Đánh Giá Và Dự Báo Tác Động Của Chi Ngân Sách Nhà Nước Đến GDP Tỉnh Tiền Giang (2008)

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu đánh giá và dự báo tác động của chi ngân sách nhà nước đến gdp của tỉnh tiền giang, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp hoàn thiện

• Tác giả: Nguyễn Quốc Sơn
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Ngọc Hùng
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế Tp.HCM
• Chuyên ngành: Kinh tế tài chính – Ngân hàng
• Đề tài: Đánh Giá Và Dự Báo Tác Động Của Chi Ngân Sách Nhà Nước Đến Gdp Của Tỉnh Tiền Giang
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2008
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• CÁC TỪ VIẾT TẮT
• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ VÀ CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC
• 1.1. Lý thuyết cơ bản về Tăng trưởng kinh tế
• 1.1.1. Các khái niệm
• 1.1.2. Lý thuyết Tăng trưởng kinh tế qua các giai đoạn
• 1.1.3. Tăng trưởng kinh tế theo quan điểm của Đảng và Nhà nước ta
• 1.2. Chi Ngân sách nhà nước
• 1.2.1. Khái niệm Chi ngân sách nhà nước
• 1.2.2. Đặc điểm, vai trò và mối liên hệ giữa Chi ngân sách nhà nước và phát triển kinh tế
• 1.2.3. Nội dung về nhiệm vụ chi của Ngân sách địa phương theo Luật Ngân sách hiện hành
• 1.3. Kinh nghiệm chi ngân sách nhà nước của Trung Quốc
• 1.4. Kết luận Chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC VÀ TÁC ĐỘNG CỦA CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC ĐẾN GDP CỦA TỈNH TIỀN GIANG
• 2.1. Vị trí địa lý kinh tế - chính trị và các đặc điểm về tài nguyên tự nhiên, dân số, phân bố dân cư và nguồn lao động của tỉnh Tiền Giang
• 2.1.1. Vị trí địa lý kinh tế - chính trị
• 2.1.2. Các đặc điểm về tài nguyên tự nhiên
• 2.1.3. Đặc điểm dân số, phân bố dân cư và nguồn lao động
• 2.2. Thực trạng chi ngân sách nhà nước và tăng trưởng kinh tế của tỉnh Tiền Giang từ năm 1996 đến năm 2007
• 2.2.1. Thực trạng chi ngân sách nhà nước của tỉnh Tiền Giang từ năm 1996 đến năm 2007
• 2.2.2. Tình hình tăng trưởng kinh tế của tỉnh Tiền Giang từ năm 1996 đến năm 2007
• 2.2.3. Tình hình phát triển xã hội của tỉnh Tiền Giang từ năm 1996 đến năm 2007
• 2.3. Đánh giá mức độ tác động của Chi ngân sách nhà nước đến GDP của tỉnh Tiền Giang từ năm 1996 đến năm 2007
• 2.3.1. Phương pháp đánh giá
• 2.3.2. Đánh giá mức độ tác động của Chi NSNN đến GDP của tỉnh Tiền Giang từ năm 1996 đến năm 2007
• 2.4. Kết luận Chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: DỰ BÁO MỨC ĐỘ TÁC ĐỘNG CỦA CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC ĐẾN GDP CỦA TỈNH
• 3.1. Kế hoạch tăng trưởng GDP và một số chỉ tiêu kinh tế, xã hội, môi trường theo QHTT phát triển kinh tế xã hội của tỉnh Tiền Giang đến năm 2020
• 3.1.1. Kế hoạch tăng trưởng GDP và một số chỉ tiêu kinh tế đến năm 2020
• 3.1.2. Kế hoạch một số chỉ tiêu xã hội đến năm 2020
• 3.1.3. Kế hoạch một số chỉ tiêu về môi trường đến năm 2020
• 3.2. Dự báo mức độ tác động của Chi NSNN đến GDP của tỉnh Tiền Giang từ năm 2008 đến năm 2020 theo QHTT phát triển kinh tế xã hội của tỉnh Tiền Giang đến 2020
• 3.2.1. Dự báo mức độ tác động của Chi Đầu tư phát triển đến GDP theo giá so sánh
• 3.2.2. Dự báo mức độ tác động của Chi Đầu tư phát triển đến GDP theo giá hiện hành
• 3.2.3. Dự báo mức độ tác động của Chi Thường xuyên đến GDP theo giá so sánh
• 3.2.4. Dự báo mức độ tác động của Chi Thường xuyên đến GDP theo giá hiện hành
• 3.3. Kết luận Chương 3
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC BIỂU

Tóm tắt

I. Toàn cảnh mối quan hệ chi ngân sách và tăng trưởng GDP Tiền Giang

Nghiên cứu về tác động của chi ngân sách nhà nước đến GDP của tỉnh Tiền Giang là một chủ đề có ý nghĩa lý luận và thực tiễn sâu sắc. Về mặt lý thuyết, chi ngân sách nhà nước, một công cụ cốt lõi của chính sách tài khóa, đóng vai trò điều tiết vĩ mô nền kinh tế. Các lý thuyết tăng trưởng kinh tế từ cổ điển đến hiện đại đều thừa nhận vai trò của các yếu tố như vốn, lao động, công nghệ và tài nguyên. Trong đó, chi tiêu công của chính phủ là một nhân tố quan trọng tác động trực tiếp và gián tiếp đến các yếu tố này. Cụ thể, chi đầu tư phát triển trực tiếp làm tăng vốn tư bản xã hội thông qua xây dựng cơ sở hạ tầng. Chi thường xuyên lại ảnh hưởng đến chất lượng nguồn nhân lực (giáo dục, y tế), thúc đẩy nghiên cứu khoa học và duy trì hoạt động của bộ máy nhà nước, tạo môi trường ổn định cho sản xuất kinh doanh. Luận văn của tác giả Nguyễn Quốc Sơn (2008) đã hệ thống hóa các cơ sở lý luận về chi ngân sách, làm rõ mối liên hệ giữa các khoản chi với các nhân tố tăng trưởng. Nghiên cứu này không chỉ dừng lại ở lý thuyết mà còn đi sâu vào thực tiễn, phân tích bối cảnh cụ thể của một ngân sách địa phương như Tiền Giang. Việc hiểu rõ mối quan hệ chi ngân sách và tăng trưởng kinh tế giúp các nhà hoạch định chính sách có cơ sở khoa học để đưa ra quyết định phân bổ ngân sách hiệu quả, hướng tới mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội bền vững cho tỉnh.

