Tài liệu Kinh tế: Luận văn kinh tế hoàn thiện hoạt động quản trị rủi ro

Luận văn nghiên cứu hoàn thiện quản trị rủi ro tín dụng theo chuẩn Basel II tại VPBank, phân tích thực trạng và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả.

• Tác giả: Lê Kiều Mai Ngân
• Người hướng dẫn: PGS. Võ Xuân Vinh
• Trường học: Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Quản trị Kinh doanh
• Đề tài: Hoàn thiện hoạt động quản trị rủi ro tín dụng theo Basel II tại Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank)
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Tổng quan quản trị rủi ro tín dụng theo Basel II tại VPBank

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế toàn cầu, việc áp dụng các chuẩn mực quốc tế trong quản trị ngân hàng là một yêu cầu cấp thiết. Hiệp ước vốn Basel II ra đời như một bộ quy tắc toàn diện, giúp các ngân hàng thương mại cổ phần (NHTM) hoạt động an toàn, hiệu quả hơn. Tại Việt Nam, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã và đang thúc đẩy lộ trình áp dụng Basel II nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh và sự ổn định của toàn hệ thống. Đối với Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank), việc hoàn thiện quản trị rủi ro tín dụng theo Basel II không chỉ là tuân thủ quy định mà còn là một bước đi chiến lược. VPBank, với định hướng chuyển từ “tăng trưởng quy mô” sang “tăng trưởng chất lượng”, nhận thấy rõ tầm quan trọng của việc xây dựng một khung quản trị rủi ro vững chắc. Đặc biệt, mô hình kinh doanh tập trung vào phân khúc bán lẻ và doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) mang lại lợi nhuận cao nhưng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro. Do đó, việc áp dụng thành công Basel II sẽ là nền tảng giúp VPBank quản lý vốn hiệu quả, giảm thiểu tổn thất và phát triển bền vững trong tương lai, khẳng định vị thế là một trong những ngân hàng hàng đầu tại Việt Nam.

1.1. Tầm quan trọng của Hiệp ước vốn Basel II với ngân hàng

Hiệp ước vốn Basel II được Ủy ban Basel về Giám sát Ngân hàng (BCBS) ban hành nhằm tăng cường sự an toàn và ổn định của hệ thống tài chính quốc tế. So với Basel I, hiệp ước này đưa ra một cách tiếp cận toàn diện hơn về rủi ro, không chỉ tập trung vào rủi ro tín dụng mà còn bao gồm cả rủi ro hoạt động và rủi ro thị trường. Cấu trúc của Basel II dựa trên 3 trụ cột của Basel II: Yêu cầu vốn tối thiểu, Quy trình rà soát giám sát của cơ quan quản lý, và Nguyên tắc thị trường thông qua công khai thông tin. Việc áp dụng chuẩn mực này giúp các ngân hàng thương mại cổ phần đo lường rủi ro chính xác hơn, từ đó phân bổ vốn một cách hiệu quả. Điều này không chỉ giúp ngân hàng chống đỡ tốt hơn trước những biến động kinh tế mà còn nâng cao uy tín và khả năng thu hút đầu tư.

1.2. Sự cần thiết phải hoàn thiện quản trị rủi ro tại VPBank

VPBank đã xác định chiến lược giai đoạn 2018-2022 là “Trở thành 1 trong 3 ngân hàng giá trị nhất Việt Nam”. Để đạt được mục tiêu này, việc kiện toàn năng lực quản lý rủi ro của VPBank là ưu tiên hàng đầu. Luận văn của tác giả Lê Kiều Mai Ngân chỉ ra rằng, mặc dù VPBank đã có nhiều cải tiến, thực trạng quản trị rủi ro tại VPBank vẫn còn nhiều thách thức, thể hiện qua tỷ lệ nợ xấu còn ở mức cao. Đặc thù kinh doanh tập trung vào các sản phẩm tín chấp và tài chính tiêu dùng (thông qua FE Credit) khiến ngân hàng phải đối mặt với mức độ rủi ro tín dụng cao hơn. Do đó, việc hoàn thiện hoạt động quản trị rủi ro tín dụng theo chuẩn mực Basel II là vô cùng cần thiết, giúp ngân hàng đánh giá rủi ro một cách hệ thống, đưa ra các quyết định cấp tín dụng thận trọng và đảm bảo an toàn vốn.

II. Phân tích thách thức quản trị rủi ro tín dụng tại VPBank

Mặc dù đã đạt được những thành tựu đáng kể và là một trong những ngân hàng tiên phong áp dụng Basel II, VPBank vẫn đối mặt với không ít thách thức trong hoạt động quản trị rủi ro tín dụng. Nghiên cứu cho thấy rủi ro tín dụng tại VPBank được đánh giá là cao hơn mức trung bình của hệ thống ngân hàng Việt Nam. Nguyên nhân chính xuất phát từ chiến lược tập trung vào các phân khúc có rủi ro cao như cho vay tín chấp và bất động sản để tối đa hóa lợi nhuận. Điều này dẫn đến tỷ lệ nợ xấu có xu hướng gia tăng trong những năm gần đây. Cụ thể, tỷ lệ nợ xấu hợp nhất năm 2018 của VPBank là 3.21%, cao hơn so với mức 2.89% của năm 2017. Bên cạnh những thách thức nội tại về chất lượng danh mục tín dụng, việc triển khai Basel II cũng đặt ra những yêu cầu khắt khe về hạ tầng công nghệ, chất lượng dữ liệu và trình độ nhân sự. Vượt qua những rào cản này là nhiệm vụ trọng tâm để VPBank có thể hoàn thiện hệ thống quản trị rủi ro theo chuẩn mực quốc tế.

2.1. Đánh giá thực trạng quản trị rủi ro tín dụng tại VPBank

Thực trạng quản trị rủi ro tại VPBank cho thấy một số điểm đáng lưu ý. Tốc độ tăng trưởng tín dụng cao trong giai đoạn 2014-2018 chưa đi đôi với việc cải thiện chất lượng nợ. Tỷ lệ nợ xấu trên tổng dư nợ cho vay của VPBank luôn cao hơn đáng kể so với các NHTM nhà nước và các ngân hàng tư nhân cùng quy mô. Theo luận văn, một trong những nguyên nhân là do công tác quản lý nợ xấu tại ngân hàng chưa thực sự hiệu quả và việc tập trung vào các khoản vay không có tài sản đảm bảo. Việc này đòi hỏi ngân hàng phải trích lập dự phòng rủi ro lớn, ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận. Các công tác nội bộ như thẩm định, phê duyệt và kiểm soát sau vay cũng được chỉ ra là còn những hạn chế cần khắc phục.

2.2. Những khó khăn khi áp dụng Basel II tại Việt Nam và VPBank

Việc triển khai Basel II là một quá trình phức tạp và tốn kém. Một trong những khó khăn khi áp dụng Basel II tại Việt Nam nói chung và VPBank nói riêng là vấn đề về cơ sở dữ liệu. Để tính toán tài sản có rủi ro theo các phương pháp nâng cao, ngân hàng cần một hệ thống dữ liệu lịch sử đầy đủ, chính xác và nhất quán, điều mà nhiều ngân hàng Việt Nam còn thiếu. Thách thức thứ hai là nguồn nhân lực. Đội ngũ nhân sự cần có chuyên môn sâu về thống kê, mô hình hóa và quản trị rủi ro để xây dựng và vận hành các mô hình đo lường rủi ro tín dụng phức tạp. Cuối cùng, chi phí đầu tư cho hệ thống công nghệ thông tin, tư vấn và đào tạo là một rào cản không nhỏ đối với các ngân hàng.

III. Phương pháp hoàn thiện thẩm định và phê duyệt tín dụng

Để giải quyết các thách thức hiện hữu, một trong những giải pháp nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro trọng tâm là hoàn thiện công tác thẩm định và phê duyệt tín dụng. Thay vì chỉ dựa vào kinh nghiệm chủ quan của chuyên gia, quy trình cần được chuẩn hóa và tích hợp các công cụ lượng hóa rủi ro theo chuẩn Basel II. Luận văn đề xuất một cách tiếp cận cân bằng giữa rủi ro và lợi nhuận. Cụ thể, mỗi khoản vay trước khi phê duyệt cần được đánh giá dựa trên các chỉ số như tỷ suất sinh lợi trên vốn có điều chỉnh rủi ro (RROE) và chi phí vốn (CoC). Việc tích hợp các công thức tính toán tài sản có rủi ro (RWA) ngay vào hệ thống cấp tín dụng sẽ giúp các cấp phê duyệt có cái nhìn rõ ràng về tác động của từng khoản vay đến hệ số an toàn vốn tối thiểu (CAR) của ngân hàng. Cách tiếp cận này giúp VPBank không chỉ kiểm soát rủi ro tốt hơn mà còn tối ưu hóa việc sử dụng vốn, hướng đến tăng trưởng chất lượng và bền vững.

3.1. Cải tiến quy trình thẩm định tín dụng dựa trên rủi ro

Việc cải tiến quy trình thẩm định tín dụng đòi hỏi một sự thay đổi trong tư duy. Trọng tâm không chỉ là đánh giá khả năng trả nợ của khách hàng mà còn là định lượng mức độ rủi ro mà khoản vay đó mang lại cho ngân hàng. Điều này có thể thực hiện thông qua việc xây dựng các công cụ tính toán tự động các chỉ số rủi ro tín dụng theo Basel II. Các thông tin đầu vào như ngành nghề kinh doanh, tình hình tài chính, tài sản đảm bảo sẽ được sử dụng để ước tính xác suất vỡ nợ (PD) và tổn thất khi vỡ nợ (LGD). Kết quả này giúp cán bộ thẩm định và cấp phê duyệt đưa ra quyết định dựa trên dữ liệu khách quan, đồng thời xác định lãi suất và các điều kiện tín dụng phù hợp với mức độ rủi ro.

3.2. Ứng dụng mô hình đo lường rủi ro tín dụng hiện đại

Sự phát triển của công nghệ cho phép các ngân hàng ứng dụng các mô hình đo lường rủi ro tín dụng ngày càng tinh vi. Các mô hình này không chỉ giúp xếp hạng tín nhiệm khách hàng mà còn có thể dự báo các khoản nợ có nguy cơ trở thành nợ xấu. Việc xây dựng và áp dụng các mô hình này là một phần quan trọng trong việc đáp ứng các yêu cầu của Basel II, đặc biệt là phương pháp xếp hạng tín dụng nội bộ (IRB). Đối với VPBank, việc đầu tư vào các mô hình này sẽ giúp tự động hóa một phần quy trình thẩm định, giảm thiểu sai sót do yếu tố con người và nâng cao tính nhất quán trong các quyết định cấp tín dụng trên toàn hệ thống.

IV. Bí quyết nâng cao hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ IRB

Một trong những bước tiến quan trọng nhất trong việc hoàn thiện quản trị rủi ro tín dụng theo Basel II là xây dựng và hoàn thiện hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ. Đây là nền tảng cho phương pháp xếp hạng tín dụng nội bộ (IRB), cho phép ngân hàng tự phát triển các mô hình để ước tính các tham số rủi ro của riêng mình, thay vì sử dụng các hệ số rủi ro tiêu chuẩn. Việc áp dụng thành công phương pháp IRB mang lại nhiều lợi ích. Nó không chỉ giúp ngân hàng hiểu rõ hơn về danh mục tín dụng của mình mà còn giúp tối ưu hóa vốn. Khi rủi ro được đo lường chính xác hơn, ngân hàng có thể phân bổ vốn một cách hiệu quả, giữ lại lượng vốn vừa đủ để bù đắp cho các tổn thất tiềm tàng, từ đó cải thiện hệ số an toàn vốn tối thiểu (CAR) và tăng khả năng sinh lời. Đối với VPBank, việc hoàn thiện hệ thống xếp hạng nội bộ là một mục tiêu chiến lược, tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển trong tương lai.

