Phần Mở đầu Chƣơng 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu; cơ sở lý luận và thực tiễn về hoạt động cho vay DNNVV của ngân hàng thƣơng mại. Chƣơng 2: Phƣơng pháp nghiên cứu và thiết kế nghiên cứu Chƣơng 3: Thực trạng cho vay DNNVV tại Ngân hàng TMCP Công thƣơng Việt Nam – Chi nhánh Sầm Sơn. Chƣơng 4: Phƣơng hƣớng và Giải pháp nâng cao chấ t lƣơ ̣ng cho vay DNNVV tại Ngân hàng TMCP Công thƣơng Việt Nam – Chi nhánh Sầm Sơn. 3 z CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG CHO VAY DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1.
Tổng quan tình hình nghiên cứu 1. Những nghiên cứu chủ yếu liên quan đến đề tài Hoạt động cho vay của NHTM cũng nhƣ vấn đề tiếp cận vốn của DN luôn đƣợc các nhà quản lý, các nhà khoa học quan tâm. Đã có nhiều bài viết, công trình khoa học đã đƣợc công bố, đây là nguồn tƣ liệu quý cho việc nghiên cứu luận văn. Nhóm các công trình nghiên cứu về hoạt động cho vay DNNVV của các NHTM Việt Nam: Tín dụng đối với DNNVV c ủa các Ngân hàng Thương mại C ổ phần trên địa bàn thành ph ố Hồ Chí Minh –Luận án tiến sĩ của Võ Đức Toàn –2012 -Đạihọc Ngân hàng TP Hồ Chí Minh.
Luận án nghiên cứu các đặc điểm cơ bản, vai trò và tiêu chuẩn DNNVV, đặc điểm và rủi ro của hoạt động tín dụng NH đến DNNVV. trong đó tác giả đƣa ra bài học kinh nghiệm xây dựng các hệ thống quỹ hỗ trợ tín dụng tại một số nƣớc trong khu vực Đông Nam Á, châu Á, từ đó rút ra bài học kinh nghiệm đối với Việt Nam. Từ việc nêu thực trạng về hoạt động tín dụng của các NH TMCP đối với DNNVV, luận án đã đánh giá đƣợc chất lƣợng tín dụng, nêu lên đƣợc những hạn chế và nguyên nhân trong quan hệ tín dụng giữa các NH TMCP với DNNVV trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh. Tác giả đã hệ thống hóa các định hƣớng phát triển tín dụng, góp phần đƣa ra các giải pháp và khuyến nghị.
Các giải pháp đƣa ra có cơ sở lý luận và thực tiễn nên có tính ứng dụng. Tuy nhiên tác giả chƣa đi sâu vào phân tích các chỉ tiêu tín dụng, phân loại nhóm khách hàng và tỷ trong dƣ nợ nhóm của từng NH hay tình hình dƣ nợ cho vay theo chiến lƣợc kinh doanh của NH nên những giải pháp khuyến nghị của luận án hƣớng tới các cơ quan quản lý chứ chƣa có nhiều khuyến nghị nâng cao chất lƣợng, hiệu quả tín dụng của NH TMCP. 4 z Tăng trưởng tín dụng NH đối với DNNVV ở Viê ̣t Nam trong điều kiê ̣n kinh tế vĩ mô bất ổn - Luận án tiến sĩ của Nguyễn Văn Lê - 2014- Học viện Ngân hàng. Luận án đánh giá khả năng tiếp cận tín dụng của DNNVV khi nền kinh tế khó khăn, mất ổn định và nêu lên một số tiêu chí đánh giá cũng nhƣ các nhân tố ảnh hƣởng đến hoạt động này.
