Luận văn thạc sĩ quản lý công cải cách thủ tục hành chính về lĩnh vực tài nguyên môi trường tại ủy ban nhân dân huyện phú xuyên hà nội

Luận văn thạc sĩ quản lý công nghiên cứu cải cách thủ tục hành chính lĩnh vực tài nguyên môi trường tại UBND huyện Phú Xuyên, Hà Nội.

• Tác giả: Chu Văn Khánh
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Văn Hậu
• Trường học: Học viện Hành chính Quốc gia
• Chuyên ngành: Quản lý công
• Đề tài: Cải cách thủ tục hành chính về lĩnh vực Tài nguyên môi trường tại Ủy ban nhân dân huyện Phú Xuyên, Thành phố Hà Nội
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ LÝ LUẬN CHUNG TRONG CẢI CÁCH THỦ TỤC HÀNH CHÍNH VỀ LĨNH VỰC TÀI NGUYÊN MÔI TRƯỜNG
• 1.1. Khái quát về thủ tục hành chính
• 1.2. Cải cách thủ tục hành chính về lĩnh vực Tài nguyên môi trường
• 1.3. Cơ sở pháp lý và nội dung triển khai thực hiện cải cách thủ tục hành chính về lĩnh vực Tài nguyên môi trường
• 1.4. Ý nghĩa của cải cách thủ tục hành chính về lĩnh vực Tài nguyên môi trường
• 1.5. Cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế “một cửa, một cửa liên thông” về lĩnh vực Tài nguyên môi trường
• 1.6. Kinh nghiệm cải cách thủ tục hành chính ở một số địa phương
• 1.7. Tiểu kết Chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CẢI CÁCH THỦ TỤC HÀNH CHÍNH VỀ LĨNH VỰC TÀI NGUYÊN MÔI TRƯỜNG TẠI ỦY BAN NHÂN DÂN HUYỆN PHÚ XUYÊN, THÀNH PHỐ HÀ NỘI HIỆN NAY
• 2.1. Khái quát về huyện Phú Xuyên
• 2.2. Cơ cấu tổ chức của Uỷ ban nhân dân huyện Phú Xuyên
• 2.3. Hoạt động của Uỷ ban nhân dân, phòng Tài nguyên môi trường và Văn phòng Đăng ký quyền sử dụng đất huyện Phú Xuyên
• 2.4. Các thủ tục hành chính về lĩnh vực Tài nguyên môi trường hiện nay
• 2.5. Tổng hợp kết quả giải quyết các thủ tục hành chính về lĩnh vực Tài nguyên môi trường tại Ủy ban nhân dân huyện Phú Xuyên giai đoạn từ 2011 đến 2015
• 2.6. Thái độ và tác phong làm việc của cán bộ, công chức đối với cá nhân, tổ chức
• 2.7. Đánh giá kết quả giải quyết các thủ tục hành chính về lĩnh vực Tài nguyên môi trường tại Ủy ban nhân dân huyện Phú Xuyên giai đoạn từ 2011 đến 2015
• 2.8. Bài học kinh nghiệm trong cải cách thủ tục hành tại Uỷ ban nhân dân huyện Phú Xuyên
• 2.9. Tiểu kết Chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG HIỆU QUẢ CẢI CÁCH THỦ TỤC HÀNH CHÍNH VỀ LĨNH VỰC TÀI NGUYÊN MÔI TRƯỜNG TẠI ỦY BAN NHÂN DÂN HUYỆN PHÚ XUYÊN, THÀNH PHỐ HÀ NỘI
• 3.1. Định hướng phát triển Kinh tế - Xã hội và cải cách thủ tục hành chính tại Uỷ ban nhân dân huyện Phú Xuyên giai đoạn 2015 – 2020
• 3.2. Phương hướng cải cách thủ tục hành chính về lĩnh vực Tài nguyên môi trường tại Uỷ ban nhân dân huyện Phú Xuyên
• 3.3. Các giải pháp cụ thể cải cách thủ tục hành chính tại Uỷ ban nhân dân huyện Phú Xuyên
• DANH MỤC, SƠ ĐỒ

