Khóa luận so sánh giới từ 给 tiếng Hán và cho tiếng Việt tại Đại học Sao Đỏ

Tài liệu nghiên cứu 现代汉语介词 给 和越南语介词 cho 对比研究 sửa4, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên sâu về ., phục vụ nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

• Tác giả: Vũ Thị Nga
• Người hướng dẫn: ThS. Nguyễn Thị Lan
• Trường học: Trường Đại học Sao Đỏ
• Chuyên ngành: Ngôn Ngữ Trung Quốc
• Đề tài: So Sánh Nghiên Cứu Giới Từ “给” Trong Tiếng Hán Hiện Đại Và Giới Từ “Cho” Trong Tiếng Việt - Ứng Dụng Trong Công Tác Biên Phiên Dịch
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Hải Dương

Mục lục chi tiết

• 前言
• 1. CHƯƠNG 1: 现代汉语介词概述
• 1.1. 介词的定义
• 1.2. 介词的分类
• 1.3. 介词的语法功能
• 1.4. 介词短语的语法功能
• 1.5. 介词与相关词类的区别
• 2. CHƯƠNG 2: 汉越语介词“给”与“cho”的语义特点与其他词类的功能
• 2.1. 汉越语介词“给”与“cho”的语义特点比较
• 2.1.1. 汉语介词“给”的语义特点
• 2.1.2. 越南语介词“cho”的语义特点
• 2.1.3. 汉越语介词“给”和“cho”语义特点的异同
• 2.2. 汉越语介词“给”与“cho”的句法功能比较
• 2.2.1. 作状语
• 2.2.2. 作补语
• 2.2.3. 动词的“给”和“cho”
• 2.2.3.1. 表示“给予”(汉；越)
• 2.2.3.2. 表示“容许”(汉；越)
• 2.2.3.3. 表示“致使”(汉)
• 2.2.3.4. 表示“使对象位移”，“认为，估计”及“支配，操纵”等义 (越)
• 2.2.4. 助词的“给”和“cho”
• 2.2.4.1. “给”的意义和用法
• 2.2.4.2. “cho”的意义和用法
• 3. CHƯƠNG 3: 越南学生学“给”的偏误现象及分析
• 3.1. 越南母语“cho”的负迁移对介词“给”学习的负迁移
• 3.1.1. 越南母语“cho”的负迁移
• 3.1.2. “给”与“让，对，为”的混用
• 3.1.3. 在使用动词“借”时
• 3.1.4. 表示祈使意义的介词“cho”对学生介词“给”学习的负迁移的影响
• 3.2. 不同句式中的“给”表示不同的语法意义
• 3.3. 遗漏介词“给”
• 参考文献

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu So Sánh 给 Gěi và Cho Tiếng Việt

Nghiên cứu so sánh giới từ là một lĩnh vực quan trọng trong ngôn ngữ học đối chiếu. Việc so sánh 给 (gěi) và cho giúp người học tiếng Hán và tiếng Việt hiểu sâu sắc hơn về cấu trúc và cách sử dụng của hai ngôn ngữ. Hai nước Việt Nam và Trung Quốc có sự tương đồng về mặt địa lý, trải qua nhiều thế kỷ giao lưu và phát triển nên có sự tương đồng và khác biệt. Qua đó, việc so sánh tiếng Việt và tiếng Hán trở nên rất cần thiết. Bài viết sẽ đi sâu vào phân tích, đối chiếu các khía cạnh ngữ nghĩa, ngữ pháp, và ứng dụng của hai giới từ này trong biên phiên dịch, góp phần nâng cao hiệu quả giao tiếp và dịch thuật.

1.1. Giới Thiệu Về Giới Từ 给 Gěi Trong Tiếng Hán Hiện Đại

Giới từ 给 (gěi) là một trong những giới từ thông dụng nhất trong tiếng Hán hiện đại. Nó có nhiều chức năng ngữ pháp, bao gồm chỉ đối tượng, mục đích, và người nhận hành động. Ý nghĩa của 给 rất đa dạng, tùy thuộc vào ngữ cảnh cụ thể, nó có thể mang nghĩa 'cho', 'đối với', 'vì', hoặc 'bởi'. Việc nắm vững cách dùng 给 là điều cần thiết để sử dụng tiếng Hán một cách chính xác và tự nhiên. Ví dụ, 这本书给我 (zhè běn shū gěi wǒ), có nghĩa là 'cuốn sách này cho tôi'.

1.2. Giới Thiệu Về Giới Từ Cho Trong Tiếng Việt

Giới từ cho là một thành phần quan trọng trong hệ thống giới từ tiếng Việt. Nó được sử dụng rộng rãi để biểu thị sự trao tặng, mục đích, hoặc đối tượng của hành động. Ý nghĩa của cho tương đối rộng, bao gồm 'dành cho', 'để', 'vì', và 'đối với'. Việc hiểu rõ cách dùng cho giúp người học sử dụng tiếng Việt một cách linh hoạt và hiệu quả. Ví dụ, Tôi mua quà cho bạn (tôi múa quà cho bạn), có nghĩa là 'Tôi mua quà cho bạn'.

II. Thách Thức Khi So Sánh Ngữ Pháp 给 và Cho Dịch Thuật

Việc so sánh ngữ pháp giữa hai ngôn ngữ không phải lúc nào cũng dễ dàng. Sự khác biệt giữa 给 và cho đôi khi rất tinh tế, đòi hỏi người học phải có kiến thức sâu rộng về cả hai ngôn ngữ. Một trong những thách thức lớn nhất là tìm ra các cấu trúc tương đương trong tiếng Việt cho các cách sử dụng đa dạng của 给 (gěi), và ngược lại. Việc biên dịch 给 sang tiếng Việt không phải lúc nào cũng đơn giản là dùng 'cho', mà cần phải xem xét ngữ cảnh cụ thể để lựa chọn từ ngữ phù hợp.

2.1. Những Lỗi Thường Gặp Khi Dùng 给 Của Người Học Tiếng Hán

Nhiều người học tiếng Hán, đặc biệt là người Việt, thường mắc lỗi khi sử dụng giới từ 给 (gěi). Một trong những lỗi phổ biến nhất là sử dụng 给 một cách máy móc thay vì xem xét ngữ cảnh cụ thể. Ví dụ, họ có thể dịch 'cho' trong mọi trường hợp thành 给, dẫn đến câu văn không tự nhiên hoặc sai nghĩa. Người học cũng thường nhầm lẫn 给 với các giới từ khác như 让 (ràng), 为 (wèi), hoặc 对 (duì).

2.2. Những Lỗi Thường Gặp Khi Dùng Cho Của Người Học Tiếng Việt

Người học tiếng Việt cũng gặp không ít khó khăn khi sử dụng giới từ cho. Họ có thể lạm dụng cho trong những ngữ cảnh mà các giới từ khác như 'đối với', 'vì', hoặc 'để' phù hợp hơn. Ngoài ra, người học cũng có thể gặp khó khăn trong việc phân biệt giữa cho với vai trò giới từ và cho với vai trò động từ, đặc biệt trong các cấu trúc câu phức tạp. Hơn nữa, họ thường bỏ quên cách sử dụng cho trong những ngữ cảnh mà các giới từ khác như 让 (ràng), 为 (wèi), hoặc 对 (duì).

III. Phương Pháp So Sánh Ngữ Nghĩa 给 Gěi và Cho Hiệu Quả

Để so sánh ngữ pháp 给 và cho một cách hiệu quả, cần áp dụng phương pháp đối chiếu ngôn ngữ học. Phương pháp này bao gồm việc phân tích các điểm tương đồng và khác biệt về ngữ nghĩa, ngữ pháp, và ngữ dụng của hai giới từ. Cần xem xét các ví dụ cụ thể trong các ngữ cảnh khác nhau để hiểu rõ hơn về cách sử dụng của chúng. Nghiên cứu đối chiếu ngữ pháp tiếng Hán và tiếng Việt cũng cần chú trọng đến yếu tố văn hóa, vì cách sử dụng ngôn ngữ thường phản ánh quan niệm và giá trị của mỗi cộng đồng.

3.1. Phân Tích Điểm Tương Đồng Giữa 给 Gěi và Cho

Mặc dù có những khác biệt, điểm tương đồng giữa 给 và cho cũng rất đáng chú ý. Cả hai đều có thể dùng để chỉ đối tượng nhận một hành động hoặc vật phẩm. Ví dụ: 给书给 (gěi shū gěi), 'cho sách cho'; 送礼物给朋友 (sòng lǐwù gěi péngyou), 'tặng quà cho bạn'. Cả hai cũng có thể dùng để chỉ mục đích của một hành động. Ví dụ, 为了给孩子更好的生活 (wèi le gěi hái zi gèng hǎo de shēng huó), 'để cho con có cuộc sống tốt đẹp hơn'; 为了cho con có tương lai (wèi le cho con yǒu wèi lái), 'để cho con có tương lai'.

3.2. Phân Tích Điểm Khác Biệt Giữa 给 Gěi và Cho

Một trong những sự khác biệt giữa 给 và cho là phạm vi sử dụng của chúng. 给 (gěi) có thể được sử dụng trong nhiều ngữ cảnh mà cho không phù hợp. Ví dụ, 给 có thể dùng để biểu thị nguyên nhân hoặc lý do. Quan trọng nhất, vị trí của 给 trong câu và vị trí của cho trong câu có thể khác nhau, ảnh hưởng đến cấu trúc và ý nghĩa tổng thể của câu. Hơn nữa, chức năng ngữ pháp của 给 và chức năng ngữ pháp của cho khác nhau, không phải lúc nào cũng có thể thay thế lẫn nhau.

IV. Hướng Dẫn Biên Dịch 给 Sang Tiếng Việt Chuẩn Xác Nhất

Việc biên dịch 给 sang tiếng Việt đòi hỏi sự linh hoạt và nhạy bén về ngôn ngữ. Không phải lúc nào cũng có thể dịch 给 thành 'cho' một cách máy móc. Cần xem xét ngữ cảnh cụ thể, chức năng ngữ pháp của 给, và ý nghĩa mà nó muốn truyền tải để lựa chọn từ ngữ phù hợp. Có những trường hợp cần sử dụng các giới từ khác như 'đối với', 'vì', 'bởi', hoặc thậm chí lược bỏ hoàn toàn giới từ để câu văn trở nên tự nhiên hơn.

4.1. Các Trường Hợp Dịch 给 Gěi Thành Cho Trong Tiếng Việt

Trong nhiều trường hợp, 给 (gěi) có thể được dịch trực tiếp thành cho trong tiếng Việt mà không làm thay đổi ý nghĩa của câu. Điều này thường xảy ra khi 给 được sử dụng để chỉ đối tượng nhận một hành động hoặc vật phẩm. Ví dụ: 我给他一本书 (wǒ gěi tā yī běn shū), có thể dịch là 'Tôi cho anh ta một cuốn sách'.

4.2. Các Trường Hợp Không Dịch 给 Gěi Thành Cho Mà Cần Thay Thế

Tuy nhiên, có những trường hợp không nên dịch 给 (gěi) thành cho. Ví dụ, khi 给 được sử dụng để biểu thị mục đích, có thể dùng 'để' hoặc 'vì'. Khi 给 được sử dụng để biểu thị đối tượng của một hành động tác động đến, có thể dùng 'đối với'. Ví dụ: Đối với người Việt, việc sử dụng 给 trong các ngữ cảnh này có thể gây khó hiểu hoặc làm mất đi sự tự nhiên của câu.

V. Ứng Dụng Nghiên Cứu 给 và Cho Trong Dạy và Học Tiếng Hán

Nghiên cứu này có ý nghĩa quan trọng trong việc giáo trình tiếng Hán và tài liệu học tiếng Hán. Nó cung cấp cho giáo viên và học sinh một cái nhìn sâu sắc hơn về sự tương đồng và khác biệt giữa 给 (gěi) và cho, giúp họ tránh những lỗi thường gặp và sử dụng tiếng Hán một cách chính xác và tự nhiên hơn. Nghiên cứu cũng có thể được sử dụng để phát triển các bài tập và hoạt động thực hành nhằm nâng cao kỹ năng biên dịch tiếng Hán.

