Chương 1 Lý luận chung về chất lượng cho vay khách hàng doanh nghiệp của các Ngân hàng thương mại. Chương 2 Thực trạng chất lượng cho vay khách hàng doanh nghiệp tại Ngân hàng thương mại cổ phần Công thương Việt Nam - Chi nhánh Hoàn Kiếm. Chương 3 Giải pháp nâng cao chất lượng cho vay khách hàng doanh nghiệp tại Ngân hàng thương mại cổ phần Công thương Việt Nam - Chi nhánh Hoàn Kiếm. 7 e Chƣơng 1 LÝ LUẬN CHUNG VỀ CHẤT LƢỢNG CHO VAY KHÁCH HÀNG DOANH NGHIỆP CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1.
Cho vay và vai trò của hoạt động cho vay của Ngân hàng thƣơng mại 1. Cho vay của Ngân hàng thương mại 1. Khái niệm về tín dụng của Ngân hàng thương mại Tín dụng xuất phát từ tiếng La tinh là “Credittum” - tức là “Tin tưởng, tín nhiệm”. Tiếng Anh gọi là credit.
Theo ngôn ngữ dân gian Việt Nam là sự vay mượn. NHTM là một chủ thể trong nền kinh tế, gắn với chức năng của nó thì NHTM vừa đóng vai trò là người đi vay (huy động vốn dưới dạng tiền gửi của khách hàng) vừa đóng vai trò người cho vay (cấp tín dụng). Đứng trên phương diện người đi vay NHTM huy động và tập trung các nguồn tiền nhàn rỗi của các chủ thể trong nền kinh tế để hình thành nguồn vốn cho vay đối với nền kinh tế. Đứng trên phương diện người cho vay NHTM chuyển nhượng cho khách hàng quyền sử dụng một lượng giá trị từ nguồn vốn huy động và vốn chủ sở hữu (có thể dưới hình thức hàng hoá hoặc tiền tệ) với những điều kiện và trong một khoảng thời gian nhất định đã được hai bên thoả thuận, dựa trên nguyên tắc có hoàn trả.
Do vậy, tín dụng NHTM là quan hệ vay mượn phát sinh từ việc NHTM sử dụng nguồn vốn tự có, nguồn vốn huy động để thực hiện cho vay đối với các tổ chức kinh tế, cá nhân với những điều kiện và trong một khoảng thời gian nhất định mà hai bên đã thoả thuận dựa trên nguyên tắc có hoàn trả. Khái niệm về cho vay của Ngân hàng thương mại Căn cứ vào hình thức tài trợ tín dụng, Cho vay là một hình thức cấp tín dụng của NHTM. Cho vay: “Là một hình thức cấp tín dụng, theo đó Ngân hàng cho vay giao cho khách hàng một khoản tiền để sử dụng và trong khoảng thời gian nhất định theo thỏa thuận với nguyên tắc có hoàn trả gốc và lãi”. 8 e Hoạt động cho vay là hoạt động sử dụng nguồn tiền mà NHTM đã huy động được trong nền kinh tế.
Đây là hoạt động cơ bản có ý nghĩa lớn đối với nền kinh tế xã hội vì thông qua hoạt động này mà hệ thống NHTM cung cấp một khối lượng vốn rất lớn cho nền kinh tế, nhờ khối lượng vốn này mà nền kinh tế phát triển nhanh hơn, bền vững hơn. Cụ thể Ngân hàng sẽ cấp cho khách hàng một khoản tiền khi khách hàng đáp ứng các điều kiện của ngân hàng, sau một khoảng thời gian nhất định, khách hàng phải hoàn trả cho Ngân hàng bao gồm cả vốn gốc và tiền lãi. Với khả năng huy động được nguồn vốn khối lượng lớn, đa dạng về thời hạn nên có thể đáp ứng nhu cầu vay của nhiều đối tượng thông qua nhiều phương thức, hình thức cho vay khác nhau. Khách hàng của ngân hàng thương mại - Khách hàng doanh nghiệp: Các DN vừa và nhỏ (SME) & các DN lớn (Phân loại DN theo từng tiêu chí của Ngân hàng, theo xét theo quy mô Doanh thu/năm) - Khách hàng cá nhân: bao gồm cá nhân & hộ kinh doanh cá thể/gia đình.
