Luận văn: Biện pháp giáo dục pháp luật cho học sinh phổ thông Quận Ninh Kiều, TP. Cần Thơ

Nghiên cứu biện pháp giáo dục pháp luật hiệu quả cho học sinh phổ thông tại quận Ninh Kiều, TP Cần Thơ. Phân tích thực trạng và đề xuất giải pháp nâng cao ý

• Tác giả: Dương Thị Kim Hạnh
• Người hướng dẫn: PGS.TS Trần Thị Hương
• Trường học: Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Giáo dục học
• Đề tài: Biện pháp giáo dục pháp luật cho học sinh phổ thông quận Ninh Kiều, Thành phố Cần Thơ
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Tổng quan về Biện pháp Giáo dục Pháp luật cho Học sinh Phổ thông Quận Ninh Kiều Cần Thơ

Giáo dục pháp luật (GDPL) đóng vai trò then chốt trong việc hình thành nhân cách công dân có ý thức và trách nhiệm, đặc biệt đối với lứa tuổi học sinh phổ thông. Tại quận Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ, một trung tâm kinh tế – văn hóa – xã hội của khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, việc triển khai hiệu quả các biện pháp giáo dục pháp luật cho học sinh phổ thông càng trở nên cấp thiết. Luận văn thạc sĩ của Dương Thị Kim Hạnh đã đi sâu nghiên cứu thực trạng và đề xuất những giải pháp cụ thể, nhằm nâng cao nhận thức và hành vi pháp luật cho thế hệ trẻ.

Nghiên cứu này không chỉ nhìn nhận vai trò của nhà trường mà còn đánh giá sự phối hợp từ gia đình và cộng đồng trong công tác GDPL. Mục tiêu hướng đến là trang bị cho học sinh những kiến thức pháp luật cơ bản, rèn luyện kỹ năng sống, và hình thành thái độ tôn trọng pháp luật, góp phần xây dựng một xã hội văn minh, thượng tôn pháp luật. Việc triển khai các biện pháp giáo dục pháp luật cho học sinh phổ thông quận Ninh Kiều thành phố Cần Thơ được xem là nền tảng để phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, có đầy đủ phẩm chất và năng lực, sẵn sàng hội nhập và đóng góp vào sự phát triển chung.

1.1. Tầm quan trọng của giáo dục pháp luật trong trường học hiện nay

Giáo dục pháp luật trong các trường học phổ thông có ý nghĩa chiến lược, định hình tư duy và hành vi của công dân tương lai. Nó giúp học sinh không chỉ nắm vững các quy định pháp luật mà còn hiểu được ý nghĩa, mục đích của chúng trong việc duy trì trật tự xã hội và bảo vệ quyền lợi cá nhân. Đặc biệt, trong bối cảnh xã hội phát triển nhanh chóng, với sự xuất hiện của nhiều vấn đề phức tạp như bạo lực học đường, tệ nạn xã hội, an ninh mạng, thì việc trang bị kiến thức pháp luật từ sớm là tấm khiên bảo vệ hiệu quả cho các em. GDPL cũng là cơ sở để học sinh biết cách tự bảo vệ mình, nhận diện và phòng tránh các nguy cơ, đồng thời biết tôn trọng pháp luật và thực hiện nghĩa vụ công dân. Theo Nguyễn Khắc Hùng (2008), 98,4% người được hỏi đồng ý cần thiết đưa giáo dục pháp luật vào trường học, khẳng định sự cấp thiết của hoạt động này.

1.2. Mục tiêu chính của luận văn về giáo dục pháp luật học sinh Ninh Kiều

Luận văn tập trung vào việc xác định mục tiêu cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả biện pháp giáo dục pháp luật cho học sinh phổ thông quận Ninh Kiều thành phố Cần Thơ. Các mục tiêu chính bao gồm: khảo sát, đánh giá thực trạng công tác giáo dục pháp luật tại các trường học trên địa bàn; phân tích những hạn chế, thách thức đang tồn tại; và từ đó đề xuất các giải pháp mang tính khả thi, phù hợp với đặc điểm kinh tế - xã hội và văn hóa của địa phương. Nghiên cứu cũng hướng tới việc phát triển các mô hình giáo dục sáng tạo, khuyến khích sự tham gia tích cực của học sinh, giáo viên, phụ huynh và cộng đồng, nhằm tạo ra một môi trường học đường an toàn, lành mạnh, nơi pháp luật được tôn trọng và thực thi nghiêm minh. Kết quả của luận văn góp phần vào việc hoàn thiện chính sách GDPL của ngành giáo dục.

II. Thách thức và Thực trạng Giáo dục Pháp luật cho Học sinh Phổ thông tại Cần Thơ

Mặc dù tầm quan trọng của giáo dục pháp luật đã được công nhận rộng rãi, việc triển khai hiệu quả các biện pháp giáo dục pháp luật cho học sinh phổ thông quận Ninh Kiều thành phố Cần Thơ vẫn đối mặt với nhiều thách thức đáng kể. Thực trạng này đòi hỏi một cái nhìn toàn diện để xác định những vấn đề cốt lõi, từ đó đề xuất các giải pháp mang tính đột phá và bền vững. Các hạn chế không chỉ nằm ở khía cạnh chương trình giảng dạy mà còn liên quan đến phương pháp tiếp cận, nguồn lực, và sự phối hợp giữa các bên liên quan. Việc thiếu hụt sự quan tâm đúng mức và nguồn lực hỗ trợ cũng làm giảm hiệu quả của các hoạt động GDPL.

2.1. Những hạn chế trong chương trình và phương pháp giáo dục pháp luật hiện hành

Theo nhiều nghiên cứu, chương trình và sách giáo khoa Giáo dục công dân hiện nay còn bộc lộ những hạn chế, bất cập trong việc lựa chọn mục tiêu, nội dung và phương pháp phổ biến pháp luật cho học sinh phổ thông. Nội dung đôi khi còn nặng về lý thuyết, thiếu tính thực tiễn và chưa cập nhật kịp thời với các văn bản pháp luật mới. Phương pháp truyền đạt chủ yếu là thuyết trình một chiều, ít khuyến khích học sinh chủ động tìm hiểu, thảo luận. Điều này dẫn đến tình trạng học sinh khó tiếp thu, thiếu hứng thú, và khả năng vận dụng kiến thức pháp luật vào thực tiễn còn hạn chế. Chương trình và sách giáo khoa Giáo dục công dân hiện nay và tương lai không đáp ứng được trong giảng dạy cho học sinh phổ thông với xu hướng phát triển của xã hội, sự hội nhập văn hóa, kinh tế, chính trị [Nguồn tham khảo].

2.2. Khó khăn về nguồn lực và sự phối hợp trong công tác giáo dục pháp luật học đường

Các trường học tại quận Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ, cũng như nhiều địa phương khác, thường gặp khó khăn về nguồn lực để triển khai GDPL. Điều này bao gồm việc thiếu giáo viên chuyên trách được đào tạo sâu về pháp luật, tài liệu giảng dạy đa dạng và phù hợp, cũng như kinh phí tổ chức các hoạt động ngoại khóa mang tính tương tác. Hơn nữa, sự phối hợp giữa nhà trường, gia đình và các tổ chức xã hội đôi khi chưa thực sự chặt chẽ. Gia đình chưa thực sự nhận thức đầy đủ vai trò của mình trong việc định hướng con em về pháp luật, còn cộng đồng và các đoàn thể chưa có nhiều hoạt động thiết thực hỗ trợ công tác GDPL. Điều này làm giảm đi sức mạnh tổng hợp cần có để nâng cao ý thức pháp luật học sinh.

III. Đề xuất các Biện pháp Giáo dục Pháp luật Hiệu quả cho Học sinh THPT Ninh Kiều

Để khắc phục những hạn chế và nâng cao chất lượng công tác GDPL, luận văn đã đề xuất nhiều biện pháp giáo dục pháp luật cho học sinh phổ thông quận Ninh Kiều thành phố Cần Thơ mang tính đổi mới và thực tiễn. Các biện pháp này không chỉ tập trung vào việc bổ sung kiến thức mà còn chú trọng phát triển kỹ năng, thái độ và hành vi tích cực của học sinh đối với pháp luật. Mục tiêu là tạo ra một môi trường học đường nơi học sinh được tiếp cận pháp luật một cách tự nhiên, hứng thú và hiệu quả, đồng thời khuyến khích sự tham gia chủ động của các em vào các hoạt động liên quan đến pháp luật. Việc áp dụng đồng bộ các giải pháp này sẽ góp phần đáng kể vào việc nâng cao ý thức pháp luật học sinh toàn diện.

3.1. Phương pháp đổi mới nội dung và hình thức giáo dục pháp luật trong giờ học

Đổi mới nội dung GDPL cần tập trung vào các vấn đề pháp luật gần gũi với đời sống học sinh, như Luật Giao thông đường bộ, Luật Hôn nhân và Gia đình, Luật Thanh niên, phòng chống ma túy, bạo lực học đường, và quyền trẻ em. Các bài học cần được thiết kế sinh động, tích hợp nhiều ví dụ thực tế, tình huống pháp lý để học sinh dễ hình dung và áp dụng. Về hình thức, thay vì chỉ thuyết trình, giáo viên nên sử dụng các phương pháp tích cực như thảo luận nhóm, đóng vai, giải quyết tình huống giả định, tổ chức các cuộc thi tìm hiểu pháp luật. Điều này giúp tăng cường sự tương tác, kích thích tư duy phản biện và khả năng ghi nhớ kiến thức pháp luật của học sinh, đồng thời rèn luyện kỹ năng sống pháp luật cho các em.

3.2. Tổ chức các hoạt động ngoại khóa và sân chơi pháp luật sáng tạo

Các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp đóng vai trò quan trọng trong việc phổ biến pháp luật học đường. Cần tổ chức thường xuyên các buổi tọa đàm, giao lưu với các chuyên gia pháp luật, cán bộ công an, luật sư để học sinh có cơ hội được lắng nghe, đặt câu hỏi và học hỏi kinh nghiệm thực tế. Xây dựng các câu lạc bộ pháp luật, cuộc thi hùng biện, sân khấu hóa các tình huống pháp lý là những hình thức hiệu quả để thu hút sự tham gia của học sinh. Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp giúp học sinh trung học phổ thông nâng cao hiểu biết về các giá trị truyền thống, củng cố mở rộng kiến thức, và rèn luyện các kỹ năng giao tiếp, ứng xử có văn hóa [Nguồn tham khảo]. Qua đó, học sinh không chỉ được củng cố kiến thức mà còn rèn luyện kỹ năng mềm, phát triển khả năng ứng xử văn minh, tuân thủ pháp luật.

3.3. Tăng cường phối hợp giữa nhà trường gia đình và cộng đồng trong GDPL

Để giáo dục pháp luật cho học sinh phổ thông đạt hiệu quả cao, cần có sự phối hợp đồng bộ giữa ba môi trường giáo dục: nhà trường, gia đình và xã hội. Nhà trường cần chủ động tổ chức các buổi tập huấn, hội thảo dành cho phụ huynh về tầm quan trọng của việc GDPL tại gia đình, cung cấp tài liệu hướng dẫn. Gia đình cần làm gương trong việc tuân thủ pháp luật, thường xuyên trò chuyện với con cái về các vấn đề pháp lý và tạo điều kiện cho các em tham gia các hoạt động xã hội lành mạnh. Cộng đồng và các đoàn thể tại quận Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ, cần tích cực tham gia vào công tác này thông qua việc tổ chức các chương trình tuyên truyền, hỗ trợ nguồn lực và tạo sân chơi bổ ích cho thanh thiếu niên, giúp các em hình thành những kinh nghiệm giao tiếp, ứng xử có văn hóa [Nguồn tham khảo].

IV. Ứng dụng Thực tiễn và Kết quả Tiềm năng của Các Biện pháp Giáo dục Pháp luật

Việc triển khai các biện pháp giáo dục pháp luật cho học sinh phổ thông quận Ninh Kiều thành phố Cần Thơ như đã đề xuất hứa hẹn mang lại những kết quả tích cực và có ý nghĩa lâu dài. Những ứng dụng thực tiễn của các giải pháp này không chỉ dừng lại ở việc cải thiện nhận thức pháp luật của học sinh mà còn tác động sâu rộng đến môi trường học đường và cộng đồng. Một hệ thống GDPL toàn diện và hiệu quả sẽ góp phần xây dựng thế hệ công dân có ý thức pháp luật cao, giảm thiểu các hành vi vi phạm và thúc đẩy một xã hội trật tự, an toàn. Các mô hình mới về pháp luật cho thanh thiếu niên sẽ được thử nghiệm và đánh giá liên tục.

4.1. Đánh giá sự chuyển biến trong nhận thức và hành vi pháp luật của học sinh

Sau khi áp dụng các biện pháp đổi mới, cần tiến hành các khảo sát định kỳ để đánh giá sự chuyển biến trong nhận thức và hành vi pháp luật của học sinh. Điều này có thể thực hiện thông qua bảng hỏi, phỏng vấn, quan sát hoặc phân tích các vụ việc vi phạm trong trường học. Các chỉ số đánh giá bao gồm mức độ hiểu biết về các điều luật cơ bản, khả năng vận dụng pháp luật vào các tình huống thực tiễn, thái độ chấp hành quy định của nhà trường và pháp luật nói chung. Kết quả đánh giá sẽ cung cấp bằng chứng cụ thể về hiệu quả của các biện pháp, từ đó điều chỉnh và hoàn thiện hơn nữa công tác giáo dục pháp luật học sinh Cần Thơ. Một nghiên cứu của Nguyễn Khắc Hùng (2008) chỉ ra rằng việc đưa pháp luật vào trường học là cần thiết, mở ra triển vọng lớn cho những chuyển biến tích cực.

4.2. Ảnh hưởng tích cực đến môi trường học đường và cộng đồng tại Ninh Kiều

Việc nâng cao ý thức pháp luật cho học sinh sẽ tác động tích cực đến môi trường học đường, góp phần xây dựng một không gian giáo dục an toàn, thân thiện và kỷ cương. Tình trạng bạo lực học đường, vi phạm nội quy trường học sẽ giảm thiểu đáng kể. Ngoài ra, học sinh với ý thức pháp luật tốt sẽ trở thành những tuyên truyền viên tích cực trong gia đình và cộng đồng, lan tỏa tinh thần thượng tôn pháp luật ra xã hội. Điều này đặc biệt có ý nghĩa đối với quận Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ, nơi cần duy trì sự ổn định xã hội để phát triển. Sự thành công của các biện pháp giáo dục pháp luật cho học sinh phổ thông sẽ là minh chứng cho hiệu quả của các chính sách giáo dục và là tiền đề cho các sáng kiến cộng đồng khác.

V. Kết luận và Hướng phát triển Bền vững cho Giáo dục Pháp luật Học sinh

Luận văn thạc sĩ về biện pháp giáo dục pháp luật cho học sinh phổ thông quận Ninh Kiều thành phố Cần Thơ của Dương Thị Kim Hạnh đã cung cấp một cái nhìn sâu sắc về thực trạng và đề xuất những giải pháp toàn diện. Việc đầu tư vào công tác GDPL cho thế hệ trẻ là khoản đầu tư mang lại lợi ích lâu dài cho sự phát triển bền vững của xã hội. Để đạt được hiệu quả tối ưu, cần có sự cam kết mạnh mẽ từ các cấp quản lý, sự đồng lòng của toàn thể giáo viên, học sinh, phụ huynh và cộng đồng. Mục tiêu cuối cùng là xây dựng một thế hệ công dân trưởng thành, sống và làm việc theo hiến pháp và pháp luật. Các khuyến nghị từ luận văn là cơ sở quan trọng để tiếp tục phát triển và hoàn thiện chính sách GDPL.

5.1. Tóm tắt các giải pháp trọng tâm và ý nghĩa của luận văn

Luận văn đã đề xuất các giải pháp trọng tâm bao gồm đổi mới nội dung và phương pháp giảng dạy trong giờ học, tăng cường các hoạt động ngoại khóa sáng tạo, và đẩy mạnh phối hợp liên ngành giữa nhà trường, gia đình và cộng đồng. Những giải pháp này nhằm giải quyết các vấn đề còn tồn tại, từ hạn chế về chương trình đến thiếu hụt nguồn lực và sự phối hợp. Ý nghĩa của luận văn nằm ở chỗ nó cung cấp một khuôn khổ thực tiễn để nâng cao chất lượng GDPL, góp phần xây dựng ý thức pháp luật cho học sinh phổ thông, đặc biệt là tại quận Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ. Đây là cơ sở khoa học quan trọng cho các nhà quản lý giáo dục và các nhà hoạch định chính sách.

5.2. Khuyến nghị và định hướng phát triển giáo dục pháp luật trong tương lai

Để phát triển bền vững, công tác GDPL cần tiếp tục được đổi mới và hoàn thiện theo hướng hội nhập, hiện đại. Các khuyến nghị bao gồm: tích hợp sâu hơn nội dung pháp luật vào các môn học khác, ứng dụng công nghệ thông tin trong GDPL, đào tạo và bồi dưỡng đội ngũ giáo viên chuyên trách, và mở rộng các kênh truyền thông pháp luật đến học sinh. Định hướng tương lai là xây dựng một hệ sinh thái GDPL toàn diện, nơi học sinh có thể tiếp cận kiến thức pháp luật mọi lúc, mọi nơi, qua đó hình thành thói quen sống và làm việc theo pháp luật. Việc này đòi hỏi sự đầu tư liên tục và sự phối hợp chặt chẽ của toàn xã hội để đảm bảo nâng cao ý thức pháp luật học sinh một cách hiệu quả nhất.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận và kiến nghị, luận văn gồm 3 chƣơng nhƣ: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về giáo dục pháp luật cho học sinh Trung học phổ thông Chƣơng 2: Thực trạng về giáo dục pháp luật cho học sinh các trƣờng Trung học phổ thông tại quận Ninh Kiều, Tp. Chƣơng 3: Biện pháp giáo dục pháp luật cho học sinh Trung học phổ thông tại quận Ninh Kiều, Tp. CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ GIÁO DỤC PHÁP LUẬT CHO HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG 1. Tổng quan lịch sử nghiên cứu vấn đề 1.