1.1. Khái niệm và vai trò của chi tiêu công trong kinh tế vĩ mô

Chi tiêu công, hay chi ngân sách nhà nước, là toàn bộ các khoản chi của chính phủ nhằm thực hiện chức năng quản lý và điều tiết kinh tế - xã hội. Về bản chất, đây là quá trình phân phối và sử dụng quỹ tiền tệ tập trung của quốc gia. Vai trò của tác động của chi tiêu công thể hiện ở nhiều khía cạnh. Thứ nhất, nó là nguồn lực tài chính duy trì hoạt động của bộ máy nhà nước. Thứ hai, chi tiêu công, đặc biệt là đầu tư công, có tác dụng kích cầu, tạo ra hiệu ứng lan tỏa, thúc đẩy đầu tư tư nhân và tạo việc làm. Thứ ba, thông qua các khoản chi cho an sinh xã hội, giáo dục, y tế, chính phủ tái phân phối thu nhập, đảm bảo công bằng và phát triển con người. Các lý thuyết kinh tế như của Keynes đã nhấn mạnh vai trò của chính sách tài khóa mở rộng (tăng chi tiêu công) để khắc phục suy thoái kinh tế. Do đó, việc nghiên cứu chi tiêu công là nền tảng để hiểu cách chính phủ can thiệp vào nền kinh tế.

1.2. Các nhân tố lý thuyết quyết định tăng trưởng kinh tế địa phương

Tăng trưởng kinh tế của một địa phương được đo lường bằng Tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP). Theo các lý thuyết kinh tế, tăng trưởng này phụ thuộc vào bốn nhân tố chính: nguồn nhân lực (lao động), tài nguyên thiên nhiên, vốn (tư bản) và công nghệ. Chi ngân sách nhà nước tác động đến tất cả các nhân tố này. Chi đầu tư phát triển trực tiếp bổ sung vào nguồn vốn vật chất, cải thiện kết cấu hạ tầng. Chi thường xuyên cho giáo dục và y tế giúp nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Chi cho khoa học công nghệ thúc đẩy đổi mới sáng tạo. Chi cho quản lý tài nguyên và bảo vệ môi trường đảm bảo sự phát triển bền vững. Luận văn đã chỉ rõ, mỗi quyết định chi tiêu của ngân sách địa phương đều mang hàm ý chính sách quan trọng, có thể thúc đẩy hoặc kìm hãm một trong các nhân tố tăng trưởng, từ đó ảnh hưởng đến tốc độ phát triển chung của tỉnh.

II. Thực trạng kinh tế và thách thức chi tiêu công tại Tiền Giang

Tỉnh Tiền Giang, dù sở hữu nhiều lợi thế về vị trí địa lý và tài nguyên, nhưng trong giai đoạn trước 2008, vẫn đối mặt với nhiều thách thức trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Luận văn chỉ ra rằng mặt bằng phát triển kinh tế của tỉnh còn ở mức thấp so với các tỉnh khác trong khu vực Đồng bằng sông Cửu Long. Đây chính là bối cảnh đặt ra yêu cầu cấp thiết phải đánh giá lại hiệu quả chi ngân sách nhà nước. Giai đoạn 1996-2007 chứng kiến sự nỗ lực của tỉnh trong việc điều hành kinh tế, với tốc độ tăng trưởng GRDP tỉnh Tiền Giang trung bình đạt 9,12%/năm. Tuy nhiên, cơ cấu kinh tế chuyển dịch còn chậm, nông nghiệp vẫn chiếm tỷ trọng lớn (trên 45% vào năm 2007). Điều này cho thấy các chính sách, trong đó có chính sách tài khóa, cần được xem xét kỹ lưỡng hơn. Thách thức lớn nhất là làm thế nào để phân bổ ngân sách một cách hợp lý giữa chi đầu tư phát triển và chi thường xuyên, giữa các ngành kinh tế, nhằm tạo ra cú hích mạnh mẽ nhất cho phát triển kinh tế - xã hội Tiền Giang. Việc phân tích thực trạng chi ngân sách và tăng trưởng kinh tế trong giai đoạn này là bước đi quan trọng để tìm ra những điểm nghẽn và cơ hội, từ đó đề xuất các giải pháp phù hợp cho tương lai.

2.1. Phân tích thực trạng GRDP tỉnh Tiền Giang giai đoạn 1996 2007

Trong giai đoạn 1996-2007, kinh tế tỉnh Tiền Giang có sự tăng trưởng liên tục nhưng chất lượng chưa cao. Tổng sản phẩm trên địa bàn (GDP theo giá so sánh 1994) tăng trưởng bình quân 9,12%/năm. Mặc dù tốc độ này cao hơn mức trung bình cả nước, cơ cấu kinh tế vẫn còn nhiều hạn chế. Tỷ trọng nông nghiệp giảm từ 64,21% (1995) xuống 45,09% (2007), trong khi công nghiệp-xây dựng tăng từ 12,80% lên 24,92%. Sự chuyển dịch này là tích cực nhưng chưa đủ mạnh để tạo ra đột phá. Vốn đầu tư toàn xã hội tăng nhanh, đạt 33,17% GDP, nhưng chủ yếu vẫn là vốn trong nước. Điều này cho thấy tiềm năng tăng trưởng kinh tế của tỉnh chưa được khai thác triệt để, và vai trò của các chính sách điều hành, bao gồm chi ngân sách, là cực kỳ quan trọng.

2.2. Thách thức trong việc nâng cao hiệu quả chi ngân sách địa phương

Quá trình chi ngân sách tại Tiền Giang giai đoạn này đối mặt nhiều thách thức. Tổng chi ngân sách địa phương tăng bình quân 16,56%/năm (giai đoạn 2001-2007), nhưng hiệu quả chi ngân sách nhà nước vẫn là một câu hỏi lớn. Một trong những thách thức là cân đối giữa chi đầu tư phát triển (chiếm khoảng 35% tổng chi) và chi thường xuyên (chiếm tỷ trọng lớn). Việc đầu tư dàn trải, thiếu trọng tâm có thể làm giảm tác động lan tỏa của đầu tư công. Bên cạnh đó, các khoản chi sự nghiệp kinh tế, văn hóa, xã hội tuy cần thiết cho phát triển bền vững nhưng khó đo lường hiệu quả tức thời đối với tăng trưởng GDP. Việc xác định cơ cấu chi tối ưu để vừa thúc đẩy kinh tế trước mắt, vừa đảm bảo các mục tiêu xã hội lâu dài là bài toán khó đối với công tác điều hành ngân sách địa phương.