Vai trò của hoạt động cho vay 1. Đối với nền kinh tế - Vai trò kinh tế cơ bản của cho vay là luân chuyển vốn từ những chủ thể trong xã hội (cá nhân, hộ gia đình, công ty và chính phủ) có nguồn vốn thặng dư đến những chủ thể thiếu hụt nguồn vốn để đáp ứng nhu cầu sản xuất và tiêu dùng. Giúp phân bổ hiệu quả các nguồn lực tài chính trong nền kinh tế, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế một cách hiệu quả. - Thúc đẩy sự phát triển của các ngành nghề, hình thành nên cơ cấu hiện đại và hiệu quả.
Thông qua việc đầu tư vốn tín dụng vào các ngành nghề, khu vực kinh tế trọng điểm sẽ thúc đẩy sự phát triển của các ngành nghề đó, hình thành nên cơ cấu hiện đại và hiệu quả. Mặt khác, việc áp dụng các lãi suất cho vay khác nhau đối với những lĩnh vực, ngành nghề khác nhau sẽ giúp cho nhà nước điều tiết sản xuất, chuyển dịch cơ cấu kinh tế phát triển cân đối, hợp lý. - Tạo điều kiện phát triển các quan hệ kinh tế với các doanh nghiệp nước ngoài. Trong điều kiện nền kinh tế của quốc gia gắn liền với kinh tế thế giới, tín 9 e dụng ngân hàng trở thành một trong những phương tiện nối liền kinh tế các nước với nhau.
Góp phần lưu thông tiền tệ, hàng hoá, điều tiết thị trường, kiểm soát giá trị đồng tiền và thúc đẩy mở rộng giao lưu kinh tế giữa các nước. Trong hoạt động xuất nhập khẩu, tín dụng ngân hàng đóng vai trò tài trợ thông qua cho vay hoặc mở thư thanh toán quốc tế…, tạo điều kiện cho các nước giao lưu hợp tác với nhau về mọi mặt, đặc biệt là lĩnh vực sản xuất và kinh doanh hàng hoá. Ngoài ra, từ việc cho vay tài trợ hoạt động xuất nhập khẩu các doanh nghiệp có đủ nguồn lực để cải tiến máy móc, thiết bị, khoa học công nghệ, từ đó nâng cao được năng lực sản xuất, chất lượng sản phẩm, tạo uy tín trên thị trường. - Trong nền kinh tế, hoạt động tín dụng của ngân hàng đóng vai trò vô cùng quan trọng đối với chính sách điều tiết vĩ mô của nền kinh tế.
Mang lại nguồn thu lớn cho ngân sách nhà nước thông qua thuế thu nhập và lãi từ uỷ thác đầu tư vốn của chính phủ. Là kênh truyền tải vốn tài trợ của nhà nước đến nông nghiệp nông thôn, góp phần xoá đói giảm nghèo, ổn định chính trị xã hội. Đây được coi là một công cụ mà chính phủ các nước vẫn sử dụng để điều tiết vĩ mô nền kinh tế. Thông qua kiểm soát các hoạt động tín dụng của NHTM bằng các công cụ như lãi suất, chiết khấu, hoạt động của thị trường mở, tỷ lệ dự trữ bắt buộc,.
chính phủ kiểm soát được lượng tiền lưu thông, kiềm chế lạm phát, ổn định sức mua của đồng tiền. Đối với khách hàng - Đáp ứng kịp thời nhu cầu về số lượng và chất lượng vốn cho khách hàng. Với các ưu điểm như an toàn, thuận tiện, nhanh chóng, dễ tiếp cận và có khả năng đáp ứng được nhu cầu vốn lớn, tín dụng ngân hàng thoả mãn được nhu cầu đa dạng của khách hàng. Với công nghệ ngân hàng hiện đại và kinh nghiệm trong lĩnh vực huy động vốn, các NHTM đã giúp cho quá trình tập trung vốn diễn ra nhanh chóng, kịp thời với chi phí thấp.