Tóm tắt

I. Cải cách thủ tục hành chính

Cải cách thủ tục hành chính là một yêu cầu khách quan trong quá trình đổi mới toàn diện của Việt Nam. Đây là nhiệm vụ trọng tâm trong xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa. Cải cách thủ tục hành chính không chỉ cải thiện môi trường đầu tư mà còn nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Mục tiêu chính là hướng tới một nền công vụ chuyên nghiệp, minh bạch và hiệu quả. Huyện Phú Xuyên, Hà Nội đã triển khai nhiều chương trình cải cách, đặc biệt trong lĩnh vực quản lý tài nguyên môi trường. Tuy nhiên, tiến độ cải cách còn chậm, đòi hỏi sự quyết liệt hơn từ các cấp chính quyền.

1.1. Cơ sở pháp lý và nội dung triển khai

Cơ sở pháp lý cho cải cách thủ tục hành chính được xây dựng từ các nghị quyết của Chính phủ, như Nghị quyết số 38/CP năm 1994. Mục tiêu là đơn giản hóa thủ tục, giảm thiểu rườm rà và lãng phí. Huyện Phú Xuyên đã áp dụng cơ chế 'một cửa, một cửa liên thông' để giải quyết các thủ tục liên quan đến quản lý tài nguyên môi trường. Tuy nhiên, việc triển khai còn gặp nhiều khó khăn, đặc biệt là trong việc rà soát và sửa đổi các thủ tục hiện hành.

1.2. Ý nghĩa của cải cách thủ tục hành chính

Cải cách thủ tục hành chính mang lại nhiều lợi ích thiết thực. Nó giúp cải thiện môi trường đầu tư, tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước và nâng cao chất lượng dịch vụ công. Đối với Huyện Phú Xuyên, cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực quản lý tài nguyên môi trường là bước đột phá để phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu này, cần có sự đồng bộ trong triển khai và sự quyết tâm từ các cấp lãnh đạo.

II. Quản lý tài nguyên môi trường tại Huyện Phú Xuyên

Quản lý tài nguyên môi trường là một trong những lĩnh vực trọng tâm tại Huyện Phú Xuyên, Hà Nội. Việc quản lý hiệu quả các nguồn tài nguyên thiên nhiên và bảo vệ môi trường là yếu tố then chốt để phát triển bền vững. Ủy ban nhân dân huyện Phú Xuyên đã triển khai nhiều biện pháp để cải thiện hiệu quả quản lý, nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần giải quyết.

2.1. Thực trạng quản lý tài nguyên môi trường

Huyện Phú Xuyên đã thực hiện nhiều biện pháp để quản lý hiệu quả các nguồn tài nguyên thiên nhiên. Tuy nhiên, việc quản lý vẫn còn nhiều bất cập, đặc biệt là trong việc đánh giá tác động môi trường và thực hiện các chính sách bảo vệ môi trường. Các thủ tục hành chính liên quan đến quản lý tài nguyên môi trường còn phức tạp, gây khó khăn cho người dân và doanh nghiệp.

2.2. Giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý

Để nâng cao hiệu quả quản lý tài nguyên môi trường, Huyện Phú Xuyên cần tập trung vào việc đơn giản hóa các thủ tục hành chính, tăng cường công tác đánh giá tác động môi trường và áp dụng các công nghệ hiện đại trong quản lý. Bên cạnh đó, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng và sự tham gia tích cực của cộng đồng để đạt được mục tiêu phát triển bền vững.

III. Phương hướng và giải pháp cải cách thủ tục hành chính

Để tăng cường hiệu quả cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực quản lý tài nguyên môi trường, Huyện Phú Xuyên cần có những phương hướng và giải pháp cụ thể. Điều này không chỉ giúp cải thiện chất lượng dịch vụ công mà còn thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

3.1. Định hướng phát triển

Huyện Phú Xuyên cần tập trung vào việc hoàn thiện các quy trình hành chính, đặc biệt là trong lĩnh vực quản lý tài nguyên môi trường. Định hướng phát triển cần gắn liền với mục tiêu phát triển bền vững, đảm bảo sự cân bằng giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường. Việc áp dụng cơ chế 'một cửa liên thông' cần được đẩy mạnh để giảm thiểu thời gian và chi phí cho người dân và doanh nghiệp.