Những nghiên cứu ngoài nƣớc Nhiều nhà khoa học tại các nƣớc trên thế giới đã rất chú trọng đến vấn đề giáo dục pháp luật cho con ngƣời, bởi đây là một trong những nội dung quan trọng của khoa học Lý luận về Nhà nƣớc và pháp luật, cụ thể nhƣ: Tác giả A.Makarenko (1888 - 1939) là bậc thầy trong việc giáo dục học sinh hƣ, học sinh phạm pháp, Makarenko cho rằng, tính logic của quá trình giáo dục không chỉ xuất phát từ việc lựa chọn các phƣơng tiện giáo dục mà còn phù thuộc vào tính mục đích của quá trình giáo dục “Chúng ta không chỉ giáo dục nên những con ngƣời giàu óc sáng tạo, những công dân có khả năng tham gia có hiệu quả vào sự nghiệp xây dựng Tổ quốc, mà phải giáo dục những con ngƣời nhất thiết có hạnh phúc. Muốn vậy phải giáo dục hành vi, phẩm chất của con ngƣời có tính trung thực, ý chí dũng cảm, tính chính xác, tính tháo vát, tính tổ chức và kỷ luật…” [43]. Bên cạnh đó, Makarenco quan niệm rằng, không có trẻ em hƣ hỏng mà chỉ có những nhà sƣ phạm chƣa đúng, qua tác phẩm “Bài ca sƣ phạm”, tác giả đã thể hiện sự chiến thắng trong việc cải tạo hàng ngàn trẻ lƣu manh, tội lỗi, biến chúng từ chỗ “cặn bã” của xã hội thành những công dân tích cực của xã hội Xô Viết thông qua giáo dục pháp luật bằng tình thƣơng, lòng nâng đỡ dìu dắt, thông cảm và yêu thƣơng ngƣời; giáo dục trong lao động; giáo dục trong tập thể. Từ đó, Makarenco đã cải tạo đƣợc hàng ngàn trẻ em hƣ, phạm pháp đó là những công dân, những nhà sử học, nhà địa chất, nhà giáo dục, những kỹ sƣ, bác học, thầy thuốc, nghệ sỹ, những ngƣời đƣợc thƣởng huân chƣơng, có ngƣời trở thành anh hùng Xô Viết từ đó, đồng thời Ông nhấn mạnh rằng: “Tôi thấy rằng không có trẻ phạm pháp đặc biệt nào hết, chỉ có những ngƣời rơi vào khó khăn.

Tôi hiểu rất rõ ràng, nếu thời thơ ấu tôi cũng rơi vào hoàn cảnh giống vậy thì tôi cũng trở thành nhƣ các em. Và bất cứ 6 một đứa trẻ nào bị ném ra hè phố không có ngƣời giúp đỡ, không có xã hội, không có tập thể, không có bạn bè, không có kinh nghiệm, không có tƣơng lai, thần kinh bị cạn kiệt và mệt mỏi và đói khát, mọi đứa trẻ bình thƣờng thì cũng xử sự nhƣ các em đó”. Ngoài ra, “Bài ca sƣ phạm” còn chứa đựng những bài học quý giá nhƣ nghệ thuật giáo dục, phƣơng pháp giáo dục. Đặc biệt, phƣơng pháp giáo dục pháp luật của ông đã thể hiện đƣợc nghệ thuật, tài năng của một nhà giáo, nhƣ: phƣơng pháp bùng nổ sƣ phạm (bùng nổ cảm xúc tích cực và bùng nổ cảm xúc tiêu cực), phƣơng pháp giáo dục pháp luật bằng tác động song song, phƣơng pháp giáo dục pháp luật bằng viễn cảnh, bằng khen thƣởng, trách phạt.Bowell (1991) cho rằng, những nguyên tắc hoạt động cơ bản của giáo viên, cách tổ chức giảng bài của giáo viên, hoạt động của học sinh cũng nhƣ các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp tạo nên chất lƣợng của một tiết học.

Trong đó, giáo viên chỉ là ngƣời hƣớng dẫn, nêu vấn đề, hƣớng học sinh giải quyết những vấn đề cơ bản không lệch hƣớng. Ngoài ra, tác giả khẳng định rằng, để tạo hứng thú cho lớp học, các hoạt động trong giờ nghĩ giữa tiết, cũng nhƣ những hoạt động ngoại khóa có chất lƣợng cao, các hoạt động phải đa dạng về hình thức, phong thú về nội dung, các nội dung cần thiết phải theo một chủ đề cụ thể [45].Braga (Boston, Mỹ) đã chỉ ra rằng, vai trò của việc sử dụng Internet nhƣ một hoạt động ngoài giờ lên lớp để bổ sung kiến thức đa dạng và phong phú mà hình thức này đem lại. Bên cạch đó, ông nhấn mạnh, để hoạt động theo hình thức này mang lại hiệu quả và ngăn chặn những luồng thông tin xấu thì vai trò kiểm tra, giám sát học sinh sử dụng thông tin của nhà trƣờng là rất quan trọng [46, tr. Theo một nghiên cứu khác của A.

