Luận văn: Kế toán chi phí sản xuất & giá thành sản phẩm tại Cty Xây dựng Tân Hưng

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu kế toán chi phí và tính giá thành sản phẩm xây lắp. Phân tích thực trạng và đưa ra các giải pháp hoàn thiện tại doanh nghiệp.

• Tác giả: Đinh Thị Hằng
• Người hướng dẫn: PGS.TS Nghiêm Văn Lợi
• Trường học: Trường Đại học Lao động – Xã hội
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại Công ty TNHH MTV Xây dựng Tân Hưng
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Khái niệm và tầm quan trọng của kế toán chi phí xây lắp

Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp là một lĩnh vực quan trọng trong quản lý tài chính doanh nghiệp xây dựng. Đây là quá trình ghi chép, phân loại và tổng hợp các chi phí phát sinh trong quá trình sản xuất để xác định giá thành cuối cùng của các công trình xây lắp. Trong bối cảnh ngành xây dựng phát triển nhanh chóng, việc quản lý chi phí sản xuất một cách hiệu quả giúp doanh nghiệp nâng cao khả năng cạnh tranh, tối ưu hóa lợi nhuận và đảm bảo tính chính xác của báo cáo tài chính. Luận văn thạc sĩ kế toán về đề tài này cung cấp những kiến thức lý luận sâu sắc và kinh nghiệm thực tiễn từ các doanh nghiệp xây dựng, đặc biệt là Công ty TNHH MTV Xây dựng Tân Hưng.

1.1. Khái niệm chi phí sản xuất trong doanh nghiệp xây lắp

Chi phí sản xuất là tổng các chi phí tiền tệ phát sinh trực tiếp trong quá trình sản xuất công trình xây lắp, bao gồm chi phí vật liệu, nhân công, máy móc thiết bị và chi phí chung. Trong doanh nghiệp xây lắp, giá thành sản phẩm được tính dựa trên đối tượng khoán công và được phân bổ theo từng giai đoạn thực hiện dự án.

1.2. Vai trò của giá thành sản phẩm trong quản lý kinh doanh

Giá thành sản phẩm xây lắp là căn cứ để xác định giá bán, lợi nhuận và hiệu quả kinh doanh của công ty. Tính toán giá thành chính xác giúp nhà quản lý đưa ra quyết định đầu tư, định giá hợp lý và kiểm soát chi phí trong quá trình thực hiện dự án.

II. Đặc điểm hoạt động của doanh nghiệp xây lắp ảnh hưởng đến kế toán chi phí

Doanh nghiệp xây lắp có những đặc điểm hoạt động riêng biệt so với các ngành sản xuất khác, ảnh hưởng trực tiếp đến cách tổ chức kế toán chi phí sản xuất. Các công trình xây dựng thường có quy mô lớn, thời gian thực hiện dài, địa điểm đa dạng và yêu cầu công nghệ cao. Điều này dẫn đến sự phức tạp trong quản lý chi phí sản xuất, từ việc theo dõi vật liệu tại công trường đến phân bổ chi phí chung cho từng hạng mục công việc. Ngoài ra, doanh nghiệp xây lắp thường áp dụng phương thức khoán công, trong đó mỗi khoán có những chi phí riêng biệt cần được tính toán và quản lý độc lập. Việc hiểu rõ những đặc điểm chi phí trong doanh nghiệp xây lắp là điều kiện tiên quyết để xây dựng hệ thống kế toán chi phí hiệu quả.

2.1. Tính chất lưu động và phân tán của hoạt động sản xuất

Công trình xây lắp được thực hiện tại các địa điểm khác nhau, với nhiều đơn vị lao động tham gia. Chi phí sản xuất phát sinh tại công trường bao gồm chi phí vận chuyển, lắp đặt, quản lý công trường và bảo hiểm. Việc theo dõi và kiểm soát các chi phí này đòi hỏi hệ thống kế toán chi tiết và linh hoạt.

