BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HỒ CHÍ MINH ----------------------------------------- NGUYỄN TRƢƠNG QUỐC KHÁNH ĐỊNH LƢỢNG TẤM CHẮN THUẾ LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP. Hồ Chí Minh - Năm 2013 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HỒ CHÍ MINH ----------------------------------------- NGUYỄN TRƢƠNG QUỐC KHÁNH ĐỊNH LƢỢNG TẤM CHẮN THUẾ LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ Chuyên Ngành: Tài Chính - Ngân Hàng Mã số: 60340201 NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC PGS. NGUYỄN THỊ NGỌC TRANG TP. Hồ Chí Minh - Năm 2013 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận văn „„ĐỊNH LƢỢNG TẤM CHẮN THUẾ‟‟ là công trình nghiên cứu của chính tác giả, nội dung đƣợc đúc kết từ quá trình học tập và các kết quả nghiên cứu thực tiễn trong thời gian qua, số liệu sử dụng là trung thực và có nguồn gốc trích dẫn rõ ràng.
Luận văn đƣợc thực hiện dƣới sự hƣớng dẫn khoa học của PGS. Nguyễn Thị Ngọc Trang. Thành phố Hồ Chí Minh, tháng 11 năm 2013 Tác giả luận văn Nguyễn Trương Quốc Khánh TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com MỤC LỤC TRANG PHỤ BÌA LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU TÓM TẮT CHƢƠNG 1: GIỚI THIỆU .1 Giới thiệu bối cảnh nghiên cứu .2 Lý do chọn đề tài .3 Mục tiêu nghiên cứu của đề tài .4 Phạm vi nghiên cứu .5 Phƣơng pháp nghiên cứu.6 Điểm mới của đề tài nghiên cứu .7 Kết cấu của đề tài nghiên cứu. 3 CHƢƠNG 2: TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM .1 Các tranh luận về lý thuyết .2 Các nghiên cứu thực nghiệm.
5 CHƢƠNG 3: PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ MẪU NGHIÊN CỨU .1 Phƣơng pháp nghiên cứu. 19 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.1 Mô hình MM .2 Phƣơng pháp dự đoán.3 Phƣơng pháp đảo ngƣợc.4 Phƣơng trình hồi quy tuyến tính thực nghiệm .5 Phƣơng trình hồi quy phi tuyến tính thực nghiệm .2 Các biến của mô hình .3 Mẫu nghiên cứu. 30 CHƢƠNG 4: NỘI DUNG VÀ CÁC KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU .1 Sự phân bổ của các biến .2 Mối tƣơng quan giữa các biến.3 Kết quả thực nghiệm của các phƣơng trình tuyến tính .4 Kết quả của các phƣơng trình phi tuyến tính. 49 CHƢƠNG 5: KẾT LUẬN .2 Những hạn chế của luận văn .3 Những gợi ý và hƣớng nghiên cứu tiếp theo.
55 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT FF Frama & French MM Modigliani và Miller VL Giá trị thị trƣờng của công ty VU Giá trị thị trƣờng của các công ty sử dụng vốn vay T Lợi ích về thuế từ một đồng nợ D Giá trị thị trƣờng của nợ EBIT Thu nhập trƣớc lãi vay và thuế FOI Hoạt động thu nhập trong tƣơng lai NOA Tổng tài sản hoạt động thuần TA Tổng tài sản OL Công nợ của hoạt động doanh nghiệp không chịu chi phí lãi vay BL Giá trị Beta thị trƣờng BU Giá trị hiệu chỉnh đòn bẩy Beta thị trƣờng FOI/TA Hoạt động thu nhập trên tổng tài sản FOI Tổng hoạt động thu nhập D/TA Giá trị thị trƣờng của nợ trên tổng tài sản 1/TA Nghịch đảo tổng tài sản của các năm VL/TA Tổng giá trị thị trƣờng trên tổng tài sản FOI/TA Hoạt động thu nhập trên tổng tài sản Log(NOA) Logarit của tổng tài sản hoạt động thuần Log(OL) Logarit Công nợ các hoạt động không chịu chi phí lãi vay DIND Biến giả đại diện cho 10 ngành công nghiệp TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU Bảng 4.1: Sự phân bổ của các biến .2: Mối tƣơng quan giữa các biến trong mô hình .3: Tóm tắt thông tin thống kê từ hồi quy chéo giải thích giá trị của Công ty với một biến chặn .4: Tóm tắt thông tin thống kê từ hồi quy chéo giải thích giá trị của Công ty với một biến chặn chia cho tổng tài sản.5: Tóm tắt thông tin thống kê từ hồi