MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của để tài nghiên cứu Một trong những quyển cơ bản của công dân là quyên thửa kể. Quyền thừa kế gồm quyển của người đề lại đi sân thửa kế và quyền của người được hướng dị sản thừa kể. Quyền cơ bản này cua céng dân đã được ghi nhận trong nhiêu văn bản pháp luật từ thời trước cho đến hôm nay.
Thừa kế di sản chính là sự chuyển dịch tài sản và quyền sở hữu tải sản của cá nhân người đã chết cho cá nhân, tổ chức có quyền hưởng thừa kế, người thừa kế trở thành chủ sở hữu của tài sản được hưởng theo đi chúc hoặc theo pháp luật. Với ý nghĩa có tằm quan trọng như vậy, nên trong bat kỳ chế độ xã hội có giai cấp nào, vẫn dễ thừa kế cũng có vị trí quan trọng trong cac chế định pháp luật nói chung và bản thân nó cũng phản ánh phần nào bản chất chế độ xã hội đỏ, thậm chí còn phan ánh được tính chất từng giai doạn trong quả trình phát triển của một chế đô xã hôi nói riêng Ở nước ta, lần đầu tiên pháp luật thành văn cũng đã quy định van dé nay trong chương “Hién sin” [8] cia B6 Quốc triều hình I mật (hay còn gọi là Bồ luật Hồng Lúc). Sau cách mang tháng 8 năm 1945, qua nhiều biến cố lịch sử vấn đề thừa kế vẫn được phi nhận và mở rộng hơn qua các văn bản pháp luật như: Hiến pháp 1946, Hiến pháp 1959, Hiển pháp 1980, Hiến pháp 1992, Pháp lệnh thừa kế năm 1990, Bộ luật Dân sự năm 1995 và Bộ luật dân sự năm. Pháp luật thừa kế được xây dựng và hoàn thiện phủ hợp với các quan hệ xã hội xã hội chủ nghĩa, theo đó quyển và lợi Ích về tài sản của công dân được chủ ý bảo vệ phủ hợp với tình hình phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.
Lịch sử đã cho thấy rằng. quyển thừa kế nói chưng vả quyển thừa kế theo di chúc nói riêng của công dân Việt Nam có sự biến đổi theo hưởng ngày cảng mổ rộng và có sự phụ thuộc vào thành quả phát triển kinh tế - xã hội qua thừa kế nói chung và vấn đề thực tiễn của nước La nói riêng, trong bản luận văn chi dé cap đến vấn dễ thừa kế theo Bê luật dân sự năm 2005. Cùng với việc nghiên cửu các quy phạm pháp luật, trong bản luận văn cũng đề cập và phân tích thực tiễn thì hành và ap dung các quy phạm thửa kế. Ngoài ra, khi phân tích các quy định cụ thể, cũng đề cập đến một số quy định tương ứng trong pháp luật một số nước hiện nay để so sánh và đưa ra những kết luận, kiến nghị có tính tham khảo nhất dịnh Thừa kế vừa là vấn đề rộng và phức tạp, vừa có lịch sử hình thành và phát triển khá phong phú.
Chế định thừa kế được qui định trong B6 luat din sự năm 1995 (có hiệu lực từ ngày 01/7/1996) đã hoàn thiện hơn. Tuy nhiên, những công trình nghiên cứu khoa học về thửa kế theo di chúc cũng không nhiều. Một sé bai nghiên cứu đắng trên các tap chí, trên các báo. mới chỉ dùng ở mức độ trả lời các câu hỏi về áp dụng pháp luật vào quan hệ thừa kế cụ thể hoặc mới chỉ lập trung vào một sổ khía cạnh như: Về thời điển mở thừa kế, thừa kế theo phán luật, đi chúc chưng của vợ chẳng, Vấn đề thừa kế nói chưng còn được nghiên cứu khái quát ở một số sách chuyên khảo có tính chất phố thông, như: "Cầu hỏi và giải đáp pháp luật về thừa ké" ca Luat su 1.8 Kim Qué, "Hoi đáp về pháp luật thừa kế" của Tiễn sĩ Định Văn Thanh và Luật sư Trần IIữu Biền,.