2.2. Thời gian thực hiện dài và khó khăn trong phân bổ chi phí

Một dự án xây lắp có thể kéo dài từ vài tháng đến vài năm, dẫn đến giá thành sản phẩm phải được tính toán qua nhiều giai đoạn. Chi phí chung như lãi suất vay, chi phí quản lý phải được phân bổ công bằng và hợp lý cho từng kỳ tính giá thành.

III. Phương pháp kế toán chi phí và tính giá thành theo chuẩn mực quốc tế

Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp cần tuân theo các chuẩn mực kế toán hiện hành để đảm bảo tính trung thực và so sánh được của thông tin tài chính. Theo các chuẩn mực nguyên tắc kế toán, chi phí sản xuất phải được phân loại rõ ràng thành chi phí nguyên vật liệu, chi phí nhân công trực tiếp và chi phí chung sản xuất. Phương pháp tính giá thành sản phẩm phải tuân theo nguyên tắc ghi nhận chi phí thực tế, phân bổ hợp lý chi phí chung và xác định giá thành đầy đủ. Luận văn thạc sĩ kế toán phân tích chi tiết cách áp dụng các phương pháp xác định chi phí sản xuất, bao gồm phương pháp dự toán chi phí, phương pháp định mức và phương pháp phân tích mối quan hệ chi phí - khối lượng - lợi nhuận, giúp doanh nghiệp xây dựng nâng cao hiệu quả quản lý.

3.1. Nguyên tắc ghi nhận và phân loại chi phí sản xuất

Chi phí sản xuất phải được ghi nhận theo nguyên tắc dồn tích, phân loại rõ ràng thành chi phí trực tiếp liên quan đến sản phẩm cụ thể và chi phí gián tiếp cần được phân bổ. Trong doanh nghiệp xây lắp, mỗi công trình là một đối tượng kế toán chi phí độc lập, có hệ thống mã code riêng để theo dõi toàn bộ chi phí phát sinh.

3.2. Phương pháp tính giá thành theo giai đoạn thực hiện dự án

Giá thành sản phẩm xây lắp được tính qua các giai đoạn: khởi công, triển khai, hoàn thành và bàn giao. Mỗi giai đoạn có những chi phí riêng biệt, việc tính giá thành từng giai đoạn giúp kiểm soát tiến độ và chi phí thực tế so với dự toán ban đầu.

IV. Ứng dụng kế toán quản trị trong doanh nghiệp xây lắp hiện đại

Kế toán quản trị đóng vai trò ngày càng quan trọng trong quản lý chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm của doanh nghiệp xây lắp. Ngoài việc cung cấp thông tin cho kế toán tài chính, kế toán quản trị cung cấp các thông tin chi tiết cho lãnh đạo về chi phí thực tế, chi phí dự toán, độ lệch chi phí và nguyên nhân sai lệch. Các công cụ kế toán quản trị như phân tích mối quan hệ chi phí - khối lượng - lợi nhuận, định mức chi phí, và báo cáo kế toán quản trị giúp doanh nghiệp đưa ra các quyết định quản lý có căn cứ khoa học. Việc xây dựng các trung tâm chi phí, phân trách nhiệm chi phí cho từng bộ phận trong công ty xây dựng là yêu cầu cấp thiết để nâng cao hiệu quả quản lý kinh doanh. Luận văn thạc sĩ kế toán cung cấp những phương pháp cụ thể để ứng dụng kế toán quản trị trong thực tiễn kinh doanh xây lắp.

4.1. Xây dựng hệ thống định mức chi phí và dự toán sản xuất

Hệ thống định mức chi phí là cơ sở để lập dự toán chi phí sản xuất cho từng dự án xây lắp. Việc xác định định mức chi phí vật liệu, nhân công, máy móc dựa trên kinh nghiệm quá khứ và điều kiện thị trường hiện tại giúp doanh nghiệp dự báo chi phí chính xác hơn.