4.1. Xây dựng phương pháp xếp hạng tín dụng nội bộ IRB hiệu quả

Để xây dựng một phương pháp xếp hạng tín dụng nội bộ (IRB) hiệu quả, VPBank cần tập trung vào ba yếu tố chính: dữ liệu, mô hình và con người. Đầu tiên, cần thu thập và làm sạch dữ liệu tín dụng lịch sử trong một khoảng thời gian đủ dài. Dữ liệu chất lượng là yếu tố quyết định độ chính xác của mô hình. Thứ hai, ngân hàng cần lựa chọn các phương pháp thống kê và học máy phù hợp để xây dựng các mô hình dự báo xác suất vỡ nợ (PD), tổn thất khi vỡ nợ (LGD) và dư nợ tại thời điểm vỡ nợ (EAD). Cuối cùng, cần có một đội ngũ chuyên gia đủ năng lực để xây dựng, kiểm định và theo dõi hiệu quả của các mô hình này một cách liên tục.

4.2. Tối ưu hóa hệ số an toàn vốn tối thiểu CAR qua IRB

Mối liên hệ giữa phương pháp IRB và hệ số an toàn vốn tối thiểu (CAR) là rất chặt chẽ. Theo phương pháp tiêu chuẩn của Basel II, các khoản cho vay được gán một hệ số rủi ro cố định. Tuy nhiên, với phương pháp IRB, hệ số rủi ro được tính toán dựa trên xếp hạng nội bộ của từng khách hàng. Điều này có nghĩa là các khách hàng có rủi ro thấp sẽ yêu cầu lượng vốn dự phòng ít hơn, và ngược lại. Nhờ đó, ngân hàng có thể giải phóng một lượng vốn đáng kể từ các tài sản chất lượng cao để tái đầu tư vào các hoạt động kinh doanh khác. Quá trình này giúp VPBank tối ưu hóa việc sử dụng vốn, cải thiện chỉ số CAR và nâng cao hiệu quả hoạt động tổng thể.

V. Hướng dẫn áp dụng 3 trụ cột Basel II vào thực tiễn VPBank

Việc triển khai thành công Basel II đòi hỏi sự am hiểu và áp dụng đồng bộ cả ba trụ cột. Đây không chỉ là một dự án của riêng khối quản trị rủi ro mà là một chương trình chuyển đổi toàn diện, tác động đến mọi hoạt động của ngân hàng. 3 trụ cột của Basel II bao gồm yêu cầu về vốn, giám sát của cơ quan quản lý và minh bạch thị trường, tạo thành một khung quản trị rủi ro toàn diện. Đối với VPBank, việc áp dụng trụ cột thứ nhất giúp đảm bảo ngân hàng luôn có đủ vốn để chống chịu các cú sốc. Trụ cột thứ hai yêu cầu ngân hàng phải có quy trình tự đánh giá và quản lý rủi ro một cách chủ động. Trụ cột thứ ba tăng cường kỷ luật thị trường, giúp các nhà đầu tư và khách hàng có cái nhìn rõ ràng hơn về sức khỏe tài chính và năng lực quản lý rủi ro của VPBank, từ đó củng cố niềm tin và uy tín thương hiệu trên thị trường.

5.1. Triển khai Trụ cột 1 Quản lý hệ số an toàn vốn tối thiểu CAR

Trụ cột 1 tập trung vào việc tính toán hệ số an toàn vốn tối thiểu (CAR), đảm bảo tỷ lệ này luôn ở mức quy định (tối thiểu 8% theo NHNN). Để làm được điều này, VPBank cần tính toán chính xác tổng tài sản có rủi ro (RWA), bao gồm rủi ro tín dụng, rủi ro thị trường và rủi ro hoạt động. Luận văn chỉ ra rằng, tài sản có rủi ro tín dụng chiếm tỷ trọng lớn nhất (hơn 90%). Do đó, việc áp dụng các phương pháp đo lường rủi ro tín dụng tiên tiến như IRB sẽ có tác động lớn đến chỉ số CAR. Tính đến cuối năm 2018, hệ số CAR theo Basel II của VPBank đạt 11,2%, cao hơn mức yêu cầu, cho thấy những nỗ lực ban đầu trong việc quản lý vốn hiệu quả.

5.2. Áp dụng Trụ cột 2 Quy trình đánh giá nội bộ về mức độ đủ vốn ICAAP

Trụ cột 2 yêu cầu các ngân hàng phải tự xây dựng một quy trình đánh giá nội bộ về mức độ đủ vốn (ICAAP). Đây là một quy trình quản trị nội bộ giúp ngân hàng xác định, đo lường và quản lý tất cả các loại rủi ro trọng yếu, bao gồm cả những rủi ro chưa được lượng hóa đầy đủ trong Trụ cột 1 như rủi ro danh tiếng, rủi ro chiến lược hay rủi ro lãi suất trên sổ ngân hàng. Thông qua ICAAP, VPBank có thể xác định mức vốn mục tiêu của mình (cao hơn mức tối thiểu theo quy định) để phù hợp với khẩu vị rủi ro và chiến lược kinh doanh, đồng thời xây dựng các kịch bản kiểm tra sức chịu đựng (stress testing) để đảm bảo an toàn hoạt động trong mọi điều kiện thị trường.

VI. Bài học và định hướng quản trị rủi ro tín dụng tại VPBank

Quá trình hoàn thiện hoạt động quản trị rủi ro tín dụng theo Basel II tại VPBank là một hành trình dài hạn, đòi hỏi sự cam kết và nỗ lực không ngừng. Những kết quả ban đầu cho thấy ngân hàng đã đi đúng hướng, nhưng vẫn còn nhiều việc phải làm để đạt được các chuẩn mực quốc tế tốt nhất. Việc áp dụng Basel II không nên được xem là một gánh nặng tuân thủ, mà là một cơ hội để cải tổ toàn diện, nâng cao năng lực cạnh tranh và tạo dựng nền tảng cho sự phát triển bền vững. Các bài học kinh nghiệm triển khai Basel II cho thấy tầm quan trọng của việc xây dựng văn hóa rủi ro trong toàn tổ chức, từ ban lãnh đạo cấp cao đến từng nhân viên giao dịch. Định hướng trong tương lai của VPBank là tiếp tục đầu tư vào công nghệ, con người và quy trình để quản lý rủi ro ngày càng chủ động và hiệu quả hơn, hiện thực hóa mục tiêu chiến lược đã đề ra.