- Giúp nhà đầu tư nắm bắt được những cơ hội kinh doanh. Hoạt động tín dụng ngân hàng càng phát triển, doanh nghiệp có vốn để chủ động mở rộng sản xuất, các cá nhân có đủ khả năng tài chính để trang trải cho các khoản chi tiêu nhằm nâng cao 10 e chất lượng cuộc sống. Tín dụng ngân hàng đóng vai trò quan trọng trong quá trình nâng cao năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp trong nền kinh tế. Trên thực tế, nguồn vốn chủ yếu phục vụ cho quá trình mở rộng sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp là vốn vay của các ngân hàng.
Mặt khác, điều kiện để các doanh nghiệp có thể vay vốn được của Ngân hàng là doanh nghiệp phải không ngừng đổi mới, năng động tìm kiếm thị trường, áp dụng công nghệ sản xuất nâng cao năng suất lao động, hạ giá thành sản phẩm, nâng cao chất lượng sản phẩm, nỗ lực tận dụng hết khả năng của mình để sử dụng vốn vay hiệu quả, đẩy nhanh quá trình tái sản xuất, đem lại lợi nhuận cho doanh nghiệp và đảm bảo nghĩa vụ trả nợ cho ngân hàng. Đối với ngân hàng - Cho vay là hoạt động truyền thống, chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tổng tài sản có và mang lại nguồn thu nhập chủ yếu cho ngân hàng (từ 55 đến 75%). - Thông qua hoạt động cho vay mà ngân hàng đa dạng hoá danh mục tài sản có, giảm thiểu rủi ro. - Thông qua hoạt động cho vay mà ngân hàng mở rộng được các loại hình dịch vụ khác như thanh toán, kinh doanh ngoại tệ, tư vấn.
Cho vay khách hàng doanh nghiệp của Ngân hàng thƣơng mại 1. Ảnh hưởng của doanh nghiệp đến hoạt động cho vay của Ngân hàng thương mại 1. Khái niệm cho vay khách hàng doanh nghiệp Cho vay là hoạt động chủ chốt của NHTM để tạo ra lợi nhuận. Trong đó, cho vay khách hàng doanh nghiệp có thể nói là hoạt động quan trọng nhất trong hoạt động của NHTM.
Có thể hiểu hoạt động Cho vay KHDN là hình thức cấp tín dụng của NHTM cho Khách hàng là các Doanh nghiệp, theo đó NHTM cho doanh nghiệp vay một khoản tiền để sử dụng vào mục đích và trong khoảng thời hạn nhất định theo thoả thuận và theo nguyên tắc hoàn trả cả gốc và lãi. Hoạt động cho vay luôn tạo ra lượng tài sản chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tổng tài sản của Ngân hàng. Đây là hoạt động sinh lời chủ yếu nhưng cũng tiềm ẩn nhiều 11 e rủi ro mà nếu không quản lý tốt danh mục cho vay có thể gây ra tổn thất tới vốn và tài sản của Ngân hàng. Đặc điểm của Doanh nghiệp ảnh hưởng đến hoạt động cho vay của Ngân hàng thương mại Cho vay KHDN nhằm mục đích đáp ứng cho các nhu cầu khác nhau của Doanh nghiệp như mở rộng sản xuất kinh doanh, tài trợ cho các dự án, thanh toán tiền mua nguyên vật liệu, chi trả lương… Khách hàng doanh nghiệp của các NHTM có các đặc điểm riêng cơ bản, do vậy cũng ảnh hưởng đến hoạt động cho vay của các NHTM như sau: + Khách hàng vay: Là tổ chức kinh tế có nhu cầu vay vốn tại Ngân hàng để thực hiện các dự án đầu tư, phương án sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và đầu tư phát triển trong nước, bao gồm: (i) Doanh nghiệp, hợp tác xã, tổ hợp tác thành lập và hoạt động theo pháp luật Việt Nam; (ii) Doanh nghiệp thành lập và hoạt động theo pháp luật nước ngoài.