3.2. Giải pháp cụ thể

Các giải pháp cụ thể bao gồm: đẩy mạnh công tác rà soát và sửa đổi các thủ tục hành chính, tăng cường đào tạo nâng cao năng lực cho cán bộ công chức, và áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý. Huyện Phú Xuyên cũng cần tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng và sự tham gia của cộng đồng để đạt được hiệu quả cao nhất trong công tác cải cách thủ tục hành chính.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Cải cách thủ tục hành chính (CCTTHC) là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của công cuộc đổi mới toàn diện nền hành chính nhà nước Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh hội nhập quốc tế và cạnh tranh kinh tế ngày càng gay gắt. Tại huyện Phú Xuyên, thành phố Hà Nội, với dân số gần 200.000 người và diện tích tự nhiên 17.104,6 ha, công tác cải cách thủ tục hành chính về lĩnh vực tài nguyên môi trường có vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và bảo vệ môi trường. Giai đoạn nghiên cứu từ 2011 đến 2015 cho thấy, mặc dù đã có nhiều nỗ lực triển khai cải cách, nhưng tiến độ và chất lượng cải cách thủ tục hành chính tại UBND huyện Phú Xuyên vẫn còn nhiều hạn chế, như mức độ công khai minh bạch chưa cao, kỹ năng cán bộ công chức chưa đáp ứng yêu cầu, và cơ chế “một cửa” chưa được thực hiện hiệu quả.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm đánh giá thực trạng cải cách thủ tục hành chính về lĩnh vực tài nguyên môi trường tại UBND huyện Phú Xuyên, từ đó đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả cải cách, góp phần xây dựng nền hành chính công chuyên nghiệp, minh bạch và hiện đại. Nghiên cứu tập trung vào các thủ tục hành chính liên quan đến đất đai, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, xử lý vi phạm hành chính và các thủ tục liên quan đến bảo vệ môi trường. Ý nghĩa của nghiên cứu được thể hiện qua việc cải thiện các chỉ số về thời gian giải quyết thủ tục, mức độ hài lòng của người dân và doanh nghiệp, cũng như tăng cường hiệu lực quản lý nhà nước trong lĩnh vực tài nguyên môi trường tại địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hai lý thuyết chính: lý thuyết quản lý công hiện đại và lý thuyết cải cách hành chính. Lý thuyết quản lý công hiện đại nhấn mạnh vai trò của hiệu quả, minh bạch và trách nhiệm trong hoạt động của bộ máy nhà nước, đặc biệt trong việc cung cấp dịch vụ hành chính công. Lý thuyết cải cách hành chính tập trung vào quá trình đổi mới thể chế, tổ chức bộ máy và thủ tục hành chính nhằm nâng cao năng lực quản lý và phục vụ người dân.

Các khái niệm chính được sử dụng bao gồm: thủ tục hành chính (TTHC) là quy định pháp luật về trình tự, thủ tục giải quyết công việc của cơ quan nhà nước; cải cách thủ tục hành chính là quá trình rà soát, loại bỏ các bước không cần thiết, đơn giản hóa thủ tục nhằm nâng cao hiệu quả và tính minh bạch; cơ chế “một cửa” và “một cửa liên thông” là phương thức tổ chức giải quyết thủ tục hành chính tại một đầu mối nhằm giảm thời gian và tăng tính thuận tiện cho người dân và tổ chức.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp tiếp cận hệ thống, khách quan và toàn diện, kết hợp phương pháp duy vật biện chứng và duy vật lịch sử để phân tích các yếu tố tác động đến cải cách thủ tục hành chính. Nguồn dữ liệu chính bao gồm số liệu thống kê từ UBND huyện Phú Xuyên giai đoạn 2011-2015, báo cáo tổng kết công tác cải cách hành chính, khảo sát thực tế tại bộ phận “một cửa”, phỏng vấn cán bộ công chức và người dân, cùng các văn bản pháp luật liên quan.

Phương pháp phân tích tổng hợp được áp dụng để đánh giá các kết quả cải cách, trong khi phương pháp so sánh được sử dụng để đối chiếu kinh nghiệm cải cách thủ tục hành chính tại các địa phương khác như quận Long Biên (Hà Nội), quận Tân Bình (TP. Hồ Chí Minh) và quận Hải Châu (Đà Nẵng). Cỡ mẫu khảo sát gồm khoảng 150 cán bộ công chức và 200 người dân, được chọn theo phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên có chủ đích nhằm đảm bảo tính đại diện. Thời gian nghiên cứu kéo dài từ tháng 1/2016 đến tháng 12/2016.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Mức độ công khai minh bạch thủ tục hành chính còn hạn chế: Chỉ khoảng 30% thủ tục hành chính về tài nguyên môi trường được công bố đầy đủ trên cổng thông tin điện tử của huyện, trong khi theo quy định, tất cả thủ tục phải được công khai rõ ràng về hồ sơ, quy trình, thời gian và phí lệ phí.

2. Thời gian giải quyết thủ tục còn kéo dài: Thống kê cho thấy, trung bình thời gian giải quyết các thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại UBND huyện Phú Xuyên là 45 ngày, cao hơn 20% so với quy định của thành phố Hà Nội (36 ngày). Tỷ lệ hồ sơ trễ hạn chiếm khoảng 18%.

3. Kỹ năng và thái độ của cán bộ công chức chưa đáp ứng yêu cầu: Khoảng 25% người dân khảo sát phản ánh thái độ phục vụ chưa thân thiện, thiếu hướng dẫn cụ thể trong quá trình giải quyết thủ tục. Đồng thời, năng lực ứng dụng công nghệ thông tin của cán bộ còn hạn chế, ảnh hưởng đến hiệu quả thực hiện cơ chế “một cửa”.

4. Cơ chế “một cửa” và “một cửa liên thông” chưa được triển khai đồng bộ: Mặc dù UBND huyện đã thành lập bộ phận “một cửa”, nhưng chỉ có khoảng 60% thủ tục được xử lý theo cơ chế này, còn lại vẫn thực hiện theo phương thức truyền thống, gây phiền hà cho người dân và doanh nghiệp.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của các hạn chế trên xuất phát từ nhiều yếu tố khách quan và chủ quan. Về khách quan, nguồn lực về nhân sự và công nghệ thông tin tại UBND huyện còn hạn chế, chưa đáp ứng được yêu cầu cải cách thủ tục hành chính hiện đại. Về chủ quan, sự thiếu quyết liệt trong chỉ đạo điều hành và chưa phát huy hết vai trò giám sát, phản biện của người dân và tổ chức đã làm giảm hiệu quả cải cách.

So sánh với các địa phương như quận Long Biên và quận Hải Châu, nơi đã áp dụng thành công cơ chế “một cửa liên thông” với mức độ tự động hóa cao, thời gian giải quyết thủ tục giảm trung bình 30%, cho thấy Phú Xuyên còn nhiều dư địa để cải thiện. Việc áp dụng hệ thống quản lý chất lượng ISO 9001:2008 tại các địa phương này cũng góp phần nâng cao tính minh bạch và trách nhiệm của cán bộ công chức.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ cột thể hiện thời gian giải quyết thủ tục tại các địa phương, bảng so sánh tỷ lệ hồ sơ trễ hạn và biểu đồ tròn phản ánh mức độ hài lòng của người dân về thái độ phục vụ. Những kết quả này khẳng định vai trò then chốt của cải cách thủ tục hành chính trong nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và tạo môi trường thuận lợi cho phát triển kinh tế - xã hội.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường công khai minh bạch thủ tục hành chính: UBND huyện cần hoàn thiện và công bố đầy đủ hệ thống thủ tục hành chính về tài nguyên môi trường trên cổng thông tin điện tử, bao gồm hồ sơ, quy trình, thời gian giải quyết và phí lệ phí. Thời gian thực hiện đề xuất trong vòng 6 tháng, chủ thể thực hiện là Phòng Tài nguyên môi trường phối hợp với Văn phòng UBND huyện.

2. Rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục: Áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý hồ sơ, triển khai phần mềm quản lý thủ tục hành chính để theo dõi tiến độ xử lý hồ sơ, giảm thiểu thủ tục giấy tờ không cần thiết. Mục tiêu giảm thời gian giải quyết thủ tục xuống còn 30 ngày trong vòng 1 năm, do Văn phòng Đăng ký quyền sử dụng đất và Phòng Tài nguyên môi trường thực hiện.

3. Nâng cao năng lực và thái độ phục vụ của cán bộ công chức: Tổ chức các khóa đào tạo kỹ năng giao tiếp, ứng dụng công nghệ thông tin và nghiệp vụ hành chính cho cán bộ công chức, đặc biệt là bộ phận “một cửa”. Thời gian đào tạo định kỳ hàng năm, do Trung tâm đào tạo cán bộ huyện phối hợp với Học viện Hành chính quốc gia tổ chức.

4. Triển khai đồng bộ cơ chế “một cửa liên thông”: Xây dựng quy trình chuẩn, phối hợp liên ngành chặt chẽ giữa các phòng ban, đơn vị liên quan để thực hiện cơ chế “một cửa liên thông” trong giải quyết thủ tục hành chính về tài nguyên môi trường. Mục tiêu đạt 90% thủ tục được xử lý theo cơ chế này trong vòng 2 năm, do UBND huyện chỉ đạo và giám sát.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ, công chức các cơ quan hành chính địa phương: Nghiên cứu giúp nâng cao hiểu biết về cải cách thủ tục hành chính, áp dụng các giải pháp thực tiễn để nâng cao hiệu quả công việc và phục vụ người dân tốt hơn.

2. Nhà quản lý và hoạch định chính sách: Cung cấp cơ sở dữ liệu và phân tích thực trạng để xây dựng chính sách cải cách hành chính phù hợp với điều kiện địa phương, góp phần phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

3. Học viên, nghiên cứu sinh chuyên ngành quản lý công và hành chính công: Là tài liệu tham khảo quý giá về lý luận và thực tiễn cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực tài nguyên môi trường, giúp phát triển nghiên cứu và ứng dụng.

4. Doanh nghiệp và người dân trên địa bàn huyện Phú Xuyên: Hiểu rõ hơn về quy trình, thủ tục hành chính, quyền lợi và nghĩa vụ khi thực hiện các thủ tục liên quan đến tài nguyên môi trường, từ đó chủ động và thuận tiện hơn trong giao dịch với cơ quan nhà nước.

Câu hỏi thường gặp

1. Cải cách thủ tục hành chính về tài nguyên môi trường có ý nghĩa gì đối với người dân?
   Cải cách giúp rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục, giảm phiền hà, tăng tính minh bạch và công khai, từ đó người dân dễ dàng thực hiện quyền và nghĩa vụ liên quan đến đất đai và môi trường.

2. Cơ chế “một cửa liên thông” khác gì so với “một cửa”?
   “Một cửa” là tiếp nhận và trả kết quả tại một đầu mối duy nhất, còn “một cửa liên thông” là phối hợp giải quyết thủ tục giữa nhiều cơ quan, phòng ban tại cùng một đầu mối, giúp giảm thời gian và thủ tục đi lại cho người dân.

3. Tại sao thời gian giải quyết thủ tục tại Phú Xuyên còn kéo dài?
   Nguyên nhân chính là do nguồn lực hạn chế, quy trình chưa đồng bộ, cán bộ công chức chưa được đào tạo đầy đủ và chưa áp dụng hiệu quả công nghệ thông tin trong quản lý hồ sơ.

4. Làm thế nào để người dân có thể theo dõi tiến độ giải quyết thủ tục?
   UBND huyện cần xây dựng hệ thống quản lý hồ sơ điện tử và công khai tiến độ giải quyết trên cổng thông tin điện tử, đồng thời cán bộ “một cửa” có trách nhiệm hướng dẫn người dân tra cứu thông tin.

5. Các giải pháp nâng cao hiệu quả cải cách thủ tục hành chính được đề xuất có thể áp dụng ở địa phương khác không?
   Các giải pháp như công khai minh bạch, áp dụng công nghệ thông tin, đào tạo cán bộ và triển khai cơ chế “một cửa liên thông” là những mô hình có tính phổ quát, có thể điều chỉnh phù hợp để áp dụng tại nhiều địa phương khác.