III. Phương pháp đánh giá tác động chi ngân sách nhà nước lên GDP

Để lượng hóa tác động của chi ngân sách nhà nước đến GDP của tỉnh Tiền Giang, luận văn đã áp dụng các phương pháp nghiên cứu định lượng hiện đại. Cách tiếp cận này vượt qua những nhận định định tính chung chung, cung cấp bằng chứng khoa học cụ thể cho các nhà quản lý. Cốt lõi của phương pháp là sử dụng phân tích kinh tế lượng, một công cụ mạnh mẽ để xác định mối quan hệ nhân quả giữa các biến số kinh tế. Dữ liệu được sử dụng là dữ liệu chuỗi thời gian, thu thập trong khoảng từ năm 1995 đến 2007, phản ánh sự biến động của GDP và các thành phần chi ngân sách qua từng năm. Việc xử lý số liệu được thực hiện bằng phần mềm chuyên dụng Eview 4, đảm bảo tính chính xác và khách quan. Phương pháp này cho phép không chỉ xác định xem chi ngân sách có tác động đến GDP hay không, mà còn đo lường được mức độ tác động của từng loại chi, chẳng hạn như chi đầu tư phát triển và chi thường xuyên. Kết quả từ nghiên cứu thực nghiệm này là nguồn thông tin quý giá, giúp việc điều hành kinh tế vĩ mô của tỉnh Tiền Giang trở nên khoa học và hiệu quả hơn.

3.1. Ứng dụng phân tích kinh tế lượng và dữ liệu chuỗi thời gian

Phương pháp chủ đạo của nghiên cứu là phân tích kinh tế lượng. Cách tiếp cận này sử dụng các mô hình thống kê để kiểm định các giả thuyết kinh tế dựa trên dữ liệu thực tế. Luận văn đã sử dụng dữ liệu chuỗi thời gian của tỉnh Tiền Giang trong giai đoạn 1995-2007. Các chuỗi dữ liệu này bao gồm Tổng sản phẩm trên địa bàn (GDP), tổng chi ngân sách, chi đầu tư phát triển và chi thường xuyên. Việc phân tích chuỗi thời gian giúp nhận diện các xu hướng, tính chu kỳ và mối tương quan theo thời gian giữa các biến số, tạo cơ sở vững chắc cho việc xây dựng mô hình.

3.2. Xây dựng mô hình hồi quy để đo lường mức độ tác động

Để định lượng tác động, luận văn đã xây dựng mô hình hồi quy. Mô hình này biểu diễn GDP (biến phụ thuộc) như một hàm số của các loại chi ngân sách (biến độc lập). Cụ thể, các mô hình riêng biệt được xây dựng để đánh giá tác động của tổng chi, chi đầu tư phát triển, và chi thường xuyên lên GDP. Các hệ số hồi quy ước lượng được từ mô hình sẽ cho biết khi một loại chi ngân sách thay đổi một đơn vị thì GDP sẽ thay đổi bao nhiêu, trong điều kiện các yếu tố khác không đổi. Mặc dù luận văn không đề cập rõ đến mô hình VAR (Vector Autoregression), việc sử dụng mô hình hồi quy với dữ liệu chuỗi thời gian là một bước đi phù hợp và nền tảng trong các phân tích kinh tế lượng tương tự.

IV. Kết quả đánh giá tác động chi ngân sách đến GRDP Tiền Giang

Kết quả từ nghiên cứu thực nghiệm đã cung cấp những bằng chứng rõ ràng về tác động của chi ngân sách nhà nước đến GDP của tỉnh Tiền Giang trong giai đoạn 1996-2007. Phân tích cho thấy cả chi đầu tư phát triển và chi thường xuyên đều có tác động tích cực đến tăng trưởng kinh tế, nhưng mức độ và cơ chế ảnh hưởng có sự khác biệt. Chi đầu tư phát triển, với vai trò tạo lập cơ sở hạ tầng, đã có tác động mạnh mẽ và trực tiếp, là động lực chính cho việc mở rộng năng lực sản xuất của nền kinh tế. Mỗi đồng vốn đầu tư từ ngân sách đã tạo ra một giá trị gia tăng lớn hơn cho GRDP tỉnh Tiền Giang. Trong khi đó, chi thường xuyên, bao gồm chi cho giáo dục, y tế, quản lý hành chính, có tác động gián tiếp và dài hạn hơn. Các khoản chi này giúp cải thiện chất lượng nguồn nhân lực và môi trường kinh doanh, là nền tảng cho sự phát triển bền vững. Đánh giá này khẳng định vai trò không thể thiếu của chính sách tài khóa trong việc thúc đẩy kinh tế địa phương. Tuy nhiên, kết quả cũng gợi ý rằng việc tối ưu hóa cơ cấu chi, tức là phân bổ ngân sách một cách thông minh hơn giữa các khoản mục, có thể nâng cao đáng kể hiệu quả chi ngân sách nhà nước.

4.1. Phân tích ảnh hưởng của chi đầu tư phát triển đến kinh tế

Kết quả định lượng cho thấy chi đầu tư phát triển có mối tương quan dương và ý nghĩa thống kê với tăng trưởng GDP. Giai đoạn 1996-2007, tổng chi đầu tư phát triển đạt 5.062 tỷ đồng, tăng bình quân 29,67%/năm. Các khoản đầu tư này tập trung vào kết cấu hạ tầng như đường sá, cầu cống, thủy lợi, trường học, bệnh viện. Đây là những đầu tư công mang tính nền tảng, không chỉ trực tiếp tạo ra giá trị gia tăng trong ngành xây dựng mà còn thu hút vốn đầu tư tư nhân, giảm chi phí logistics và nâng cao năng lực cạnh tranh của tỉnh. Phân tích của luận văn đã chứng minh đây là khoản chi có hiệu suất cao, là đòn bẩy quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội Tiền Giang.

4.2. Đánh giá vai trò của chi thường xuyên trong tăng trưởng

Chi thường xuyên cũng cho thấy tác động tích cực đến GDP, dù có độ trễ và khó định lượng hơn. Giai đoạn 1996-2007, tổng chi hành chính sự nghiệp là 7.281 tỷ đồng. Các khoản chi cho giáo dục giúp nâng cao dân trí và chất lượng lao động. Chi cho y tế cải thiện sức khỏe người dân, tăng năng suất lao động. Chi cho quản lý hành chính đảm bảo môi trường chính trị - xã hội ổn định, một điều kiện tiên quyết cho hoạt động kinh doanh. Mặc dù không tạo ra tác động tức thời như chi đầu tư, nhưng chi thường xuyên là yếu tố không thể thiếu để duy trì và nâng cao chất lượng tăng trưởng, hướng tới sự phát triển bền vững.