6.1. Tổng hợp bài học kinh nghiệm triển khai Basel II thành công

Từ thực tiễn của VPBank và các ngân hàng khác, có thể rút ra một số bài học kinh nghiệm triển khai Basel II quan trọng. Thứ nhất, sự ủng hộ và chỉ đạo quyết liệt từ ban lãnh đạo là yếu tố tiên quyết. Thứ hai, chất lượng dữ liệu là nền tảng của mọi mô hình rủi ro; do đó, việc đầu tư vào hệ thống quản lý dữ liệu là bắt buộc. Thứ ba, cần có một lộ trình triển khai rõ ràng, chia thành các giai đoạn hợp lý để tránh quá tải cho hệ thống. Cuối cùng, việc đào tạo và truyền thông nội bộ để nâng cao nhận thức về quản trị rủi ro cho toàn thể cán bộ nhân viên là yếu tố then chốt để Basel II thực sự đi vào hoạt động kinh doanh hàng ngày.

6.2. Các giải pháp nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro bền vững

Để phát triển bền vững, VPBank cần tiếp tục thực hiện các giải pháp nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro. Các giải pháp này bao gồm: (1) Điều chỉnh cơ cấu tín dụng theo hướng tập trung vào các phân khúc ít rủi ro hơn, phù hợp với chiến lược “tăng trưởng chất lượng”. (2) Tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát sau cấp tín dụng để phát hiện sớm các dấu hiệu suy giảm khả năng trả nợ của khách hàng. (3) Tiếp tục hoàn thiện hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ và các mô hình lượng hóa rủi ro. (4) Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và phân tích dữ liệu lớn để đưa ra các quyết định kinh doanh dựa trên rủi ro một cách thông minh và kịp thời.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Cuối năm 2018, tổng tài sản của Ngân hàng Thương mại Cổ phần Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank) đạt 323.291 tỷ đồng, tăng trưởng 16,4% so với năm 2017, đồng thời lợi nhuận hợp nhất trước thuế xác lập mức kỷ lục 9.199 tỷ đồng. Tuy nhiên, đi kèm với sự bứt phá quy mô là áp lực rủi ro gia tăng khi tổng dư nợ cấp tín dụng chạm mốc 230.790 tỷ đồng, kéo theo tỷ lệ nợ xấu hợp nhất tăng lên mức 3,21%, trong đó nợ xấu tại khối tài chính tiêu dùng FE Credit lên tới 5,98%. Thực trạng nợ xấu tiềm ẩn cùng tỷ trọng cho vay không có tài sản đảm bảo chiếm khoảng 35% tổng dư nợ đặt ra bài toán cấp bách về an toàn vốn và năng lực phòng ngừa tổn thất.

Trước bối cảnh Ngân hàng Nhà nước ban hành Thông tư 41/2016/TT-NHNN yêu cầu các tổ chức tín dụng triển khai chuẩn mực an toàn vốn Basel II, nghiên cứu này được thực hiện nhằm giải quyết mục tiêu trọng tâm: đánh giá thực trạng rủi ro tín dụng tại VPBank, phân tích cấu trúc tài sản có rủi ro (RWA) và đề xuất hệ thống giải pháp hoàn thiện công tác quản trị rủi ro tín dụng theo hiệp ước Basel II. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào chuỗi dữ liệu tài chính thứ cấp giai đoạn 2014 – 2018 và khảo sát chuyên sâu đối với phân khúc khách hàng doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) có hạn mức tín dụng từ 50 tỷ đồng trở lên. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn sâu sắc, hỗ trợ VPBank duy trì hệ số an toàn vốn (CAR) bền vững trên mức 11,2%, kiểm soát tỷ lệ nợ xấu ngân hàng mẹ dưới 2,3% và chuẩn hóa khung định giá khoản vay dựa trên rủi ro.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu xây dựng trên nền tảng lý thuyết quản trị rủi ro tín dụng hiện đại của các ngân hàng thương mại kết hợp với khung chuẩn mực giám sát an toàn vốn quốc tế Basel II. Khung lý thuyết vận hành dựa trên mô hình Ba trụ cột của Hiệp ước Basel II, bao gồm: Trụ cột 1 về yêu cầu vốn tối thiểu, Trụ cột 2 về quy trình rà soát giám sát của cơ quan quản lý (ICAAP) và Trụ cột 3 về kỷ luật thị trường qua minh bạch thông tin. Trong đó, trọng tâm xoay quanh 5 khái niệm cốt lõi:

• Rủi ro tín dụng: Tổn thất phát sinh khi khách hàng không thực hiện hoặc không có khả năng thực hiện nghĩa vụ trả nợ theo hợp đồng.
• Tỷ lệ an toàn vốn (CAR): Tỷ lệ giữa vốn tự có trên tổng tài sản có rủi ro, quy định mức sàn tối thiểu là 8% theo Thông tư 41/2016/TT-NHNN.
• Tài sản có rủi ro tín dụng (RWA): Giá trị tài sản sau khi nhân với hệ số rủi ro tương ứng để lượng hóa mức độ rủi ro tiềm ẩn.
• Hệ số chuyển đổi ngoại bảng (CCF): Tỷ lệ chuyển đổi các cam kết ngoại bảng thành giá trị chịu rủi ro nội bảng (dao động từ 20% đến 100%).
• Tỷ suất sinh lời trên vốn có điều chỉnh rủi ro (RROE): Thước đo hiệu quả kinh doanh phản ánh lợi nhuận thuần sau khi đã bù đắp chi phí vốn và tổn thất kỳ vọng.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu áp dụng quy trình kết hợp chặt chẽ giữa phân tích định lượng dữ liệu thứ cấp và khảo sát định tính dữ liệu sơ cấp. Nguồn dữ liệu thứ cấp được trích xuất từ báo cáo tài chính hợp nhất đã kiểm toán của VPBank và hệ thống các tổ chức tín dụng tại Việt Nam trong giai đoạn 5 năm từ 2014 đến 2018.

Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua phương pháp chọn mẫu có chủ đích với quy mô mẫu 100 cán bộ nhân viên đang công tác tại VPBank khu vực miền Nam. Cấu trúc mẫu được phân tầng thành 3 nhóm chuyên trách: Nhóm 1 gồm 3 chuyên gia phụ trách trực tiếp dự án triển khai Basel II; Nhóm 2 gồm 27 cán bộ quản lý cấp cao (Phó Tổng giám đốc, thành viên Hội đồng tín dụng, Giám đốc vùng và Giám đốc chi nhánh/trung tâm SME); Nhóm 3 gồm 70 chuyên viên khối tín dụng và cán bộ tín dụng trực tiếp tác nghiệp.