Luận án nghiên cứu kinh nghiệm của Đài Loan, Hàn Quốc và Ireland về tăng trƣởng tín dụng NH cho DNNVV khi các nƣớc này cũng phải đối mặt với tình trạng kinh tế vĩ mô bất ổn nhằm rút ra một số bài học kinh nghiệm cho các NHTM và cơ quan quản lý nhà nƣớc về hoạt động NH. Từ những cơ sở lý luận cơ bản, tác giả đã tập trung đánh giá một cách tổng thể thực trạng tăng trƣởng tín dụng đối với đối tƣợng DNNVV trong thời gian qua theo nhiều cách tiếp cận, bao gồm cách tiếp cận định tính và định lƣợng, cách tiếp cận từ phía dịch vụ tín dụng NH cũng nhƣ nhu cầu huy động vốn của DNNVV.Trong môi trƣờng điều kiện kinh tế vĩ mô bất ổn, hoạt động của các DNNVV có thể bị ảnh hƣởng, tuy nhiên nhu cầu đối với các dịch vụ NH của đối tƣợng DN này sẽ tiếp tục gia tăng trong tƣơng lai đặc biệt là khi các yếu tố kinh tế vĩ mô đi vào ổn định. Đây chính là cơ sở để các NHTM tăng cƣờng cung cấp tín dụng cho các DNNVV. Luận án đã đƣa ra nhóm giải pháp mang tính chiến lƣợc và nhóm giải pháp cụ thể cho việc tăng trƣởng tín dụng cho DNNVV trong điều kiện kinh tế vĩ mô bất ổn.
Nhóm các công trình nghiên cứu về hiệu quả hoạt động cho vay đối với DNNVV của NHTM Việt Nam: Đã có nhiều luận án tiến sĩ, luận văn thạc sĩ nghiên cứu về hiệu quả hoạt động cho vay DNNVV từ các NH đến các chi nhánh NH nhƣ sau: Hiê ̣u quả tín dụng của NH Nông nghiê ̣p và Phát tri ển Nông thôn tỉnh Quảng Nam- Luận án tiến sĩ của Nguyễn Thị Nhƣ Thủy- 2015- Học viên chính trị quốc gia Hồ Chí Minh. Luận án hệ thống lại các đề tài nghiên cứu quốc tế về hoạt động tín dụng, nhân tố ảnh hƣởng đến hoạt động tín dụng và các công trình nghiên cứu trong nƣớc về hiệu quả tín dụng, nâng cao hiệu quả tín dụng của NHTM. Luận án ứng dụng mô 5 z hình kinh tế lƣợng – hồi quy tuyến tính, sử dụng chƣơng trình Eviews 6.0 để ƣớc lƣợng các hệ số của mô hình hồi quy để kiểm định hiệu quả tín dụng của NH Nông nghiê ̣p và Phát tri ển Nông thôn tỉnh Quảng Nam. Luận án đánh giá mối quan hệ giữa các chỉ tiêu phản ánh hiệu quả tín dụng riêng biệt nhƣ hiệu quả sử dụng vốn, vòng quay vốn tín dụng, tỷ lệ nợ xấu, hệ số thu hồi nợ , hệ số rủi ro tín dụng với chỉ tiêu phản ánh hiệu quả tín dụng tổng thể là lợi nhuận hoạt động tín dụng.
Trong phần đánh giá chung những hạn chế, tác giả cũng đã đƣa ra những con số khảo sát thực tế chất lƣợng tín dụng về quy trình thẩm định cho vay của NH, năng lực cán bộ tín dụng. Luận án cũng đã gợi ý một số giải pháp cải thiện các chỉ tiêu về hiệu quả tín dụng, kết hợp cho vay với phát triển các sản phẩm dịch vụ, tận dụng lợi thế nơi địa bàn mà chi nhánh đặt trụ sở nhằm mang lại lợi nhuận cho NH. Hiệu quả hoạt động cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Ngân hàng đầu tư và phát triển Việt Nam - Luận văn thạc sĩ của Đặng thị Thanh Mai- 2015- Trƣờng Đại học Kinh tế - Đại học Quốc Gia Hà Nội. Luận văn đã tổng quan chung về DNNVV, vị trí, vai trò của nó đối với nền kinh tế và các chỉ tiêu đánh giá chất lƣợng cho vay.