V. Hướng dẫn dự báo tác động chi ngân sách đến GDP đến năm 2020

Trên cơ sở các mô hình đã xây dựng và kết quả đánh giá thực trạng, luận văn tiến hành dự báo tác động của chi ngân sách nhà nước đến GDP của tỉnh Tiền Giang cho giai đoạn 2008-2020. Việc dự báo này dựa trên Quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế xã hội của tỉnh đến năm 2020, cung cấp một kịch bản tham khảo quan trọng cho các nhà hoạch định chính sách. Các dự báo được thực hiện riêng cho tác động của chi đầu tư phát triển và chi thường xuyên lên GDP, cả theo giá hiện hành và giá so sánh. Kết quả dự báo cho thấy, để đạt được mục tiêu tăng trưởng GDP theo quy hoạch, Tiền Giang cần duy trì và tăng cường quy mô chi ngân sách, đồng thời phải cải thiện hiệu quả chi ngân sách nhà nước. Các con số dự báo không chỉ là những mục tiêu cần hướng tới mà còn là cơ sở để điều chỉnh chính sách tài khóa một cách linh hoạt. Từ đó, luận văn đưa ra những hàm ý chính sách cụ thể, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tái cơ cấu chi tiêu, ưu tiên các dự án đầu tư công có sức lan tỏa lớn và nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng các khoản chi thường xuyên.

5.1. Kịch bản dự báo tăng trưởng kinh tế xã hội Tiền Giang

Luận văn đã xây dựng các kịch bản dự báo chi tiết. Ví dụ, dự báo mức độ tác động của chi đầu tư phát triển đến GDP theo giá so sánh và giá hiện hành, cũng như tác động của chi thường xuyên. Các kịch bản này được liên kết chặt chẽ với các chỉ tiêu kinh tế, xã hội và môi trường trong quy hoạch tổng thể của tỉnh. Việc lượng hóa này giúp các nhà quản lý hình dung rõ hơn về nguồn lực ngân sách cần thiết để đạt được các mục tiêu đề ra, từ đó có kế hoạch huy động và phân bổ ngân sách phù hợp cho từng giai đoạn.

5.2. Hàm ý chính sách nhằm nâng cao hiệu quả chi ngân sách nhà nước

Từ kết quả phân tích và dự báo, một số hàm ý chính sách quan trọng được rút ra. Thứ nhất, cần tiếp tục ưu tiên chi đầu tư phát triển cho các công trình hạ tầng trọng điểm, có tính kết nối vùng. Thứ hai, cần rà soát, cơ cấu lại chi thường xuyên theo hướng tinh gọn, hiệu quả, tăng chi cho các lĩnh vực tạo ra giá trị lâu dài như giáo dục, khoa học công nghệ. Thứ ba, cần tăng cường công tác kiểm tra, giám sát để chống lãng phí, tham nhũng trong chi tiêu công. Những khuyến nghị này là cơ sở để tỉnh Tiền Giang hoàn thiện cơ chế quản lý ngân sách địa phương, đảm bảo mỗi đồng chi ra đều mang lại lợi ích tối đa cho sự phát triển kinh tế - xã hội.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Tiền Giang sở hữu vị trí địa kinh tế - chính trị đặc biệt quan trọng khi vừa thuộc khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, vừa nằm trong vùng Kinh tế trọng điểm phía Nam với diện tích tự nhiên 2.481,77 km2 và quy mô dân số đạt 1,734 triệu người vào năm 2007. Mặc dù trải dài hơn 120 km bờ Bắc sông Tiền và là cửa ngõ giao thương thủy bộ huyết mạch nối Thành phố Hồ Chí Minh với miền Tây Nam Bộ, mặt bằng phát triển kinh tế của địa phương trong thời gian dài vẫn chưa tương xứng với tiềm năng sẵn có. Thực trạng này đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc nâng cao hiệu lực điều hành kinh tế vĩ mô, đặc biệt là tối ưu hóa chính sách tài khóa địa phương nhằm thúc đẩy tăng trưởng nhanh và bền vững.

Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Kinh tế tài chính – Ngân hàng của tác giả Nguyễn Quốc Sơn tập trung giải quyết bài toán cốt lõi: Đánh giá thực trạng và lượng hóa mức độ tác động của các cấu phần chi ngân sách nhà nước đến tổng sản phẩm nội địa của tỉnh Tiền Giang. Mục tiêu cụ thể là phân tích hiệu quả phân bổ của chi đầu tư phát triển và chi thường xuyên trong giai đoạn 1995 - 2007, đồng thời xây dựng các kịch bản dự báo tác động đến năm 2020 bám sát Quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

Ý nghĩa thực tiễn của công trình nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp luận cứ khoa học định lượng giúp các cấp chính quyền hoàn thiện công tác quản lý tài chính công. Kết quả nghiên cứu là công cụ hỗ trợ trực tiếp để địa phương duy trì tốc độ tăng trưởng GDP bình quân trên 9,12%/năm, tạo tiền đề chuyển dịch cơ cấu ngành theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa và nâng cao năng lực cạnh tranh khu vực.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên nền tảng lý thuyết tăng trưởng kinh tế cổ điển, tân cổ điển và kinh tế học hiện đại. Lý thuyết trường phái Keynes khẳng định chi tiêu chính phủ là biến số trọng yếu cấu thành tổng cầu thông qua phương trình mở rộng, trong đó mỗi sự gia tăng của chi tiêu công sẽ tạo ra hiệu ứng số nhân lan tỏa đến sản lượng quốc gia. Mô hình Harrod - Domar chỉ rõ mối quan hệ tỷ lệ thuận giữa tốc độ tăng trưởng kinh tế với tỷ lệ tiết kiệm đầu tư và tỷ lệ nghịch với hệ số gia tăng vốn - đầu ra ICOR. Đồng thời, hàm sản xuất Robert Solow phân tách nguồn gốc tăng trưởng thành các yếu tố ngoại sinh gồm vốn tư bản, lực lượng lao động, tài nguyên và tiến bộ kỹ thuật.

