Chương I: Những vấn đề lý luận về cải cách hành chính nhà nước. Chương II: Thực trạng thực hiện cải cách hành chính nhà nước tại tỉnh Phú Yên. Chương III: Phương hướng, giải pháp đẩy mạnh cải cách hành chính nhà nước tại UBND tỉnh Phú Yên. NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ CẢI CÁCH HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC 1.
Một số khái niệm 1. Nền hành chính Nhà nước - Nền hành chính nhà nước là một hệ thống Tổ chức và các định chế có chức năng thực thi quyền hành pháp, tức là quản lý công việc hàng ngày của Nhà nước, nó được tạo thành bởi các pháp nhân công quyền (Chính phủ, các Bộ và UBND các cấp …) có thẩm quyền Tổ chức và điều hành mọi quá trình xã hội và mọi hành vi của các Tổ chức, của mọi công dân bằng các văn bản quy phạm pháp luật thuộc quyền lập quy của quyền hành pháp. Mục đích của nó nhằm giữ trật tự công, phục vụ lợi ích công và lợi ích của công dân một cách có hiệu quả. Vị trí, vai trò đặc biệt quan trọng của nền hành chính (nền quản trị) trong hệ thống các cơ quan quyền lực nhà nước thể hiện ở chỗ: Nó có chức năng trực tiếp tổ chức đường lối chính sách của Đảng, luật pháp và các Nghị quyết của Quốc hội, ý chí chính trị của Đảng cầm quyền, của Quốc hội, cơ quan tối cao của quyền lực nhà nước chỉ có thể được thực hiện bởi một nền hành chính trong sạch, vững mạnh, đủ năng lực sử dụng đúng và có hiệu quả quyền lực của mình.
Thực tiễn cho thấy có chính sách, pháp luật đúng chưa đủ cần phải có một nền hành chính mạnh, có hiệu lực thì chính sách, pháp luật mới đi vào cuộc sống. Hơn nữa trong quá trình tổ chức thực hiện nền hành chính còn góp phần tích cực vào việc bổ sung, phát triển chính sách pháp luật, 19 các cơ quan hành chính (quản trị) là cơ quan trực tiếp xử lý công việc hàng ngày của nhà nước, thường xuyên tiếp xúc với dân, giải quyết các yêu cầu của dân, là cầu nối quan trọng giữa Đảng, nhà nước với dân, nhân dân đánh giá chế độ, đánh giá Đảng trước hết thông qua hoạt động của bộ máy hành chính (bộ máy quản trị nhà nước) của nền hành chính nhà nước (nền quản trị nhà nước). Sự thật trên góc độ tổng thể và toàn diện của vấn đề thì hành chính là tổ chức điều hành toàn bộ công việc hàng ngày của hệ thống hành pháp nhà nước trên tất cả các lĩnh vực; là thực thi pháp luật bằng các văn bản pháp quy, các thiết chế, các quy trình thủ tục hành chính một cách khoa học, hợp lý và hiệu quả; là sự quản lý cụ thể mọi nguồn tài lực to lớn thể hiện qua ngân sách nhà nước để phục vụ lợi ích chung toàn xã hội; là sự tiếp xúc hàng ngày và cung ứng các dịch vụ công trực tiếp cho công dân một cách hiệu quả nhất; là một hệ thống quản lý đảm bảo cho xã hội phát triển có kỷ cương, nề nếp, đảm bảo cho các quyền và nghĩa vụ của công dân được phát triển theo pháp luật. - Nền hành chính nhà nước gồm 4 yếu tố cấu thành: + Hệ thống thể chế quản lý xã hội theo pháp luật gồm: Hiến pháp, Luật, Pháp lệnh của Quốc hội, Ủy ban thường vụ (UBTV) Quốc hội và các văn bản Quy phạm pháp luật (QPPL) của các cơ quan hành chính Nhà nước.
+ Cơ cấu Tổ chức và cơ chế vận hành của Bộ máy hành chính Nhà nước từ Trung ương đến cơ sở. Bộ máy HCNN là hệ thống các cơ quan HCNN từ Trung ương đến cơ sở (đứng đầu là Chính phủ …) có mối liên hệ chặt chẽ, tác động qua lại lẫn nhau tạo thành một chỉnh thể thống nhất, được tổ chức và hoạt động theo quy định của pháp luật, thực hiện chức năng hành pháp, hành chính nhà nước. Bộ máy HCNN gồm các cơ quan HCNN ở Trung ương (Chính phủ, các Bộ, ngành Trung ương), các cơ quan HCNN ở địa phương. + Đội ngũ CBCC hành chính nhà nước, những người thực thi công vụ trong Bộ máy công quyền.
20 + Nguồn tài chính và những điều kiện cơ sở vật chất kỹ thuật bảo đảm các hoạt động của Bộ máy Hành chính Nhà nước và đội ngũ CBCC. Cải cách hành chính nền hành chính Nhà nước (HCNN) Cải cách nền HCNN hay cải cách hành chính Nhà nước (CCHCNN) là quá trình đổi mới nhận thức đầy đủ về đặc điểm, vai trò của nền HCNN và triển khai thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp nhằm xây dựng một nền hành chính nhà nước dân chủ, trong sạch, vững mạnh, chuyên nghiệp, hiện đại theo nguyên tắc của nhà nước pháp quyền XHCN dưới sự lãnh đạo của Đảng, xây dựng đội ngũ CBCC có phẩm chất năng lực đáp ứng yêu cầu của công cuộc xây dựng và phát triển đất nước. Lý do cải cách hành chính Nhà nước 1. Do vị trí, vai trò đặc biệt quan trọng của nền hành chính trong hệ thống chính trị ở nước ta Trực tiếp tổ chức thực hiện đưa chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của nhà nước vào cuộc sống, góp phần tích cực vào bổ sung, phát triển chính sách pháp luật của Nhà nước.
- Nền hành chính nhà nước, bộ máy hành chính Nhà nước giữ vị trí trọng tâm Bộ máy nhà nước, có chức năng thực thi quyền hành pháp, quyền quản lý toàn diện tất cả các lĩnh vực chính trị, kinh tế, Văn hóa, xã hội, Giáo dục, khoa học công nghệ, An ninh quốc phòng, đối ngoại của đất nước. - Với chức năng tạo môi trường chính trị, môi trường pháp lý, can thiệp vào nền kinh tế bằng các công cụ quản lý nhà nước, nền hành chính tác động và ảnh hưởng tới sự phát triển kinh tế của một quốc gia (Nền hành chính có vai trò cực kỳ quan trọng đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước). 21 - Giữ gìn trật tự, kỷ cương, tạo môi trường an sinh, trật tự an toàn xã hội cho nhà nước và người dân. - Các cơ quan, CBCC trong hệ thống hành chính Nhà nước có bổn phận, nghĩa vụ phục vụ người dân, trực tiếp xử lý công việc hàng ngày của Nhà nước, thường xuyên giải quyết các yêu cầu của người dân, là cầu nối quan trọng giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân.
Nhân dân đánh giá Đảng, đánh giá chế độ trước hết thông qua hoạt động của Bộ máy hành chính Nhà nước. Do các hạn chế, bất cập của Bộ máy và đội ngũ công chức hành chính - Nền hành chính mang nặng dấu ấn của thời kỳ bao cấp, quan liêu, cửa quyền, xa dân, xa cấp dưới và cơ sở. - Bộ máy hành chính cồng kềnh, nhiều tầng nấc, chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền chồng chéo, cơ chế vận hành trục trặc, hoạt động hiệu lực - hiệu quả thấp, trật tự, kỷ cương trong nền hành chính không được bảo đảm, nạn tham nhũng lãng phí chưa được khắc phục. - Đội ngũ cán bộ công chức hành chính trình độ, năng lực chuyên môn, kỹ năng tác nghiệp hành chính, phẩm chất, đạo đức nghề nghiệp không đáp ứng yêu cầu thời kỳ mới.
