Luận văn: Nâng cao hiệu quả cải cách TTHC đất đai tại Huyện Thống Nhất

Luận văn thạc sĩ phân tích thực trạng và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả cải cách thủ tục hành chính đất đai tại huyện Thống Nhất, Đồng Nai.

• Tác giả: Phạm Thái Đa Ngân
• Người hướng dẫn: TS. Hồ Quế Hậu
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kinh tế chính trị
• Đề tài: Nâng cao hiệu quả cải cách thủ tục hành chính thuộc lĩnh vực đất đai trên địa bàn huyện Thống Nhất, tỉnh Đồng Nai, giai đoạn 2016-2025
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Bức tranh toàn cảnh cải cách TTHC đất đai Huyện Thống Nhất

Luận văn "Nâng cao hiệu quả cải cách thủ tục hành chính thuộc lĩnh vực đất đai trên địa bàn huyện Thống Nhất, tỉnh Đồng Nai giai đoạn 2016-2025" cung cấp một cái nhìn sâu sắc và toàn diện về một trong những nhiệm vụ trọng tâm của nền cải cách hành chính công. Chủ đề này không chỉ có ý nghĩa lý luận mà còn mang tính cấp thiết thực tiễn, đặc biệt trong bối cảnh Chính phủ đẩy mạnh xây dựng chính phủ điện tử và chuyển đổi số trong quản lý đất đai. Cải cách thủ tục hành chính (TTHC) trong lĩnh vực đất đai được xác định là khâu đột phá, bởi nó tác động trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của người dân và doanh nghiệp, đồng thời là thước đo hiệu quả quản lý nhà nước về đất đai. Nghiên cứu này tập trung vào địa bàn Huyện Thống Nhất, một khu vực có vị trí địa lý chiến lược và tiềm năng phát triển kinh tế - xã hội lớn tại tỉnh Đồng Nai. Việc phân tích thực trạng và giải pháp tại một địa phương cụ thể giúp nhận diện rõ những điểm nghẽn, tồn tại cũng như các bài học kinh nghiệm quý báu. Luận văn đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về CCHC, phân tích kinh nghiệm quốc tế và trong nước, từ đó xây dựng khung phân tích vững chắc cho các chương sau. Mục tiêu cốt lõi là đề xuất các giải pháp khả thi nhằm đơn giản hóa TTHC, minh bạch hóa thủ tục, và nâng cao sự hài lòng của người dân, góp phần tạo môi trường đầu tư thông thoáng, thúc đẩy sự phát triển bền vững của Huyện Thống Nhất.

1.1. Tính cấp thiết của việc cải cách TTHC trong quản lý đất đai

Việc cải cách thủ tục hành chính đất đai là yêu cầu tất yếu khách quan, xuất phát từ thực tiễn quản lý và nhu cầu của xã hội. Theo Nghị quyết số 30c/NQ-CP của Chính phủ, cải cách TTHC là nhiệm vụ trọng tâm của Chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước. Lĩnh vực đất đai thường xuyên phát sinh các vấn đề phức tạp, dễ gây bức xúc cho người dân như quy trình cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (hay sổ đỏ) rườm rà, thời gian giải quyết hồ sơ đất đai kéo dài. Các TTHC chồng chéo, thiếu đồng bộ không chỉ gây phiền hà mà còn là môi trường phát sinh tiêu cực, tham nhũng, làm giảm niềm tin của nhân dân vào bộ máy công quyền. Do đó, việc cải cách nhằm tạo ra một hệ thống TTHC gọn nhẹ, minh bạch, hiệu quả là điều kiện tiên quyết để giải phóng nguồn lực đất đai, thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội và đảm bảo an sinh.

1.2. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn tại Thống Nhất

Luận văn tập trung nghiên cứu công tác cải cách thủ tục hành chính thuộc lĩnh vực đất đai trên địa bàn Huyện Thống Nhất, tỉnh Đồng Nai. Đối tượng nghiên cứu chính là các quy trình, thủ tục liên quan đến người sử dụng đất, bao gồm: cấp giấy chứng nhận lần đầu, tách-hợp thửa, chuyển nhượng, thừa kế, đăng ký biến động. Phạm vi không gian của nghiên cứu không chỉ giới hạn tại UBND Huyện Thống Nhất và Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Thống Nhất, mà còn xem xét sự phối hợp giữa các cấp xã, huyện, tỉnh trong quy trình xử lý. Về thời gian, luận văn phân tích thực trạng giai đoạn 2011-2015 và đề xuất giải pháp cho giai đoạn 2016-2025, tạo ra một lộ trình cải cách có tính kế thừa và phát triển, phù hợp với định hướng chung của quốc gia.

II. Thực trạng TTHC đất đai Huyện Thống Nhất Thách thức và Hạn chế

Phân tích thực trạng tại UBND Huyện Thống Nhất cho thấy, mặc dù đã có những nỗ lực đáng kể, công tác cải cách TTHC đất đai vẫn còn đối mặt với nhiều thách thức và hạn chế. Một trong những vấn đề nổi cộm là quy trình giải quyết hồ sơ đất đai còn phức tạp, thời gian xử lý thực tế đôi khi vẫn dài hơn quy định, gây ảnh hưởng đến quyền lợi của người dân. Sự phối hợp giữa các phòng ban chuyên môn và chính quyền cấp xã trong cơ chế một cửa liên thông chưa thực sự nhịp nhàng, dẫn đến tình trạng hồ sơ phải di chuyển qua nhiều khâu trung gian không cần thiết. Bên cạnh đó, hệ thống cơ sở dữ liệu đất đai chưa được hoàn thiện và đồng bộ, việc ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong quản lý đất đai còn ở giai đoạn đầu, chưa phát huy hết hiệu quả. