Chương 1: Chủ trương và sự chỉ đạo của Đảng bộ huyện Yên Lạc (Vĩnh Phúc) về kinh tế nông nghiệp (1995 - 2000) Chương 2: Lãnh đạo đẩy mạnh phát triển kinh tế nông nghiệp (2000 -2010). Chương 3: Nhận xét và kinh nghiệm lịch sử 7 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Chƣơng 1: CHỦ TRƢƠNG VÀ SỰ CHỈ ĐẠO CỦA ĐẢNG BỘ HUYỆN YÊN LẠC (VĨNH PHÚC) VỀ KINH TẾ NÔNG NGHIỆP (1995 - 2000) 1.1 Chủ trƣơng của Đảng và Đảng bộ 1.1 Điều kiện Điều kiện tự nhiên Về vị trí địa lý, Yên Lạc là một huyện đồng bằng, thuộc phía Nam của tỉnh Vĩnh Phúc với diện tích tự nhiên là 107,6 km2, chiếm khoảng 7,8% tổng diện tích tự nhiên tỉnh Vĩnh Phúc. Yên Lạc có 17 đơn vị hành chính, gồm 1 thị trấn, 16 xã với tổng cộng là 77 thôn, xóm. Yên Lạc nằm trong vùng trọng điểm sản xuất lương thực của tỉnh Vĩnh Phúc.
Huyện có vị trí địa lý rất thuận lợi, tiếp giáp với các thị xã và huyện có tốc độ tăng trưởng nhanh. Phía Bắc giáp với huyện Tam Dương; phía Đông giáp huyện Bình Xuyên, Mê Linh; phía Tây giáp huyện Vĩnh Tường; phía Nam là sông Hồng. Mặt khác, Yên Lạc nằm gần quốc lộ số 2, đường sắt tuyến Hà Nội - Lào Cai, nối huyện với Thủ đô Hà Nội, các tỉnh ở đồng bằng sông Hồng và các tỉnh Phú Thọ, Yên Bái, Lào Cai. Huyện có quốc lộ 13 đi qua, nối Vĩnh Phúc với Sơn Tây (cũ), lên Tây Bắc, có tỉnh lộ 303 từ Đồng Văn đến Nguyệt Đức, sang Bình Xuyên.
Có sông Hồng chảy qua 6 xã của huyện với 12 km đê Đại Hà, tạo thành hai đường giao thông thủy, bộ song song nối liền Việt Trì với Hà Nội. Ngoài ra huyện còn có nhiều tuyến đường liên thôn, liên xã nối liền huyện với các địa phương khác. Với vị trí địa lý như trên, Yên Lạc có lợi thế phát triển những sản phẩm nông sản sạch, chất lượng cao, đồng thời có điều kiện phát triển dịch vụ du lịch nghỉ dưỡng, tâm linh, thu hút đông đảo khách từ thị trường tiêu dùng ở các tỉnh lân cận, đặc biệt là Hà Nội rộng lớn. 8 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Địa hình Yên Lạc tương đối bằng phẳng.
Độ dốc trung bình từ 3-5 độ, nghiêng dần từ Bắc xuống Nam. Có một số xã vùng trũng. Nhìn chung, địa hình của huyện rất thuận lợi cho sản xuất nông nghiệp và nuôi trồng thuỷ sản. Tuy nhiên, có 6 xã phía Nam ven Sông Hồng: Đại Tự, Liên Châu, Hồng Châu, Trung Kiên, Trung Hà, Nguyệt Đức thường xuyên lũ lụt ảnh hưởng tiêu cực đến sản xuất và đời sống của nhân dân.
Về khí hậu, thuỷ văn, nằm trong vùng Đồng bằng Sông Hồng, huyện Yên Lạc mang đầy đủ đặc điểm khí hậu của vùng với những nét đặc trưng là nhiệt đới gió mùa. Nhiệt độ trung bình hàng năm là 24,9oC. Trong đó, nhiệt độ cao nhất là 29,8oC (tháng 6) và nhiệt độ thấp nhất là 16,6oC (tháng 1). Độ ẩm trung bình trong năm là 82- 84%.
Trong đó, tháng cao nhất là 85% (tháng 8), tháng thấp nhất là 73- 74% (tháng 12 ). Lượng mưa trung bình hàng năm là 1300- 1400mm. Trong đó, tập trung mưa nhiều vào tháng 8 hàng năm và thấp nhất là tháng 11. Tổng số giờ nắng trong năm từ 1000 - 1700 giờ.
Khí hậu có hai mùa rõ rệt, độ ẩm cao, mưa nhiều, thuận lợi cho phát triển nền nông nghiệp nhiệt đới và một số loại cây ôn đới chất lượng cao. Tuy nhiên, mưa lớn vào các tháng 6, 7, 8 khiến cho một số năm nước sông Hồng dâng cao, gây ra ngập úng, thiệt hại về vật chất, hoa màu khá lớn. Về thủy văn, Yên Lạc có hai sông lớn chảy qua là sông Hồng và sông Phan. Sông Hồng cung cấp nguồn nước tưới chủ yếu cho đồng ruộng với hàm lượng phù sa cao, chất lượng phù sa tốt và nước sông chứa nhiều chất khoáng.
Sông Hồng đã bồi đắp cho huyện Yên Lạc một dải đồng bằng phì nhiêu, màu mỡ để trồng nhiều loại hoa màu khác nhau. Sông Phan chảy qua các xã Tề Lỗ, Đồng Văn, Đồng Cương. 9 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Ngoài ra phía Đông huyện có nhiều dải đầm ở các xã Bình Định, Minh Tân, Tam Hồng, Liên Châu. Đất đai, thổ nhưỡng của huyện Yên Lạc được sử dụng vào nhiều mục đích khác nhau, nhưng sử dụng nhiều nhất vẫn là cho phát triển nông nghiệp.
Bình quân (2005 - 2010), đất nông nghiệp chiếm 65,38%, đất chưa sử dụng và sử dụng vào mục đích khác chỉ có 687.5 ha, chiếm 6,36% tổng diện tích. Với diện tích nhỏ và dân số đông nên diện tích đất nông nghiệp bình quân đầu người rất thấp, khoảng 537m2/người và 1.146 m2/lao động nông nghiệp. Diện tích đất đai các loại từ năm 2000 đến năm 2010 ĐV T 2000 2005 2006 2007 2008 2009 2010 Diện tích tự 10672. Đất nông nghiệp Ha 3 8 8 9 7 6940 9 Đất chuyên 1580.51 1 1 4 4 1300 3 Đất khác Ha 689.3 Nguồn: Phòng Thống kê Yên Lạc Đất sản xuất huyện Yên Lạc được chia làm ba loại là đất phù sa sông Hồng, đất phù sa cổ và đất lầy lụt.
Đất phù sa sông Hồng, được bồi đắp hàng năm ở các xã Hồng Châu, Hồng Phương, Trung Kiên, Trung Hà và một phần các xã Liên Châu, Hồng Châu, Đại Tự, Nguyệt Đức. Đất phù sa cổ, có nhiều ở các xã Đồng Văn, Trung Kiên, Đồng Cương, Bình Định, Tề Lỗ. Đất lầy lụt, thuộc các xã Yên Đồng, Tam Hồng, Yên Phương, Nguyệt Đức. Tuy nhiên, phần lớn đất nông nghiệp của Yên Lạc là đất phù sa sông Hồng có độ 10 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com phì cao, thích hợp với nhiều loại cây trồng, đặc biệt là cây lương thực, rau, đậu và cây ăn quả.
Hệ số sử dụng đất nông nghiệp của Yên Lạc rất cao, đạt 2,4 lần trong những năm (2005 - 2009). Hiện nay, việc nâng cao hơn nữa hệ số sử dụng đất nông nghiệp của huyện là việc gần như không thể. Vì vậy, để nâng cao hiệu quả sử dụng đất, gia tăng kết quả sản xuất nông nghiệp cần thay đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi theo hướng đưa vào sử dụng những loại giống cây trồng và vật nuôi mới có giá trị và năng suất cao. Đất đai phân theo đơn vị hành chính năm 2009 Đơn vị tính: ha Chia ra Đất mặt Đất Đất Đất Tổng số.
nuớc Nông chuyên Đất để ở chƣa sử chuyên nghiệp dùng dụng dùng TỔNG SỐ 10677.08 1-TT Yên Lạc 693.15 11- Yên Phương 526.65 12-Hồng Phương 320.3 11 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 14- Liên Châu 849.48 Niên giám thống kê Yên Lạc 2009 Tài nguyên khoáng sản, cho đến nay trên địa bàn huyện chưa phát hiện được loại tài nguyên, khoáng sản, kim loại gì. Tài nguyên đáng kể nhất là đất sét chất lượng tốt làm nguyên liệu sản xuất vật liệu xây dựng. Về tài nguyên nước của huyện rất phong phú, gồm có nguồn nước từ Sông Hồng và các đầm, ao, hồ phân bố rải rác khắp các xã trong huyện. Nguồn nước ngầm đã được khoan thăm dò ở địa bàn các xã Bình Định, Trung Nguyên, có chất lượng tốt.