Lý do lựa chọn phương pháp phân tích này là sự kết hợp định lượng mô tả tài chính giúp phản ánh chính xác các chỉ số an toàn vốn trong quá khứ, trong khi phỏng vấn chuyên gia định tính giúp đào sâu các nguyên nhân nội tại về quy trình phê duyệt và hệ thống công nghệ mà báo cáo tài chính chưa thể hiện hết.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

• Tăng trưởng dư nợ cao nhưng chất lượng nợ có xu hướng suy giảm: Dư nợ tín dụng của VPBank tăng trưởng bình quân 26,17%/năm trong giai đoạn 2014 – 2018. Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng năm 2018 đã chậm lại còn 17,35% so với mức đỉnh 38,35% của năm 2015. Dù vậy, mức tăng này vẫn cao hơn mức bình quân 16% của toàn hệ thống ngân hàng.
• Tỷ lệ nợ xấu và chi phí trích lập dự phòng ở mức cao: Tỷ lệ nợ xấu hợp nhất tăng từ 2,89% năm 2017 lên 3,21% năm 2018, tương đương 7.766 tỷ đồng. Đáng chú ý, nợ xấu tại ngân hàng mẹ duy trì ở mức 2,33%, trong khi công ty tài chính FE Credit ghi nhận mức nợ xấu lên đến 5,98%.
• Áp lực từ cấu trúc tài sản có rủi ro (RWA): Hệ số CAR của VPBank cuối năm 2018 đạt 11,2%, đáp ứng yêu cầu tối thiểu 8% của Basel II. Tuy nhiên, tài sản có rủi ro tín dụng chiếm tỷ trọng áp đảo hơn 90% trong tổng RWA, tạo sức ép lớn lên nguồn vốn tự có khi tín dụng mở rộng.
• Đánh giá từ thực tiễn cán bộ nhân viên: Kết quả khảo sát 100 nhân sự cho thấy 95% ý kiến nhận định rủi ro tín dụng tại VPBank đang ở mức cao, 85% đánh giá công tác quản trị rủi ro hiện tại chưa thực sự tốt so với mặt bằng chung của hệ thống ngân hàng.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân cốt lõi khiến rủi ro tín dụng tại VPBank neo ở mức cao bắt nguồn từ chiến lược kinh doanh tập trung mở rộng phân khúc bán lẻ và tín dụng tiêu dùng tín chấp. Danh mục cho vay không có tài sản đảm bảo đạt 81.321 tỷ đồng năm 2018, chiếm 35% tổng dư nợ, chịu hệ số rủi ro quy định lên tới 200%. Bên cạnh đó, ngân hàng đẩy mạnh cấp tín dụng cho lĩnh vực bất động sản vốn có độ biến động thị trường lớn.

Về mặt vận hành nội bộ, quy trình thẩm định tín dụng thời gian qua chủ yếu dựa trên cảm tính chuyên gia thay vì mô hình định lượng. Hệ thống chấm điểm tín dụng nội bộ chưa phản ánh chính xác rủi ro của khách hàng doanh nghiệp, trong khi công tác kiểm tra sau vay tại các chi nhánh bị hạn chế do thiếu hụt nhân lực chuyên trách.

So với các ngân hàng thương mại nhóm đầu như Vietcombank hay ACB, VPBank có tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu (ROE) vượt trội đạt 22,8% và biên lãi thuần (NIM) dẫn đầu thị trường ở mức 9%, nhưng đổi lại phải chịu tỷ lệ nợ xấu cao hơn hẳn. Để làm rõ mối quan hệ này, dữ liệu nghiên cứu có thể được trực quan hóa thông qua biểu đồ hình cột so sánh tương quan giữa tỷ lệ nợ xấu và hệ số CAR của nhóm ngân hàng thí điểm giai đoạn 2016 – 2018, kết hợp bảng ma trận phân bổ trọng số rủi ro RWA theo từng nhóm ngành kinh tế trọng điểm.

