Luận văn thạc sĩ quản lý kinh tế một số biện pháp hoàn thiện công tác quản lý chi ngân sách nhà nước thành phố hải phòng

Luận văn thạc sĩ kinh tế phân tích quản lý kinh tế một số biện pháp hoàn thiện công tác quản lý chi ngân sách nhà nước thành phố hải, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất

• Tác giả: Hoàng Thị Khuyên
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Mỵ
• Trường học: Trường Đại Học Hải Phòng
• Chuyên ngành: Quản Lý Kinh Tế
• Đề tài: Một Số Biện Pháp Hoàn Thiện Công Tác Quản Lý Chi Ngân Sách Nhà Nước Thành Phố Hải Phòng
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hải Phòng

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CÔNG TÁC QUẢN LÝ CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC
• 1.1. Khái quát chi ngân sách nhà nước
• 1.2. Ngân sách nhà nước
• 1.2.1. Khái niệm ngân sách nhà nước
• 1.3. Chi ngân sách nhà nước
• 1.3.1. Khái niệm, đặc điểm chi ngân sách nhà nước
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG
• 2.1. Đặc điểm tự nhiên, kinh tế, xã hội của thành phố Hải Phòng ảnh hưởng đến công tác quản lý chi Ngân sách nhà nước
• 2.1.1. Đặc điểm tự nhiên, xã hội
• 2.1.2. Đặc điểm kinh tế
• 2.2. Tình hình chi ngân sách nhà nước Hải Phòng giai đoạn 2011 – 2015
• 2.3. Thực trạng công tác quản lý chi ngân sách trên địa bàn thành phố Hải Phòng giai đoạn 2011 - 2015
• 2.3.1. Cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý chi ngân sách nhà nước thành phố Hải Phòng
• 2.3.2. Thực trạng công tác quản lý chi thường xuyên
• 2.3.3. Thực trạng công tác quản lý chi đầu tư phát triển
• 2.3.4. Thực trạng công tác kiểm soát chi ngân sách qua kho bạc nhà nước
• 2.4. Đánh giá công tác quản lý chi ngân sách nhà nước thành phố Hải Phòng giai đoạn 2011 - 2015
• 2.4.1. Kết quả đạt được
• 2.4.2. Nguyên nhân của những hạn chế
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ BIỆN PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG
• 3.1. Quan điểm về nâng cao hiệu quả công tác quản lý chi ngân sách nhà nước trên địa bàn thành phố Hải Phòng
• 3.2. Dự báo sự thay đổi những yếu tố thuận lợi và khó khăn trong phát triển kinh tế, ảnh hưởng đến thu, chi NSNN ở Hải Phòng trong thời gian tới
• 3.3. Quan điểm, mục tiêu hoàn thiện công tác quản lý chi NSNN Hải Phòng trong thời gian tới
• 3.4. Mục tiêu ưu tiên trong quản lý chi ngân sách nhà nước thành phố Hải Phòng trong thời gian tới
• 3.5. Một số biện pháp hoàn thiện công tác quản lý chi ngân sách nhà nước thành phố Hải Phòng đến năm 2020
• 3.5.1. Một số biện pháp hoàn thiện công tác quản lý chi thường xuyên
• 3.5.2. Một số biện pháp hoàn thiện công tác quản lý chi đầu tư phát triển
• 3.5.3. Củng cố tổ chức bộ máy, nâng cao năng lực, trình độ của cán bộ quản lý ngân sách nhà nước
• 3.5.4. Nâng cao chất lượng công tác kiểm soát chi ngân sách của cơ quan Kho bạc Nhà nước
• 3.5.5. Tăng cường công tác thanh tra tài chính
• 3.5.6. Tăng cường sự lãnh đạo của Thành ủy và sự điều hành của UBND thành phố Hải Phòng đối với quản lý chi ngân sách nhà nước
• 3.5.7. Thực hiện nghiêm túc việc công khai tài chính các cấp
• 3.5.8. Kiến nghị các điều kiện để thực hiện một số biện pháp
• 3.5.9. Kiến nghị Quốc hội, Chính phủ, Bộ Tài chính thay đổi một số chính sách, chế độ
• 3.5.10. Kiến nghị Thành ủy, Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Luận Văn Thạc Sĩ

Luận Văn Thạc Sĩ của Hoàng Thị Khuyên tập trung vào việc hoàn thiện công tác quản lý chi ngân sách nhà nước tại Hải Phòng. Nghiên cứu này nhằm đánh giá thực trạng và đề xuất các biện pháp cải thiện hiệu quả quản lý chi ngân sách, đặc biệt trong bối cảnh kinh tế địa phương phát triển mạnh mẽ. Luận Văn Thạc Sĩ không chỉ là một công trình học thuật mà còn có giá trị thực tiễn cao, góp phần vào việc nâng cao chất lượng quản lý tài chính công tại Hải Phòng.