Khung phân tích của đề tài vận dụng hệ thống khái niệm chuẩn mực theo Luật Ngân sách Nhà nước và Thông tư số 59/2003/TT-BTC của Bộ Tài chính. Các khái niệm cốt lõi bao gồm: Chi đầu tư phát triển (vốn xây dựng cơ sở hạ tầng, hỗ trợ doanh nghiệp); Chi thường xuyên (chi sự nghiệp kinh tế, giáo dục, y tế, quản lý nhà nước); Tổng sản phẩm nội địa (GDP) theo giá hiện hành và giá so sánh 1994; Phát triển bền vững kết hợp hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế, công bằng xã hội và bảo vệ môi trường. Bên cạnh đó, luận văn tổng kết bài học kinh nghiệm tài khóa từ Trung Quốc trong việc duy trì mức thâm hụt ngân sách an toàn dao động quanh 0,9% GDP và tái cơ cấu chi tiêu công theo hướng cắt giảm đầu tư sản xuất thuần túy để ưu tiên cho y tế, giáo dục và phúc lợi xã hội.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu khai thác nguồn dữ liệu thứ cấp chuỗi thời gian chính thức trong giai đoạn 1995 - 2007 (13 năm quan sát liên tục) do Cục Thống kê, Sở Tài chính và Sở Kế hoạch & Đầu tư tỉnh Tiền Giang cung cấp. Phương pháp chọn mẫu áp dụng là thu thập toàn bộ dữ liệu vĩ mô của tỉnh nhằm đảm bảo tính bao quát, liên tục và chuẩn xác của các chỉ tiêu kinh tế - tài chính địa phương.

Về phương pháp phân tích, tác giả sử dụng mô hình hồi quy đa biến bằng phương pháp bình phương bé nhất (OLS) với sự trợ giúp của phần mềm kinh tế lượng EViews 4. Mô hình lượng hóa độ co giãn và mức độ tác động biên của hai biến độc lập gồm chi đầu tư phát triển và chi thường xuyên đối với biến phụ thuộc là GDP theo cả giá so sánh 1994 và giá hiện hành. Lý do lựa chọn mô hình hồi quy kinh tế lượng là nhằm khắc phục triệt để các đánh giá định tính chủ quan, cho phép đo lường chính xác tác động thực tế của từng đồng ngân sách chi ra, từ đó thiết lập các hàm dự báo chuỗi thời gian đáng tin cậy phục vụ quy hoạch phát triển đến năm 2020.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, quy mô chi ngân sách địa phương ghi nhận sự tăng trưởng vượt bậc từ 413,7 tỷ đồng năm 1996 lên 838 tỷ đồng năm 2000 và đạt tổng mức 14.469 tỷ đồng trong cả giai đoạn 1996 - 2007. Tốc độ tăng chi bình quân giai đoạn 1996 - 2000 đạt 20,85%/năm và giai đoạn 2001 - 2007 đạt 16,56%/năm. Tổng chi ngân sách địa phương bằng 114,4% so với tổng thu ngân sách trên địa bàn, phản ánh vai trò trợ lực quan trọng từ nguồn bổ sung có mục tiêu của ngân sách trung ương.

Thứ hai, chi đầu tư phát triển tăng trưởng bình quân 29,67%/năm, đạt tổng quy mô 5.062 tỷ đồng trong 12 năm và chiếm tỷ trọng 35% tổng chi ngân sách giai đoạn 2001 - 2007. Nguồn lực này đóng vai trò quyết định thúc đẩy tốc độ tăng trưởng GDP bình quân của tỉnh đạt 9,12%/năm giai đoạn 1996 - 2007 (riêng giai đoạn 2001 - 2007 đạt 9,86%/năm, cao hơn mức tăng 7,5%/năm của cả nước), nâng quy mô GDP giá so sánh từ 3.599 tỷ đồng năm 1995 lên 10.887 tỷ đồng năm 2007.

Thứ ba, chi thường xuyên giữ tỷ trọng áp đảo với tổng giá trị 7.281 tỷ đồng trong giai đoạn 1996 - 2007, chiếm bình quân 50,32% tổng chi ngân sách địa phương và tăng trưởng 17,22%/năm. Khoản chi này tác động mạnh mẽ đến các chỉ tiêu an sinh xã hội: tỷ lệ trạm y tế có bác sĩ tăng từ 12,26% năm 1995 lên 100% từ năm 2005; tỷ lệ trẻ em dưới 5 tuổi suy dinh dưỡng giảm từ 38,77% xuống 19,5% năm 2007; tỷ lệ hộ nghèo theo chuẩn mới giảm từ 20,29% năm 2005 xuống 10,9% năm 2007.

Thứ tư, cơ cấu kinh tế chuyển dịch tích cực phù hợp định hướng công nghiệp hóa: tỷ trọng công nghiệp - xây dựng tăng từ 12,80% năm 1995 lên 24,92% năm 2007; khu vực dịch vụ tăng từ 22,99% lên 30,00%; khu vực nông - lâm - thủy sản giảm tương ứng từ 64,21% xuống 45,09%.

Thảo luận kết quả

Kết quả ước lượng mô hình cho thấy chi đầu tư phát triển có tác động kích thích tăng trưởng GDP mạnh mẽ hơn so với chi thường xuyên. Khoản chi đầu tư công đóng vai trò vốn mồi chiến lược, tạo nền tảng hạ tầng giao thông, thủy lợi ngọt hóa Gò Công và khai thác Đồng Tháp Mười, qua đó thu hút tổng vốn đầu tư toàn xã hội đạt 37.076 tỷ đồng (chiếm 33,17% GDP giai đoạn 1996 - 2007).

Trong thực tế nghiên cứu kinh tế lượng, các phát hiện này có thể được biểu diễn trực quan thông qua biểu đồ kết hợp (Combo Chart) gồm các cột thể hiện quy mô chi đầu tư, chi thường xuyên và đường xu hướng tăng trưởng GDP qua 13 năm. Đồng thời, bảng ma trận hệ số hồi quy EViews phản ánh rõ nét độ trễ tác động của vốn đầu tư công đến năng lực sản xuất của địa phương.

Tuy nhiên, cơ cấu chi ngân sách của tỉnh vẫn bộc lộ hạn chế khi chi thường xuyên chiếm tỷ trọng quá cao (trên 50%), trong đó chi hành chính sự nghiệp chiếm đến 91,41% chi thường xuyên. Tỷ lệ lao động qua đào tạo mới đạt 27% vào năm 2007, khoảng cách thu nhập giữa nhóm cao nhất và thấp nhất gia tăng từ 5,6 lần năm 2002 lên 6,1 lần năm 2007, cho thấy hiệu quả phân bổ nguồn lực xã hội cần tiếp tục được tối ưu hóa.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, tái cơ cấu tỷ trọng phân bổ ngân sách theo hướng ưu tiên chi đầu tư phát triển. Ủy ban nhân dân tỉnh Tiền Giang và Sở Tài chính cần nâng tỷ trọng chi đầu tư phát triển lên mức trên 40% tổng chi ngân sách trong giai đoạn 2008 - 2015. Tập trung 100% nguồn vốn vào các công trình hạ tầng kỹ thuật trọng điểm như giao thông liên vùng kết nối 4 tuyến quốc lộ chính (Quốc lộ 1, 30, 50, 60), nâng cấp hệ thống logistics cảng cá Mỹ Tho và hạ tầng các khu công nghiệp vệ tinh nhằm mở rộng không gian kinh tế.