5.1. Phát Triển Bài Tập Thực Hành So Sánh và Dịch 给 và Cho

Để giúp học sinh nắm vững cách sử dụng của 给 (gěi) và cho, cần phát triển các bài tập thực hành đa dạng và phong phú. Các bài tập này có thể bao gồm dịch câu, điền từ vào chỗ trống, sửa lỗi sai, và viết đoạn văn. Điều quan trọng là các bài tập phải được thiết kế sao cho phản ánh được sự đa dạng về ngữ cảnh và chức năng của hai giới từ.

5.2. Sử Dụng Nghiên Cứu Này Trong Biên Soạn Tài Liệu Dạy Tiếng Hán

Kết quả nghiên cứu này có thể được sử dụng để cải thiện chất lượng của các giáo trình tiếng Hán và tài liệu học tiếng Hán. Cần chú trọng đến việc giải thích rõ ràng và chi tiết về sự tương đồng và khác biệt giữa 给 (gěi) và cho, đồng thời cung cấp nhiều ví dụ minh họa và bài tập thực hành. Các tài liệu cũng nên đề cập đến những lỗi thường gặp khi dùng 给 và cách khắc phục chúng.

VI. Kết Luận và Hướng Nghiên Cứu Tương Lai Về 给 và Cho

Nghiên cứu so sánh giới từ 给 (gěi) và cho đã làm sáng tỏ nhiều khía cạnh quan trọng về ngữ nghĩa, ngữ pháp, và ứng dụng của hai giới từ này. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều vấn đề cần được nghiên cứu sâu hơn. Trong tương lai, có thể tập trung vào việc nghiên cứu sự ảnh hưởng của văn hóa đến việc sử dụng 给 và cho, cũng như ứng dụng của công nghệ thông tin trong việc hỗ trợ biên phiên dịch tiếng Hán Việt.

6.1. Nghiên Cứu Ảnh Hưởng của Văn Hóa Đến Cách Dùng 给 và Cho

Cách sử dụng ngôn ngữ thường phản ánh quan niệm và giá trị của mỗi cộng đồng. Do đó, cần nghiên cứu sự ảnh hưởng của văn hóa đến việc sử dụng 给 (gěi) và cho. Ví dụ, trong văn hóa Trung Quốc, việc sử dụng 给 có thể mang ý nghĩa trang trọng và lịch sự hơn so với trong văn hóa Việt Nam.

6.2. Ứng Dụng Công Nghệ Trong Hỗ Trợ Biên Phiên Dịch 给 và Cho

Với sự phát triển của công nghệ thông tin, có thể ứng dụng các công cụ dịch thuật tự động và hệ thống hỗ trợ dịch thuật để nâng cao hiệu quả và chất lượng của biên phiên dịch tiếng Hán Việt. Các công cụ này có thể giúp người dịch tìm kiếm các cấu trúc tương đương, kiểm tra lỗi sai, và đề xuất các phương án dịch phù hợp nhất.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Quan hệ giao lưu lịch sử, văn hóa lâu đời giữa Việt Nam và Trung Quốc đã tạo nên sự tương đồng và khác biệt sâu sắc trong hệ thống ngôn ngữ của hai quốc gia, đặc biệt là sự phong phú của lớp từ Hán - Việt trong tiếng Việt hiện đại. Cùng với xu thế hội nhập toàn cầu, nhu cầu học tiếng Hán của người Việt Nam và học tiếng Việt của người Trung Quốc ngày càng gia tăng. Trong hệ thống ngữ pháp tiếng Hán hiện đại, chữ “给” (gěi) là một trong những từ ngữ có tần suất xuất hiện dày đặc trong cả giao tiếp khẩu ngữ lẫn văn bản viết. Tuy nhiên, “给” là một hư từ có ngữ nghĩa và ngữ pháp phức tạp, trải qua quá trình ngữ pháp hóa đa tầng từ động từ thực từ chuyển hóa thành giới từ và trợ từ. Trong khi đó, từ “cho” trong tiếng Việt cũng mang những nét tương đồng về chức năng và tính đa năng từ tính, dẫn đến việc người học tiếng Hán tại Việt Nam thường xuyên chịu ảnh hưởng của hiện tượng chuyển di tiêu cực từ tiếng mẹ đẻ.

Khóa luận tốt nghiệp ngành Ngôn ngữ Trung Quốc của tác giả Vũ Thị Nga (lớp DK11-NTQ1, Trường Đại học Sao Đỏ, dưới sự hướng dẫn của ThS. Nguyễn Thị Lan, bảo vệ tháng 5 năm 2024) tập trung giải quyết các nhiệm vụ khoa học sau:

1. Thuyết minh rõ đặc điểm ngữ nghĩa, cấu trúc, ý nghĩa và chức năng của giới từ “给” trong tiếng Hán và giới từ “cho” trong tiếng Việt; chỉ ra các điểm tương đồng và dị biệt giữa hai ngôn ngữ.
2. Khảo sát, phân tích các hiện tượng thiên lệch (lỗi sai ngữ pháp) mà sinh viên Việt Nam thường mắc phải trong quá trình học tập và sử dụng giới từ “给”.
3. Xây dựng tài liệu tham khảo khoa học phục vụ sinh viên học tập từ vựng, ngữ pháp tiếng Hán, tìm hiểu văn hóa Trung Quốc và nâng cao năng lực thực hành biên phiên dịch.

Đối tượng nghiên cứu trọng tâm của đề tài là giới từ “给” trong tiếng Hán hiện đại và giới từ “cho” trong tiếng Việt trên các bình diện hình thức cấu trúc, ngữ nghĩa và chức năng ngữ pháp. Bên cạnh đó, phạm vi nghiên cứu được tác giả mở rộng sang khảo sát động từ “给”/“cho” và trợ từ “给”/“cho” nhằm làm rõ cơ chế chuyển hóa từ loại và quá trình hư hóa của hai từ này trong hệ thống cú pháp của mỗi ngôn ngữ.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng nền tảng lý luận dựa trên các công trình nghiên cứu ngữ pháp tiếng Hán và tiếng Việt tiêu biểu:

• Quan niệm về giới từ trong tiếng Hán: Tác giả điểm luận ba nhóm quan điểm chính:
  1. Nhóm quan niệm chức năng giới thiệu: Đại diện bởi Lê Cẩm Hy (Tân trước quốc ngữ văn pháp, 2007) và Lưu Thế Nho (Hiện đại Hán ngữ ngữ pháp giảng nghĩa, 1963), xem giới từ là từ đóng vai trò "giới thiệu" danh từ/đại từ đến động từ hoặc tính từ.
  2. Nhóm quan niệm từ loại phái sinh: Đại diện bởi Đinh Thanh Thụ (Hiện đại Hán ngữ ngữ pháp giảng thoại, 1961 - coi là thứ động từ) và Lữ Thúc Tương, Chu Đức Hy (Ngữ pháp tu từ giảng thoại, 2013 - coi là phó động từ).
  3. Nhóm quan niệm cấu trúc - chức năng cú pháp: Đại diện bởi Lữ Thúc Tương (Hiện đại Hán ngữ bát bách từ, 1980/2007) và Hoàng Bá Vinh, Liêu Tự Đông (Hiện đại Hán ngữ, 1991). Tác giả lựa chọn định nghĩa của Hoàng Bá Vinh và Liêu Tự Đông làm cơ sở tiếp cận chính: Giới từ đặt trước ngữ danh từ tạo thành "ngữ giới từ", cùng tu sức cho ngữ vị từ để biểu thị thời gian, địa điểm, phương thức, nguyên nhân, mục đích, tác nhân, thụ sự, đối tượng.
• Lý thuyết phân tích ngữ nghĩa và cú pháp: Vận dụng lý thuyết của Trần Xương Lai (Giới từ dữ giới từ công năng, 2002), Chu Đức Hy (1980), Trương Nghị Sinh (2002) kết hợp với các công trình ngữ pháp tiếng Việt của Bùi Đức Tịnh (2004), Diệp Quang Ban (2009), Cao Xuân Hạo (2003), Đỗ Thanh (2003).
• Lý thuyết phân tích lỗi thiên lệch (Error Analysis): Vận dụng khái niệm chuyển di ngôn ngữ (Language Transfer) trong tâm lý học và ngôn ngữ học ứng dụng, phân biệt chuyển di tích cực (chính thiên di) và chuyển di tiêu cực (phụ thiên di / can thiệp của tiếng mẹ đẻ), cùng hiện tượng khái quát hóa cấu trúc (Overgeneralization) ở người học trưởng thành.

Về phương pháp nghiên cứu, đề tài kết hợp phương pháp miêu tả ngôn ngữ học, phương pháp so sánh - đối chiếu song ngữ (Hán - Việt) và phương pháp phân tích lỗi sai ngữ pháp. Nguồn ngữ liệu được thu thập từ các từ điển quy phạm (Hiện đại Hán ngữ bát bách từ, Từ điển tiếng Việt...), giáo trình chuyên ngành, tác phẩm văn học Trung Quốc (Lỗ Tấn, Phương Phương, Liễu Kiến Vĩ...) và Việt Nam (Nam Cao, Thạch Lam, Tố Hữu...), ca dao tục ngữ dân gian, cùng hệ thống ví dụ thực tế do tác giả xây dựng dưới sự thẩm duyệt trực tiếp của người hướng dẫn khoa học.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan về giới từ trong tiếng Hán hiện đại (第一章 现代汉语介词概述)

Chương 1 hệ thống hóa các vấn đề lý luận cốt lõi về giới từ tiếng Hán, bao gồm định nghĩa, phân loại, chức năng cú pháp, phương pháp phân biệt từ loại và vấn đề từ tính của chữ “给”:

• Phân loại giới từ: Tác giả phân chia giới từ theo hai hệ thống:
  • Theo hình thức: Giới từ biểu thị quan hệ bị động (被, 从, 给, 向, 叫, 把, 让, 由...); Giới từ biểu thị thời gian - phương hướng (在, 从...到/至, 到, 以前, 之后, 期间, 按照, 靠, 随着...); Giới từ theo vị trí cú pháp trong câu (đứng trước chủ ngữ, trước vị ngữ làm trạng ngữ hoặc sau vị ngữ làm bổ ngữ thời không: 向, 到, 在, 于, 自; đứng trước chủ ngữ/vị ngữ hoặc sau tân ngữ làm định ngữ: 对于, 对, 和, 同, 跟).
  • Theo ý nghĩa: Giới từ thi sự/tác nhân (由, 被, 给, 对, 以); Thụ sự (被, 将); Công cụ/phương tiện (用, 靠, 凭, 依); Đối tượng và nội dung (给, 对, 关于, 对于, 在); Thời không (在, 自, 到, 从, 朝, 向); Nguyên nhân (因为, 由于, 为了, 因着); Loại trừ (除了, 除非, 不是).
• Chức năng ngữ pháp: Giới từ tiếng Hán thực hiện 3 chức năng cú pháp cơ bản gồm chức năng kết nối, chức năng chi phối và chức năng kiểm soát/khống chế. Ngữ giới từ đảm nhiệm 3 vai trò trong câu: Trạng ngữ (tu sức cho động từ, tính từ), Định ngữ (tu sức cho danh từ, bắt buộc có “的”), và Bổ ngữ (sau vị ngữ: 于, 向, 自, 给, 在, 往, 到).
• Tiêu chí phân biệt giới từ với động từ và liên từ:
  • Phân biệt với động từ: Động từ có thể mang trợ từ động thái (了, 着, 过), làm vị ngữ độc lập, lặp từ (trùng điệp), tạo dạng nghi vấn chính phản (V-bất-V) và mang bổ ngữ; trong khi giới từ không có các đặc trưng hình thái này và bắt buộc phải đi kèm tân ngữ tạo thành ngữ giới từ.
  • Phân biệt với liên từ: Tác giả đưa ra 3 phương pháp thử nghiệm gồm: Phương pháp hoán vị (换序法), Phương pháp thêm trạng ngữ (添加法) và Phương pháp tỉnh lược (省略法); đồng thời phân biệt nhóm “因, 由于, 因为” với nhóm “同, 跟, 和, 与”.
• Vấn đề từ tính của “给”: Xác định “给” là từ đa từ tính phức hợp, tồn tại dưới 3 dạng: Động từ (biểu thị trao cho, cho phép, gây ra; làm vị ngữ chính, kết hợp được với 了, 过); Giới từ (kết hợp với ngữ danh từ đứng trước hoặc sau động từ để dẫn nhập đối tượng, phương hướng, bị động); và Trợ từ (hư từ thuần túy, đứng trước động từ trong câu chữ 把 và câu chữ 被 để tăng cường ngữ khí).