1.1. Mục đích nghiên cứu

Mục đích chính của Luận Văn Thạc Sĩ là phân tích thực trạng quản lý chi ngân sách nhà nước tại Hải Phòng giai đoạn 2011-2015, từ đó đề xuất các biện pháp hoàn thiện. Nghiên cứu này nhằm đảm bảo việc quản lý chi ngân sách đạt hiệu quả cao, tiết kiệm và tuân thủ đúng quy định của Luật Ngân sách Nhà nước.

1.2. Phạm vi nghiên cứu

Phạm vi nghiên cứu của Luận Văn Thạc Sĩ giới hạn ở các khoản chi thuộc ngân sách địa phương của thành phố Hải Phòng, không bao gồm các khoản chi từ ngân sách trung ương. Nghiên cứu tập trung vào giai đoạn 2011-2015, thời kỳ mà Hải Phòng đối mặt với nhiều thách thức trong quản lý tài chính công.

II. Biện Pháp Hoàn Thiện

Biện Pháp Hoàn Thiện được đề xuất trong Luận Văn Thạc Sĩ bao gồm việc cải cách cơ cấu tổ chức, nâng cao năng lực cán bộ quản lý, và tăng cường kiểm soát chi tiêu công. Các biện pháp này nhằm đảm bảo việc quản lý chi ngân sách nhà nước tại Hải Phòng trở nên minh bạch, hiệu quả và phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

2.1. Cải cách cơ cấu tổ chức

Một trong những Biện Pháp Hoàn Thiện quan trọng là cải cách cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý chi ngân sách. Việc này nhằm tối ưu hóa quy trình quản lý, giảm thiểu sự chồng chéo và nâng cao hiệu quả trong việc phân bổ ngân sách.

2.2. Nâng cao năng lực cán bộ

Biện Pháp Hoàn Thiện khác là nâng cao năng lực và trình độ của cán bộ quản lý ngân sách. Điều này được thực hiện thông qua các chương trình đào tạo và bồi dưỡng chuyên môn, giúp cán bộ nắm vững các quy định và kỹ năng quản lý tài chính công.

III. Quản Lý Chi Ngân Sách

Quản Lý Chi Ngân Sách là trọng tâm của Luận Văn Thạc Sĩ, với mục tiêu đảm bảo việc sử dụng ngân sách nhà nước một cách hiệu quả và tiết kiệm. Nghiên cứu đã chỉ ra những hạn chế trong công tác quản lý chi ngân sách tại Hải Phòng, bao gồm việc chi tiêu vượt dự toán và thiếu minh bạch trong phân bổ ngân sách.

3.1. Thực trạng quản lý chi ngân sách

Thực trạng Quản Lý Chi Ngân Sách tại Hải Phòng giai đoạn 2011-2015 cho thấy nhiều bất cập, đặc biệt là việc chi tiêu vượt dự toán và thiếu kiểm soát chặt chẽ. Điều này dẫn đến lãng phí và giảm hiệu quả sử dụng ngân sách.

3.2. Giải pháp cải thiện

Để cải thiện Quản Lý Chi Ngân Sách, Luận Văn Thạc Sĩ đề xuất tăng cường kiểm soát chi tiêu thông qua việc áp dụng các công cụ quản lý hiện đại và thực hiện nghiêm túc việc công khai tài chính các cấp.

IV. Ngân Sách Nhà Nước

Ngân Sách Nhà Nước là công cụ quan trọng để Nhà nước thực hiện các chức năng quản lý và phát triển kinh tế - xã hội. Luận Văn Thạc Sĩ đã phân tích sâu về vai trò và đặc điểm của Ngân Sách Nhà Nước, đặc biệt trong bối cảnh Hải Phòng là một trong những thành phố lớn của Việt Nam.

4.1. Vai trò của ngân sách nhà nước

Ngân Sách Nhà Nước đóng vai trò quan trọng trong việc điều tiết vĩ mô nền kinh tế, đảm bảo các dịch vụ công cộng và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Tại Hải Phòng, ngân sách nhà nước được sử dụng để đầu tư vào cơ sở hạ tầng và các lĩnh vực trọng điểm như cảng biển và du lịch.