Ngoài ra, trong thời gian qua đã có một số công trình nghiên cứu ở bậc sau đại học, các luận văn thạc sĩ của tác giả: Nguyễn Thi Vĩnh, Thừa kế theo pháp luật trong Bộ luật dân sự Việt Nam, Luận văn thạc sĩ, Trường Đại học Luật IIà Nội; Chế Mỹ Phương Đải, Thừa kế theo pháp luật trong Bộ luật đân sự, luân văn thạc sĩ Luật, Viện Tghiên cứu Nhà nước và pháp luật, Phủng Trung Tập, Thira kẻ theo pháp luật của công dân Uiệt Nam từ năm 1945 đến nay, Luận án tiễn sĩ Luật, Đại học Luật Hà Nội, Phạm Ảnh luyết, ?hừa kế theo di chúc trang Bộ luật dân sự Việt Nam, Luận án tiên sĩ, Đại học Luật IIà Nội; Nguyễn Iléng Nam, Các điều kiện có hiệu lực của di chúc, Luận văn thạc sĩ Luật, Khoa Luật Đại học quốc gia Hà Nội Việc chọn để tải "Người thừa kế không phụ thuộc vào nội dung của di chúc theo Bộ luật dân sự năm 2005 để làm luận văn thạc sĩ luật không, có sự trủng lặp nảo đối với các đề tài đã thực hiển. Nội dung chính của luận văn bao gồm: - Khái niệm về thừa kế và quyền thừa kế - Các nguyễn the pháp luật thừa kế - Khải niệm về di chúc và đặc điểm của di chúc - Năng lực của người lập đi chúc - Vấn dé hạn chế quyển cua người lập đi chúc - Chú thể và điều kiên hưởng di sản không phụ thuộc vào nội dung của đi chúc. - Cách xáo định kỹ phần bắt buộc của người được hưởng đi sản không phụ thuộc vào nội dung của đi chúc - Trinh tự thụ hưởng đi sản không phụ thuộc vào nội đung của di chúc - Kiến nghị đề nghị sửa đổi những điểm bất cập về người thừa kế không phụ thuộc vào nội dưng của đi chúc trong Bộ luật dân sự 2005: về tên gợi của Điều 669 Bộ luật dân sự 2005, về chủ thể được hưởng đi sản theo Điều 669 Bộ luật dân sự. về quyền vả nghĩa vụ của người được di tặng, 2.
Nội dưng và nhương nháp nghiên cứu 2. Nội dụng nghiên cứu Ban [an van nghiên cứu các quy dịnh về vấn để thừa kế trong Bộ luật Tân sự 2005. Ngoài ra còn nghiên cứu thêm pháp luật thừa kế qua các thời lịch sử của đất nước la và một số quy định về thừa kế của một số nước trên thể giới để so sánh, phân tích các quy định về thừa kế, từ đó đưa ra các kiến nghị nhằm hoàn thiện hơn vấn để thừa kế trong Bộ luật Dân sự Việt Nam để thừa kế nói chung và vấn đề thực tiễn của nước La nói riêng, trong bản luận văn chi dé cap đến vấn dễ thừa kế theo Bê luật dân sự năm 2005. Cùng với việc nghiên cửu các quy phạm pháp luật, trong bản luận văn cũng đề cập và phân tích thực tiễn thì hành và ap dung các quy phạm thửa kế.
