BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH ----------------------------------------------- TRẦN ANH TUẤN ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ CHI PHÍ CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VIỆT NAM TRONG GIAI ĐOẠN 2010-2017 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP Hồ Chí Minh- Năm 2019 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH ----------------------------------------------- TRẦN ANH TUẤN ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ CHI PHÍ CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VIỆT NAM TRONG GIAI ĐOẠN 2010-2017 Chuyên ngành: Tài chính-Ngân hàng (Hướng ứng dụng) Mã số: 8340201 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC PGS. TS ĐẶNG VĂN DÂN TP Hồ Chí Minh- Năm 2019 LỜI CAM ĐOAN Tác giả cam đoan đây là công trình nghiên cứu của tác giả dưới sự hướng dẫn của PGS. TS Đặng Văn Dân. Nội dung và các kết quả nghiên cứu của luận văn này là trung thực và chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình nghiên cứu nào. TP HCM, ngày tháng năm 2019 Học viên Trần Anh Tuấn MỤC LỤC TRANG PHỤ BÌA LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC BẢNG BIỂU TÓM TẮT ABSTRACT CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU .1 Lý do chọn đề tài .2 Mục tiêu nghiên cứu và câu hỏi nghiên cứu . Đối tượng và phạm vi nghiên cứu .1 Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu .4 Phương pháp nghiên cứu.1 Phương pháp định lượng .5 Kết cấu đề tài .3 Tóm tắt chương 1 .4 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ HIỆU QUẢ CHI PHÍ VÀ CÁC NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN.1 Hiệu quả chi phí của các ngân hàng thương mại .2 Các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả chi phí của các ngân hàng thương mại .1 Các nhân tố nhân tố bên ngoài.2 Các nhân tố nhân tố bên trong.3 Các phương pháp đánh giá hiệu quả chi phí của ngân hàng thương mại .1 Phân tích bao dữ liệu ( Data Envelopment Analysis -DEA) .2 Phân tích biên ngẫu nhiên ( Stochastic Frontier Analysis -SFA).4 Các nghiên cứu liên quan đến hiệu quả chi phí của các ngân hàng thương mại.1 Các nghiên cứu tại Việt Nam .2 Các nghiên cứu ở nước ngoài . 15 Tóm tắt chương 2 . 22 CHƯƠNG 3: DỮ LIỆU NGHIÊN CỨU VẦ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.1 Phương pháp nghiên cứu.2 Dữ liệu nghiên cứu . Mô hình nghiên cứu . Mô hình xác định hiệu quả chi phí sử dụng Phương pháp SFA . Mô hình đánh giá tác động của các yếu tố tới hiệu quả chi phí của các NHTM .3 Các nhân tố nhân tố bên ngoài.4 Các nhân tố nhân tố bên trong. 30 Tóm tắt chương 3 . 34 CHƯƠNG 4: PHÂN TÍCH, ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU .1 Thống kê mô tả về đầu ra và giá của đầu vào.2 Bằng chứng thực nghiệm về hiệu quả chi phí các ngân hàng Việt Nam .3 Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả chi phí của ngân hàng Việt Nam. 40 Tóm tắt chương 4 . 48 CHƯƠNG 5 KẾT LUẬN VÀ GIẢI PHÁP .1 Kiến nghị đối với các Ngân hàng thương mại .2 Kiến nghị đối với Ngân hàng Nhà nước và chính phủ .3 Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp theo .2 Hướng nghiên cứu tiếp theo: . 52 Tóm tắt chương 5 . 