Chương 2: Đặc điểm ngữ nghĩa và chức năng các từ loại khác của giới từ “给” tiếng Hán và “cho” tiếng Việt (第二章 汉越语介词“给”与“cho”的语义特点与其他词类的功能)

Chương 2 tiến hành đối chiếu toàn diện ngữ nghĩa, vị trí cú pháp và các biến thể từ tính mở rộng (động từ, trợ từ) giữa “给” và “cho”:

• Hệ thống ngữ nghĩa của giới từ “给” (6 nét nghĩa theo Lữ Thúc Tương):
  1. Dẫn nhập đối tượng tiếp nhận chuyển giao/trao nhận (引进交付, 传递的接受者) trong cấu trúc $N_1 + V + 给 + N_2 + N_3$ hoặc $N_1 + 给 + N_2 + V + N_3$.
  2. Dẫn nhập đối tượng thụ hưởng hành động (引进动作的受益者) trong cấu trúc $N_1 + 给 + N_3 + V + N_2$.
  3. Dẫn nhập đối tượng chịu tổn hại/bị hại (引进动作的受害者).
  4. Cấu trúc “给我 + V” dùng trong câu mệnh lệnh biểu thị sự yêu cầu hoặc tăng cường ngữ khí mệnh lệnh.
  5. Biểu thị hướng về/đối với (“朝, 向, 对”), đi cùng 3 nhóm động từ: ngôn ngữ, biểu cảm và động tác cơ thể.
  6. Biểu thị ý nghĩa bị động (tương đương 被, 叫, 让).
• Hệ thống ngữ nghĩa của giới từ “cho” (5 nét nghĩa theo Bùi Đức Tịnh):
  1. Dẫn nhập đối tượng phục vụ, liên quan, trao nhận ($N_1 + V + cho + N_3 + N_2$ hoặc $N_1 + V + N_3 + cho + N_2$).
  2. Dẫn nhập đối tượng tiếp nhận tính chất, trạng thái, ảnh hưởng (cấu trúc “Hình dung từ + cho + N”).
  3. Dẫn nhập yêu cầu, mục đích, mức độ của hành động (cấu trúc “V + cho + Hình dung từ”).
  4. Dẫn nhập kết quả tự nhiên mang tính nhân quả (tương đương “cho nên/vì vậy”).
  5. Dẫn nhập kết quả ảnh hưởng của hành động (tương đương “khiến cho/làm cho/để cho”).

Tiêu chí dị biệt ngữ nghĩa	Tiếng Hán (“给”)	Tiếng Việt (“cho”)
1. Dẫn nhập đối tượng trao nhận đứng trước động từ	Có ($N_1 + 给 + N_2 + V + N_3$)	Không (thường đứng sau V)
2. Dẫn nhập đối tượng chịu tổn hại/bị hại	Có	Không (tiếng Việt dùng “bị”)
3. Biểu thị hướng về, đối với (động từ biểu cảm/động tác cơ thể)	Có	Không (tiếng Việt dùng “với” hoặc không dùng giới từ)
4. Biểu thị ý nghĩa bị động trực tiếp	Có (thay thế được cho “被”)	Không (tiếng Việt dùng “bị”)
5. Dẫn nhập đối tượng tiếp nhận tính chất sau tính từ	Không (dùng “对” hoặc “为”)	Có (“Hình dung từ + cho + N”)
6. Dẫn nhập yêu cầu, mục đích, mức độ sau động từ	Không (dùng bổ ngữ trạng thái/trình độ)	Có (“V + cho + Hình dung từ”)
7. Dẫn nhập kết quả tự nhiên (quan hệ nhân quả)	Không (tiếng Hán dùng “所以/因此”)	Có (dùng “cho/cho nên”)
8. Dẫn nhập kết quả tác động/trí sứ	Không (dùng “让/使”)	Có (dùng “cho”)

• So sánh chức năng cú pháp:
  • Làm trạng ngữ: Trong tiếng Hán, cụm giới từ “给” bắt buộc đứng trước vị ngữ động từ ($N_1 + 给 + N_2 + V + N_3$). Trong tiếng Việt, ngữ giới từ “cho/để cho” có vị trí linh hoạt hơn: có thể đứng đầu câu (làm trạng ngữ mục đích), đứng trước động từ vị ngữ hoặc đứng cuối câu.
  • Làm bổ ngữ: Trong tiếng Hán, “给” đứng ngay sau động từ ($V + 给 + N_2 + N_3$). Trong tiếng Việt, “cho” có thể đứng sau động từ hoặc đứng sau cả tân ngữ của động từ ($V + N_3 + cho + N_2$).
• Mở rộng chức năng động từ và trợ từ:
  • Động từ: Cả hai đều mang nghĩa gốc là “trao tặng” và nghĩa phái sinh “cho phép/dung hứa”. Động từ “给” có thêm nghĩa trí sứ (致使 - gây ra). Động từ “cho” trong tiếng Việt có thêm nghĩa dịch chuyển vị trí đối tượng (tương đương câu chữ 把 trong tiếng Hán: “cho ghế vào phòng”) và biểu thị nhận định/đánh giá (“cho rằng, ước lượng”).
  • Trợ từ: Trợ từ “给” đứng trước động từ trong câu chữ 把 (A thức: $N_{thị} + 把 + N_{thụ} + 给 + VP$) và câu chữ 被 (B thức: $N_{thụ} + 被 + N_{thị} + 给 + VP$) nhằm nhấn mạnh ngữ khí xử trí hoặc bị động. Trợ từ “cho” trong tiếng Việt đứng sau động từ trong câu bị động (“bị đánh cho một trận”) hoặc câu cầu khiến nhằm biểu đạt sự tha thiết, mong muốn hợp tác (“nhớ cho”, “để tôi làm cho”).

Chương 3: Hiện tượng và phân tích lỗi thiên lệch của sinh viên Việt Nam khi học “给” (第三章 越南学生学“给”的偏误现象及分析)

Chương 3 chỉ ra 2 nguyên nhân cốt lõi dẫn đến lỗi sai: Chuyển di tiêu cực từ tiếng mẹ đẻ (tiếng Việt) và hiện tượng khái quát hóa cấu trúc ngữ pháp tiếng Hán. Tác giả phân loại và mổ xẻ 8 nhóm lỗi thiên lệch điển hình:

1. Lỗi trật tự từ do can thiệp ngữ pháp tiếng Việt: Đặt cụm giới từ sau vị ngữ động từ theo thói quen tiếng Việt thay vì đặt trước động từ (ví dụ câu sai: *张老师上给我们课听力 $\rightarrow$ câu đúng: 张老师给我们上听力课).
2. Lỗi nhầm lẫn ngữ nghĩa của “给”: Đồng nhất từ “cho” biểu thị sự cho phép trong tiếng mẹ đẻ với “给” (ví dụ câu sai: *妈妈给我去玩儿 $\rightarrow$ câu đúng: 妈妈让我/允许我去玩儿).
3. Lỗi kết hợp sai với động từ: Dùng “给” thay cho “使/让” để biểu thị ý nghĩa trí sứ hoặc thay cho “为” để biểu thị cảm xúc (ví dụ câu sai: *体育给我们觉得很舒服 $\rightarrow$ câu đúng: 体育使/让我们觉得很舒服; *她给我很担心 $\rightarrow$ câu đúng: 她为我操心).
4. Lỗi lẫn lộn giữa “给” với “让”, “对”, “为”:
   • Lẫn lộn “给” và “让”: Nhầm lẫn chức năng sai khiến/cho phép.
   • Lẫn lộn “给” và “对”: Gặp trong các câu diễn đạt tính chất/ảnh hưởng đối với một đối tượng mà không có hành động trao nhận vật chất (ví dụ dịch từ tiếng Việt “Điều đó bất lợi cho cả hai bên” thành câu dùng “给” thay vì dùng 对: 这个对双方不利).
   • Lẫn lộn “给” và “为”: Nhầm lẫn giữa giới từ dẫn nhập đối tượng thụ hưởng hành vi cụ thể (“给”) với giới từ chỉ mục đích, nguyên nhân hoặc hành vi trạng thái trừu tượng (“为”).
5. Lỗi khi sử dụng động từ hai chiều “借”: Động từ “借” trong tiếng Hán đồng thời mang nghĩa “vay/mượn” và “cho vay/cho mượn”. Người học thường lẫn lộn cấu trúc chỉ sự phục vụ (我给他借一支笔 - tôi mượn giúp anh ấy một cái bút) với cấu trúc trao nhận (我借给他一支笔 - tôi cho anh ấy mượn một cái bút).
6. Lỗi chuyển di từ ý nghĩa cầu khiến/mức độ của “cho”: Dịch cấu trúc “V + cho + Tính từ” trong tiếng Việt thành cấu trúc sai “V + 给 + Tính từ” (ví dụ câu sai: *我们要努力学习给好 $\rightarrow$ câu đúng: 我们要努力学习好/学得好; *请你洗给它干净一点 $\rightarrow$ câu đúng: 请你把它洗得干净一点儿).
7. Lỗi lẫn lộn câu biểu thị ý nghĩa phục vụ và trao nhận: Nhầm lẫn vị trí dẫn nhập tân ngữ (ví dụ câu sai: *你去书店的时候，顺便买小说给他 $\rightarrow$ đúng là: 你去书店的时候，顺便给他买本小说 nếu mang nghĩa mua giúp).
8. Lỗi lược bỏ (tỉnh lược) giới từ “给”: Tiếng Việt có nhiều động từ đơn tân ngữ mang trực tiếp đối tượng tiếp nhận mà không cần giới từ, dẫn đến việc sinh viên bỏ quên “给” khi dịch sang tiếng Hán trước các động từ như 介绍 (giới thiệu), 道歉 (xin lỗi), 打电话 (gọi điện), 提建议 (góp ý) (ví dụ câu sai: *我去道歉他 $\rightarrow$ câu đúng: 我去给他道歉).

Chương 3 kết thúc bằng các đề xuất nâng cao năng lực giảng dạy của giảng viên (nắm vững lý thuyết thụ đắc ngôn ngữ thứ hai, phương pháp đối chiếu) và cải tiến phương pháp giảng dạy ngữ pháp (tiếp cận ngữ pháp thực dụng, tinh giản thuật ngữ, tăng cường so sánh lỗi sai trực quan và phối hợp phương pháp quy nạp - diễn dịch).

Kết quả và đóng góp

• Hệ thống hóa toàn diện các nét nghĩa và chức năng: Xác lập hệ thống đối chiếu 6 nét nghĩa của “给” và 5 nét nghĩa của “cho”, chỉ ra 4 điểm tương đồng và 8 điểm dị biệt ngữ nghĩa, cùng sự khác nhau về phân bố cú pháp (vị trí trạng ngữ và bổ ngữ).
• Mô tả chi tiết tiến trình ngữ pháp hóa đa từ loại: Không chỉ dừng lại ở giới từ, công trình phân tích rõ ranh giới và mối liên hệ giữa động từ, giới từ và trợ từ của cả “给” và “cho”, làm sáng tỏ hiện tượng ngữ pháp hóa của hư từ trong hai ngôn ngữ.
• Xây dựng phân loại 8 nhóm lỗi thiên lệch thực tế: Đưa ra dẫn chứng câu sai cụ thể của sinh viên Việt Nam, bóc tách nguyên nhân từ góc độ can thiệp tiếng mẹ đẻ và hiện tượng khái quát hóa quá mức ngữ pháp đích.
• Đề xuất giải pháp sư phạm ứng dụng: Kiến nghị mô hình dạy học ngữ pháp thực dụng, lấy người học làm trung tâm, sử dụng ngôn ngữ quy phạm rõ ràng, hạn chế thuật ngữ hàn lâm trừu tượng và ứng dụng phương pháp đối chiếu trực tiếp đúng - sai trong bài giảng.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Các hiện tượng lỗi sai trong khóa luận được đúc kết dựa trên phương pháp định tính từ quan sát thực tế giảng dạy, phân tích tài liệu và các câu ví dụ điển hình được giáo viên hướng dẫn kiểm duyệt; công trình chưa triển khai khảo sát định lượng trên bảng hỏi với cỡ mẫu sinh viên cụ thể ($n=?$) để thống kê tỷ lệ phần trăm phân bố của từng nhóm lỗi.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng khảo sát thực nghiệm định lượng trên các nhóm đối tượng sinh viên thuộc nhiều trình độ HSK khác nhau; đồng thời mở rộng nghiên cứu đối chiếu ứng dụng giới từ “给” và “cho” trong các thể loại văn bản biên phiên dịch chuyên ngành chuyên sâu như kinh tế thương mại, văn học và ngoại giao.