Ngoài ra, khi phân tích các quy định cụ thể, cũng đề cập đến một số quy định tương ứng trong pháp luật một số nước hiện nay để so sánh và đưa ra những kết luận, kiến nghị có tính tham khảo nhất dịnh Thừa kế vừa là vấn đề rộng và phức tạp, vừa có lịch sử hình thành và phát triển khá phong phú. Chế định thừa kế được qui định trong B6 luat din sự năm 1995 (có hiệu lực từ ngày 01/7/1996) đã hoàn thiện hơn. Tuy nhiên, những công trình nghiên cứu khoa học về thửa kế theo di chúc cũng không nhiều. Một sé bai nghiên cứu đắng trên các tap chí, trên các báo.
mới chỉ dùng ở mức độ trả lời các câu hỏi về áp dụng pháp luật vào quan hệ thừa kế cụ thể hoặc mới chỉ lập trung vào một sổ khía cạnh như: Về thời điển mở thừa kế, thừa kế theo phán luật, đi chúc chưng của vợ chẳng, Vấn đề thừa kế nói chưng còn được nghiên cứu khái quát ở một số sách chuyên khảo có tính chất phố thông, như: "Cầu hỏi và giải đáp pháp luật về thừa ké" ca Luat su 1.8 Kim Qué, "Hoi đáp về pháp luật thừa kế" của Tiễn sĩ Định Văn Thanh và Luật sư Trần IIữu Biền,. Ngoài ra, trong thời gian qua đã có một số công trình nghiên cứu ở bậc sau đại học, các luận văn thạc sĩ của tác giả: Nguyễn Thi Vĩnh, Thừa kế theo pháp luật trong Bộ luật dân sự Việt Nam, Luận văn thạc sĩ, Trường Đại học Luật IIà Nội; Chế Mỹ Phương Đải, Thừa kế theo pháp luật trong Bộ luật đân sự, luân văn thạc sĩ Luật, Viện Tghiên cứu Nhà nước và pháp luật, Phủng Trung Tập, Thira kẻ theo pháp luật của công dân Uiệt Nam từ năm 1945 đến nay, Luận án tiễn sĩ Luật, Đại học Luật Hà Nội, Phạm Ảnh luyết, ?hừa kế theo di chúc trang Bộ luật dân sự Việt Nam, Luận án tiên sĩ, Đại học Luật IIà Nội; Nguyễn Iléng Nam, Các việu hoàn thiện hơn khoa học luật trong lĩnh vực thửa kế nói riêng và trong lĩnh vực dân sự nói chung, - Iệ thống hóa những quy định thửa kể theo di chúc về từng vẫn để lớn cụ thể qua các piai đoạn lịch sử dễ phân tích và dưa ra những nhận dinh lam sáng tô quá trình hình thánh vả phát triển pháp luật thừa kế ở nước ta; - Phân tích, làm sáng tỏ quyền thừa kế của công dân Việt Nam qua các giai doan lịch sử được củng cố, mở rộng và bảo về trong mối liên hệ hữu cơ với quá trình phát triển kinh tế - xã hội ở nước ta qua mỗi giai đoạn, mỗi thời kỳ lịch sử nhất định, từ đó xác định được 14m quan trọng của chế định pháp luật này trong hệ thông pháp luật dân sự nước ta; - Từ lý luận và phân tích hiệu qui điều chỉnh các quy định thừa kế trong thực tiễn, ó phát hiện những quy định thiểu tính khái quái, tính đồng bộ, toàn diện đang tổn tại, đưa ra những kiến nghị cụ thể về việc sửa đổi, bố sung một sẽ điều luật và một số vẫn dé khác chưa được qui định cần được bd sung như: Quyền của các chú nợ của người để lại đi sản và của người thừa kế đi sản.) trong Bộ luật Dân sự cho phủ hợp, có hiệu lực cao và lâu dài trong đời sống xã hội - Đã có nhiễu tác giá nghiên cứu về các quy phạm pháp luật thừa kế nhưng vấn để về thừa kế theo đi chúc chưa được đề cập nhiều. Vì vậy tác giả chọn dễ tại: “Ajgưởi thừa kế không phụ thuộc vào nội dung di chúc theo Bộ luật đân sự năm 2005" đễ nghiên cứu nhằm phát hiện những khó khăn, vướng mắc trong thực tin áp dụng pháp luật. Từ đó đưa ra các kiến nghị để chế định thừa kế theo di chúc ngày càng hoàn thiện hơn.