Côchêlôp (2002) Ông nhấn mạnh rằng những thiếu sót, sai phạm trong giáo dục gia đình cũng nhƣ giáo dục ở nhà trƣờng là những nguyên nhân dẫn đến trẻ phạm pháp, khó dạy “Thông thƣờng nguyên nhân của sự khó dạy là những sai lầm sƣ phạm trong việc giáo dục, là sự lạc hậu, sự vụng về về mặt giáo dục”. Từ đó ông cho rằng, để công tác giáo dục cho những đối tƣợng nhƣ: trẻ em vô kỷ luật, lêu lổng và phạm pháp, những đối tƣợng cho là “khó dạy” 7 này cần phải phân tích chỉ ra đƣợc một số đặc điểm tâm sinh lý để tìm ra những nguyên nhân, những biểu hiện về nhu cầu tinh thần, vật chất nhằm lựa chọn những phƣơng pháp giáo dục phù hợp. Theo tác giả, phƣơng pháp giáo dục phù hợp cho những đối tƣợng “khó dạy” bao gồm: khuyến khích và trách phạt, bùng nổ cảm xúc, chuyển hƣớng trong giáo dục và phƣơng pháp tự hoàn thiện [47]. Trong nghiên cứu về nguyên nhân hành vi vi phạm pháp luật của học sinh trung học, Adrian D.Pearson đã chỉ ra rằng, có 3 nguyên nhân chính, chủ yếu nhất gây nên tình trạng này đó là: (1) Thiếu sự hỗ trợ giáo dục từ phía gia đình.

Những gia đình phó mặc giáo dục con cái cho nhà trƣờng, thiếu sự quan tâm đúng mức, hỏi han và phối hợp trong công tác giáo dục con cái khi con của họ có nhiều nguy cơ rơi vào tình trạng có hành vi vi phạm pháp luật, hành vi lệch chuẩn; (2) Những học sinh có tự trọng cá nhân ở mức thấp thƣờng có khuynh hƣớng vi phạm pháp luật, lệch chuẩn trong hành vi hơn so với học sinh có lòng tự trọng lớn hơn; (3) Thiếu sự kiểm soát của ngƣời thân và nhà trƣờng [42]. Ngoài ra, nhiều nƣớc trên thế giới đã đƣa chƣơng trình giáo dục pháp luật vào trƣờng học với nhiều nội dung và hình thức phong phú, cụ thể nhƣ: (1) Tại Macao, giáo dục pháp luật đƣợc tập trung vào chƣơng trình giáo dục đạo đức cho học sinh tiểu học nhằm tạo ra thế hệ công dân trung thực, lƣơng thiện, biết phân biệt hành động xấu, tốt, biết chống tham nhũng, chƣơng trình giáo dục pháp luật đƣợc thông qua những hoạt động trò chơi và thảo luận; (2) Tại Braxin, chƣơng trình giáo dục pháp luật tập trung vào vấn đề giáo dục nghĩa vụ đóng thuế của công dân với tiêu đề “bạn đi đóng thuế ở đâu?”. Từ đó, giúp học sinh hiểu đƣợc tầm quan trọng của tiền thuế, nâng cao sự tham dự và sự hiểu biết về nghĩa vụ của ngƣời đóng thuế; (3) Ở Italia, nhà trƣờng đƣa chƣơng trình anh hùng chống tham nhũng vào giáo dục với đề tài “Anh hùng hàng ngày.” nhằm khuyến khích sự phản ánh cho học sinh về trách nhiệm cá nhân và tự do suy nghĩ để nhấn mạnh khả năng tƣ duy, hành vi phù hợp với đạo lý và pháp luật của quốc gia; (4) Tại Argentina, đây là quốc gia tuy phát triển nhƣng tình trạng thiếu dân chủ vẫn khá nghiêm trọng, nhà trƣờng Argentina khuyến khích học sinh đối thoại với ngƣời làm chính sách để cải cách 8 hành chính, thông qua đó giúp học sinh phát triển quyền tự chủ, lòng tin về quyền công dân [14]. Tóm lại, những công trình nghiên cứu của các nhà khoa học ngoài nƣớc cũng nhƣ nhiều quốc gia trên thế giới đã quan tâm đến giáo dục pháp luật cho công dân của quốc gia họ, trong đó giáo dục pháp luật cho học sinh đƣợc đƣa vào chƣơng trình giáo dục quốc gia thông qua nhiều hình thức tổ chức và phƣơng pháp phong phú nhằm mục đích là trang bị cho học sinh có nhận thức và hành động đúng chuẩn mực, phù hợp đạo lý và pháp luật của mỗi quốc gia, đồng thời tăng khả năng phòng ngừa tội phạm trong tƣơng lai cũng nhƣ nâng cao ý thức thực thi pháp luật trong xã hội.