Kết luận

• Cải cách thủ tục hành chính về lĩnh vực tài nguyên môi trường tại UBND huyện Phú Xuyên còn nhiều hạn chế về công khai minh bạch, thời gian giải quyết và năng lực cán bộ công chức.
• Việc áp dụng cơ chế “một cửa” và “một cửa liên thông” chưa đồng bộ, ảnh hưởng đến hiệu quả phục vụ người dân và doanh nghiệp.
• Nghiên cứu đề xuất các giải pháp cụ thể như tăng cường công khai, rút ngắn thời gian giải quyết, nâng cao năng lực cán bộ và triển khai đồng bộ cơ chế “một cửa liên thông”.
• Các giải pháp này cần được thực hiện trong giai đoạn 2017-2020 nhằm nâng cao chất lượng quản lý nhà nước và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương.
• Kêu gọi các cơ quan chức năng và cán bộ công chức huyện Phú Xuyên tích cực triển khai các đề xuất để xây dựng nền hành chính công hiện đại, minh bạch và hiệu quả.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 MỘT SỐ LÝ LUẬN CHUNG TRONG CẢI CÁCH THỦ TỤC HÀNH CHÍNH VỀ LĨNH VỰC TÀI NGUYÊN MÔI TRƯỜNG 1. Khái quát về thủ tục hành chính 1. Khái niệm Thủ tục hành chính (TTHC) là một loại quy phạm pháp luật qui định về trình tự thời gian, về không gian khi thực hiện một thẩm quyền nhất định của bộ máy Nhà nước, là “cách thức giải quyết công việc của các cơ quan hành chính nhà nước có thẩm quyền trong mối quan hệ nội bộ của hành chính và giữa các cơ quan hành chính nhà nước với các tổ chức và cá nhân công dân” TTHC được đặt ra để các cơ quan Nhà nước có thể thực hiện mọi hình thức hoạt động cần thiết của mình trong đó bao gồm cả trình tự thành lập các Luận văn Quản lý công công sở, trình tự bổ nhiệm, bãi nhiệm, điều động viên chức, trình tự lập quy, áp dụng quy phạm để đảm bảo các quyền của chủ thể và xử lý vi phạm, trình tự điều hành, tổ chức các hoạt động tác nghiệp hành chính. Đó chính là các quy tắc phải tuân thủ theo trong quá trình ra các quyết định hành chính của các cơ quan quản lý Nhà nước.

TTHC là một bộ phận chế định của Luật hành chính. Nói cách khác, TTHC là một loại hình quy phạm mang tính công cụ để giúp các cơ quan Nhà nước có điều kiện thực hiện chức năng của mình. TTHC do các cơ quan Nhà nước ban hành để thực thi Hiến pháp và pháp luật nhằm thực hiện chức năng quản lý của nền HCNN và hoàn thành nhiệm vụ của mình, đồng thời các cơ quan HCNN có trách nhiệm thực thi các thủ tục đó. 10 Như vậy, TTHC vừa là công cụ thực hiện chức năng quản lý nhà nước của cơ quan hành chính nhà nước vừa là điều kiện để công dân, các tổ chức thực hiện quyền và nghĩa vụ.

Đặc điểm của thủ tục hành chính Thủ tục hành chính là một trong các hình thức thủ tục pháp lý, là thủ tục lập pháp, thủ tục hành pháp và thủ tục tư pháp, cũng như mọi hiện tượng có tính chất thủ tục khác cụ thể là các hình thức thủ tục tố tụng dân sự, tố tụng hình sự, tố tụng hành chính. TTHC có các đặc điểm chung cơ bản sau : là hình thức của các quy phạm vật chất phát sinh từ quy phạm vật chất nhưng lại là phương tiện đảm bảo thực hiện quy phạm vật chất. Song bản thân thủ tục hành chính là loại thủ tục riêng, có đặc điểm riêng, chứng tỏ nó là một hiện tượng pháp lý có tính chất độc lập tương đối, đó là các đặc điểm sau : Một là, TTHC do pháp luật hành chính quy định. Điều này cho thấy thủ Luận văn Quản lý công tục là một loại việc phải được hình thành bởi các quy phạm pháp luật.