Thứ hai, siết chặt kỷ luật tài khóa và triệt để tiết kiệm chi thường xuyên. Kho bạc Nhà nước tỉnh phối hợp với các cơ quan hành chính áp dụng định mức chi tiêu công chặt chẽ, khống chế tốc độ tăng chi thường xuyên dưới 12%/năm trong giai đoạn 2008 - 2012. Thực hiện tinh gọn bộ máy quản lý, chuyển đổi các đơn vị sự nghiệp công lập sang cơ chế tự chủ tài chính để dành nguồn lực tăng chi cho đào tạo nghề kỹ thuật và y tế chuyên sâu.

Thứ ba, nâng cao hiệu quả sử dụng vốn ngân sách và giảm thiểu hệ số ICOR. Sở Kế hoạch và Đầu tư cần chủ trì rà soát danh mục dự án công, kiên quyết đình hoãn các hạng mục thi công dàn trải, kéo dài gây thất thoát lãng phí. Phấn đấu kiểm soát hệ số gia tăng vốn - đầu ra ICOR của tỉnh ở mức dưới 4,5 đến năm 2020 nhằm đảm bảo mỗi đồng vốn đầu tư công tạo ra giá trị gia tăng GDP cao nhất.

Thứ tư, đẩy mạnh xã hội hóa dịch vụ công và thu hút các dòng vốn ngoài ngân sách. Sở Giao thông Vận tải và Ban Quản lý các Khu công nghiệp cần chủ động áp dụng các mô hình đối tác công tư (PPP), tạo môi trường đầu tư thông thoáng để thu hút nguồn vốn FDI và vốn dân doanh. Mục tiêu đặt ra là nâng tỷ trọng vốn đầu tư ngoài nhà nước lên trên 70% tổng vốn đầu tư toàn xã hội vào năm 2015, giảm tải gánh nặng phụ thuộc vào bầu sữa ngân sách nhà nước.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang lại giá trị học thuật và ứng dụng thực tiễn cao cho 4 nhóm đối tượng chính:

Nhóm cán bộ quản lý tài chính và kế hoạch đầu tư tại Sở Tài chính, Sở Kế hoạch & Đầu tư, Kho bạc Nhà nước tỉnh Tiền Giang cùng các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long. Luận văn cung cấp khung định lượng chuẩn xác giúp xây dựng dự toán ngân sách trung hạn và hoạch định chính sách phân bổ vốn công tối ưu.

Nhóm giảng viên, nghiên cứu viên tại các trường đại học và viện nghiên cứu kinh tế chuyên ngành Kinh tế phát triển, Tài chính công và Kinh tế học vĩ mô. Tài liệu đóng vai trò là một case study thực nghiệm điển hình về lượng hóa tác động tài khóa cấp địa phương tại Việt Nam.

Nhóm học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Kinh tế, Tài chính - Ngân hàng đang thực hiện đề tài tốt nghiệp. Công trình là tài liệu tham khảo mẫu mực về kỹ thuật ứng dụng phần mềm EViews trong phân tích hồi quy chuỗi thời gian và phương pháp luận nghiên cứu học thuật.

Nhóm lãnh đạo Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân và các cơ quan tham mưu chính sách cấp tỉnh. Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học tin cậy để thẩm tra, ban hành các nghị quyết phát triển kinh tế - xã hội và chiến lược tài chính tầm nhìn đến năm 2020.

Câu hỏi thường gặp

Chi đầu tư phát triển hay chi thường xuyên đóng vai trò dẫn dắt tăng trưởng GDP Tiền Giang mạnh mẽ hơn? Kết quả kiểm định kinh tế lượng cho thấy chi đầu tư phát triển đóng vai trò dẫn dắt trực tiếp và mạnh mẽ nhất đối với tăng trưởng kinh tế. Với mức tăng trưởng bình quân 29,67%/năm giai đoạn 1996 - 2007, đầu tư công đã hoàn thiện mạng lưới giao thông, thủy lợi, tạo hiệu ứng đòn bẩy kích hoạt hơn 37.076 tỷ đồng vốn đầu tư toàn xã hội.

Mô hình nghiên cứu trong luận văn xử lý yếu tố biến động giá cả và lạm phát như thế nào? Luận văn tiến hành phân tích và ước lượng mô hình hồi quy song song trên hai bộ dữ liệu: GDP và chi ngân sách theo giá hiện hành kết hợp với GDP và chi ngân sách theo giá so sánh 1994. Cách tiếp cận này giúp tách biệt mức tăng trưởng kinh tế thực chất khỏi các tác động méo mó do trượt giá và lạm phát.

Chính sách chi ngân sách đã thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế của tỉnh như thế nào? Chi ngân sách đã tập trung vốn phát triển công nghiệp và dịch vụ, giúp tỷ trọng công nghiệp - xây dựng tăng từ 12,80% năm 1995 lên 24,92% năm 2007 và dịch vụ đạt 30,00%. Nhờ đó, tỷ trọng nông nghiệp giảm từ 64,21% xuống 45,09%, hình thành rõ nét vùng kinh tế vệ tinh kết nối Vùng Kinh tế trọng điểm phía Nam.

Chi thường xuyên ngân sách địa phương đóng góp gì vào các mục tiêu phát triển bền vững? Chi thường xuyên chiếm bình quân 50,32% tổng chi ngân sách, tập trung chủ yếu vào sự nghiệp y tế và giáo dục. Nguồn chi này giúp duy trì 100% trạm y tế xã có bác sĩ từ năm 2005, giảm tỷ lệ trẻ suy dinh dưỡng xuống 19,5% và hạ tỷ lệ hộ nghèo xuống còn 10,9% năm 2007.

Bài học kinh nghiệm tài khóa nào từ quốc tế được vận dụng phù hợp cho tỉnh Tiền Giang? Kinh nghiệm kiểm soát thâm hụt ngân sách thận trọng của Trung Quốc (dao động quanh 0,9% GDP) và chủ trương rút dần vốn nhà nước khỏi các hoạt động sản xuất kinh doanh thuần túy được vận dụng để Tiền Giang tập trung nguồn lực công vào hạ tầng, y tế và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.