quy chéo nghịch đảo phƣơng trình 8, không kiểm soát cho tỷ suất vốn hóa .6: Tóm tắt thông tin thống kê hồi quy chéo theo tỷ suất vốn hóa .7: Tóm tắt thông tin thống kê từ hồi quy chéo phi tuyến tính. 49 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com TÓM TẮT Các nghiên cứu thực nghiệm trên thế giới đã nghiên cứu nhiều về việc định lƣợng tấm chắn thuế có tác động nhƣ thế nào đến giá trị doanh nghiệp để giúp doanh nghiệp thực hiện các quyết định tài chính nhằm tối thiểu hóa chi phí sử dụng vốn, tối đa hóa lợi ích cổ đông cụ thể nhƣ nghiên cứu thực nghiệm: “Định lƣợng tấm chắm thuế của nợ” của Deen Kemsley và Doron Nissim (2002). Nội dung lý thuyết nhằm xem xét mối tƣơng quan của nợ với các giá trị hoạt động không chịu thuế của doanh nghiệp đồng thời ƣớc tính giá trị của tấm chắn thuế trên giá trị doanh nghiệp. Qua đó tác giả cũng mong muốn ứng dụng lý thuyết này để đi vào nghiên cứu thực nghiệm tại thị trƣờng Việt Nam.
Tác giả sử dụng mô hình hồi quy chéo trên dữ liệu bảng từ năm 2007 đến năm 2012 của 68 công ty tại Việt Nam đƣợc niêm yết trên sàn HOSE và HNX để ƣớc tính giá trị của lá chắn thuế của nợ. Công nhận nợ là tƣơng quan với giá trị của các hoạt động không sử dụng thuế. Giá trị ƣớc tính tấm chắn thuế của tác giả tƣơng đƣơng 38 phần trăm và chiếm 12 phần trăm trên giá trị doanh nghiệp. Các từ khóa: Tax Shield (tấm chắn thuế), the debt tax shield (tấm chắn thuế từ nợ), firm Value (giá trị doanh nghiệp).
TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com -1- CHƢƠNG 1: GIỚI THIỆU 1.1 Giới thiệu bối cảnh nghiên cứu Khủng hoảng tài chính toàn cầu cơ bản đã qua đi, nhƣng hậu quả để lại sẽ còn kéo dài trong nhiều năm và tác động đến hầu hết các Doanh nghiệp tại Việt Nam. Theo số liệu ghi nhận của Bộ Kế hoạch và Đầu tƣ thì mỗi tháng có hơn 4.600 doanh nghiệp làm thủ tục phá sản. Đây là cơ sở để các Doanh nghiệp bên cạnh việc tái cấu trúc toàn bộ hệ thống nhằm thích ứng với bối cảnh hậu khủng hoảng, phải đặc biệt chú trọng tới tái cấu trúc nguồn vốn một cách hợp lý nhằm tối ƣu hóa lợi nhuận và phòng ngừa rủi ro, theo đó lợi thế sử dụng vốn vay trong tái cấu trúc vốn là một ƣu tiên hàng đầu, lợi thế của việc sử dụng vốn vay là giảm đƣợc thuế thu nhập doanh nghiệp.2 Lý do chọn đề tài Một trong những nhân tố tác động đến hoạt động của doanh nghiệp Việt Nam hiện nay chính là nguồn vốn và cách thức sử dụng nguồn vốn, trong tình trạng khó khăn chung của thị trƣờng thì việc sử dụng và phân bổ hợp lý nguồn vốn là vấn đề hết sức quan trọng, quyết định sử dụng vốn chủ sở hữa hay vốn vay là câu hỏi thƣờng gặp trong tất cả các doanh nghiệp cổ phần hiện nay, theo đó lợi thế sử dụng vốn vay trong cấu trúc vốn là một ƣu tiên hàng đầu, lợi thế của việc sử dụng vốn vay là giảm đƣợc thuế thu nhập doanh nghiệp. Vốn vay đã tạo ra một “Lá chắn thuế” cho doanh nghiệp, nhờ đó tạo nên hiệu quả kinh doanh nói chung là cao hơn so với chỉ sử dụng vốn của chính doanh nghiệp.Việc nghiên cứu ảnh hƣởng của tấm chắn thuế tác động đến giá trị hoạt động của doanh nghiệp trên cơ sở định lƣợng đối với các doanh nghiệp Việt Nam hiện nay là vấn đề hết sức cần thiết nhằm cung cấp các bằng chứng thiết TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com -2- thực giúp các nhà quản lý doanh nghiệp có cơ sở để ra các quyết định sử dụng cơ cấu nguồn vốn của doanh nghiệp một cách hợp lý nhất.3 Mục tiêu nghiên cứu của đề tài Nghiên cứu mối tƣơng quan giữa các yếu tố hoạt động của doanh nghiệp đối với nợ và xem xét các ảnh hƣởng trên tác động nhƣ thế nào đến giá trị của doanh nghiệp Nghiên cứu tác động của tấm chắn thuế của nợ tác động đến giá trị của doanh nghiệp.