Luận văn cũng đã đi sâu nghiên cứu và phân tích thực trạng về quan hệ cho vay của NH đầu tƣ và phát triển Việt Nam đối với DNNVV, chỉ ra đƣợc những tồn tại và nguyên nhân và đƣa ra đƣợc giải pháp và kiến nghị với NH đầu tƣ và phát triển Việt Nam giúp nâng cao và mở rộng hơn hoạt động cho vay với DNNVV. Đây là một luận văn có cách viết và lập luận chặt chẽ, các chỉ tiêu, đánh giá đi sát với tình hình hoạt động của chi nhánh nên mang tính thiết thực, có tính ứng dụng. Chất lượng cho vay đối với DNNVV tại NH Công Thương - CN Nam Thăng Long - Luận văn thạc sĩ của Phùng Thị Nga- 2012-Trƣờng Đại học Kinh tế- Đại học Quốc Gia Hà Nội: Luận văn đã phân tích, đánh giá thực trạng cho vay DNNVV tại chi nhánh Nam thăng Long giai đoạn 2009-2011. Luận văn đặc biệt chú trọng chất lƣợng trong hoạt động cho vay DNNVV và đã nêu lên đƣợc các chỉ tiêu đánh giá chất 6 z lƣợng cho vay, các nhân tố ảnh hƣởng tới chất lƣợng cho vay.
có những giải pháp, kiến nghị nhằm đẩy mạnh cho vay DNNVV một cách chất lƣợng cao nhất. Giải pháp cho vay ngắn hạn DNVVN tại NH TMCP Công thương Việt Nam – Chi nhánh Bắc Hà Nội – Luân văn thạc sĩ của Nguyễn Thị Thùy Hƣơng – 2014 - Trƣờng Đại học Kinh tế- Đại học Quốc Gia Hà Nội: Luận văn đã chỉ rõ đƣợc cơ cấu dƣ nợ của NH TMCP Công thƣơng Việt Nam – Chi nhánh Bắc Hà Nội thời điểm tháng 5 năm 2013, 70% dƣ nợ của NH là dƣ nợ của khối KHDN lớn. Chi nhánh đang quá phụ thuộc vào doanh nghiệp lớn, chƣa có sự đang dạng về khách hàng, và không phân tán đƣợc rủi ro. Luận văn cũng chỉ ra đƣợc những khó khăn, thách thức mà các DNNVV đang gặp phải, và đã đƣa ra một số giải pháp, kiến nghị để NH phát triển đƣợc cho vay DNNVV góp phần quan trọng cho sự phát triển hoạt động kinh doanh và cân đối dƣ nợ phù hợp, đa dạng cho NH.
Nhóm các công trình nghiên cứu về DNNVV tại Việt Nam: Nguyên cứu năng lực lãnh đạo của Giám đốc các Doanh nghiệp nhỏ và vừa khu vực Bắc miền Trung – Luận án Tiến sĩ của Lê Thị Phƣơng Thảo – Trƣờng đại học Kinh tế - Đại học Huế: Luận án đã chỉ rõ một trong những nguyên nhân gây ra sự suy giảm trong hoạt động kinh doanh của DNNVV đến từ năng lực lãnh đạo của Giám đốc doanh nghiệp. Đa số các chủ doanh nghiệp, ngay cả những ngƣời có trình độ học vấn từ đại học trở lên thì cũng ít đƣợc đào tạo chuyên sâu về kiến thức kinh tế và quản trị doanh nghiệp, pháp luật trong kinh doanh…., điều này có ảnh hƣởng lớn đến việc lập chiến lƣợc phát triển, định hƣớng kinh doanh, phòng ngừa các rủi do cho doanh nghiệp. Luận án cũng đề ra những nhóm giải pháp mang tính khả thi nhằm phát triển, nâng cao hơn nữa năng lực lãnh đạo của đội ngũ giám đốc DNNVV khu vực Bắc miền Trung. 7 z Phát huy vai trò của Nhà nước trong phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Việt Nam – Luận án Tiến sĩ của Lê Quang Mạnh – Trƣờng Đại học Kinh tế Quốc dân: Luận án đã tổng hợp các mô hình can thiệp của Nhà nƣớc trong nền kinh tế thị trƣờng, Luận án đã chứng minh vai trò của Nhà nƣớc trong phát triển DNNVV, bao gồm: (i) Phát triển môi trƣờng kinh doanh thuận lợi cho doanh nghiệp; (ii) thực hiện tốt chức năng điều chỉnh cơ cấu, tạo ra nhiều cơ hội kinh doanh, động lực đầu tƣ cho DNNVV; (iii) hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa vƣợt qua các khó khăn nội tại.