Đề xuất và khuyến nghị

• Tích hợp công thức lượng hóa rủi ro tín dụng vào hệ thống phê duyệt: Ban Quản trị Rủi ro chủ trì xây dựng và tích hợp các chỉ số RWA, hệ số chuyển đổi CCF và tỷ suất sinh lời điều chỉnh rủi ro (RROE) vào phần mềm khởi tạo khoản vay. Yêu cầu toàn bộ hồ sơ cấp hạn mức SME trên 50 tỷ đồng phải tính toán chi phí vốn cụ thể trước khi trình Hội đồng tín dụng, triển khai hoàn tất trong vòng 6 tháng.
• Chuẩn hóa hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ: Khối Công nghệ thông tin phối hợp cùng Khối Quản trị Rủi ro nâng cấp mô hình chấm điểm tự động cho khách hàng doanh nghiệp, áp dụng chính xác hệ số rủi ro từ 0% đến 200% theo Thông tư 41/2016/TT-NHNN. Target metric đặt ra là giảm 15% tỷ lệ sai lệch xếp hạng và rút ngắn thời gian xử lý dữ liệu trong thời hạn 9 tháng.
• Tái cơ cấu danh mục và cắt giảm hạn mức ngoại bảng chưa sử dụng: Khối Khách hàng Doanh nghiệp rà soát toàn bộ các cam kết cấp tín dụng ngoại bảng có hệ số CCF từ 50% đến 100%, đàm phán giảm hạn mức không sử dụng của khách hàng để tối ưu hóa RWA. Kế hoạch đặt mục tiêu duy trì tỷ lệ an toàn vốn CAR ổn định trong khoảng 10,5% đến 11,5% xuyên suốt giai đoạn 2019 – 2022.
• Tăng cường cơ chế giảm trừ rủi ro bằng tài sản bảo đảm hợp lệ: Khối Tín dụng và các Chi nhánh ban hành chính sách ưu đãi lãi suất vay từ 0,5% đến 1,0%/năm cho doanh nghiệp sử dụng tài sản bảo đảm tài chính hợp chuẩn Basel II (như tiền gửi, trái phiếu chính phủ, bảo lãnh từ tổ chức tài chính uy tín), hướng tới mục tiêu giảm trừ 10% giá trị tài sản có rủi ro của danh mục cho vay doanh nghiệp.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Ban lãnh đạo và cán bộ quản trị rủi ro tại các ngân hàng thương mại: Tiếp cận phương pháp luận thực chiến về tính toán RWA, hệ số chuyển đổi CCF và cách thiết lập khung quản trị an toàn vốn theo Thông tư 41/2016/TT-NHNN nhằm chuẩn hóa hệ thống quản trị rủi ro theo chuẩn mực quốc tế.
• Chuyên viên thẩm định và phê duyệt tín dụng doanh nghiệp: Nắm vững kỹ thuật định giá khoản vay dựa trên tỷ suất sinh lời có điều chỉnh rủi ro (RROE) và quản lý chặt chẽ tài sản bảo đảm hợp chuẩn, giúp hạn chế tối đa các quyết định cấp tín dụng mang tính cảm tính chủ quan.
• Cơ quan quản lý nhà nước và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam: Sử dụng làm tài liệu tham khảo thực tế về những khó khăn, vướng mắc trong khâu dữ liệu, công nghệ và chi phí khi các ngân hàng thương mại cổ phần tư nhân triển khai áp dụng thí điểm Basel II.
• Giảng viên, học viên cao học và nhà nghiên cứu tài chính – ngân hàng: Khai thác kho dữ liệu thứ cấp 5 năm (2014 – 2018) cùng bộ công cụ khảo sát thực nghiệm 100 mẫu chuyên sâu để phục vụ công tác giảng dạy, nghiên cứu chuyên đề về an toàn vốn và quản trị rủi ro tín dụng.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao VPBank cần áp dụng chuẩn mực Basel II khi hệ số CAR năm 2018 đã đạt tới 11,2%? Mặc dù hệ số CAR cuối năm 2018 đạt 11,2% (vượt mức chuẩn 8%), việc áp dụng Basel II theo Thông tư 41/2016/TT-NHNN giúp VPBank chuẩn hóa việc đo lường tài sản có rủi ro tín dụng vốn chiếm hơn 90% tổng RWA. Điều này giúp ngăn chặn tổn thất tiềm ẩn khi tỷ lệ nợ xấu chạm mức 3,21%.

Những loại tài sản bảo đảm nào được chấp thuận giảm trừ rủi ro tín dụng theo Thông tư 41? Theo quy định, chỉ các tài sản bảo đảm tài chính có tính thanh khoản cao mới được giảm trừ rủi ro, bao gồm: tiền mặt, vàng, số dư tiền gửi tại ngân hàng, chứng khoán nợ do Chính phủ phát hành và bảo lãnh thanh toán của các định chế tài chính đủ điều kiện. Bất động sản chưa đủ pháp lý không được giảm trừ RWA.

Điểm đổi mới căn bản của giải pháp thẩm định tín dụng đề xuất trong luận văn là gì? Giải pháp chuyển đổi căn bản từ phương pháp thẩm định định tính truyền thống sang mô hình lượng hóa rủi ro thông qua chỉ số RROE và chi phí vốn. Phương pháp này buộc người phê duyệt phải cân đối trực tiếp giữa biên lợi nhuận kỳ vọng với chi phí tiêu hao vốn tự có trên từng khoản vay trên 50 tỷ đồng.

Yếu tố nào dẫn đến sự phân hóa nợ xấu giữa ngân hàng mẹ và FE Credit trong năm 2018? Sự chênh lệch bắt nguồn từ đặc thù sản phẩm cho vay. Ngân hàng mẹ tập trung vào khách hàng SME và cá nhân có tài sản bảo đảm với nợ xấu là 2,33%, trong khi FE Credit chuyên cho vay tiêu dùng tín chấp với rủi ro mất vốn cao hơn, khiến tỷ lệ nợ xấu bị đẩy lên mức 5,98%.

Rào cản lớn nhất của VPBank khi xây dựng hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ theo Basel II là gì? Thách thức lớn nhất nằm ở chất lượng và tính toàn vẹn của cơ sở dữ liệu lịch sử khách hàng. Nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ chưa có báo cáo tài chính kiểm toán độc lập, buộc ngân hàng phải áp dụng hệ số rủi ro tối đa 200%, làm tăng mạnh quy mô tài sản chịu rủi ro RWA.

Kết luận

• Luận văn đã phân tích toàn diện thực trạng quản trị rủi ro tín dụng và an toàn vốn tại VPBank giai đoạn 2014 – 2018 theo chuẩn mực Basel II và Thông tư 41/2016/TT-NHNN.
• Nghiên cứu chỉ rõ mối tương quan giữa tốc độ tăng trưởng tín dụng bình quân 26,17% với áp lực nợ xấu 3,21% và danh mục cho vay tín chấp chiếm 35% dư nợ.
• Đóng góp khoa học cốt lõi là xây dựng mô hình thẩm định tích hợp công thức lượng hóa RWA, chi phí vốn và tỷ suất sinh lời điều chỉnh rủi ro RROE cho phân khúc khách hàng doanh nghiệp.
• Lộ trình thực thi đề xuất phân kỳ rõ ràng từ năm 2019 đến năm 2022, ưu tiên nâng cấp hạ tầng dữ liệu và chuẩn hóa hệ thống xếp hạng nội bộ.
• Quý độc giả, các nhà quản trị ngân hàng và chuyên gia tài chính hãy tham khảo toàn văn luận văn để ứng dụng hiệu quả khung quản trị rủi ro tín dụng hiện đại vào thực tiễn tổ chức.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: XÁC ĐỊNH VẤN ĐỀ 1. Sơ lược về Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng – VPBank 1. Giới thiệu chung Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank) được thành lập chính thức vào ngày 12/08/1993. Gần 25 năm hoạt động, ngân hàng đã có sự tăng trưởng mạnh mẽ với mạng lưới hoạt động tăng lên 222 chi nhánh, 83 trung tâm & hubs SME và gần 650 ATMs/CDMs với khoảng 27,500 nhân viên.

