ra những biến động tỷ giá hết sức thất thường, làm cho sự lên giá – xuống giá của các đồng tiền không sao dự đoán đ ược (làm tăng tính rủi ro của tỷ giá hối đoái). Điều n ày làm tăng thêm những yếu tố gây mất ổn 5 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] định của các nền kinh tế, cản trở khả năng kiểm soát quá tr ình tăng trưởng và phát triển kinh tế của các chính phủ. Trong chế độ tỷ giá thả nổi tự do, chính phủ giữ thái độ thụ động, để cho thị trường quyết định giá trị đồng tiền n ước mình. Thực tế, ít có nước nào thả nổi tự do mà trái lại, Chính phủ thường can thiệp bằng những công cụ t ài chính – tiền tệ (lãi suất, dự trữ bắt buộc, nghiệp vụ thị tr ường mở), điều chỉnh dự trữ ngoại tệ, chính sách kinh tế, kể cả các giải pháp hành chính (mua ngoại tệ phải làm đơn xin mua ngoại tệ, chính sách kết hối ngoại tệ.

Vậy trên thực tế, không tồn tại một chế độ tỷ giá ho àn toàn thả nổi mà thường chỉ tồn tại chế độ tỷ giá hỗn hợp giữa “cố định” v à “thả nổi”. Chế độ tỷ giá hối đoái hỗn hợp giữa cố định v à thả nổi. Tỷ giá hỗn hợp giữa cố định v à thả nổi là tỷ giá thả nổi nhưng có sự can thiệp của Chính phủ để tác động đến tỷ giá hối đoái phục vụ chiến l ược chung của nước mình. Đây là một chế độ tỷ giá trung gian giữa tỷ giá cố định với tỷ giá thả nổi, trong đó tỷ giá hối đoái cần phải có khả năng phản ánh đ ược những biến động thường xuyên và đột ngột của các nhân tố ngắn hạn để duy tr ì được khả năng ổn định trong d ài hạn.

Một tỷ giá hối đoái như thế cần phải được điều chỉnh để duy trì ổn định xung quanh một vùng mục tiêu nhất định. Vùng mục tiêu này được xác định thay đổi ở những mức khác nhau, tùy thuộc vào điều kiện và trạng thái nền kinh tế trong những thời kỳ khác nhau. Việc áp dụng chế độ tỷ giá hỗn hợp hiện nay ở các n ước không chỉ khác nhau về mức độ của vùng mục tiêu mà còn khác nhau v ề sự lựa chọn các cực và cơ sở để xác định tỷ giá. Khi các nước sử dụng một hệ thống các công cụ để tác động v ào thị trường ngoại hối nhằm đạt được các mục tiêu về tỷ giá hối đoái, chính l à quá trình điều hành chính sách tỷ giá hối đoái của mỗi quốc gia trong giai đoạn hiện nay.

Tác động của tỷ giá hối đoái đến nền kinh tế. Tỷ giá hối đoái là một công cụ kinh tế vĩ mô chủ yếu để điều tiết cán cân th ương mại quốc tế theo mục tiêu đã định trước của một quốc gia. Việc thay đổi tỷ giá s ẽ ảnh hưởng đến các lĩnh vực, các doanh nghiệp có thu chi ngoại tệ, từ đó ảnh h ưởng đến 6 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] toàn bộ nền kinh tế. Tỷ giá hối đoái không chỉ có tác động đến giá cả h àng hóa trong nước, mà còn tác động rất lớn đến xuất nhập khẩu h àng hóa, cũng như đến xuất nhập khẩu tư bản (vốn).

Vì vậy, nó tác động đến toàn bộ nền kinh tế quốc dân. Tác động của tỷ giá hối đoái đối với cán cân th ương mại. Tỷ giá thường được coi là có ảnh hưởng quan trọng đến cán cân th ương mại một nước. Các tổ chức tài chính quốc tế như Ngân hàng thế giới (WB) và Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF) thường khuyến nghị phá giá đồng nội tệ khi các n ước gặp khó khăn về cán cân thanh toán quốc tế với lập luận cho rằng phá giá sẽ l àm tăng giá trong nước của hàng nhập khẩu và giảm giá ngoài nước của hàng xuất khẩu của nước đó.

Cả hai tác động này đều cải thiện sức cạnh tranh quốc tế của h àng trong nước. Các nguồn lực sẽ được thu hút vào các ngành sản xuất nội địa mà giờ đây có thể cạnh tranh có hiệu quả hơn so với hàng nhập khẩu, và nguồn lực cũng sẽ được thu hút vào các ngành xuất khẩu mà giờ đây có thể cạnh tranh có hiệu quả h ơn trên các thị trường quốc tế. Kết quả là xuất khẩu tăng lên và nhập khẩu giảm đi. Cả hai điều n ày làm cho cán cân thương mại của nước phá giá được cải thiện.

Tuy nhiên, phá giá cũng có một số tác động đến cán cân thương mại: + Sự chậm trễ trong phản ứng của ng ười tiêu dùng: Cần phải có thời gian để ng ười tiêu dùng ở cả nước phá giá và thế giới bên ngoài điều chỉnh hành vi mua hàng trước môi trường cạnh tranh đã thay đổi. + Sự chậm trễ trong phản ứng của nhà sản xuất: Ngay cả khi phá giá cải thiện đ ược khả năng cạnh tranh của h àng xuất khẩu, những nhà sản xuất trong nước cũng cần có thời gian để mở rộng sản xuất. H ơn nữa, các đơn đặt hàng thường được đặt trước và những hợp đồng như vậy không thể hủy bỏ trong ngắn hạn. + Sự cạnh tranh không hoàn hảo: Sự thâm nhập và gây được ảnh hưởng trên thị trường thế giới là một công việc khó khăn và mất nhiều thời gian.

Các nh à xuất khẩu nước ngoài có thể không chịu chia sẻ thị trường và có thể phản ứng trước sự suy giảm khả năng cạnh tranh của họ bằng 7 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] cách giảm giá hàng xuất khẩu sang nước phá giá. Tương tự, những ngành công nghiệp nước ngoài phải cạnh tranh với hàng nhập khẩu từ các nước phá giá, có thể phản ứng trước sự suy giảm khả năng cạnh tranh bằn g cách giảm giá cả trên thị trường trong nước, và do đó, hạn chế khối lượng nhập khẩu từ các nước phá giá. + Việc giảm giá đồng nội tệ có thể không cải thiện đ ược cán cân thương mại trong thời gian trước mắt: Cán cân thương mại = Giá trị xuất khẩu – Giá trị nhập khẩu Theo lý thuyết đường cong chữ J, thời gian sau khi giảm giá đồng nội tệ, cán cân thương mại giảm tới đáy của đường J, nhưng sau đó lại cải thiện và tăng cao hơn vị trí ban đầu của nó.1 : Lý thuyết đường cong chữ J Cán cân thương mại Tỷ giá hối đoái 1. Tác động của tỷ giá hối đoái đối với lạm phát.

Việc giảm giá đồng nội tệ sẽ l àm tăng giá các mặt hàng nhập khẩu tính bằng nội tệ. Các hộ gia đình trong nước phải trả hàng tiêu dùng nhập khẩu với mức giá tăng cùng với tỷ lệ phá giá.