Giá trị tham khảo

• Đối tượng thụ hưởng: Sinh viên chuyên ngành Ngôn ngữ Trung Quốc, sinh viên ngành Sư phạm tiếng Trung, học viên học tiếng Hán hoặc tiếng Việt như một ngoại ngữ, giảng viên giảng dạy ngữ pháp đối chiếu Hán - Việt và biên phiên dịch viên.
• Nội dung tham khảo giá trị:
  • Bảng đối chiếu 8 điểm dị biệt ngữ nghĩa và quy tắc vị trí cú pháp giữa “给” và “cho” tại Chương 2.
  • Tiêu chí và các phép thử nghiệm (hoán vị, thêm trạng ngữ, tỉnh lược) phân biệt giới từ với động từ và liên từ tại Chương 1.
  • Phân loại 8 nhóm lỗi thiên lệch kèm phân tích cấu trúc đối chiếu của động từ hai chiều “借” tại Chương 3, giúp người học nhận diện và phòng tránh các lỗi chuyển di tiêu cực phổ biến.

Câu hỏi thường gặp

1. Giới từ “给” trong tiếng Hán và giới từ “cho” trong tiếng Việt có những điểm tương đồng cơ bản nào về ngữ nghĩa?
Cả hai từ có 4 điểm tương đồng chính: (1) Đều có nét nghĩa cơ bản nhất là dẫn nhập đối tượng tiếp nhận việc chuyển giao/trao nhận; (2) Đều dẫn nhập đối tượng thụ hưởng hành động; (3) Đều có thể dùng trong câu mệnh lệnh để tăng cường ngữ khí mệnh lệnh hoặc yêu cầu (“给我 + V” tương đương “cho tôi/cho tao + V”); (4) Đều biểu thị phương hướng/đối tượng đối với các động từ thuộc nhóm ngôn ngữ (như “讲给...听” tương đương “kể cho... nghe”).

2. Vị trí cú pháp của cụm giới từ “给” và “cho” khi làm trạng ngữ và bổ ngữ có gì khác nhau?
Khi làm trạng ngữ, cụm “给” trong tiếng Hán bắt buộc phải đứng trước động từ vị ngữ ($N_1 + 给 + N_2 + V + N_3$), trong khi ngữ giới từ “cho/để cho” trong tiếng Việt linh hoạt hơn, có thể đứng đầu câu, trước động từ hoặc cuối câu. Khi làm bổ ngữ, cụm “给” đứng ngay sau động từ vị ngữ ($V + 给 + N_2 + N_3$), còn cụm “cho” trong tiếng Việt có thể đứng sau động từ hoặc đứng sau cả tân ngữ của động từ ($V + N_3 + cho + N_2$).

3. Vì sao sinh viên Việt Nam thường nói sai câu “Mẹ cho con đi chơi” thành “*妈妈给我去玩儿”?
Lỗi này xuất phát từ hiện tượng chuyển di tiêu cực của tiếng mẹ đẻ. Trong tiếng Việt, từ “cho” mang chức năng động từ biểu thị ý nghĩa “cho phép/dung hứa”. Người học tư duy theo tiếng mẹ đẻ và đồng nhất từ “cho” này với “给”, trong khi tiếng Hán biểu thị ý nghĩa cho phép bắt buộc phải dùng các động từ như “让” hoặc “允许” (妈妈让我/允许我去玩儿).

4. Trợ từ “给” trong tiếng Hán và trợ từ “cho” trong tiếng Việt có chức năng cú pháp và ngữ dụng như thế nào?
Cả hai trợ từ đều là kết quả của quá trình ngữ pháp hóa hư hóa cao độ, không mang nghĩa từ vựng thực tế và có thể lược bỏ mà không làm thay đổi nghĩa gốc của câu. Trợ từ “给” tiếng Hán đứng trước động từ trong câu chữ 把 và chữ 被 để nhấn mạnh ngữ khí xử trí hoặc bị động. Trợ từ “cho” tiếng Việt đứng sau động từ trong câu bị động (“bị đánh cho một trận”) hoặc đứng cuối câu cầu khiến nhằm biểu đạt thái độ tha thiết, mong muốn hợp tác (“nhớ cho”, “để tôi làm cho”).

5. Khi đi cùng động từ hai chiều “借”, người học tiếng Hán thường gặp nhầm lẫn ngữ nghĩa nào?
Động từ “借” trong tiếng Hán vừa mang nghĩa mượn vào vừa mang nghĩa cho mượn. Khi kết hợp với “给”, sinh viên thường nhầm lẫn giữa cấu trúc mang nghĩa phục vụ (我给他借一支笔 - tôi mượn giúp anh ấy một cái bút từ người khác) với cấu trúc mang nghĩa trao nhận vật chất (我借给他一支笔 - tôi đem bút của mình cho anh ấy mượn), dẫn đến việc dùng sai cấu trúc so với ý đồ biểu đạt thực tế.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Vũ Thị Nga là công trình nghiên cứu hệ thống về sự tương đồng và dị biệt giữa giới từ “给” trong tiếng Hán hiện đại và giới từ “cho” trong tiếng Việt trên các bình diện ngữ nghĩa, cú pháp và các biến thể từ loại liên quan. Bằng việc nhận diện cơ chế can thiệp tiêu cực từ tiếng mẹ đẻ và hiện tượng khái quát hóa cấu trúc, đề tài đã chỉ ra 8 nhóm lỗi thiên lệch điển hình của sinh viên Việt Nam và đề xuất các giải pháp sư phạm mang tính thực tiễn cao. Đây là tài liệu tham khảo khoa học hữu ích phục vụ trực tiếp cho công tác học tập, giảng dạy ngữ pháp tiếng Hán và hoạt động biên phiên dịch song ngữ Hán - Việt.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ CÔNG THƯƠNG VŨ THỊ NGA TRƯỜNG ĐẠI HỌC SAO ĐỎ KHOÁ LUẬN TỐT NGHIỆP Ngành : Ngôn Ngữ Trung Quốc Họ và tên sinh viên : Vũ Thị Nga Lớp, khóa : DK11-NTQ1 NGÀNH NGÔN NGỮ TRUNG QUỐC HẢI DƯƠNG – NĂM 2024 BỘ CÔNG THƯƠNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC SAO ĐỎ KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP Ngành: Ngôn Ngữ Trung TÊN ĐỀ TÀI: SO SÁNH NGHIÊN CỨU GIỚI TỪ “给” TRONG TIẾNG HÁN HIỆN ĐẠI VÀ GIỚI TỪ “CHO” TRONG TIẾNG VIỆT - ỨNG DỤNG TRONG CÔNG TÁC BIÊN PHIÊN DỊCH Họ và tên sinh viên ：Vũ Thị Nga Lớp, khóa ：DK11-NTQ1 Giảng viên hướng dẫn ：ThS. Nguyễn Thị Lan HẢI DƯƠNG - NĂM 2024 工商部 红星大学 本科论文 专业 ： 中文 课题：现代汉语介词“给”和越南语介词“cho”对比研 究 - 应用于编翻译工作 学生 ：武氏娥 班级 ：DK11-NTQ1 老师 ：Nguyễn Thị Lan 硕士 2024 年于海阳 声明 本人郑重声明，本毕业论文《现代汉语介词“给”和越南介词“cho”对 比研究》是本人在导师阮氏兰硕士的指导下进行研究，独立完成的研究成果。在 论文撰写过程中，引用他人成果，文字或数据，均已注明出处。 本人承诺本毕业论文不存在任何形式的抄袭行为，所有引用资料均按照学 术规范进行了引用和标注。如有违反学术规范的行为，本人愿意承担相应的责任 和处罚。 特此声明 2024 年 5 月于海阳 学生 武氏娥 致谢 首先，我要感谢我的指导老师阮氏兰硕士对我的论文给予了指导与支持。 在写论文的过程中，我遇到任何困难，兰老师都很仔细与耐心地指导我，并提出 宝贵的建议帮我今日能顺利完成我的毕业论文,特此表示感谢。我也要感谢红星 大学的各位老师。无论在学习方面还是在生活方面,老师们都对我很好。感谢尊 敬的老师们! 最后,我也要感谢学校给了我学习环境的机会,感谢四年来学习在红星大 学帮助了我学到很多知识,很多经验,原来外语对我自己不是长处,也不是爱好,为 热情和关照我从红星大学的老师和同学们,因为有了你们的陪伴,我的人生变得更 加精彩。再次感谢亲爱的老师们,同学们! 致以最诚挚的感谢! 2024 年 5 月于海阳 作者 武氏娥 目录 前言 .1 第一章 现代汉语介词概述 .1 介词的定义 .2 介词的分类 .3 介词的语法功能 .4 介词短语的语法功能 .5 介词与相关词类的区别 .6 现代汉语“给”字的词性问题 .13 第二章 汉越语介词“给”与“cho”的语义特点 .16 与其他词类的功能 .1 汉越语介词“给”与“cho”的语义特点比较 .1 汉语介词“给”的语义特点 .2 越南语介词“cho”的语义特点 .3 汉越语介词“给”和“cho”语义特点的异同 .2 汉越语介词“给”与“cho”的句法功能比较 .1 作状语 .2 作补语 .3 动词的“给”和“cho” .1 表示“给予”(汉；越) .2 表示“容许”(汉；越) .3 表示“致使”(汉) .4 表示“使对象位移”，“认为，估计”及“支配，操纵”等义 (越) .4 助词的“给”和“cho” .1“给”的意义和用法 .2“cho”的意义和用法. 34 第三章 越南学生学“给”的偏误现象及分析 .1 越南母语“cho”的负迁移对介词“给”学习的负迁移 .1 越南母语“cho”的负迁移 .2“给”与“让，对，为”的混用 .3 在使用动词“借”时 .4 表示祈使意义的介词“cho”对学生介词“给”学习的负迁移的影响.2 不同句式中的“给”表示不同的语法意义 .3 遗漏介词“给”. 41 参考文献 .42 Khóa luận tốt nghiệp Ngành: Ngôn ngữ Trung Quốc 前言 1.