Đến cuối năm 2018, VPBank đứng đầu khối ngân hàng TMCP với số vốn điều lệ đạt mức 15.706 tỷ đồng, lợi nhuận trước thuế đạt mức kỷ lục từ trước đến giờ - đạt gần 9.200 tỷ đồng, vốn điều lệ lên 25. Hiện nay, VPBank đã khẳng định được uy tín thương hiệu tại Việt Nam cũng như thế thế giới. Với mục tiêu trở thành Ngân hàng hàng đầu tại Việt Nam, VPBank nhận thấy rõ tầm quan trọng của việc cải thiện khung quản trị doanh nghiệp cũng như vượt xa quy định tuân thủ tối thiểu. Ngân hàng cũng thể hiện cam kết minh mạch với quản trị doanh nghiệp, thông qua việc ban hành và cải tiến chính sách, quy định nội bộ để đáp ứng các yêu cầu liên quan đến pháp lý.

Theo Moody’s thì: “VPBank là ngân hàng thương mại cổ phần tầm trung tại Việt Nam, chiếm 3% thị phần tài sản và cho vay toàn hệ thống vào cuối năm 2018”. VPBank chủ yếu tập trung vào đối tượng khách hàng cá nhân và các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Ngân hàng đã và đang tích cực mở rộng phạm vị hoạt động với tốc độ tăng trưởng nhanh hơn thị trường bình quân và tạo được chỗ đứng trong lĩnh vực kinh doanh tài chính tiêu dùng.1: Lịch sử phát triển của VPBank (Nguồn: VPBank) 1. Tầm nhìn, sứ mệnh, giá trị cốt lỗi và mục tiêu của VPBank  Tầm nhìn: Với những thành tựu đã đạt được và những dấu ấn rực rỡ về quy mô và lợi nhuận đã tạo cơ hội đưa VPBank trở thành một trong những NHTM cổ phẩn hàng đầu tại Việt Nam.

Năm 2017 là một cột mốc quan trọng của VPBank khi mà có gần 1,5 tỷ cổ phiếu VPB chính thức được niêm yết trên sàn chứng khoán HOSE, thu hút nhà đầu tư trong nước cũng như cá nhà đầu tư quốc tế. Từ năm 2018, ban lãnh đạo cùng với toàn thể cán bộ nhân viên đã cùng nhau xây dựng tầm nhìn và phấn đấu để hiện thực hóa tầm nhìn chiến lược: “Trở thành 1 trong 3 Ngân hàng có giá trị nhất tại Việt Nam và là Ngân hàng thân thiện nhất với người tiêu dùng nhờ ứng dụng công nghệ” 3  Sứ mệnh: mang lại lợi ích cao nhất cho khách hàng, quan tâm chú trọng đến quyền lợi người lao động và cổ đông, xây dựng văn hóa doanh nghiệp vững mạnh, và đóng góp hiệu quả vào sự phát triển của cộng đồng.  Giá trị cốt lõi: Tại VPBank, văn hóa doanh nghiệp là chỗ dựa vững chắc để thực hiện các chiến lược kinh doanh cho thời kì mới. Văn hóa doanh nghiệp được phát triển và nuôi dưỡng dựa vào 6 giá trị cốt lõi: - Khách hàng là trọng tâm; - Hiệu quả; - Tham vọng; - Phát triển con người; - Tin cậy; - Tạo sự khác biệt.

 Mục tiêu: xây dựng một tổ chức lành mạnh, hiệu quả với văn hóa cộng tác nội bộ, trở thành điểm đến của những tài năng hàng đầu. Để thực hiện tầm nhìn nêu trên VPBank triển khai chiến lược kinh doanh dựa trên các gọng kìm then chốt, trong đó quan trọng nhất là chiến lược tăng trưởng chất lượng và kiện toàn QTRR, cụ thể: - Tăng trưởng chất lượng và quy mô chọn lọc. Tập trung vào 04 trụ cột chính: tín dụng tiêu dùng (FE credit), khách hàng cá nhân (KHCN), tín dụng tiểu thương (Comm Credit) và khách hàng doanh nghiệp vừa & nhỏ (SME). - Kiện toàn hệ thống QTRR và công nghệ thông tin, chuẩn hóa khung QTRR theo thông lệ quốc tế Basel II.

Với mô hình ngân hàng bán lẻ tập trung vào các sản phẩm tín chấp, đặc biệt là tiếp cận nhiều hơn vào các khách hàng có nhu nhập thấp, tạo điều kiện cho các đối tượng khách hàng này có thể tiếp cận với nguồn vốn vay chính thống thông qua các sản phẩm 4 cho vay tín chấp và tài chính tiêu dùng. VPBank luôn chủ động trong việc QTRR, kiện toàn hệ thống QTRR, chuẩn hóa khung QTRR theo thông lệ quốc tế theo Basel II. Một số thành tựu đạt được - Năm 2017: Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank) được Brand Finance, công ty tư vấn định giá thương hiệu hàng đầu thế giới, xếp hạng là một trong bốn ngân hàng có giá trị thương hiệu cao nhất và là một trong 24 thương hiệu giá trị nhất Việt Nam năm 2017 - Năm 2018: Ngày 31/7, Tạp chí Forbes Việt Nam công bố danh sách Top 40 Thương hiệu đắt giá nhất Việt Nam năm 2018, trong đó VPBank đứng thứ 13 với giá trị thương hiệu đạt 99,2 triệu USD, tăng trưởng vượt bậc từ vị trí 24 của năm 2017, vươn lên dẫn đầu khối ngân hàng TMCP trong năm 2018. - Năm 2018, sau gần 1 năm niêm yết trên thị trường chứng khoán, cổ phiếu VPB đã được chọn vào nhóm VN30, nhóm các cổ phiếu được đánh giá cao nhất trên thị trường.

Để vào được VN30, các mã chứng khoán sẽ phải trải qua 3 bước sàng lọc về giá trị vốn hóa và thanh khoản. Bởi vậy việc được chọn vào danh sách này chính là sự khẳng định chất lượng của cổ phiếu VPB về cả thanh khoản lẫn giá trị. - Kết thúc năm 2018, VPBank đã trở thành ngân hàng tư nhân Việt Nam đầu tiên được xếp hạng trong danh sách 500 ngân hàng có giá trị thương hiệu cao nhất thế giới, do Brand Finance công bố. Giá trị thương hiệu của VPBank được Brand Finance định giá 354 triệu USD, tăng gấp 6,3 lần so với năm 2016.