4.2. Đặc điểm của ngân sách nhà nước

Ngân Sách Nhà Nước có đặc điểm là gắn liền với quyền lực kinh tế - chính trị của Nhà nước, được hình thành chủ yếu thông qua quá trình phân phối lại nguồn tài chính, trong đó thuế là hình thức thu phổ biến.

V. Hải Phòng

Hải Phòng là địa bàn nghiên cứu chính của Luận Văn Thạc Sĩ, với những đặc thù về kinh tế và xã hội ảnh hưởng đến công tác quản lý chi ngân sách. Nghiên cứu đã chỉ ra những thách thức mà Hải Phòng phải đối mặt, bao gồm nhu cầu chi tiêu lớn và áp lực đầu tư vào cơ sở hạ tầng.

5.1. Đặc điểm kinh tế xã hội

Hải Phòng là một trong năm thành phố lớn của Việt Nam, với nền kinh tế phát triển mạnh mẽ, đặc biệt trong lĩnh vực cảng biển và du lịch. Tuy nhiên, điều này cũng đặt ra nhiều thách thức trong việc quản lý chi ngân sách, đặc biệt là nhu cầu đầu tư vào cơ sở hạ tầng.

5.2. Thách thức trong quản lý chi ngân sách

Hải Phòng phải đối mặt với nhiều thách thức trong quản lý chi ngân sách, bao gồm việc chi tiêu vượt dự toán và áp lực đầu tư vào các dự án lớn. Điều này đòi hỏi các biện pháp quản lý hiệu quả và minh bạch hơn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong giai đoạn 2011 – 2015, thành phố Hải Phòng đã chứng kiến sự phát triển kinh tế - xã hội với tốc độ tăng trưởng GDP bình quân đạt khoảng 9,07%/năm, cao hơn gần 1,5 lần so với bình quân cả nước. Tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn đạt 244.158 tỷ đồng, trong đó thu nội địa chiếm 46.957 tỷ đồng, tăng trưởng bình quân 17,6%/năm. Tuy nhiên, công tác quản lý chi ngân sách nhà nước (NSNN) tại địa phương vẫn còn nhiều thách thức, như chi tiêu vượt dự toán, hiệu quả đầu tư thấp và tình trạng thất thoát, lãng phí. Đặc biệt, Hải Phòng là thành phố tự cân đối ngân sách, không nhận trợ cấp từ ngân sách trung ương, nên việc quản lý chi NSNN hiệu quả là yếu tố sống còn để đảm bảo phát triển bền vững.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là phân tích thực trạng công tác quản lý chi NSNN tại thành phố Hải Phòng trong giai đoạn 2011 – 2015, từ đó đề xuất các biện pháp hoàn thiện nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách, đảm bảo tiết kiệm và minh bạch. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các khoản chi thuộc ngân sách địa phương, không bao gồm ngân sách trung ương. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc hỗ trợ chính quyền địa phương nâng cao năng lực quản lý tài chính công, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, ổn định chính trị và nâng cao đời sống nhân dân.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình quản lý chi ngân sách nhà nước, bao gồm:

• Lý thuyết quản lý chi ngân sách nhà nước: Định nghĩa chi NSNN là quá trình phân phối và sử dụng quỹ ngân sách theo dự toán đã được phê duyệt nhằm thực hiện các chức năng của Nhà nước. Lý thuyết nhấn mạnh vai trò của quản lý chi trong việc đảm bảo hiệu quả, tiết kiệm và minh bạch.

• Mô hình quản lý ngân sách theo kết quả đầu ra (Output-Based Budgeting): Phương thức quản lý tập trung vào hiệu quả sử dụng ngân sách thông qua việc xác định mục tiêu, kết quả đầu ra và đánh giá hiệu quả chi tiêu. Mô hình này giúp tăng cường trách nhiệm giải trình và minh bạch trong quản lý tài chính công.

• Khung chi tiêu ngân sách trung hạn (Medium-Term Expenditure Framework - MTEF): Phương pháp lập kế hoạch ngân sách trong 3-5 năm nhằm đảm bảo tính ổn định, cân đối và phù hợp với chiến lược phát triển kinh tế - xã hội.

Các khái niệm chính được sử dụng gồm: chi thường xuyên, chi đầu tư phát triển, dự toán ngân sách, quyết toán ngân sách, kiểm soát chi ngân sách, minh bạch tài chính và hiệu quả chi tiêu.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu hỗn hợp kết hợp phân tích định lượng và định tính:

• Nguồn dữ liệu: Số liệu thu thập từ Sở Tài chính Hải Phòng, Kho bạc Nhà nước, Cục Thống kê Hải Phòng và các báo cáo tài chính công khai giai đoạn 2011 – 2015.