选题的理由 越南和中国，山水相连的两块土地。经过很多世纪的接触和互动，两个国 家在语言和文化上既有相似之处，也有差异。他们之间联系的根源可以追溯到 数千年前，当时越南人将汉语作为他们的主要语言。两种语言之间的历史接触 促成了现代越南语中汉越词汇的丰富性。有些单词在两种语言中都保留了其原 始含义，而另一些单词则具有新的含义。有一些甚至在含义上发生了重大转 变。学习语言是一个大问题，特别是在学习汉语过程中，为了提高语言水平， 所以汉语和越南语对比研究越来越重要。 随着全球化的融合，越南语在许多国家越来越受欢迎。学习越南语是越南 人和中国人民特别是中国学生之间的一座桥梁。近年来，越来越多的中国学校学 生来到越南大学学习和交流文化。相反，为了和平友谊，文化交流和经济全球 化，我们越南也有许多大学和著名中心开设汉语课程。并受到了大家的广泛关 注。那么如何帮助教师和学习者更好地学习一直是越南教师面临的问题，从基础 知识，教学方法，教程，学习条件等，因此，在教授越南语给中国学生以及教授 汉语给越南学生的过程中，存在许多问题需要深入探讨。 现代汉语“给”是一个常用于汉语交流和写作的词汇。这也是任何学习汉 语的人都应该掌握的重要语法主题。本文内容会研究现代汉语“给”这个词并跟 越南语“cho”对比研究，从而指出两个字的特征和不同点。 由于以上三个理由，本人决定以《现代汉语介词“给”和越南语介词 “cho”的对比研究》作为毕业论文的主题。 2. 研究的目的 本论文的研究目的是： 一，说明汉语中介词“给”和越南语介词“cho”的语义，结构，意义， 功能等特点并指出两者之间的异同。 二，指出越南学生在学习介词“给”时犯的一些错误。 三，笔者希望这份科研会成为有助于同学们学习汉语词汇与中国文化的参 考资料。 3. 研究对象与范围 本论文研究对象为“现代汉语介词“给”和越南语介词“cho”的对比研 究”，即越汉有关介词的结构形式，语义，语法功能，等方面的特点并弄清两者 在这些方面的异同。 除了研究汉语介词“给”和越南语介词“cho”的主要对象以外，论文范 GVHD: Th.S Nguyễn Thị Lan 1 SVTH: Vũ Thị Nga Khóa luận tốt nghiệp Ngành: Ngôn ngữ Trung Quốc 围还扩大研究动词“给”和助词“给”。 4. 研究方法 本研究论文涉及的主题围绕介词，动词和助词术语的属性，包括汉语中 “给”和越南语中“cho”的结构，含义和应用。本文主要参考中文和越南语语 言学家研究工作的结果和方法进行比较和分析。本人的研究材料汇编涵盖了广泛 的来源，例如各种中文和越南语词典，专门研究这些语言的教科书，以及可以在 文学作品中找到的用法实例。值得注意的是，我的导师仔细审查并验证了我自己 提出的例子。除了这些资源外，本文还借鉴了从报纸，杂志，甚至传统的越南和 中国民歌中摘录的例子，确保所使用的来源一致和可靠。 5.