4.2. Báo cáo kế toán quản trị và phân tích chi phí khối lượng lợi nhuận

Báo cáo kế toán quản trị cung cấp thông tin chi tiết về chi phí cố định, biến phí, điểm hoà vốn và độ an toàn lợi nhuận. Phân tích mối quan hệ chi phí - khối lượng - lợi nhuận giúp doanh nghiệp xây dựng tối ưu hóa khối lượng công việc và mức giá bán để tối đa hóa lợi nhuận.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Tổng quan vềđề tài nghiên cứu Chương 2: Cơ sở lý luận về kế toán chi phí sản xuất và tínhgiá thành trong doanh nghiệp xây lắp 6 Chương 3: Thực trạng kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại Công ty TNHH MTV Xây dựng Tân Hưng Chương 4: Một số giải pháp hoàn thiện Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại Công ty TNHH MTV Xây dựng Tân Hưng Luận văn thạc sĩ Kế toán 7 CHƯƠNG 2 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH TRONG DOANH NGHIỆP XÂY LẮP 2. Đặc điểm hoạt động của doanh nghiệp xây lắp ảnh hưởng đến kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm 2. Đặc điểm của doanh nghiệp xây lắp Do tính chất ngành xây lắp là ngành sản xuất vật chất, có vai trò quan trọng trong việc xây dựng, cải tạo, đổi mới cơ sở hạ tầng nhưng sản phẩm lại mang những đặc điểm riêng biệt so với sản phẩm của các ngành sản khác. Vì vậy tổ chức hạch toán ở các doanh nghiệp kinh doanh xây lắp phải dựa trên những đặc điểm chính của nó.

Sản phẩm xây lắp có những đặc điểm sau: Sản phẩm xây lắp là các công trình hạng mục, công trình vật kiến trúc có quy mô lớn, kết cấu phức tạp mang tính đơn chiếc, thời gian thi công kéo dài và Luận văn thạc sĩ Kế toán phân tán. Vì vậy trong khi tiến hành xây lắp, sản phẩm dự định đều phải qua các khâu từ dự án rồi đến dự toán công trình. Dự toán công trình là tổng mức chi phí cần thiết cho việc đầu tư công trình được tính toán cụ thể ở giai thiết kế kỹ thuật. Để đảm bảo việc quản lý từng công trình, nhất thiết phải lập dự toán thiết kế và dự toán thi công.

Điều này giúp cho các doanh nghiệp xây lắp có thể hạch toán tương đối chính xác giá trị công trình, từ đó lên kế hoạch về tài chính cũng như việc tổ chức kế toán quản trị, giám sát việc chi tiêu, tránh thất thoát lãng phí vốn đầu tư. Sản phẩm xây lắp cố định tại nơi sản xuất, còn tất cả các điều kiện sản xuất như xe máy, lao động, vật tư. đều phải di chuyển theo địa điểm của công trình xây lắp. Đặc điểm này làm tăng chi phí di chuyển và công tác quản lý vật tư, con người sẽ gặp khó khăn.

Điều này đòi hỏi các doanh nghiệp xây lắp phải tăng cường tính cơ động về mặt trang bị tài sản cố định sản xuất, lựa chọn các hình thức sản xuất kinh hoạt nhằm tối thiểu hóa chi phí. Trong quá trình thi công sẽ phát sinh chi phí điều động công nhân, điều động máy móc thiết bị, chi phí chuẩn bị mặt bằng, dọn mặt bằng tập kết vật liệu và máy thi công…nên kế toán 8 phải theo dõi chi tiết, chính xác các khoản chi phí này và phân bổ cho các đối tượng phù hợp để đảm bảo tính chặt chẽ và mang lại hiệu quả cao trong quản lý. Sản phẩm xây lắp hoàn thành không nhập kho mà lại tiêu thụ ngay theo giá dự toán (giá thanh toán với chủ đầu tư bên A) hoặc giá thoả thuận (cũng được xác định trên dự toán công trình), do đó tính chất hàng hoá của sản phẩm xây lắp không được thể hiện rõ. Thời gian sử dụng sản phẩm xây lắp lâu, đòi hỏi việc tổ chức quản lý và hạch toán phải chặt chẽ, đảm bảo chất lượng công trình vàt trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ bảo hành công trình.