• Phương pháp chọn mẫu: Lựa chọn các đơn vị dự toán tiêu biểu thuộc các lĩnh vực giáo dục, y tế, đầu tư phát triển và hành chính công để phân tích chi tiết.

• Phương pháp phân tích: Sử dụng phân tích thống kê mô tả để đánh giá xu hướng chi ngân sách, so sánh tỷ trọng chi đầu tư phát triển và chi thường xuyên qua các năm; phân tích SWOT để nhận diện điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức trong công tác quản lý chi ngân sách; so sánh với các mô hình quản lý ngân sách hiện đại nhằm đề xuất giải pháp phù hợp.

• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu tập trung vào giai đoạn 2011 – 2015, với việc thu thập và xử lý dữ liệu trong năm 2016, đảm bảo tính cập nhật và phản ánh đúng thực trạng quản lý chi ngân sách tại Hải Phòng.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng chi ngân sách ổn định nhưng áp lực chi vượt dự toán còn cao
   Tổng chi cân đối ngân sách địa phương giai đoạn 2011 – 2015 đạt 49.774,36 tỷ đồng, tăng bình quân khoảng 9%/năm. Chi đầu tư phát triển chiếm tỷ trọng trung bình 26,83%, trong khi chi thường xuyên chiếm 66,71%. Tuy nhiên, chi đầu tư phát triển năm 2015 tăng đột biến lên 35,74% tổng chi, cao hơn nhiều so với các năm trước, phản ánh áp lực tăng chi đầu tư hạ tầng. Việc chi vượt dự toán đầu tư phát triển đạt trên 120% trong nhiều năm cho thấy công tác dự toán và kiểm soát chi chưa chặt chẽ.

2. Cơ cấu chi ngân sách chuyển dịch tích cực nhưng chưa tối ưu
   Chi đầu tư phát triển tăng nhanh hơn chi thường xuyên, góp phần nâng cao chất lượng hạ tầng kinh tế - xã hội. Chi thường xuyên chủ yếu tập trung vào chi trả lương, chế độ chính sách và các hoạt động hành chính, chiếm tỷ trọng lớn (trên 60%). Tuy nhiên, chi cho các lĩnh vực giáo dục, y tế và an sinh xã hội vẫn chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu phát triển, gây áp lực lên ngân sách địa phương.

3. Bộ máy quản lý chi ngân sách còn nhiều hạn chế về năng lực và công nghệ
   Cơ cấu tổ chức quản lý chi ngân sách tại Hải Phòng gồm nhiều cấp, từ HĐND, UBND đến Sở Tài chính và Kho bạc Nhà nước. Tuy nhiên, năng lực cán bộ quản lý còn hạn chế, công nghệ thông tin ứng dụng trong quản lý chi ngân sách chưa đồng bộ, dẫn đến hiệu quả quản lý chưa cao, khó kiểm soát chi tiêu vượt mức và minh bạch thông tin.

4. Kiểm soát chi ngân sách qua Kho bạc Nhà nước chưa phát huy tối đa hiệu quả
   Công tác kiểm soát chi ngân sách qua Kho bạc Nhà nước có nhiều tiến bộ, nhưng vẫn còn tồn tại tình trạng chi ngoài dự toán, chi sai chế độ, gây thất thoát ngân sách. Việc phối hợp giữa các cơ quan quản lý tài chính và Kho bạc chưa chặt chẽ, ảnh hưởng đến hiệu quả giám sát và thanh tra tài chính.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các hạn chế trên xuất phát từ việc áp dụng phương thức quản lý ngân sách truyền thống, tập trung vào kiểm soát đầu vào mà chưa chú trọng đến kết quả đầu ra và hiệu quả sử dụng ngân sách. So với các nghiên cứu về quản lý chi ngân sách tại các tỉnh khác và kinh nghiệm quốc tế, Hải Phòng còn thiếu sự đổi mới trong áp dụng khuôn khổ chi tiêu trung hạn và quản lý theo kết quả đầu ra.