53 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 3.1: Bảng giải thích các biến trong mô hình SFA.2: Bảng các biến sử dụng trong mô hình hồi quy tobit.1: Miêu tả các biến được sử dụng để ước tính hiệu quả chi phí của các ngân hàng TMCP Việt Nam Bảng 4.2: Hiệu quả chi phí của 25 ngân hàng TMCP Việt Nam giai đoạn 2010-2017.3: Bảng tổng hợp hiệu quả chi phí của từng ngân hàng trong giai đoạn 2010- 2017.4: Bảng thống kê mô tả phi hiệu quả về chi phí của 25 ngân hàng TMCP Việt Nam giai đoạn 2010-2017.5: Bảng ma trận tương quan giữa các biến độc lập-1 Bảng 4.6: Bảng ma trận tương quan giữa các biến độc lập-2 Bảng 4.7: Những yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả chi phí của ngân hàng TÓM TẮT Ngân hàng thương mại là một định chế trung gian có vai trò chủ yếu là chuyển vốn từ nơi thừa vốn đến nơi thiếu vốn. Các ngân hàng thương mại có chức năng như là mạch máu của nền kinh tế. Hiệu quả của các ngân hàng thương mại là mối quan tâm hàng đầu của các chính phủ cũng như các nhà quan lý kinh tế. Để đánh giá hiệu quả của các ngân hàng thương mại Việt Nam, nghiên cứu này xem xét hiệu quả chi phí của các ngân hàng thương mại Việt Nam trong giai đoạn 2010-2017. Phương pháp được sử dụng để phân tích hiệu quả chi phí của các ngân hàng là phương pháp biên ngẫu nhiên ttheo mô hình Battese-Coelli 1992 (BC92). Hồi quy Tobit được sử dụng để phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả chi phí của các ngân hàng thương mại Việt Nam trong giai đoạn này. Những phát hiện của nghiên cứu cho thấy hiệu quả chi phí của các ngân hàng Việt Nam có xu cải thiện trong thời gian nghiên cứu. Kết quả nghiên cứu đã chứng minh rằng quy mô ngân hàng, tỷ suất sinh lợi trên tài sản, tỷ lệ an toàn vốn, cho vay trên tiền gửi và nợ xấu là những biến số nội bộ ảnh hưởng đến hiệu quả chi phí các ngân hàng Việt Nam trong thời gian nghiên cứu. Trong khi đó, các chỉ số kinh tế vĩ mô cũng có ảnh hưởng đến hiệu quả chi phí ngân hàng của Việt Nam trong giai đoạn này. Từ khóa: hiệu quả chi phí ngân hàng, phi hiệu quả chi phí ngân hàng, phương pháp biên ngẫu nhiên ABSTRACT Commercial banks are an intermediary institution whose main role is to transfer capital from the place of excess capital to the place of lack of capital. Commercial banks function as the lifeblood of the economy. The effectiveness of commercial banks is a top concern of governments as well as economic regulators. To assess the effectiveness of Vietnamese commercial banks, this study examines the cost effectiveness of Vietnamese commercial banks in the period 2010-2017. The method used to analyze the cost-effectiveness of banks is the random marginal method according to the Battese-Coelli 1992 model (BC92). The Tobit regression was used to analyze the factors affecting the cost effectiveness of Vietnamese commercial banks during this period. The findings of the study show that the cost effectiveness of Vietnamese banks tended to improve during the study period. The research results have proved that bank size, return on assets, capital adequacy ratio, lending to deposit and bad debt are internal variables affecting the cost effectiveness of banks. Vietnamese goods during the study period. Meanwhile, the macroeconomic indicators also affect Vietnam's bank cost effectiveness in this period. Keywords: Bank cost efficiency, Bank cost inefficiency, Stochastic frontier analysis 1 CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU 1.1 Lý do chọn đề tài Hệ thống ngân hàng đóng một vai trò khá quan trọng trong