论文结构 除了前言，结语，参考文献和附录以外，论文共有三章： 第一章：现代汉语介词概述。 第二章：汉越语介词“给”与“cho”的语义特点与其他词类的功能。 第三章：越南学生学“给”的偏误现象及分析。 GVHD: Th.S Nguyễn Thị Lan 2 SVTH: Vũ Thị Nga Khóa luận tốt nghiệp Ngành: Ngôn ngữ Trung Quốc 第一章 现代汉语介词概述 1.1 介词的定义 介词中是汉语中最重要的词之一。词源，定义，用法，语法性质和介词在 句子中的作用的复杂性始终是一个值得讨论，学习和研究的主题。 关于介词的定义，各家都有自己的说法，但大致可以分为以下四类。 第一种说法是由黎锦熙和刘世儒为代表, 他们虽然认识到介词的用法，但 并没有理解介词的基本属性。他们虽然注意到了介词的用法,但还没有抓住介词 的本质特征。 《新著国语文法》于 2007 年出版的一书最负盛名，是中国第一部白话语 法著作。黎锦熙写“介词是用来介绍名词或代名词到“动词”或述说的“形容 词”上去“以表示它们的时间，地位，方法，原因种种关系的”。 在《现代汉语语法讲义》于 1963 出版里刘世儒指出，“凡在主从结构里头 起介绍作用的词叫介词”。 刘世儒已举了一个例子来证明他的观点： （1）“在北京住” 在上面的例子，“在”就是介词，但它是指方向的介词，但是在本论文我 们会研究介词“给”。所以上面的例子只是为了更好地解释刘世儒的观点。 从上面的两个学家看法可以看出，他们都认为介词是一种具有“介绍”作 用的词。其实这种看法不是错，然而，如果考虑到其准确性上述两钟观点都很笼 统和模糊。事实上，虚词也包括介词，有些词有“介绍”的作用。所以很难把 “介词”和“虚词”区别。 第二种说法是由丁声树，吕叔湘-朱德熙为代表。 在《现代汉语语法讲话》出版于 1961 中，丁声树认为介词称为是次动词, 但介词或者说次动词不是谓语里的主要成分。《语法修辞讲话》是中国语言学家 吕叔湘，朱德熙合著的语言学著作，首次出版于 2013 年。他们认为介词是副动 词, 是动词下面的一个副词，在句中不能作为主要成分。 从上面的两个观点可知，他们都认为介词只是动词下面的一个副词，而且 动词由属于实词。所以第二中说法也很模糊的。 第三种说法是以黄伯荣和廖序东，吕叔湘为代表： 在《现代汉语八百词》(1980)里吕叔湘认为“介词加名词构成介词短语, 介语短语的主要用途是修饰动词”。《现代汉语》于 1991 年出版，里黄伯荣， 廖序东在有写：“介词用在名词性词组前面,共同组成“介词短语”，整体修饰 谓词性词语, 表示跟动作，性状，有关的时间，处所，方式，原因，目的，施 GVHD: Th.S Nguyễn Thị Lan 3 SVTH: Vũ Thị Nga Khóa luận tốt nghiệp Ngành: Ngôn ngữ Trung Quốc 事，受事，对象等。 上面本人已经介绍了各位学家对介词定义的看法。但本人认为两个学家黄 伯荣和廖泽东对于介词的定义是最仔细的看法，因为他们通过定义指出了介词的 本质属性。所以本人会根据他们的观点来解读本文的内容。 1.2 介词的分类 学习一门新语言，或者研究该语言中的某一词类时，对词类进行分类确实 非常重要。对词类进行分类的目的是更深入地了解每种词类的不同特点，以便我 们可以更清楚地理解该词类。通过这样做，我们可以更清楚地了解词类的特点， 特征以及使用方式。因此，对介词进行分类也是本文的主要目的之一。 * 按形式分类 • 表示被动关系的介词：在具体的语言环境中，介词的选择会根据句子的结 构和动作的性质而有所不同。以下是一些常见的用于表示被动关系的介词： 被： （2）这个问题被他解决了。（表示动作的受事者） （3）这个决定被全体成员通过了。（表示动作的受事者） 从： （4）这个消息是从他口中得知的。（表示动作的来源） （5）这份报告是从总部发出的。（表示动作的来源） 给： （6）这本书给我借来了。（表示动作的接受者） （7）这项任务给他完成了。（表示动作的接受者） 向： （8）这封信是向公司总经理提交的。（表示动作的方向或对象） （9）这个提案是向委员会提出的。（表示动作的方向或对象） 除了上述的介词，还有一些另外表示被动关系的介词，比如是：叫，把，管， 比，让，由。 • 具体的表示时间方向的介词： 在：表示某一点或某一段时间内。例如： （10）我在八点起床。 从.到/至：表示时间的起始点和结束点。例如： （11）我们的会议从上午九点到下午三点。 到：表示到达某个时间点。例如： （12）晚饭将在七点到达。 以前：表示在某个时间点之前。例如： （13）她在搬到这个城市以前曾在纽约居住过。 GVHD: Th.S Nguyễn Thị Lan 4 SVTH: Vũ Thị Nga Khóa luận tốt nghiệp Ngành: Ngôn ngữ Trung Quốc 之后：表示在某个时间点之后。例如： （14）他在毕业之后立即开始了工作。 期间：表示在某个时间段内。例如： （15）他们在假期期间去了法国。 这些介词有助于指示事件或动作发生的具体时间或时间范围，另外还有： 按照，靠，本着，经过，随着，自，从，打，顺着，沿着。 • 在句中介词能站在主语前当全句修饰语，也可以在谓语前做状语或在谓语 后当补时空介词：向，到，在，于，自等。例如： - 在主语前当全句修饰语: （16）在家里，我学习了一整天。=》这里，“在家里”修饰整个句子。 - 在谓语前当状语： （17）我在家里学习。=》这里，“在家里”修饰了动词“学习”。 - 在谓语后当补语： （18）我学习在家里。=》这里，“在家里”修饰了动词“学习”。 • 在句中介词能站在主语前当全句修饰语，也可以在谓语前做状语或在宾语 后当定语：对于，对，和，同，跟。 - 主语前的全句修饰语，例如： （19）对他而言，这是一个重要的决定。 - 谓语前的状语，例如： （20）我对他说了一句话。 - 宾语后当定语，例如： （21）我们讨论的是对这个问题的看法。 * 按意义分类 • 施事介词：在汉语中，施事介词指的是用来表示动作的施事者或执行者的介 词。这些介词通常用于表达动作的主体或者动作发生的来源。在汉语中，一些常见的 施事介词包括： 由：表示动作的发出者或者施事者。例如： （22）这封信是由他写的。 被：表示动作的承受者或者受事者，用于被动语态中。例如： （23）这本书被我借走了。 给：表示动作的对象或者受益者，常用于表示给予或传递的动作。例如： （24）我给你一本书。 对：表示动作的对象或者面向的方向。例如： （25）他对我微笑了一下。 以：表示动作的手段或条件。例如： （26）他以智慧解决了这个难题。 GVHD: Th.S Nguyễn Thị Lan 5 SVTH: Vũ Thị Nga Khóa luận tốt nghiệp Ngành: Ngôn ngữ Trung Quốc 这些施事介词在句子中起到连接作用，帮助表达动作的执行者，对象或者条件。 • 受事介词：通常用于表示动作的承受者或受事者。这些介词在句子中起到连 接作用，帮助表达动作的对象或受事者，基本上这中介词有两个：被，将。例如： （27）这本书被我借走了。 这些受事介词在句子中帮助明确动作的对象，起到了连接和说明的作用。 • 工具介词：在汉语中，通常用于表示动作的工具或手段。这些介词在句子 中帮助表达动作是如何进行的，或者通过什么手段进行的。以下是一些常见的工 具介词： 用：表示动作的执行手段或工具。例如： （28）他用铅笔写了一封信。 靠：表示依赖或借助某种手段或工具。例如： （29）我们靠手电筒找到了回家的路。 凭：表示依靠或根据某种手段或条件。例如： （30）他凭借自己的能力成功了。 依：表示依赖或根据某种手段或条件。例如： （31）依法办事，依规操作。 这些工具介词在句子中帮助说明动作是如何进行的，起到了连接和说明的作用。 • 表示对象关系和内容关系的介词：这些介词在句子中可以帮助表达动作的 对象或内容，一般这种介词会在主语前面或者后面引起对象或内容成份的介词。 - 表示对象关系的介词： 给：表示动作的对象或受益者。例如： （32）我给你一本书。 对：表示动作的对象或面向的方向。例如： （33）他对我微笑了一下。 - 表示内容关系的介词： 关于：表示涉及的主题或内容。例如： （34）我们要讨论关于环保的问题。 对于：表示针对某个主题或内容。例如： （35）对于这个建议，我有些疑虑。 在：在某个主题或内容上进行。例如： （36）在这本书中，作者详细阐述了自己的观点。 • 时空介词：用于表示时间和空间关系。它们帮助说明动作发生的时间或地 点，或者描述事件发生的条件。 - 时间介词： GVHD: Th.S Nguyễn Thị Lan 6 SVTH: Vũ Thị Nga Khóa luận tốt nghiệp Ngành: Ngôn ngữ Trung Quốc 在：表示动作发生的时间点或某个时间范围内。例如： （37）在早晨，他起了床。 自：表示从某个时间点开始。例如： （38）自从他离开后，我就没有见过他。 到：表示动作发生的截止时间。例如： （39）你必须在下午三点到达。 以前：表示在某个过去的时间之前。例如： （40）我认识他很久以前。 以后：表示在某个过去的时间之后。例如： （41）我会在会议结束以后给你打电话。 - 空间介词： 在：表示某个地点或位置。例如： （42）在书桌上有一本书。 从：表示两个地点之间的距离或范围。例如： （43）我们从学校到家要走半小时。 朝：表示朝向某个方向。例如： （44）他朝北走去。 向：表示朝向或趋向某个目标或方向。例如： （45）他向我走来。 • 原因介词：指的是用来表示原因或理由的介词。在汉语中，有一些介词常 用于表达原因或理由，它们帮助连接动作和其产生的原因。这种介词有： 因为：表示直接原因或解释。例如： （46）他没来是因为生病了。 由于：表示出发点或导致某种结果的原因。例如： （47）由于下雨，比赛取消了。 为了：表示出于某种目的或目标的原因。例如： （48）他努力工作是为了提高生活水平。 因着：表示因果关系或某种必然性的原因。例如： （49）因着大家的努力，这个项目取得了成功。 • 排除介词：在表达某种情况时用来排除其他可能性的介词。 除了：表示在众多选项中排除某个特定的选项。例如： （50）除了他之外，所有人都来了。 除非：表示除非某个条件满足，否则情况不会发生。例如： （51）除非下雨，否则比赛将继续进行。 GVHD: Th.S Nguyễn Thị Lan 7 SVTH: Vũ Thị Nga Khóa luận tốt nghiệp Ngành: Ngôn ngữ Trung Quốc 不是：表示否定某个选项或情况。例如： （52）这个问题的答案不是 A。 以上内容表明在汉语语法中，介词被分类为虚词。大多数介词都由动词构 成。然而，与动词不同的是，介词不能单独构成句子，而只起到句子成分的作 用。此外，介词没有词汇意义，只有语法意义。长期以来，汉语语法学者非常重 视介词的研究，他们都承认介词在汉语语法系统中占据重要位置。 1.3 介词的语法功能 在汉语中，介词具有多种语法功能，包括连接功能，支配功能和控制功能： • 连接功能： 汉语中介词用于连接名词，代词，动词短语或其他词语，构成介词短语， 以表示各种语言关系。 - 表示位置关系：介词连接名词或代词与表示位置，方位的词语，以表达 空间位置关系。例如： （53）“在桌子上”=>介词“在”连接了名词“桌子”和方位词“上”， 表示物体所处的位置。 - 表示时间关系：介词连接名词或代词与表示时间的词语，以表达时间关 系。例如： （54）“在早晨”=>介词“在”连接了名词“早晨”，表示时间上的某一时刻。 - 表示原因和目的：介词连接名词或代词与表示原因或目的的词语，以表 达原因或目的关系。例如： （55）“因为下雨”=>“因为”连接了原因“下雨”，表示了某一事件发 生的原因。 - 表示方式和手段：介词连接名词或代词与表示方式或手段的词语，以表 达行为方式或实现手段。例如： （56）“我用筷子吃饭”=》介词“用”连接了动作“吃饭”与手段“筷 子”，表示了实现动作的方式。 - 表示比较和对比：介词连接名词或代词与表示比较或对比的词语，以表 达两者之间的关系。例如： （57）“他比我高”=》介词“比”连接了两个名词，表示了两者之间的高 度差异。 • 支配功能： 汉语中介词的支配功能指的是介词对其后名词,代词或动词短语具有支配 能力，决定它们在句子中的语法用法和关系。具体来说，介词的支配功能表现在 以下几个方面： GVHD: Th.S Nguyễn Thị Lan 8 SVTH: Vũ Thị Nga Khóa luận tốt nghiệp Ngành: Ngôn ngữ Trung Quốc - 名词或代词宾语的支配：介词通常后接名词或代词作为宾语，介词决定 了这些宾语的格调和用法。例如： （58）“对于我来说”中，介词“对于”支配了名词“我”，表明“我” 是这个情况的主体。 - 动词短语宾语的支配：有些介词后接动词短语作为宾语，介词决定了动 词短语的用法和含义。例如： （59）“为了学习”中，介词“为了”支配了动词短语“学习”，表示行 动的目的或原因。 - 支配介词结构：介词也可以与其他词语结合成介词结构，作为一个整体 在句子中扮演特定的语法角色。例如： （60）“通过邮件联系”中，介词“通过”支配了名词“邮件”，构成了 一个介词结构，表示联系的方式。 介词的支配功能使得它们在句子中具有重要的作用，决定了句子结构和成 分之间的关系，帮助表达清晰，准确的语言意思。 • 控制功能： 在汉语中，介词的控制功能指的是介词对其后的名词，代词或动词短语产 生的影响，使它们在句子中扮演特定的语法角色或起到特定的语法功能。具体来 说，介词的控制功能表现在以下几个方面： - 决定语法关系：介词决定了其后名词，代词或动词短语与其他句子成分 之间的语法关系。例如： （61）“在桌子上”中，介词“在”控制了名词“桌子”，表示了桌子的 位置关系。 - 指示语义角色：介词可以指示其后名词，代词或动词短语在句子中扮演 的语义角色。例如： （62）“因为下雨”=>介词“因为”指示了下雨是事件发生的原因。 - 规定用法和结构：介词确定了其后名词，代词或动词短语的用法和结构。例如： （63）“通过邮件联系”=>介词“通过”规定了联系方式，决定了邮件是 使用的工具。 - 明确句法关系：介词帮助明确了句子中不同成分之间的句法关系，使句 子结构更加清晰明确。例如： （64）“在我的书包里”=>介词“在”明确了书包的位置关系。 1.4 介词短语的语法功能 介词属于虚词，所以介词不能单独构成句子。介词短语是由介词和其后跟 随的名词，代词或动词的组合构成的短语结构。 GVHD: Th.S Nguyễn Thị Lan 9 SVTH: Vũ Thị Nga Khóa luận tốt nghiệp Ngành: Ngôn ngữ Trung Quốc • 状语（副词）：介词短语可以修饰动词，形容词，副词等，起到副词的作 用，表示时间，地点，原因，目的，条件等。例如： （65）在学校里学习。=》“在学校里”修饰了“学习”，表示地点。 • 定语（形容词）：介词短语可以修饰名词或代词，起到形容词的作用，描 述名词或代词的属性或特征。介词短语与中心语之间一定要 有“的”，例如： 在桌子上的书。=》“在桌子上”修饰了“书”。 • 在汉语中，介词短语可以作为补语，用来补充说明动词或形容词的特定意 义。介词短语作为补语通常表示动作的目标、状态的特征或动作的结果。充任补 语的通常有“于，向，自，给，在，往，到”。 1.5 介词与相关词类的区别 *介词与动词的区别 现代汉语的介词大部分是由动词演变来的，有一些介词还保留着动词的功 能，因此有时两者很难区分。 虽然说介词大部分是由动词演变来的，但两者之间也有一定的界限。对于 动词，在句中它经常作谓语或者谓语中心，可以带动态助词，还有些动词可以重 叠。但是在界定介词时，通常将把动词与介词来比较，然后找出两者之间的不同 语法特征。 动词 介词 能带“了”，“着”，“过”，比如： 不能 （66）他曾经跑过马拉松。 能单独作谓语，或谓语中心，比如： （67）小明吃饭。 =》在例如（67），动词分别是“吃”作为谓语，是句 不能 子的中心。动词“吃”决定了句子的意义和结构，分 别表达了动作的进行或状态的描述。 动词和动词可以构成联合结构，比如： （68）他会说英语。 不能 =》“会”是帮助动词，与后面的动词组成联合结构， 构成了具有特定意义的动词短语。 GVHD: Th.S Nguyễn Thị Lan 10 SVTH: Vũ Thị Nga Khóa luận tốt nghiệp Ngành: Ngôn ngữ Trung Quốc 动词能构成“V 不 V”疑问形势，比如： 不能 （69）你吃不吃饭？（表示询问对方是否吃饭） 能单独成句，比如： （70）“你做什么”-“吃” =》虽然一个完整的汉语句子至少应包含主语和谓语。 不能 但在某些情况下，动词可以单独成句，这种情况通常 发生在特殊的语境或对话中。 动词能重叠，比如： （71）他笑笑，笑得肚子都疼了。 不能 =》这里的“笑笑”就是动词重叠，表示他不断地笑。 能带宾语也可以不带宾语，比如： （72）他吃了一个苹果。 只能带上宾语，比如： =》“一个苹果”就是动词“吃”的宾语 （74）在桌子上。 （73）他睡觉了。 =》（介词“在”+ 宾 =》本身动词“睡觉”已经表达完整的意义，不需要带 语“桌子”） 宾语。 能带补语，比如： 不能 （75）我认为他是一名好医生。 *介词与连词的区别 主要区别方法分为两类：第一是“因，由于，因为”，第二是“同，跟， 和，与”。 第一是“同，跟，和，与” • 换序法是一种判断中文句子中“和，跟，同，与”是否为连词还是介词的 方法。根据这个法则，我们可以进行一些句子的调整来判断它们的性质。以下是 一些例子： GVHD: Th.S Nguyễn Thị Lan 11 SVTH: Vũ Thị Nga Khóa luận tốt nghiệp Ngành: Ngôn ngữ Trung Quốc - 连词的情况： （76）他喜欢喝茶和喝咖啡。 互换后：他喜欢喝咖啡和喝茶。 =》意思不变，所以“和”是连词。 - 介词的情况： （77）他和我同一间公司工作。 互换后：他我同一间公司工作。 =》意思改变，所以“同”是介词。 • 添加法是另一种判断中文句子中“和，跟，向，与”是否为连词还是介词 的方法。根据这个法则，我们尝试在这些词后面添加状语，看是否能够使句子成 立。以下是一些例子： - 连词的情况，例如： （78）我跟他一起参加了比赛。 =》添加状语后：“我跟他一起参加了比赛非常高兴”。所以不能添加状 语，所以“跟”是连词。 - 介词的情况，例如： （79）他向我借了一本书。 =》添加状语后：“他向我借了一本书在图书馆”。所以可以添加状语， 所以“向”是介词。 • 省略法是一种判断中文句子中“和，跟，同，与”是否为连词还是介词的 方法。根据这个法则，我们尝试省略这些词前面的成分，看是否句子仍然成立。 - 连词的情况，例如： （80）他和朋友一起去了公园。 =》省略前面的成分后：“和朋友一起去了公园”。所以不能省略前面的 成分，所以“和”是连词。 - 介词的情况，例如： （81）他向我借了一本书。 =》省略前面的成分后：“向我借了一本书”。所以可以省略前面的成 分，所以“向”是介词。 第二是“因，由于，因为” 区别 介词 连词 “因，由于， 当“和，跟，与，同” 等词后面 当 “和，跟，与，同” 因为” 紧跟的是体词性成分（如名词，代 等词后面紧跟的是谓语词 性成分时，它们通常是连 GVHD: Th.S Nguyễn Thị Lan 12 SVTH: Vũ Thị Nga Khóa luận tốt nghiệp Ngành: Ngôn ngữ Trung Quốc 词等）时，它 们通 常是介词 ， 例 词。例如： 如： （ 83 ） 她 喜 欢 喝 茶 和 喝 咖 （82）和朋友们一起。 啡” =》“和”后面是动词短 =》这里的“和”后面是名词“朋 语“喝咖啡”所以“和” 友们”所以“和” 在这里是介 是连词，用来连接两个动 词，用来表达”和朋友们一起”的 词短语，表达并列关系。 关系。 介词通常用来表示词与词之间的关 当 “和，跟，与，同” 系，如时间，地点，原因等。在句 等词作为连词时，通常在 子中，有时候会有语音停顿，有时 其后面会有语音停顿，以 候则没有。例如： 分隔句子中的不同部分， （84）我喜欢喝咖啡，和茶。 使句子结构更清晰明了， （85）我喜欢喝咖啡和茶。 例如： （86）我喜欢咖啡，和茶。 =>“和”后面通常会有一 个轻微的停顿，以示两个 喜好的项目之间的并列关 系。 做介词时, 不能与“所以”和“因 在连词时，常与“所以” 此”配合。 和“因此”配合。例如： （87）他昨晚没休息好， 因此今天早上迟到了。 （88）天气突然变坏，所 以我们只好取消了原定的 野餐计划。 1.6 现代汉语“给”字的词性问题 “给”在现代汉语中具有多种用法，其中有动词，介词和助词是最常见的 几种用法。 • 动词“给”：主要用法是使对方得到，遭受或表示容许，致使。例如： （89）我给了他一本书。(我让他得到了一本书) （90）这场疾病给他带来了很多痛苦。(疾病使他遭受了痛苦) （91）老板给了我一天假。(老板容许我休假一天) 动词“给”在句子中通常还作谓语动词，后面可以带有动态助词“了”或 “过”，但不能重叠使用。例如： （92）我给了他一本书。(表示已经完成了给的动作) GVHD: Th.S Nguyễn Thị Lan 13 SVTH: Vũ Thị Nga Khóa luận tốt nghiệp Ngành: Ngôn ngữ Trung Quốc （93）我给过他一本书。(表示在过去的某个时间点曾经给过他一本书) - 动词“给”可以前加副词“不”来表示否定，但不能加程度副词。 否定形式：动词“给”可以通过前置副词“不”来表示否定，表示不给予 或不传递某物。例如： （94）他不给我钱。(表示他不给我钱) 不能加程度副词：与其他动词不同，动词“给”后面不能加程度副词，因 为它表示一种传递或交付的动作，不具备程度上的变化。我们不能说“他很给我 钱”或“她非常给了我建议”，这样的表达是不符合语法规则的。 • 介词“给”： - 介词“给”通常不能单独使用，它需要与名词词组（NP）造句。有两种如下： “给+名词词组+动词”，例如： （95）给他一本书。 “动词+给+名词词组”，例如： （96）写信给她。 除了表示“给予”,“替,为”,“向,对”义之外，介词“给”还可以表示 被动,处置等其他意义。例如： （97）这份工作给他带来了很多压力。 （98）他把问题交给了专家处理。 • 助词“给”：助词“给”在汉语中没有具体的词汇意义，因此不能独立使 用。它通常直接用在动词前，起到强调或加强动作的作用。这种结构在汉语中常 用于强调或突出某种动作的执行者或对象。例如： （99）我给写了一封信。 (强调我进行了写信的动作) （100）他给吃了一颗药。 (强调他进行了吃药的动作) 助词“给”在汉语中也可以用于主动句中，包括“把”字句和非“把”字句。 - 把字句：在“把”字句中，助词“给”用于表示将某物交给受事者的动 作。例如： （101）我把书给了他。 - 非把字句：在非“把”字句中，助词“给”可以用于表示主动地将某物 交给受事者的动作。例如： （102）我给了他一本书。 助词“给”可以用于被动句中，包括“被”字句和非“被”字句。在非 “被”字句中，施动者可以不出现。 -“被”字句：在“被”字句中，助词“给”用于表示动作的受事者。例如： （103）他被老师给了一本书。 GVHD: Th.S Nguyễn Thị Lan 14 SVTH: Vũ Thị Nga Khóa luận tốt nghiệp Ngành: Ngôn ngữ Trung Quốc - 非“被”字句：在非“被”字句中，助词“给”可以用于表示动作的受 事者，施动者可以不出现。例如： （104）这本书给了他。 可见，在现代汉语中，介词“给”确实是从动词演变而来的，它的用法相对动词 和助词的使用较为简单。动词“给”和助词“给”有着更多的灵活性和语法功能，而介词 “给”的用法相对固定，更容易被系统化研究。因此，作为介词的“给”受到了中外学者 的高度重视和深入研究。在汉语学习和语言研究领域，对介词“给”的研究已经取得了丰 富的成果，这些研究结果有助于我们更好地理解和运用汉语语法。 小结 汉语的实词虽然缺乏表示语法和意义的形态变化，但介词却成了重要的语 法工具之一。尽管汉语的介词数量有限，但它们的使用频率很高，对语法的作用 也至关重要。 至今，对于介词的定义，分类以及与相关词类的界限，语法学家们尚未达 成一致的看法。笔者倾向于以功能为导向来定义介词，在本论文中将介词解释为 介词用在名词词组前面，共同组成“介词短语”，整体修饰谓词性词语，表达动 作，性状的时间，目的，施事，对象，原因，地点，方式，受事等内容”，并以 此为研究基础。 GVHD: Th.S Nguyễn Thị Lan 15 SVTH: Vũ Thị Nga Khóa luận tốt nghiệp Ngành: Ngôn ngữ Trung Quốc 第二章 汉越语介词“给”与“cho”的语义特点 与其他词类的功能 2.1 汉越语介词“给”与“cho”的语义特点比较 汉语介词“给”的使用方法和语义表达功能相当复杂和多样。在第一章中，本文 主要从句法和语义的角度出发，以及介词“给”所搭配的核心动词以及介词后的宾语为 基础进行深入分析和探讨。除此之外，在研究汉语介词“给”的过程中，我们还会在一 定程度上将其与越南语介词“cho”进行对比，以找出两者之间的异同之处。 据我所知，汉语介词“给”和越南介词“cho”都是动词的发展。在 2002 年出版的 《现代汉语八百词》一书中，吕叔湘先生在 2002 年出版的《现代汉语八百字》一书中写 道，介词“给予”有六种含义，分别是：引进交付，传递的接受者，引进动作的受益者， 引进动作的受害者，“给我”+ V 用于命令句，表示朝，向，对的意思，表示被动的意 思。同样，根据 Bùi Đức Tịnh 先生 2002 年出版的《越南语词典》，介词“cho”也有以下 五种含义：引进涉及的对象，引进接受性质状态的对象，引进动作的要求，目的，引进动 作的结果，引进动作涉及的结果。根据上面列出的含义，两者都有一些相似之处和不同之 处，下面我们将仔细研究每个含义。 2.1 汉语介词“给”的语义特点 2.1 引进交付，传递的接受者 据统计，介词有大约 70 种不同的类型，介词“给”属于表对象类型。我们都知道 “给”是从动词演变而来的，它的语义比较复杂。一般来说，通过介绍动作传递或传递的 对象的接受者出现在带有介词“给”的结构中：N1+V+给+N2+N3/ N1+给+N2+V+N3/ N1+V+N3+给+N2。其中的 N1 是主语-施事者，V 是动词-动作，N2 是谓语 - 接受者， N3 是宾语-物体。在几类型的结构中，N2 通常表示可转移或可转移的物理对象，由名词 担任。 N1 和 N3 通常是代表人的名词或人称代词或代表单位组的名词。这个交付和交付 的过程往往有一个起点和一个终点。那么 N1 是起点的代理人，接受者 N2 是终点， “V”和介词“给”是传递物理对象 N3 的具体动作，“给”是 N2 成为终点的标志在整 个转移过程中。比如： （105）时间是一个伟大的作者，它会给每个人写出完美的结局来。（卓别林） 到这里又可以分成两种一下的场合： • 用在动词前面 在这“给”是宾语，通常表示物体的接受者可以放在动词前面。经常出现在 N1+ 给+N2+V+N3 结构中： （106）给弟弟带来几本书。 （107）我给他当翻译。 GVHD: Th.S Nguyễn Thị Lan 16 SVTH: Vũ Thị Nga Khóa luận tốt nghiệp Ngành: Ngôn ngữ Trung Quốc 在列（106）“给”用在动词“带来”的前面。“弟弟”和“书”是接受者，表示 给予意义。另外，在这种结构，动词还有其他含义比如：取得，制作，等意义。 • 用在动词后面 此外，动词后面的介词“给”表示引进交付，传递的接受者，通常出现在 N1+V+ 给+N2+N3 结构中。“给”也出现在“把”字句中。 （107）厂里发给他一套工作服。(吕叔湘例) N1 N3 （108）他把文物献给国家。(吕叔湘例) N1 N3 由列（107）和（108）可见，两句的 N3 有区别的。“一套工作服”是名 词词组，而“文物”只是一个单词。所以 N3 一般是名词词组, 如果是在“把” 字句中 N3 通常是单词。在（107）的“他”和（108）的“国家”是 N2 的接受 者。N1 分别是“厂里”和“他”是施事者, 表示把 N3 交给 N2 的意思。 2.2 引进动作的受益者 在这种意义，一般形式为“N1+给+N3+V+N2”，N1 是主语，执行某种动 作行为 V，N3 是介词“给”引入的动作行为 V 的服务宾语，N3 从这个动作 V 中 获得某种服务和利益，N2 是动词 V 的宾语。N1 可以是代表人的名词,代词或代 表单位组的名词，N3 可以是指代的名词对一个人或一个物体。当 N3 指代人类 名词时，N1 为 N3 提供服务的含义更加明显。当服务对象从“人”到“物”， 而“物”本身不能完成某种动作，需要人帮助它完成时，仍然表示服务。换句话 说，N3 通过引入介词“给”而成为 N1 的受益人。例如： （109）这样的回答又给我加了分。(姚明《我的世界我的梦》) （110）我只得去了一家电脑公司，给公司的老板当秘书。 2.3 引进动作的受害者 虽然在上面的部分中，介词“给”是引进动作的受益者的意义，而在这部分中， 介 词 “ 给 ” 是 引 进 动 作 的 受 害 者 的 意 义 。 但 在 结 沟 的 方 面 都 是 一 样 的 ， 是 N1+ 给 +N3+V+N2。N1 是主语，通过执行某种动作行为 V 给 N3 带来损害。识别特征是句子中 的主要动词 V 带有给接受者造成损害或损失的意思。例如： （111）她的血留在床上，给被子搞脏了一块。(周颖例) （112）赵胜天给他父母双手作揖：“你们就别给我添麻烦了好不好?劳 驾！”(一冬无雪-第 17 部分) 2.4 “给”+V 用于命令句 我们可以分成一下的两种： -“给”有“替，为”的意思：一般出现于“N1+V+N3+给+N2”的结构 中。可知 N3 是请求者向 N1 请求帮助： GVHD: Th.S Nguyễn Thị Lan 17 SVTH: Vũ Thị Nga Khóa luận tốt nghiệp Ngành: Ngôn ngữ Trung Quốc （113）你们快给我那本书吧。 - 加强命令语气：我们有“N1+给+我+V+N2”结构。我是固定的人称代词，N1 是 接收者，听命令者，N1 也只有一个固定人称代词是“你”。这种结构一般使用在口语， 加强语气，表示说话人的命令，意志： （114）你给我出去。 （115）你给我走开。 2.5 有“朝，向，对”意思 介词“给”也意味着“朝，向，对”，通常出现在 N1+给+N3+V+N2 结构 中。在这种结构中，N1 通过动作行为 V 向 N3 传递信息。N1 是信号主体，N3 是信息的接收者。N1 通常由人代词或名词承担。动词 V 通常具有特定的方向 性，并且可以大致分为三类：第一类是语言性的，第二类是表达性的，第三类是 表示身体动作性的。比如： （116）他就生动,深刻而具体地给我谈了三个钟头。(许道明《新编中国当 代文学作品选》) （117）刘斌给我讲了一个故事。他说,有一个正在上大学的青年画家。 （画家村里的爱情故事－卞庆奎） =》第一类是语言性的。 （118）陈军长给赵中荣使个眼色,跟了出去。（突出重围-柳建伟-第十一章） =》第二类是表达性的。 （119）按照婚礼习俗，新媳妇要给公婆端茶行礼。“叫声“爸”,叫声“妈”。 2.6 有被动，被的意思 最后介词“给”的意思，一般出现于 N1+给+N3+V+N2 结构中。这个时候 介词“给”跟“被”有同样的意思。给可以替换被动句的“被，叫，让”。在这 种结构中，N3 通常是被动对象，而 N1 是被动对象，因此 V 表示 N3 对 N1 不 利，而 N2 通常是表示结果或动作完成的词语，也可以说是结果补语。比如： （120）嗨，好大的风，把门给吹开了。= 嗨，好大的风，门被吹开了。 （121）只有这样才不会像是一封垃圾信件，还没被拆开之前，就给扔进垃 圾筒了! 在列（120）通常我们会说“嗨，好大的风，门被吹开了”。但是我们可 以换“被”词成“给”词，和 N2 就是“开”词是结果补语，放在动词“吹”表 示风吧们吹开的事件已完成。同样的，在列（121）也是这样。 2.2 越南语介词“cho”的语义特点 越南语中的介词“cho”确实是一种虚词，具有较高的使用频率，并且在 语法上扮演着重要的角色。根据不同的语言学家和语法书，对于“cho”的词类 GVHD: Th.S Nguyễn Thị Lan 18 SVTH: Vũ Thị Nga Khóa luận tốt nghiệp Ngành: Ngôn ngữ Trung Quốc 归属有不同的看法。有些语言学家认为它是副词，而另一些则认为它是介词，有 些甚至认为它源于动词同时兼具介词的功能。 从功能上看，“cho”在句子中扮演着引导的角色，可以与名词，动词， 形容词等结合，形成结词短语，起到状语或补语的作用。与汉语的介词“给”相 类比，它们在句法功能上具有相似之处。在语法分析中，将“cho”视作介词更 为方便，因为它的功能和汉语的介词类似，可以更好地与汉语进行对比和理解。 2.1 引进服务，涉及，给予的对象 一般介词“cho”与其宾语构成介词结构，在动词后引入动作所涉及，给予和服务 对象。通常以“N1+V+cho+N3+N2”或“N1+V+N3+cho+N2”的形式出现。其中，N1 和 N3 通常是表示人的名词或者由人称代词来充任，而 N2 是接收者。 （122）Cô ấy nhờ tôi đưa cho anh cái này. 汉语：她托我递给你这个。 （123）Bác sĩ đưa một lọ thuốc nước cho tôi. 汉语：医生递一瓶药水给我。 （124）Gia đình vừa gửi cho tôi 1 cái áo rét. (Từ điển công cụ Tiếng Việt) 汉语：家庭刚奇给我一件冬衣。 从上面的例子可以看出，介词“cho”跟介词“给”具有完全相同的语义特征。 这个相同点就是介词“cho”跟介词“给”都有引出接受者,表示交付，传递 的意思。区别在于动词 V。在汉语带有介词“给”的句子中，主谓语动词 V 可 以跟动态助词“了”。比如： （125）他给了我一枝笔。 而在越南语带有介词“cho”的句子中，主谓语动词 V 不接受任何成分修饰。 2.2 引进接受性质，状态，影响的对象 通常接受者是有介词“cho”所介引的对象的，前面介词“cho”的宾语带 来的性质，状态，影响的对象。一般出现在“形容词+cho+N3”结构中，这个结 构是介词短语, 介词短语前面不是动词，而是一个形容词,这个形容词会给 N3 带来性质，状态，影响的作用。如果在否定形式中,否定副词“không”会放在该 形容词前面。这时后，要翻译成汉语，我们要记住把越南语的介词“cho”翻译 成“对”或者“为”，不能翻译成“不”。 （126）Thật không may cho anh ta.