Những nghiên cứu trong nƣớc Trong những năm qua, đã có rất nhiều công trình nghiên cứu và bài biết đƣợc đăng tải trên các tạp chí và xuất bản liên quan đến nội dung giáo dục pháp luật cho học sinh sinh viên, cụ thể nhƣ: Công trình nghiên cứu của Nguyễn Khắc Hùng (2004) kết quả nghiên cứu cho thấy rằng việc tổ chức GDPL thông qua những hình thức gặp gỡ giao lƣu, tôn vinh, biểu dƣơng gƣơng ngƣời tốt việc qua các đề tài sinh hoạt gần gũi với đời sống thƣờng ngày của cộng đồng sẽ có tác dụng giáo dục sâu rộng đối với học sinh – sinh viên, cụ thể nhƣ: (1) Giáo dục pháp luật cho học sinh – sinh viên thông qua việc giáo dục truyền thống lịch sử để giáo dục nhân cách với những hoạt động tham quan danh lam thắng cảnh, các di tích lịch sử của dân tộc, giới thiệu vẻ đẹp của đất nƣớc, truyền thống anh hùng chống giặc ngoại xâm, xây dựng và bảo vệ tổ quốc. Từ đó, kích thích lòng yêu nƣớc, tự tôn dân tộc, tích cực trong học tập, rèn luyện hành vi cử chỉ văn minh, lịch sự, biết yêu thƣơng cha me, anh em; (2) Giáo dục pháp luật thông qua hình thức giao lƣu, tôn vinh, biểu dƣơng gƣơng ngƣời tốt việc tốt nhƣ “những ngƣời làm đẹp đƣờng phố”, “Tôn vinh các bậc cha mẹ nuôi dạy con hiếu thảo thành đạt”. Hoạt động đã đi vào lòng ngƣời và đƣợc mọi tầng lớp xã hội khen ngợi và động viên tiếp tục giữ vững và phát huy [15]. 9 Một nghiên cứu khác của Nguyễn Khắc Hùng (2008) kết quả nghiên cứu cho thấy về giáo dục công dân trong trƣờng học, có đến 98,4% (trong 1000 ngƣời) trả lời là họ cần thiết phải đƣợc học về pháp luật và đồng ý đƣa giáo dục pháp luật vào trƣờng học.

Giáo dục pháp luật cho học sinh phổ thông không chỉ thông qua môn Giáo dục công dân, mà bản thân môn học này còn hạn chế, bất cập trong việc lựa chọn mục tiêu, nội dung, cơ chế và phƣơng pháp phổ biến, giáo dục cho các đối tƣợng trẻ tuổi.