Việc chi vượt dự toán đầu tư phát triển phản ánh sự thiếu linh hoạt trong dự toán ngân sách và áp lực thực hiện các dự án trọng điểm. Đồng thời, cơ cấu chi thường xuyên chiếm tỷ trọng lớn làm giảm nguồn lực cho đầu tư phát triển, ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế bền vững.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện tỷ trọng chi đầu tư phát triển và chi thường xuyên qua các năm, bảng so sánh mức chi vượt dự toán và phân tích SWOT về năng lực quản lý chi ngân sách tại Hải Phòng. Những biểu đồ này giúp minh họa rõ nét xu hướng và điểm nghẽn trong công tác quản lý chi ngân sách.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Cải tiến công tác lập dự toán và áp dụng khuôn khổ chi tiêu trung hạn (MTEF)
   Đề nghị UBND thành phố phối hợp với Sở Tài chính xây dựng kế hoạch ngân sách trung hạn 3-5 năm, gắn kết chặt chẽ với chiến lược phát triển kinh tế - xã hội. Mục tiêu là nâng cao tính dự báo, ổn định và cân đối ngân sách, giảm thiểu tình trạng chi vượt dự toán. Thời gian thực hiện: 2017 – 2020.

2. Triển khai quản lý chi ngân sách theo kết quả đầu ra
   Tăng cường áp dụng phương thức quản lý ngân sách dựa trên kết quả đầu ra, xác định rõ mục tiêu, chỉ tiêu và đánh giá hiệu quả sử dụng ngân sách tại các đơn vị dự toán. Chủ thể thực hiện là Sở Tài chính phối hợp với các đơn vị sử dụng ngân sách. Mục tiêu nâng cao hiệu quả chi tiêu và minh bạch tài chính. Thời gian: 2017 – 2019.

3. Nâng cao năng lực và ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý chi ngân sách
   Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ quản lý ngân sách về kỹ năng quản lý tài chính công hiện đại; đồng thời đầu tư hệ thống phần mềm quản lý ngân sách tích hợp, giúp theo dõi, kiểm soát chi tiêu kịp thời, chính xác. Chủ thể: UBND thành phố, Sở Tài chính, Kho bạc Nhà nước. Thời gian: 2017 – 2018.

4. Tăng cường kiểm soát, thanh tra và công khai minh bạch chi ngân sách
   Củng cố vai trò của Kho bạc Nhà nước trong kiểm soát chi ngân sách, phối hợp chặt chẽ với các cơ quan thanh tra tài chính để phát hiện và xử lý kịp thời các vi phạm. Đẩy mạnh công khai tài chính ở các cấp để tạo điều kiện cho nhân dân giám sát. Chủ thể: UBND thành phố, Kho bạc Nhà nước, Thanh tra thành phố. Thời gian: 2017 – 2020.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý tài chính công tại các cấp chính quyền địa phương
   Giúp nâng cao hiểu biết về quản lý chi ngân sách, áp dụng các biện pháp cải tiến quản lý phù hợp với đặc thù địa phương, từ đó nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách.

2. Nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành quản lý kinh tế, tài chính công
   Cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý chi ngân sách nhà nước, đặc biệt là trong bối cảnh các thành phố tự cân đối ngân sách như Hải Phòng.

3. Các cơ quan thanh tra, kiểm toán và kiểm soát tài chính
   Hỗ trợ trong việc xây dựng các quy trình kiểm soát chi ngân sách hiệu quả, phát hiện và xử lý các sai phạm trong quản lý tài chính công.

4. Các tổ chức chính trị - xã hội và cộng đồng dân cư
   Tăng cường nhận thức về vai trò giám sát công khai tài chính ngân sách, góp phần nâng cao tính minh bạch và trách nhiệm giải trình của các cơ quan nhà nước.

Câu hỏi thường gặp

1. Quản lý chi ngân sách nhà nước là gì và tại sao quan trọng?
   Quản lý chi ngân sách nhà nước là quá trình lập kế hoạch, phân bổ, sử dụng và kiểm soát các khoản chi ngân sách nhằm đảm bảo sử dụng hiệu quả nguồn lực công. Đây là công cụ quan trọng để Nhà nước thực hiện các chức năng quản lý kinh tế - xã hội, đảm bảo công bằng và phát triển bền vững.

2. Tại sao Hải Phòng cần hoàn thiện công tác quản lý chi ngân sách?
   Hải Phòng là thành phố tự cân đối ngân sách với nhu cầu chi tiêu lớn, đặc biệt trong đầu tư phát triển hạ tầng. Việc hoàn thiện quản lý chi ngân sách giúp nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực, giảm thất thoát, đảm bảo phát triển kinh tế - xã hội ổn định.

3. Phương thức quản lý chi ngân sách theo kết quả đầu ra có ưu điểm gì?
   Phương thức này tập trung vào hiệu quả và kết quả thực tế của các khoản chi, giúp tăng cường trách nhiệm giải trình, minh bạch và nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách so với phương thức truyền thống chỉ kiểm soát đầu vào.