Thông thường công tác xây lắp do các đơn vị kinh doanh xây lắp nhận thầu và chỉ được tiến hành sản xuất sau khi có đơn đặt hàng (hợp đồng giao thầu) của chủ đầu tư (người giao thầu, người mua sản phẩm) nên chi phí bỏ vào sản xuất thi công là khác nhau giữa các công trình. Công trình thi công ở các địa điểm khác nhau với điều kiện thi công khác nhau thì chi phí sản xuất và GTSP Luận văn thạc sĩ Kế toán của mỗi công trình cũng khác nhau nên kế toán phải tính chi phí giá thành và kết quả thi công cho từng công trình riêng biệt. Hoạt động xây lắp thường tiến hành ngoài trời, chịu tác động trực tiếp và ảnh hưởng của các điều kiện tự nhiên,do đó việc thi công xây lắp có tính thời vụ và có nhiều rủi ro làm phát sinh các khoản thiệt hại phải làm lại hoặc ngừng sản xuất, những khoản thiệt hại này đòi hỏi doanh nghiệp xây lắp phải hạch toán riêng, phải giám sát chặt chẽ và hạch toán phù hợp. Từ những đặc điểm trên đây, đòi hỏi công tác kế toán vừa phải đáp ứng những yêu cầu chung về chức năng, nhiệm vụ kế toán một Doanh nghiệp sản xuất vừa phải đảm bảo phù hợp đặc trưng riêng của ngành xây lắp nhằm cung cấp thông tin chính xác, kịp thời, cố vấn lãnh đạo cho việc tổ chức quản lý để đạt hiệu quả cao trong sản xuất - kinh doanh của Doanh nghiệp.

Đặc điểm chi phí trong doanh nghiệp xây lắp Ngoài những khoản mục chi phí sản xuất thông thường, các doanh nghiệp xây lắp còn phát sinh thêm một số khoản mục chi phí như: Chi phí vận chuyển máy thi công đến công trường, chi phí huy động nhân công, chi phí lán trại cho công nhân. Vì vậy kế toán chi phí sản xuất trong doanh nghiệp xây lắp rất phức tạp, trong đó có những khoản chi phí chung cần phân bổ đến từng công trình cụ thể, cần có cách thức phân bổ phù hợp để phục vụ công tác quản lý chi phí, giá thành theo công trình. Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp rất đa dạng về chủng loại, kích cỡ, dễ hư hỏng tùy thuộc vào thời tiết,cần chú ý đến biện pháp bảo quản và kiểm soát chi phí. Chi phí nhân công trực tiếp thường chiếm một tỷ lệ nhất định trong tổng chi phí sản xuất tủy theo từng loại công trình; điều kiện thi công công trình phải sử dụng nhiều lao động thủ công, yêu cầu về bậc thợ cao hay thấp.

Chi phí sử dụng Luận văn thạc sĩ Kế toán máy thi công cao hay thấp cũng tủy thuộc vào từng công trình thi công bằng máy hay thủ công. Trong kế toán chi phí cũng cần dựa vào những đặc điểm này của chi phí để bước đầu có thể đánh giá được mối tương quan của từng khoản mục chi phí trong GTSP của từng công trình để phục vụ việc kiểm soát chi phí. Việc tập hợp chi phí thực phát sinh và đối chiếu với dự toán là một công việc thường xuyên và cần thiết của kế toán để kiểm tra chi phí phát sinh dó có phù hợp với dự toán hay không, cũng như kiểm tra tính hiệu quả trong việc quản trị chi phí. Nội dung chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp xây lắp 2.