Kết luận

• Luận văn đã lượng hóa toàn diện tác động của chi ngân sách nhà nước đến tăng trưởng GDP tỉnh Tiền Giang trong giai đoạn 1995 - 2007 thông qua mô hình kinh tế lượng trên phần mềm EViews 4.
• Minh chứng rõ nét vai trò đòn bẩy của chi đầu tư phát triển (đạt 5.062 tỷ đồng, tăng trưởng 29,67%/năm) trong việc thúc đẩy tốc độ tăng trưởng GDP bình quân của địa phương đạt 9,12%/năm.
• Phân tích sâu sắc sự đóng góp của chi thường xuyên (7.281 tỷ đồng) trong việc cải thiện hệ thống y tế cơ sở, nâng tỷ lệ lao động qua đào tạo lên 27% và giảm nghèo bền vững.
• Xây dựng hệ thống dự báo tác động tài khóa đến năm 2020 bám sát mục tiêu quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.
• Đề xuất 4 nhóm giải pháp mang tính hành động cao nhằm cơ cấu lại chi tiêu công, nâng cao hiệu quả vốn đầu tư và đẩy mạnh mô hình đối tác công tư.

Để hiện thực hóa các mục tiêu tăng trưởng kinh tế giai đoạn tiếp theo, các cấp quản lý cần khẩn trương đưa khung phân tích định lượng của luận văn vào quy trình lập dự toán ngân sách hàng năm. Quý độc giả, các nhà nghiên cứu và cơ quan quản lý quan tâm hãy khai thác toàn văn công trình nghiên cứu để ứng dụng hiệu quả vào công tác điều hành chính sách tài khóa tại địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ VÀ CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC 1.1 Lý thuyết cơ bản về Tăng trưởng kinh tế : 1.1 Các khái niệm : Khái niệm tăng trưởng kinh tế : Tăng trưởng kinh tế là một phạm trù kinh tế học, phản ánh sự gia tăng về mặt lượng của một nền kinh tế. Nó được đo bằng nhiều chỉ tiêu khác nhau, như tổng sản phẩm quốc nội (GDP), tổng sản phẩm quốc dân (GNP) hay thu nhập bình quân đầu người trên năm (GNP/người/năm, GDP/người/năm). Tốc độ tăng trưởng kinh tế là mức (%) được tăng thêm của sản lượng GNP, GDP, GNP/người hay GDP/người của năm này so với năm trước hay giai đoạn này so với giai đoạn trước. Với nghĩa như vậy, tăng trưởng kinh tế là mục tiêu theo đuổi của mọi quốc gia, mọi nền kinh tế trước yêu cầu tồn tại và phát triển.

Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) : Tổng sản phẩm quốc nội đo lường sản lượng được sản xuất ra bởi các yếu tố sản xuất nằm trong nền kinh tế quốc nội bất kể ai là chủ sở hữu các yếu tố đó. - Về phương diện sản xuất thì GDP được xác định bằng toàn bộ giá trị gia tăng của các ngành, các khu vực sản xuất và dịch vụ trong cả nước. Giá trị gia tăng bằng giá trị sản lượng trừ đi chi phí các yếu tố đầu vào. - Về phương diện tiêu dùng thì GDP biểu hiện bằng toàn bộ hàng hóa, dịch vụ cuối cùng tính theo giá hiện hành của thị trường được tạo ra trong phạm vi lãnh thổ quốc gia hàng năm.

- Về phương diện thu nhập GDP là toàn bộ giá trị mà các hộ gia đình, các doanh nghiệp và các tổ chức nhà nước thu được từ giá trị gia tăng. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] -4- GDP (tiêu dùng) : C + I + G + X – M Trong đó : C: Là các khoản tiêu dùng của các hộ gia đình. I: Là tổng đầu tư cho sản xuất của các doanh nghiệp G: Là ngân khoản chi tiêu của chính phủ X – M : Là phần xuất khẩu ròng trong năm GDP (sản xuất) = GDP (tiêu dùng) – Te Trong đó : Te là thuế gián thu GDP (thu nhập) = Cp + Ip + T Trong đó : Cp : Các khoản các hộ gia đình được quyền tiêu dùng Sp : Tiết kiệm của các doanh nghiệp dùng để đầu tư (Sp = Ip) T: Chi tiêu của Nhà nước từ nguồn thuế Khái niệm phát triển kinh tế : Phát triển kinh tế là khái niệm có nội dung phản ánh rộng hơn so với khái niệm tăng trưởng kinh tế. Nếu như tăng trưởng kinh tế về cơ bản chỉ là sự gia tăng thuần tuý về mặt lượng của các chỉ tiêu kinh tế tổng hợp như đã nêu ở trên thì phát triển kinh tế ngoài việc bao hàm quá trình gia tăng đó, còn có một nội hàm phản ánh rộng lớn hơn, sâu sắc hơn, đó là những biến đổi về mặt chất của nền kinh tế - xã hội, mà trước hết là sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng CNH, HĐH và kèm theo đó là việc không ngừng nâng cao mức sống toàn dân, trình độ phát triển văn minh xã hội thể hiện ở hàng loạt tiêu chí như: thu nhập thực tế, tuổi thọ trung bình, tỷ lệ chết của trẻ sơ sinh, trình độ dân trí, bảo vệ môi trường, và khả năng áp dụng các thành tựu khoa học - kỹ thuật vào phát triển kinh tế - xã hội.

Khái niệm Phát triển bền vững : TIEU LUAN MOI download : [e-mail] -5- Khái niệm phát triển bền vững xuất hiện trong phong trào bảo vệ môi trường từ những năm đầu của thập niên 70 của thế kỷ XX. Năm 1987, trong Báo cáo "Tương lai chung của chúng ta" của Hội đồng Thế giới về Môi trường và Phát triển (WCED) của Liên hợp quốc, phát triển bền vững được định nghĩa là sự phát triển đáp ứng được những yêu cầu của hiện tại, nhưng không gây trở ngại cho việc đáp ứng nhu cầu của các thế hệ mai sau. Hội nghị Thượng đỉnh Trái đất về Môi trường và phát triển tổ chức ở Rio de Janeiro (Braxin) năm 1992 và Hội nghị Thượng đỉnh Thế giới về Phát triển bền vững tổ chức ở Johannesburg (Cộng hoà Nam Phi) năm 2002 đã xác định "phát triển bền vững" là quá trình phát triển có sự kết hợp chặt chẽ, hợp lý và hài hòa giữa 3 mặt của sự phát triển, gồm: phát triển kinh tế (nền tảng là tăng trưởng kinh tế), phát triển xã hội (mục tiêu là thực hiện tiến bộ, công bằng xã hội; xoá đói giảm nghèo và giải quyết việc làm) và bảo vệ môi trường (mục tiêu là xử lý, khắc phục ô nhiễm, phục hồi và cải thiện chất lượng môi trường; phòng chống cháy và chặt phá rừng; khai thác hợp lý và sử dụng tiết kiệm tài nguyên thiên nhiên). Tiêu chí để đánh giá sự phát triển bền vững là sự tăng trưởng kinh tế ổn định; thực hiện tốt tiến bộ và công bằng xã hội; khai thác hợp lý, sử dụng tiết kiệm tài nguyên thiên nhiên, bảo vệ và nâng cao được chất lượng môi trường sống.2 Lý thuyết Tăng trưởng kinh tế qua các giai đoạn : 1.1 Lý thuyết tăng trưởng truyền thống : Đại diện tiêu biểu của Lý thuyết tăng trưởng truyền thống đó là : Adam Smith, David Ricardo và Karl Marx.