Trên thực tế, nhân dân đang sử dụng nguồn nước ngầm khoan ở độ sâu trên 10 - 20 mét để phục vụ nhu cầu sinh hoạt (nước sạch). Như vậy về điều kiện tự nhiên, Yên Lạc có những thuận lợi cơ bản là tài nguyên đất đai khá đa dạng với hầu hết là nhóm đất phù sa có độ phì khá đã được khai thác sử dụng cho sản xuất nông nghiệp. Địa hình bằng phẳng, thuận lợi cho việc bố trí nhiều công trình sản xuất kinh doanh và phát triển kinh tế xã hội. Mạng lưới sông ngòi chạy qua địa bàn khá thuận lợi cho giao thông, du lịch sinh thái.
Nguồn nước dồi dào, đảm bảo phục vụ sản xuất nông nghiệp và đời sống. Tuy nhiên, điều kiện tự nhiên huyện Yên Lạc cũng có một số hạn chế, khó khăn. Diện tích đất đai ít, trong khi mật độ dân số đông, ảnh hưởng đến việc mở rộng sản xuất kinh doanh và nâng cao đời sống nhân dân. Đất nông nghiệp qua các năm đều bị thu hẹp, hệ số sử dụng đất đã quá cao, ảnh hưởng đến khả năng tăng vụ, mở rộng diện tích gieo trồng.
Một số xã vùng trũng, sản xuất còn chịu nhiều ảnh hưởng của điều kiện tự nhiên. 12 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Điều kiện kinh tế - xã hội Quá trình hình thành. Yên Lạc nằm ở vùng đất cổ, gắn liền với quá trình hình thành và phát triển của dân tộc Vịêt Nam. Những phát hiện của ngành khảo cổ học qua nhiều lần khai quật ở di chỉ Đồng Đậu (thuộc xã Minh Tân) đã chứng minh ngay từ buổi bình minh của lịch sử dân tộc, mảnh đất Yên Lạc đã có con người sinh sống.
Những hiện vật ở di chỉ Đồng Đậu được phân tích là đã có cách ngày nay khoảng 3. Người Việt cổ trong quá trình du canh, du cư đã định canh, định cư, dừng lại ở Đồng Đậu (Yên Lạc), trồng lúa nước và ngày càng tập trung vào nông nghiệp, góp phần xây dựng nên nền văn minh sông Hồng rực rỡ. Ở vùng đất cổ, có điều kiện thuận lợi để trồng trọt, phát triển nông nghiệp, con người đã sinh sống ở Yên Lạc lâu đời. Có thể nói, huyện Yên Lạc được hình thành từ khá sớm.
Theo sách Dư địa chí của Nguyễn Trãi (thế kỉ XV), Đại Việt địa dư toàn biên của Phương Đình, Nguyễn Văn Siêu (thế kỉ XIX), Đại Nam nhất thống chí do Quốc sử quán triều Nguyễn biên soạn vv… thì tên huyện Yên Lạc đã có từ thời Đinh (thế kỉ X). Từ “Yên Lạc” có nghĩa là vùng đất “yên ổn” và “vui vẻ”. Cùng với những biến cố của lịch sử dân tộc, cái tên Yên Lạc cũng có nhiều thay đổi qua các thời kì lịch sử. Trải qua thời gian hình thành và phát triển, người Yên Lạc đã xây dựng, vun đắp nhiều truyền thống tốt đẹp, mà nổi trội hơn cả là truyền thống hiếu học và truyền thống kiên cường, bất khuất trong đấu tranh giữ nước.
Chỉ tính riêng trong vòng 13 thế kỷ (từ thế kỷ VI đến thế kỷ XIX) vùng đất Yên Lạc ngày nay đã xuất hiện nhiều tấm gương tiêu biểu cho tinh thần yêu nước và có tới 26 danh nhân được sử sách lưu truyền, tiêu biểu như Phạm Công Bình, Nguyễn Khắc Khoan, Phùng Bá Kì, Phạm Du vv… Các danh nhân Yên Lạc thực sự đã trở thành niềm kiêu hãnh, tự hào và là nguồn động viên 13 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com khuyến khích cho lớp cháu con đang ngày đêm góp sức vào việc xây dựng và vun đắp một cuộc sống mới tươi đẹp, ấm no trên quê hương Yên Lạc.