Xem xét tác động của biểu thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp theo luật định ảnh hƣởng đến giá trị tấm chắn thuế từ nợ.4 Phạm vi nghiên cứu Các doanh nghiệp đang hoạt động trên thị trƣờng chứng khoán Việt Nam.5 Phƣơng pháp nghiên cứu Phƣơng pháp nghiên cứu đƣợc sử dụng trong đề tài là sử dụng hồi quy chéo để ƣớc tính các phƣơng trình tuyến tính và phi tuyến tính. Trên cơ sở số liệu nghiên cứu thực tế báo cáo tài chính của các doanh nghiệp trên thị trƣờng chứng khoán Việt Nam, tham khảo các văn bản pháp luật để đƣa ra hƣớng giải quyết cho đề tài.6 Điểm mới của đề tài nghiên cứu Tác giả sử dụng hồi quy đảo để đƣa các thông tin thị trƣờng vào phƣơng trình hồi quy để kiểm soát các yếu tố trong rủi ro và tăng trƣởng kỳ vọng của công ty nhằm ƣớc lƣợng chính xác hơn giá trị tấm chắn thuế của nợ. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.7 Kết cấu của đề tài nghiên cứu Chƣơng 1: Giới thiệu Chƣơng 2: Tổng quan các nghiên cứu thực nghiệm Chƣơng 3: Phƣơng pháp nghiên cứu Chƣơng 4: Nội dung, kết quả của nghiên cứu Chƣơng 5: Kết luận của luận văn và gợi ý hƣớng nghiên cứu xa hơn TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com -4- CHƢƠNG 2: TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM 2.1 Các tranh luận về lý thuyết Tấm chắn thuế từ nợ đã tạo ra các cuộc tranh luận liên quan đến định giá công ty và chi phí vốn qua nhiều thập niên qua. Trong năm 1963, Modigliani và Miller (gọi tắt là MM) đầu tiên đƣa ra giả thuyết rằng những lợi ích thuế làm tăng giá trị công ty nợ và giảm chi phí sử dụng vốn vay.
Năm 1977, Miller phản đối việc các công ty vƣợt qua các lợi ích về thuế của nợ thông qua lãi suất cao để bù đắp cho những bất lợi thuế cá nhân của nợ. Miller chỉ ra rằng giá trị của công ty có thể đƣợc tăng lên bằng cách sử dụng các khoản thanh toán lãi suất từ các khoản nợ của công ty, các khoản này có thể đƣợc trừ vào thu nhập chịu thuế của công ty, tuy nhiên, các cổ đông phải gánh chịu ngày càng tăng những rủi ro phá sản do sự gia tăng các chi phí trực tiếp, gián tiếp và rơi vào trạng thái mâu thuẫn lợi ích với nhà quản lý. Quan điểm truyền thống đã luôn luôn duy trì kết luận rằng cân đối các chi phí phá sản đối với các lợi ích thuế của nguồn vốn vay sẽ đƣa đến một cơ cấu vốn tối ƣu.