Do vai trò và tính tất yếu khách quan của CCHC - Chức năng hành chính không phải là cái duy nhất - bất biến. Đổi mới (thay đổi) chức năng hành chính cho phù hợp với sự phát triển kinh tế - xã hội là một tất yếu khách quan. Đổi mới cải cách nền hành chính, tạo điều kiện cho kinh tế - xã hội phát triển là yêu cầu tất yếu khách quan. - Cải cách có vai trò quan trọng trong xây dựng nhà nước pháp quyền của dân, do dân, vì dân.
22 - Cải cách hành chính để xác định mối quan hệ đúng đắn giữa cơ quan, cán bộ công chức hành chính nhà nước với người dân. - Cải cách hành chính có vai trò đặc biệt quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội, là một trong các khâu đột phá của chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, là nhiệm vụ thường xuyên của các ngành, các cấp. - Cải cách hành chính có vai trò to lớn trong giữ gìn trật tự kỷ cương, an sinh, an toàn và bảo đảm công bằng, dân chủ trong xã hội, chuyển từ nền hành chính “cai trị” sang nền hành chính “phục vụ” nhân dân. - Cải cách hành chính là yêu cầu, là nhiệm vụ tự thân của nền hành chính, làm cho nó trong sạch chuyên nghiệp, chính quy, hiện đại với bộ máy tinh gọn, đội ngũ CBCC có trình độ, năng lực chuyên môn, đạo đức nghề nghiệp cao, hoạt động có hiệu lực, hiệu quả, phục vụ người dân và doanh nghiệp tốt hơn.
- Cuối cùng CCHC để mở cửa hội nhập, phù hợp với xu hướng toàn cầu hóa kinh tế, khoa học và công nghệ. Mục tiêu của cải cách hành chính Xây dựng một nền hành chính dân chủ, trong sạch, vững mạnh, chuyên nghiệp, hiện đại hóa, hoạt động có hiệu lực, hiệu quả theo nguyên tắc của nhà nước pháp quyền, XHCN dưới sự lãnh đạo của Đảng, để quản lý, quản trị có hiệu lực, hiệu quả công việc của nhà nước, thúc đẩy xã hội pháp triển lành mạnh, đúng hướng, phục vụ đắc lực đời sống nhân dân, xây dựng nếp sống làm việc theo pháp luật trong xã hội và đảm bảo xây dựng một “đội ngũ cán bộ, công chức có phẩm chất và năng lực đáp ứng yêu cầu của công cuộc xây dựng, phát triển đất nước” (Quyết định số 136/2001/QĐ- TTg ngày 17 tháng 9 năm 2001 của Thủ tướng Chính phủ về việc ban hành Chương trình tổng thể cải cách hành chính giai đoạn 2001 -2010) Xây dựng một nền hành chính trong sạch vững mạnh, có đủ năng lực, sử dụng đúng quyền lực và từng bước hiện đại hoá để quản lý có hiệu lực và công việc của 23 Nhà nước, thúc đẩy xã hội phát triển lành mạnh, đúng hướng, phục vụ đắc lực đời sống nhân dân, xây dựng nếp sống và làm việc theo pháp luật trong xã hội. Đẩy mạnh cải cách hành chính nhằm tiếp tục xây dựng và hoàn thiện nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa; xây dựng một nền hành chính dân chủ, trong sạch, vững mạnh, từng bước hiện đại; đội ngũ cán bộ, công chức có đủ phẩm chất và năng lực; hệ thống các cơ quan nhà nước hoạt động có hiệu lực, hiệu quả, phù hợp với thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập kinh tế quốc tế; đáp ứng tốt yêu cầu phát triển nhanh và bền vững của đất nước.