TTHC được nhà nước xác lập nhằm mục đích thực hiện các quyền và nghĩa vụ của các bên tham gia quan hệ pháp luật hành chính. Nếu một hoạt động mà luật pháp không quy định cần những TTHC nhất định thì các nhà quản lý nhà nước không được tự đặt ra thủ tục. TTHC là một nhân tố bảo đảm cho sự hoạt động chặt chẽ, thuận lợi và đúng chức năng quản lý của cơ quan nhà nước, vì nó là những hành vi chuẩn mực cho mọi công dân, cán bộ nhà nước tuân theo và thực hiện nghĩa vụ của mình đối với nhà nước. TTHC còn là thủ tục giải quyết các công việc liên quan đến quyền và nghĩa vụ của cá nhân, tổ chức nếu không được pháp luật quy định đầy đủ và chặt chẽ thì rất khó khăn trong việc ngăn ngừa khả năng xâm hại quyền và lợi ích hợp pháp của họ.

Hai là, “thủ tục hành chính rất đa dạng, phức tạp. Tính đa dạng và phức tạp của thủ tục hành chính được quy định bởi hoạt động quản lý nhà nước là 11 hoạt động được diễn ra ở hầu hết các lĩnh vực của đời sống xã hội”. Mặt khác, “bộ máy hành chính bao gồm rất nhiều các cơ quan từ Trung ương tới địa phương, mỗi cơ quan trong đó việc thực hiện thẩm quyền của mình đều phải tuân theo những thủ tục nhất định”. Trong điều kiện hiện nay, TTHC ở nước ta càng phong phú, đa dạng và phức tạp bởi “nền hành chính nhà nước hiện nay đang chuyển từ hành chính cai quản (hành chính đơn thuần) sang hành chính phục vụ, từ quản lý tập trung sang quản lý theo cơ chế thị trường có sự điều tiết của Nhà nước”, đồng thời xu hướng hợp tác quốc tế làm cho các TTHC phải tính đến yếu tố nước ngoài.

Ba là, TTHC diễn ra theo trật tự, theo các bước nhất định, nó chính là “trình tự thực hiện thẩm quyền trong quản lý nhà nước: lĩnh vực chấp hành, điều hành. Nghĩa là thủ tục hành chính được phân biệt với thủ tục tư pháp, Luận văn Quản lý công khác thủ tục tố tụng tại tòa án”. Theo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật tổ chức Tòa án Nhân dân được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam thông qua ngày 28/10/1995 thì tòa án hành chính được tổ chức trong hệ thống tòa án nhân dân. Cụ thể tòa án hành chính nằm trong cơ cấu của Tòa án tối cao và tòa án Tỉnh, đối với Tòa án Huyện sẽ có thẩm phán chuyên trách.

Tuy nhiên, ngày 21/5/1996, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã thông qua Thủ tục giải quyết các vụ án hành chính. Theo một số quan niệm, trình tự, thủ tục thuộc phạm vi điều chỉnh của Pháp lệnh này là “tố tụng hành chính”. Tố tụng hành chính theo Pháp lệnh thủ tục giải quyết các vụ án hành chính là một trong các loại thủ tục tư pháp được thực hiện để giải quyết các tranh chấp pháp luật hay áp dụng chế tài mang tính pháp lý. Nếu như TTHC được áp dụng về lĩnh vực quản lý hành chính thì thủ tục tư pháp được thực hiện trong hoạt động xét xử của Tòa án.

Bởi vậy, không nên xem tố tụng hành chính là hình thức thuộc TTHC. 12 Bốn là, thủ tục hành chính được tiến hành bởi nhiều cơ quan có thẩm quyền khác nhau. Về lĩnh vực tư pháp, việc tiến hành tố tụng được thực hiện theo các thủ tục được quy định chỉ do một số cơ quan nhất định như tòa án, viện kiểm sát, cơ quan điều tra thực hiện. Trong việc thực hiện thủ tục hành chính lại khác do rất nhiều cơ quan nhà nước khác nhau tiến hành : Các cơ quan hành pháp, tư pháp, lập pháp; trong quan hệ nội bộ giữa các cơ quan và đối tượng ngoài cơ quan với tư cách quản lý nhà nước.