Giá trị thương hiệu tăng cao cũng phản ánh tiềm năng phát triển của VPBank đang được đánh giá cao, bất chấp sự cạnh tranh trong ngành ngân hàng đang ngày càng lớn. 5 Với những thành quả đạt được trong thời gian vừa qua đã khẳng định chiến lược của VPBank là đúng đắn, phù hợp xu thế chung của thị trường. VPBank đã có những chuyển biến tích cực về chất lượng sản phẩm dịch vụ, sự chuyên nghiệp, hình ảnh thương hiệu. Niềm tin của khách hàng đối với VPBank ngày càng được khẳng bằng việc số lượng khách hàng mới liên tục gia tăng, thị phần mở rộng và năng lực tài chính, chất lượng tài sản trong sạch.

Sơ lược về hoạt động kinh doanh của VPBank Năm 2018 là năm đầu tiên thực hiện mục tiêu kinh doanh mới của ngân hàng; Năm 2018, VPBank là ngân hàng có tổng doanh thu hoạt động thuần và lợi nhuận thuộc nhóm cao nhất thị trường, lần lượt là 31.086 tỷ đồng và 9. Kết quả trên tiếp tục củng cố vị thế của VPBank là 1 trong những ngân hàng hoat động hiệu quả nhất, với tỷ suất sinh lời trên tổng tài sản (ROA) và vốn chủ sở hữu (ROE) là 2,4% và 22,8%. Thu nhập lãi cận biên được duy trì ở mức 9%, cao nhất toàn hệ thống ngân hàng.1: Một số chỉ tiêu hoạt động kinh doanh từ năm 2014 -2018 Chỉ tiêu Năm Năm Năm Năm Năm 2014 2015 2016 2017 2018 Tổng tài sản 163,241 193,876 228,771 277,752 323,291 Vốn chủ sở hữu 8,980 13,389 17,178 29,696 34,750 Huy động KH 119,163 152,131 172,438 199,655 219,509 Cấp tín dụng 91,719 126,943 158,696 196,673 23,079 Thu nhập hoạt động thuần 6,271 12,066 16,864 25,026 31,086 Tổng lợi nhuận trước thuế 1,608 3,096 4,929 8,130 9,199 Lợi nhuận ròng 1,254 2,396 3,935 6,441 7,356 Nguồn: Số liệu báo cáo tài chính VPBank (đơn vị: tỷ đồng) Theo bảng số liệu trên, hầu hết tất cả các chỉ tiêu cơ bản như tổng tài sản, dư nợ cấp tín dụng, huy động khách hàng, thu nhập thuần và lợi nhuận ròng của VPBank đều 6 tăng trưởng trong giai đoạn từ năm 2014 – 2018, cho thấy sự phát triển ổn định của VPBank trong giai đoạn vừa qua. Cuối năm 2018, tổng tài sản của VPBank ở mức 323,291 tỷ đồng – tăng 16.

Tổng tài sản tiếp tục tăng trưởng với cấu trúc bền vững nhờ sự đóng góp của các hoạt động kinh doanh cốt lõi, trong đó cho vay khách hàng với mức tăng trưởng 21.5% so với năm trước, đóng góp tỷ trọng lớn nhất trong tổng tài sản: 60%. Dư nợ tín dụng tăng ròng 34 nghìn tỷ đồng và đạt 230,790 tỷ đồng – tăng 17. Từ năm 2014 – 2108, lợi nhuận sau thuế có sự tăng trưởng, tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng có phần chậm lại. Năm 2018, lợi nhuận sau thuế đạt 7,356 tỷ đồng – tăng 14.2: Tốc độ tăng trưởng lợi nhuận ròng của VPBank từ năm 2014 - 2018 Lợi nhuận sau thuế 8,000 100.00% Năm 2014 Năm 2015 Năm 2016 Năm 2017 Năm 2018 Lợi nhuận ròng Tốc độ tăng trưởng Nguồn: Tác giả tổng hợp theo báo cáo tài chính (đơn vị: tỷ đồng) 7 1.

Bối cảnh vấn đề 1. Triển khai Basel II tại các TCTD tại Việt Nam Basel II là phiên bản thứ hai của hiệp ước Basel, quy định một số nguyên tắc chung và luật lệ của Ủy ban Basel về giám sát ngân hàng. Việc áp dụng chuẩn mực an toàn vốn Basel II giúp các NHTM hoạt động an toàn, lành mạnh, nguồn vốn được quản lý hiệu quả hơn, nâng cao năng lực QTRR và đem lại kết quả kinh doanh ổn định, bền vững hơn và gia tăng thêm cơ hội thu hút các nhà đầu tư trong nước và quốc tế Áp dụng Basel II trong hoạt động QTRR của các NHTM ở Việt Nam là yêu cầu cấp thiết, là bước đi quan trọng góp phần nâng cao năng lực hoạt động, đảm bảo an toàn vốn, giảm thiểu rủi ro và tăng khả năng cạnh tranh trước xu thế hội nhập thế giới. Từ tháng 2-2016, NHNN yêu cầu 10 ngân hàng thí điểm (Vietcombank, VietinBank, BIDV, ACB, MBBank, MaritimeBank, Techcombank, VPBank, Sacombank và VIB) thực hiện triển khai Basel trong quản trị vốn và rủi ro.

Theo lộ trình của NHNN thì đến năm 2018, cả 10 ngân hàng trên sẽ phải hoàn thành việc thí điểm này, sau đó tiếp tục mở rộng áp dụng Basel II với tất cả NHTM ở Việt Nam. Tuy nhiên, trước áp lực về việc nâng cao vốn tự có gặp nhiều khó khăn, NHNN đã lùi thời hạn đáp ứng các chuẩn mực Basel II cho nhóm ngân hàng thí điểm về năm 2020. Tính đến thời điểm hiện tại (tháng 5/2019), đã có 07 Ngân hàng được NHNN chấp thuận cho áp dụng chuẩn Basel II theo thông tư 41 về an toàn vốn bao gồm: Vietcombank, VIB, OCB, TPBank, MBBank và VPBank, ACB.1: 07 NHTM đạt chuẩn Basel tại VPBank tính đến tháng 5/2019 1.