4. Các khó khăn chính trong quản lý chi ngân sách tại Hải Phòng là gì?
   Bao gồm năng lực quản lý còn hạn chế, công nghệ thông tin chưa đồng bộ, chi vượt dự toán đầu tư phát triển, và kiểm soát chi ngân sách chưa chặt chẽ, dẫn đến hiệu quả sử dụng ngân sách chưa cao.

5. Làm thế nào để tăng cường minh bạch trong quản lý chi ngân sách?
   Thực hiện công khai tài chính ở các cấp, áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý, tăng cường kiểm tra, thanh tra và sự tham gia giám sát của cộng đồng dân cư, từ đó nâng cao trách nhiệm và hiệu quả quản lý.

Kết luận

• Thành phố Hải Phòng đã đạt được tăng trưởng kinh tế ổn định với GDP bình quân 9,07%/năm trong giai đoạn 2011 – 2015, đóng góp lớn từ chi ngân sách địa phương.
• Công tác quản lý chi ngân sách còn tồn tại nhiều hạn chế như chi vượt dự toán, hiệu quả sử dụng chưa cao và năng lực quản lý chưa đồng đều.
• Áp dụng khuôn khổ chi tiêu trung hạn và quản lý chi ngân sách theo kết quả đầu ra là hướng đi cần thiết để nâng cao hiệu quả quản lý tài chính công.
• Cần tăng cường đào tạo cán bộ, ứng dụng công nghệ thông tin và nâng cao kiểm soát, thanh tra để đảm bảo minh bạch và tiết kiệm ngân sách.
• Các bước tiếp theo bao gồm xây dựng kế hoạch triển khai các biện pháp cải tiến từ năm 2017 đến 2020, đồng thời tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quan quản lý và sự giám sát của cộng đồng.

Hành động ngay hôm nay để nâng cao hiệu quả quản lý chi ngân sách tại Hải Phòng, góp phần xây dựng thành phố phát triển bền vững và thịnh vượng!

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CÔNG TÁC QUẢN LÝ CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC 1. Khái quát chi ngân sách nhà nước 1. Ngân sách nhà nước 1. Khái niệm ngân sách nhà nước [2,77] NSNN là một phạm trù kinh tế và là phạm trù lịch sử; là một thành phần trong hệ thống tài chính.

Thuật ngữ "Ngân sách nhà nước" được sử dụng rộng rãi trong đời sống KTXH ở mọi quốc gia. Ngày nay, khái niệm NSNN được hiểu tương đối thống nhất ở nhiều quốc gia, nó phản ánh về kế hoạch, dự toán thu, chi của nhà nước trong một thời gian nhất định với hình thái biểu hiện là quỹ tiền tệ tập trung của nhà nước, nhà nước sử dụng quỹ tiền tệ tập trung đó để trang trải cho các khoản chi tiêu của mình. Theo Điều 1 Luật số 01/2002/QH11 ngày 16/12/2002 Luật Ngân sách nhà nước quy định: NSNN là toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nước trong dự toán đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định và được thực hiện trong một năm để đảm bảo thực hiện các chức năng và nhiệm vụ của nhà nước. Đặc điểm của NSNN NSNN là bộ phận chủ yếu của hệ thống tài chính quốc gia do đó nó có một số đặc điểm sau: - Hoạt động thu, chi của NSNN luôn gắn chặt với quyền lực kinh tế - chính trị của nhà nước.

- Hoạt động NSNN là hoạt động phân phối lại các nguồn tài chính, nó thể hiện ở hai lĩnh vực thu và chi của nhà nước; - Nguồn tài chính hình thành nên NSNN được hình thành chủ yếu thông qua quá trình phân phối lại nguồn tài chính mà trong đó thuế là hình thức thu phổ biến; - Ẩn sau các hoạt động thu, chi của NSNN là các mối quan hệ kinh tế, quan hệ lợi ích trong xã hội khi nhà nước tham gia phân phối các nguồn tài chính quốc gia. Chi ngân sách nhà nước 1. Khái niệm, đặc điểm chi ngân sách nhà nước a. Khái niệm Theo Khoản 2 Điều 2 Luật số 01/2002/QH11 ngày 16/12/2002 Luật Ngân sách nhà nước thì: Chi NSNN bao gồm các khoản chi phát triển KTXH, bảo đảm quốc phòng, an ninh, bảo đảm hoạt động của bộ máy nhà nước; chi trả nợ của nhà nước; chi viện trợ và các khoản chi khác theo quy định của pháp luật.