nền kinh tế, là các tổ chức trung gian tài chính thực hiện các nghiệp vụ tập trung, phân phối lại vốn tiền tệ cũng như các dịch vụ có liên quan đến tài chính-tiền tệ khác trong nền kinh tế. Hoạt động kinh doanh ngân hàng luôn được chính phủ các nước đặc biệt quan tâm và giám sát chặt chẽ. Hệ thống ngân hàng thương mại Việt Nam đã phát triễn trên 25 năm. Trải qua chặng đường trên, các ngân hàng thương mại Việt Nam đã không ngừng phát triễn về quy mô (vốn điều lệ, tổng tài sản, mạng lưới chi nhánh), chất lượng hoạt động và hiệu quả kinh doanh. Trong những năm gần đây, sự cạnh tranh mạnh mẽ trong hệ thống ngân hàng Việt Nam đã tạo nên môi trường năng động, thúc đẩy sự phát triễn của các ngân hàng và đang đặt ra yêu cầu cần phải đánh giá hiệu quả của các ngân hàng. Việc đánh giá này không chỉ cần thiết đối với các nhà quản lý mà còn cả khách hàng - những người đầu tư vào ngân hàng kỳ vọng lợi nhuận cao. Chính vì vậy, tác giả thực hiện đề tài: “Đánh giá hiệu quả chi phí của các Ngân hàng Thương mại Việt Nam trong giai đoạn 2010-2017” 1.2 Mục tiêu nghiên cứu và câu hỏi nghiên cứu Mục tiêu nghiên cứu của đề tài là đánh giá hiệu quả chi phí của các Ngân hàng Thương mại Việt Nam trong giai đoạn 2010-2017. Với mục tiêu nghiên cứu này, đề ra đưa ra các câu hỏi nghiên cứu như sau: - Hiệu quả chi phí của các ngân hàng thương mại Việt Nam trong giai 2010-2017 như thế nào? - Các nhân tố bên ngoài và bên trong ngân hàng ảnh hưởng đến hiệu quả chi phí của các ngân hàng Việt Nam trong giai đoạn 2010-2017 như thế nào? 2 1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 1.1 Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu của đề tài là hiệu quả chi phí của các Ngân hàng thương mại Việt Nam Phạm vi nghiên cứu của đề tài dựa trên dữ liệu thu thập từ báo cáo tài chính đã được kiểm toán của 25 Ngân hàng TMCP Việt Nam từ năm 2010 đến năm 2017 Danh sách các ngân hàng TMCP: STT Ngân Hàng Mã chứng khoán 1 Ngân hàng TMCP An bình ABB 2 Nggan hàng TMCP Á Châu ACB 3 Ngân hàng TMCP Đầu tư và phát triễn Việt Nam BID 4 Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam CTG 5 Ngân hàng TMCP Xuất nhập khẩu Việt Nam EIB 6 Ngân hàng TMCP Phát Triễn TPHCM HDB 7 Ngân hàng TMCP Kiên Long KLB 8 Ngân hàng TMCP Bưu Điện Liên Việt LPB 9 Ngân hàng TMCP Quân Đội MBB 10 Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam MSB 11 Ngân hàng TMCP Nam Á NAB 12 Ngân hàng TMCP Quôc Dân NVB 13 Ngân hàng TMCP Phương Đông OCB 14 Ngân hàng TMCP Xăng Dầu Petrolimex PGB 15 Ngân hàng TMCP Sài Gòn SCB 16 Ngân hàng TMCP Đông Nam Á SEA 17 Ngân hàng TMCP Sài Gòn Công Thương SGB 18 Ngân hàng TMCP Sài Gòn Hà Nội SHB 19 Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín STB 20 Ngân hàng TMCP Kỹ Thương Việt Nam TCB 21 Ngân hàng TMCP Tiên Phong TPB 22 Ngân hàng TMCP Việt Á VAB 23 Ngân hàng TMCP Ngoại Thương Việt Nam VCB 24 Ngân hàng TMCP Quốc tế Việt Nam VIB 25 Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng VPB 3 1.4 Phương pháp nghiên cứu 1.1 Phương pháp định lượng Để phân tích tác động của các nhân tố đến hiệu quả chi phí của các ngân hàng thương mại, bài nghiên cứu này tiến hành phân tích theo 2 giai đoạn: giai đoạn 1 sử dụng phương pháp biên ngẫu nhiên (Stochastic Frontier Analysis - SFA) để ước lượng hiệu quả bằng cách thu thập các yếu tố đầu ra và đầu vào để xác định chi phí hiệu quả của mô hình SFA.