Năm là, các văn bản về TTHC tản mạn, không tập trung. Các văn bản chứa đựng các TTHC được quy định trong rất nhiều văn bản pháp luật khác nhau. Chẳng hạn ở lĩnh vực xử lý vi phạm hành chính có rất nhiều văn bản cụ thể hóa pháp lệnh được ban hành về xử phạt vi phạm hành chính trong các lĩnh vực quản lý nhà nước khác nhau hoặc có những TTHC được quy định trong các văn bản không phải là luật hành chính. Luận văn Quản lý công Tóm lại, việc nghiên cứu các đặc điểm của TTHC giúp chúng ta phân biệt được TTHC với thủ tục của các cơ quan lập pháp và tư pháp (thủ tục lập pháp và thủ tục tư pháp).

Vai trò của thủ tục hành chính TTHC giữ một vai trò quan trọng trong việc điều hành bộ máy công quyền, bởi mục tiêu của nền hành chính là hướng tới việc quản lý nhà nước một cách có hiệu lực, hiệu quả. Do đó TTHC một mặt đảm bảo tính pháp chế và đem lại hiệu quả hoạt động của các cơ quan nhà nước nói chung và của UBND huyện nói riêng. Trong Hội nghị lần thứ VIII Ban chấp hành Trung ương khóa VII đã thể hiện rõ với nội dung Cải cách một bước nền hành chính nhà nước: Một là cải cách thể chế nền hành chính; hai là chấn chỉnh tổ chức bộ máy và quy chế hoạt động của hệ thống hành chính; ba là xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức; bốn là cải cách tài chính công. 13 Trong những nội dung nêu trên thì TTHC thuộc về yếu tố thể chế tức là vấn đề ban hành và thực hiện TTHC.

Không phải vô tình mà có quan niệm gắn TTHC với phương diện tiên quyết là thể chế,quy định quyền, nghĩa vụ và cách thức, điều kiện để thực hiện các quyền, nghĩa vụ đó. Về phương diện khác thì TTHC liên quan chặt chẽ với cơ quan quản lý nhà nước, là cơ sở pháp lý cho hoạt động của UBND huyện. Hoạt động quản lý của các cơ quan nhà nước là tổ chức thực hiện các quy định của pháp luật nhằm đạt được các mục tiêu, nhiệm vụ đã đặt ra. TTHC là cơ sở pháp lý vững chắc để các chủ thể tiến hành thực hiện các hoạt động giải quyết công việc thuộc chức năng của mình đồng thời là chuẩn mực để đánh giá và đảm bảo tính hợp pháp của quá trình thực hiện các nhiệm vụ công vụ.

Cũng nhờ đó mà hoạt động quản lý nhà nước được bảo đảm theo tinh thần công khai, minh bạch và tuân thủ nguyên tắc pháp chế. Luận văn Quản lý công Trong xu thế toàn cầu hóa thì mục tiêu của nền hành chính là hướng tới một nền hành chính trong sạch, vững mạnh, chuyên nghiệp hóa, hiện đại hóa, hoạt động có hiệu lực, hiệu quả. Vai trò của TTHC đảm bảo cho quản lý nhà nước nhanh nhạy, thông suốt, tạo môi trường pháp lý thông thoáng thúc đẩy phát triển kinh tế, xã hội. Để làm rõ vai trò của TTHC trong hoạt động của UBND huyện, trước hết cần khái quát một số nét cơ bản về cơ quan này.

Trong tổ chức của bộ máy nhà nước ta thì UBND huyện là cơ quan chấp hành của HĐND và là cơ quan hành chính nhà nước ở huyện, chịu trách nhiệm chấp hành hiến pháp, pháp luật, các văn bản của Chính phủ, văn bản của UBND Thành phố và các nghị quyết của HĐND huyện. Pháp luật quy định cụ thể nhiệm vụ, quyền hạn của UBND huyện trong quản lý hành chính nhà nước và trong mối quan hệ với HĐND dưới sự quản lý tập trung thống nhất của Chính phủ theo hệ thống hành chính 4 cấp. Với các chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn như trên thì vai trò của TTHC đối với tổ chức và hoạt động của UBND huyện thể hiện chủ yếu ở các nội dung sau. 14 Thứ nhất, TTHC là công cụ để tổ chức bộ máy hành chính ở UBND huyện và tác động của quản lý nhà nước đến các hoạt động trên địa bàn huyện.