Như vậy, khái niệm trên đã chỉ ra những nội dung cơ bản, then chốt của NSNN. Về bản chất chi NSNN là quá trình phân phối lại các nguồn tài chính đã được tập trung vào NSNN theo các mục đích sử dụng thực tế trên cơ sở luật định. Do vậy, chi NSNN là công việc định vị khoản chi cụ thể cho từng mục tiêu, từng hoạt động, từng công việc thuộc chức năng của Nhà nước. Vậy có thể định nghĩa chi NSNN là việc phân phối và sử dụng quỹ NSNN theo dự toán ngân sách đã được cơ quan có thẩm quyền quyết định nhằm duy trì hoạt động của bộ máy nhà nước và đảm bảo thực hiện các chức năng của Nhà nước theo những nguyên tắc luật định.

[2] Phạm vi chi NSNN rất rộng, bao trùm mọi lĩnh vực đời sống, liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp đến mọi đối tượng. Từ khái niệm chi NSNN có thể thấy: - Chi NSNN là nội dung của chấp hành NSNN nên thuộc trách nhiệm và quyền hạn của hệ thống cơ quan chấp hành và hành chính nhà nước các cấp. - Chi NSNN không mang tính lợi nhuận, chú trọng đến lợi ích cộng đồng, lợi ích KT-XH. - Sự quản lý chi NSNN phải tôn trọng nguyên tắc công khai và minh bạch và có sự tham gia của dân chúng.

Đặc điểm của chi NSNN [2] - Đặc điểm nổi bật của chi NSNN là nhằm phục vụ cho lợi ích chung của cộng đồng dân cư ở các vùng hay ở phạm vi quốc gia. Điều này xuất phát từ chức năng quản lý toàn diện nền KT-XH của Nhà nước và cũng chính trong quá trình thực hiện chức năng đó Nhà nước đã cung cấp một lượng hàng hóa công cộng khổng lồ cho nền kinh tế. 8 - Chi NSNN luôn gắn liền với bộ máy Nhà nước và những nhiệm vụ kinh tế, chính trị, xã hội mà Nhà nước thực hiện. Các khoản chi NSNN do chính quyền Nhà nước các cấp đảm nhận theo nội dung đã được quy định trong phân cấp quản lý NSNN và các khoản chi tiêu này nhằm đảm bảo cho các cấp chính quyền thực hiện chức năng quản lý, phát triển KT-XH.

Bên cạnh đó, các cấp của cơ quan quyền lực Nhà nước là chủ thể duy nhất quyết định cơ cấu, nội dung, mức độ của các khoản chi NSNN nhằm thực hiện các mục tiêu, nhiệm vụ kinh tế, chính trị, xã hội của quốc gia. - Chi NSNN cung cấp các khoản hàng hóa công cộng như đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng, quốc phòng, bảo vệ trật tự xã hội,. đồng thời đó cũng là những khoản chi cần thiết, phát sinh tương đối ổn định như: chi lương cho cán bộ, công chức, viên chức bộ máy Nhà nước, chi hàng hóa dịch vụ công đáp ứng nhu cầu tiêu dùng công cộng của các tầng lớp dân cư. - Các khoản chi NSNN mang tính không hoàn trả hay hoàn trả không trực tiếp.

Thật vậy, không phải mọi khoản thu với mức độ và số lượng của những địa chỉ cụ thể đều được hoàn lại dưới các hình thức các khoản chi NSNN mà nó được quyết định bởi những chức năng tổng hợp về KT-XH của Nhà nước. Tóm lại, chi NSNN thực hiện vai trò của nhà nước là công cụ để nhà nước điều hành nền kinh tế theo mục đích của mình, góp phần thúc đẩy kinh tế, giải quyết những vấn đề xã hội và khắc phục các khiếm khuyết của thị trường. Nội dung chi NSNN Chi NSNN diễn ra trên phạm vi rộng, dưới nhiều hình thức. Trong quản lý tài chính, chi NSNN được chia làm hai nội dung chi lớn: chi thường xuyên và chi đầu tư phát triển.