(《越南语词典》,159 页) 汉语：(这)对他真的不幸运! （*真不幸运给他） （127）Quyển sách này rất cần cho chúng tôi.(《越南语基础教程》,280 页) 汉语：这本书对我们很有帮助的。 从例（126），（127）可见，介词“cho”不能翻译成“不”。 GVHD: Th.S Nguyễn Thị Lan 19 SVTH: Vũ Thị Nga Khóa luận tốt nghiệp Ngành: Ngôn ngữ Trung Quốc 上面已经说了介词短语是由介词“cho”与 N3 组成的，在句子中充当装 词，表示性质传递给接受者。在仲文中，介词“给”组成的介词短语不能出现在 形容词后面,这也是汉越两种语言的差别之一。 2.3 引进动作的要求，目的，程度 在越南语中，当需要引进动作的要求，目的，程度时由介词“cho”组成 的介词短语通常以“V+cho+ 形容词”的结构表现出来。在这个结构，介词短语 “cho”是动词“V”的补语，同时也表示强调行动的结果。 （129） Đói cho sạch, rách cho thơm. (Ca dao) 汉语：穷有穷之气。（表现动作的要求） （130）Học cho giỏi. ( Từ điển tiếng Việt, trang 157) 汉语：学得好。(表现动作的过程) （131）Viết cho rõ ràng. 汉语：写得清楚。（表现动作的要求） （132）Chờ cho trời sáng rồi hãy đi.