Khái niệm chi phí sản xuất trong doanh nghiệp xây lắp Chi phí sản xuất trong doanh nghiệp xây lắp:là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ hao phí về vật tư, tài sản cố định, nhân công, dịch vụ phát sinh. mà doanh nghiệp đã chi ra để tiến hành các hoạt động xây lắp trong một thời kỳ nhất đinh. 10 Chi phí sản xuất do nhiều yếu tố cấu thành, mỗi yếu tố của quá trình sản xuất tác động vào quá trình sản xuất khác nhau. Do vậy, chi phí sản xuất bao gồm nhiều loại chi phí có đặc điểm, nội dung, công dụng khác nhau đòi hỏi yêu cầu và cách thức quản lý thích hợp.

Để thuận tiện cho công tác quản lý, hoạch toán, kiểm tra chi phí cũng như phục vụ cho việc ra quyết định cần phải phân loại chi phí một cách khoa học theo những tiêu thức nhất định. Khái niệm và phân loại giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp xây lắp Giá thành sản phẩm xây lắp là toàn bộ chi phí sản xuất (bao gồm chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp, chi phí máy thi công và chi phí sản xuất chung) tính cho từng công trình, hạng mục công trình hay khối lượng xây lắp hoàn thành đến giai đoạn qui ước đã hoàn thành, nghiệm thu, bàn giao và được chấp nhận thanh toán.Những chi phí đưa vào GTSP phải phản ánh được giá trị thực của các tư liệu sản xuất tiêu dùng cho sản xuất và các khoản Luận văn thạc sĩ Kế toán chi tiêu khác có liên quan tới việc bù đắp giản đơn hao phí lao động sống. Như vậy, bản chất của GTSP là sự chuyển dịch giá trị của các yếu tố vật chất vào giá trị sản phẩm xây lắp hoàn thành trong kỳ. Giá thành có hai chức năng chủ yếu là bù đắp chi phí và lập giá.

Số tiền thu được từ việc tiêu thụ sản phấm sẽ bù đắp phần chi phí mà DN đã bỏ ra để sản xuất sản phẩm đó. Tuy nhiên, sự bù đắp các yếu tố chi phí đầu vào mới chỉ là yêu cầu tái sản xuất giản đơn. Trong khi đó mục đích chính của doanh nghiệp trong cơ chế thị trường là giá tiêu thụ hàng hoá sau khi bù đắp chi phí đầu vào vẫn phải đảm bảo có lãi. Do đó, việc quản lý, hạch toán công tác giá thành sao cho vừa hợp lý, vừa chính xác vừa đảm bảo vạch ra phương hướng hạ thấp GTSP có vài trò hết sức quan trọng.

Trong các doanh nghiệp xây lắp, GTSP thường được phân loại theo các tiêu thức sau đây. Căn cứ vào thời điểm và cơ sở số liệu để tính giá thành, GTSP được phân loại thành: 11 - Giá thành dự toán: Là tổng chi phí dự toán để hoàn thành khối lượng xây lắp CT, HMCT được xác định trên cơ sở các định mức kinh tế- kỹ thuật và đơn giá của Nhà nước ban hành. Giá thành dự toán Giá trị dự toán = - Lãi định mức của CT, HMCT của CT, HMCT - Giá thành thực tế: là biểu hiện bằng tiền của những chi phí thực tế để hoàn thành khối lượng xây lắp. Căn cứ vào kết quả đánh giá sản phẩm dở dang cuối kỳ, chi phí sản xuất được tập hợp trong kỳ.

GTSP bàn giao được xác định theo công thức. Giá thành thực của = CP thực tế KL + CP thực tế - CP khối lượng KL xây lắp HT xây lắp dở dang phát sinh xây lắp dở dang bàn giao đầu kỳ trong kỳ cuối kỳ Muốn đánh giá được chất lượng của công tác xây lắp, ta phải tiến hành so Luận văn thạc sĩ Kế toán sánh các loại giá thành với nhau. Để đảm bảo có lãi, về nguyên tắc khi xây dựng kế hoạch giá thành và tổ chức thực hiện kế hoạch giá thành phải đảm bảo mối quan hệ sau.