Chi thường xuyên [2] Chi thường xuyên là quá trình phân phối, sử dụng quỹ tiền tệ của Nhà nước để đáp ứng nhu cầu chi gắn liền với việc thực hiện các nhiệm vụ thường xuyên của Nhà nước về quản lý KT-XH. Cùng với quá trình phát triển KT-XH các nhiệm vụ thường xuyên của Nhà nước ngày càng gia tăng, do đó đã làm phong phú nội dung chi thường xuyên của NSNN. 9 Chi thường xuyên là những khoản chi mang những đặc trưng cơ bản như: Mang tính ổn định, định kỳ và lặp đi lặp lại; Là các khoản chi mang tính chất tiêu dùng xã hội; Phạm vi, mức chi thường xuyên gắn chặt với cơ cấu tổ chức của bộ máy Nhà nước và sự lựa chọn của Nhà nước trong việc cung ứng các hàng hóa công cộng Theo khoản 2 Điều 3 Nghị định 60/2003/NĐ-CP ngày 06/6/2003 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành luật NSNN thì các khoản chi được xếp vào chi thường xuyên bao gồm: Chi đảm bảo các hoạt động sự nghiệp giáo dục, đào tạo, y tế, xã hội, văn hóa thông tin, văn học nghệ thuật, thể dục thể thao, khoa học và công nghệ, các sự nghiệp xã hội khác; chi các hoạt động sự nghiệp kinh tế; chi cho quốc phòng, an ninh và trật tự an toàn xã hội; chi đảm bảo hoạt động của các cơ quan nhà nước; chi đảm bảo hoạt động của Đảng Cộng sản Việt Nam, hoạt động của Ủy ban Mặt trận tổ quốc, Liên đoàn Lao động, Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Hội cựu chiến binh, Hội Liên hiệp phụ nữ, Hội Nông dân; Chi trợ giá theo chính sách của Nhà nước; phần chi thường xuyên thuộc các Chương trình mục tiêu Quốc gia, dự án Nhà nước, Hỗ trợ Quỹ Bảo hiểm xã hội; trợ cấp cho các đối tượng chính sách xã hội; hỗ trợ cho các tổ chức chính trị xã hội – nghề nghiệp, tổ chức xã hội; tổ chức xã hội – nghề nghiệp ; các khoản chi thường xuyên khác theo quy định của pháp luật. Chi đầu tư phát triển [2] Chi đầu tư phát triển là quá trình Nhà nước sử dụng một phần vốn tiền tệ đã được tạo lập thông qua hoạt động thu của NSNN để đầu tư xây dựng hạ tầng KT- XH, phát triển sản xuất và để dự trữ vật tư hàng hóa, nhằm đảm bảo thực hiện các mục tiêu ổn định và tăng trưởng của nền kinh tế.

Theo khoản 1 Điều 3 Nghị định 60/2003/NĐ-CP ngày 6/6/2003 của Chính phủ thì các khoản chi đầu tư phát triển gồm: Chi đầu tư xây dựng các công trình kết cấu hạ tầng KT-XH không có khả năng thu hồi vốn; chi đầu tư và hỗ trợ cho các doanh nghiệp, tổ chức kinh tế, tổ chức tài chính nhà nước; góp vốn cổ phần, liên doanh vào các doanh nghiệp thuộc lĩnh vực cần thiết có sự tham gia của Nhà nước theo quy định của pháp luật; chi bổ sung dự trữ nhà nước; chi đầu tư phát triển 10 thuộc các Chương trình mục tiêu quốc gia, dự án nhà nước; các khoản chi đầu tư khác theo quy định của pháp luật. Từ những nội dung chi đầu tư phát triển nêu trên, có thể thấy rằng chi đầu tư phát triển từ NSNN Việt Nam có những đặc trưng cơ bản sau: Là những khoản chi lớn và không ngừng tăng lên; mang tính chất tích lũy; Phạm vi và mức độ chi đầu tư phát triển gắn chặt với việc thực hiện mục tiêu, yêu cầu phát triển KT-XH của đất nước trong từng thời kỳ và sự lựa chọn phương pháp cấp phát của Nhà nước. Ngoài ra còn có các loại chi khác như chi trả nợ gốc và lãi các khoản tiền do Chính phủ vay; chi viện trợ của NSTW cho các Chính phủ và tổ chức ngoài nước; chi cho vay của NSTW; chi trả gốc và lãi các khoản huy động đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng theo quy định tại Khoản 3 Điều 8 của Luật NSNN; chi bổ sung Quỹ dự trữ tài chính; chi bổ sung ngân sách cấp trên cho ngân sách cấp dưới; chi chuyển nguồn ngân sách từ ngân sách năm trước sang ngân sách năm sau. Chi NSNN ở địa phương là để thực hiện nhiệm vụ của chính quyền nhà nước ở địa phương nên về cơ bản cũng bao gồm các khoản chi như chi NSTW nhưng phạm vi hẹp hơn và quy mô các khoản chi nhỏ hơn.

Vai trò của chi NSNN trong nền kinh tế thị trường[5] Trong nền kinh tế thị trường chi NSNN có các vai trò cơ bản sau: - Chi NSNN ngày càng có vai trò rất quan trọng trong việc thúc đẩy tăng trưởng và chuyển dịch cơ cấu kinh tế.