Lý thuyết tăng trưởng của Adam Smith (1723-1790) Theo Adam Smith : lao động là nguồn gốc tạo ra của cải cho đất nước chứ không phải đất đai và tiền bạc. Ông cho rằng : “mọi cá nhân không có ý TIEU LUAN MOI download : [e-mail] -6- định thúc đẩy lợi ích công cộng mà chỉ nhằm vào lợi ích của riêng mình, và ở đây cũng như trong nhiều trường hợp khác, người đó được một bàn tay vô hình dẫn dắt để phục vụ một mục đích không nằm trong ý định của mình”. Thu nhập xã hội là tổng thu nhập của : lợi nhuận của nhà tư bản, địa tô của địa chủ và tiền công của người công nhân. Lý thuyết tăng trưởng của David Ricardo (1772-1823) “Các nguyên tắc của kinh tế chính trị học và thuế khóa” ra đời năm 1817 là điểm mốc đánh dấu sự ra đời của trường phái kinh tế cổ điển.

Theo Ông : Nông nghiệp là ngành quan trọng nhất, do đó các yếu tố cơ bản của tăng trưởng là đất đai, lao động và vốn. Đất đai là giới hạn của tăng trưởng: Tăng trưởng là kết quả của tích lũy, tích lũy là hàm của lợi nhuận, lợi nhuận phụ thuộc vào chi phí sản xuất lương thực và chi phí này phụ thuộc vào đất đai. Cũng giống như Adam Smith, David Ricardo cho rằng : Thu nhập của xã hội là tổng thu nhập của các tầng lớp dân cư : tiền công + lợi nhuận + địa tô. Với ông nhà tư bản giữ vai trò quan trọng vì là người điều phối sản xuất và thực hiện tích lũy.

Vai trò của chính sách kinh tế đối với tăng trưởng không có ảnh hưởng quan trọng đối với sự hoạt động của nền kinh tế, làm hạn chế khả năng phát triển kinh tế vì thuế làm giảm tích lũy. Chi tiêu của nhà nước là chi tiêu không sinh lợi, những người quản lý nhà nước đã làm giảm bớt tiềm lực phát triển kinh tế. Lý thuyết tăng trưởng của Karl Marx (1818-1883) So với 2 lý thuyết trên, Marx đã phát triển thêm các yếu tố tăng trưởng kinh tế bao gồm : đất đai, lao động, vốn và tiến bộ kỹ thuật. Giá trị sử dụng của hàng hóa sức lao động khác với giá trị sử dụng của các loại hàng hóa khác là có thể tạo ra giá trị thặng dư.

Để tạo ra giá trị thặng TIEU LUAN MOI download : [e-mail] -7- dư: giờ lao động, tiền lương và tăng năng suất bằng cách cải tiến kỹ thuật. Cải tiến kỹ thuật cần vốn nên nhà tư bản mới tích lũy giá trị thặng dư. Ông phân chia giai cấp trong xã hội tư bản gồm : địa chủ, nhà tư bản và công nhân. Thu nhập tương ứng là địa tô, lợi nhuận và tiền công, nhưng khác với David Ricardo, Karl Marx cho rằng sự phân phối này là không hợp lý và mang tính chất bóc lột.

Karl Marx đứng trên lĩnh vực sản xuất để chia hoạt động xã hội thành 2 lĩnh vực: sản xuất vật chất và phi sản xuất. Chỉ có sản xuất vật chất mới tạo ra sản phẩm xã hội : - Về mặt giá trị: lao động cụ thể được chuyển vào và giữ nguyên giá trị (C) , lao động trừu tượng tạo ra giá trị mới (V+m) - Về mặt hiện vật (dựa vào công dụng của sản phẩm): tư liệu sản xuất và tư liệu tiêu dùng - TSPXH (C+V+m) và TNQD (V+m) Ông cho rằng nền sản xuất của một quốc gia có tính chu kỳ, và tình trạng khủng hoảng thừa do thiếu cầu sẽ dễ dàng xảy ra mà nguyên nhân sâu xa là tính chất bóc lột (tiền lương thấp nên làm giới hạn tiêu dùng) và tích lũy cao nhằm cải tiến kỹ thuật tăng năng suất lao động của nhà tư bản. Để khắc phục khủng hoảng này thì vai trò của nhà nước là vô cùng quan trọng, đặc biệt là chính sách kích cầu. Tóm lại : trong nhóm lý thuyết này về mặt cơ bản đều thống nhất với nhau về các yếu tố của tăng trưởng kinh tế, yếu tố được đề cao nhiều hơn các yếu tố còn lại là đất đai và lao động.

Tuy nhiên lại có hai quan điểm trái chiều nhau về sự can thiệp của chính phủ đến tăng trưởng kinh tế. Dù ủng hộ hay không ủng hộ thì trong giai đoạn này, vai trò của nhà nước cũng đã được xem xét và nghiên cứu.2 Mô hình tăng trưởng Tân cổ điển TIEU LUAN MOI download : [e-mail] -8- Mô hình J. Maynard Keynes (1883-1946) Với lý thuyết chung về việc làm, lãi suất và tiền tệ (1936) thì nền kinh tế có 2 đường tổng cung : một phản ánh mức sản lượng tiềm năng và một phản ánh mức thực tế. Cân bằng của nền kinh tế không nhất thiết ở mức sản lượng tiềm năng mà thông thường ở mức thấp hơn.

Ông chỉ ra xu hướng thu nhập tăng thì tiêu dùng biên giảm (tiêu dùng trung bình giảm) và tiết kiệm biên tăng (tiết kiệm trung bình tăng). Đây là nguyên nhân cơ bản của trì trệ kinh tế. Cho nên đầu tư đóng vai trò quyết định quy mô việc làm, nhưng khối lượng đầu tư phụ thuộc vào lãi suất cho vay và hiệu suất biên của vốn. Muốn thoát khủng hoảng và thất nghiệp thì nhà nước phải thực hiện điều tiết bằng các chính sách kinh tế, bằng cách tăng cầu tiêu dùng.