汉语：等天亮再走。（表现动作的目的） 从上面的例子（129），（130），（131），（132）可以看出，介词 “cho”之后的“N3”是形容词，形容词将动词“V”替换为对要求，行为目 的，程度等的解释。当这些形容词与介词“cho”一起时，它们具有要求、目的 和程度的含义。换句话说，这里的“cho+形容词”是“V”动作必须达到的要 求，目的和程度。另外，我们在翻译成汉语时也需要注意，虽然这里的“cho” 在中文中的意思相当于“给”，但不会翻译成“给”，而是要根据具体情况，语 义来正确翻译句子的意思。 此外,“cho+形容词”的介词短语也是动词的程度补语。例如: （133）Chúng ta phải cố gắng làm cho xong bài trước thời hạn. 汉语：我们要努力提前完成功课。 （134）Chúng ta phải cố gắng làm bài cho xong trước thời hạn. 汉语：我们必须提前完成功课。 可见，在例（133）和例（134）中都使用了介词“cho”来连接动词和形 容词，作为表明要求和目的的次要因素，并且是动词的补语。这点与汉语相同， 这种形式相当于汉语的程度补语。宾语出现时，宾语可以放在动词后面，也可以 放在形容词之后，意义是都一样的。不过，与例(133)和例(134)对比，例(133) 中，宾语放在了语气较重的动词。这种形式“动词+cho+形容词”通常出现在有 请求或者命令的句子中。因此句子中经常出现“phải”（必须），“nên”（应 该）等能愿动词。例如： GVHD: Th.S Nguyễn Thị Lan 20 SVTH: Vũ Thị Nga Khóa luận tốt nghiệp Ngành: Ngôn ngữ Trung Quốc （135）Chúng ta phải sống cho có tình có nghĩa. 汉语：我们要有情有义地生活。 在上面的例句中，我们可以看到介词“cho”不仅可以与名词结合来引入 许多对象，而且还可以引入动作的程度并表达期望的结果。比如： （136）Quét cho nhà sạch.

汉语：把房子打扫干清。 （137）Quét nhà cho sạch. 汉语：把房子扫的得干清。 在上面的两个例子中，可以看出两个句子的含义没有太大区别，但如果仔 细观察，在第一个例子中，“V+cho+N3+形容词”通过动词 V 表示结果，在第 二个例子中，我们看到介词“cho”放在 N3 的后面“V+N3+cho+形容词”表示 动作结果的意义已转化为动作目的的意义。 1 V+cho+N3+形容词 V+N3+cho+形容词 （138）Đọc cho kĩ đoạn văn. （139）Đọc đoạn văn cho kĩ. 2 汉语：把文章读仔细。 汉语：把文章读得仔细。 （140） Ăn cơm cho no.

3 汉语：吃饭得饱。 汉语：吃得饱饭。 在上面的列子中，在翻译过程中，根据情况或含义，我们可以使用“把” 句字。此外上面得列子中 N3 只是指宾语，指动作结果和当作目。如果 N3 是指 人，只能以介绍或说明行动结果的形式出现。比如： （142）Làm cho bố vui. 汉语：做得让爸爸高兴。（或者：使爸爸高兴。） 2.4 介引所提到的事物的自然结果 所谓事物的自然结果表明了因果关系，也可以说是所说事物的必然结果。 这类似于中文中的“因为…所以”结构。比如： （143）Vì mây cho núi lên trời, Vì cơn gió thổi hoa cười với trăng.（Ca dao Việt Nam） 汉语：因有云山才登天， 因为风吹来，花对月亮微笑。 （144）Không biết cho nên đã làm sai. 汉语：因为不知道所以已经做错。 从上面的两个例子可见，例（143）中，“nên”出现在介词“cho”之 GVHD: Th.S Nguyễn Thị Lan 21 SVTH: Vũ Thị Nga Khóa luận tốt nghiệp Ngành: Ngôn ngữ Trung Quốc 后，表示因果关系，这两个词组合起来形成中文的“所以”。 在例（144）中，介词“给”是单独存在的，因为这个例子取自越南民 歌。 它似乎只符合民歌的旋律。因此，在口语或书面语中，介词“cho”表示因 果关系，而这种因果关系经常出现在汉语的“所以”这词中。 因此，越南语中的介词“cho”与汉语中的介词“给”的含义完全不同。 2.5 引进动作的影响结果 表示即将发生的事情可能会对接收者产生影响。介词“cho”与汉语中的 “让”,“是”意思相同。这里的介词“cho”通常后面跟短语或动词，名词或形 容词。介词结构通常表示原因而介词短语“cho”表示动作的结果。比如： （145）Tham việc làm gì cho khổ thân. 汉语：贪图工作做让自己辛苦。 （146）Nói thế cho người ta ghét.

汉语：这样说使人家讨厌。 从上面的两个例子可见，越南语介词“cho”表示动作的影响结果，这个 语义在汉语介词“给”没有，所以越南介词“cho”跟汉语介词“给”的语义完 全不同。这也是两者的区别之一。 2.3 汉越语介词“给”和“cho”语义特点的异同 2.1 相同 第一，在最基本的意义上，是在引进交付，转递的接受者，现在汉语介词 “给”和越南语介词“cho”都完全相同的。在形式上，V+N2+cho/给+N3，在这 个形式，N3 是一个词也可以是一个词组，也可以说，两者的动词后面可以是一 个单词或词组。例如： （147）发给我邮件。 越南语：Gửi cho tôi email. 或者说：发邮件给我。 越南语：Gửi emal cho tôi. （148）留给他一块蛋糕。 越南语：Để lại cho anh ấy 1 phần bánh ngọt. 或者说：留一块蛋糕给他。 越南语：Để lại cho anh ấy 1 phần bánh ngọt.

第二，在引进动作的收益者的语义上，两者都有相同的语义，例如： （149）Tôi trao tiền cho hắn. (Mua nhà, Nam Cao) 汉语：我把钱交给他。 在这，“hắn”是“tiền”的接受者。 GVHD: Th.S Nguyễn Thị Lan 22 SVTH: Vũ Thị Nga Khóa luận tốt nghiệp Ngành: Ngôn ngữ Trung Quốc 第三，在命令句中，使用“给我”（“给+ N2”）加动词。越南语也有这 个用法，但频率不高。通常是上级对下级发出命令的命令句。在汉语中，介词 “给+N2”的意思是“为我”，“替我”或加强祈使语气，表达说话人的意愿。 这种意义与越南语介词“给”具有相同的介词结构。例如： （150）你替我找一找。 越南语：Anh tìm thử thay tôi. 虽然说，在强调命令，表达说话者意志的句子中，现代汉语“给”和越南语的 “cho”都有这个意思。但是仔细对比，会发现汉语的“给我”使用强调说话者的愿望， 而越南语的“cho tôi”或者“cho tao”则强调说话者的要求，例如： （151）你给我站住。 越南语：Anh đứng lại cho tôi. （152）你给我滚出去。 越南语：Mày cút ra ngoài cho tao.

“Tao”和“Mày”是越南语中常见的一对人称代词，相当于中文中的人 称代词“我-你”。“Tao”代表第一人称，“Mày”代表第二人称。这两个代词 通常出现在第一人称和第二人称的上下文中，与第二人称相同，或者第一人称比 第二人称更高。 第四，如前所述，汉语介词“给”有“朝,向,对”的意思。在这个意思， 动词可以分为三类：语言类，表情类和身体动作和语言。与越南介词对比，越南 语介词“cho”只有第一类是跟汉语介词“给”相同。这汉语介词，这个类型可 以用介词“跟” 代替，而越南语介词“cho”也可以用“với”越南介词“với” 与汉语介词“跟”有同样的意思。两者都有相似之处和不同之处。代替，比如： （153）老师给小朋友们讲故事。 越南语：Cô giáo kể chuyện cho các bé. （154）给他介绍。 越南语：giới thiệu cho anh ấy. 或者说：跟他介绍。 越南语：giới thiệu với anh ấy. 在例（153）中可见，动词“讲”受宾语是“故事”修饰。因为介词短语 “给” 引进动作行为指向的对向，所以不能用介词“跟”代替。在例（154）中 动词“跟”后面不加宾语修饰，所以介词“给”可以用介词“跟”代替，这与带 有介词“cho”的越南句子完全相同。可见，上述现象是动词是否可带宾语造成 的。如果句子中带有介词“给”或“cho”的动词是及物动词，则介词“给”或 “cho”不能用介词“với”和“跟”代替。如果是不及物动词，介词“给”或 GVHD: Th.S Nguyễn Thị Lan 23 SVTH: Vũ Thị Nga Khóa luận tốt nghiệp Ngành: Ngôn ngữ Trung Quốc “cho”可以用介词“和”或“với”代替。 2.2 不同 第一，如前所述，引进交付、传递的接受者的语义，汉语介词“给”与越 南介词“cho”完全相同。可从形式上来看，介词“给”通常放在动词前面，而 在越南语法结构，介词“cho”一般放在动词与其宾语后面。例如： （155）给我寄封信。 越南：Gửi cho tôi bức thư.

（156）给病人喂饭。 越南：Đút cơm cho bệnh nhân.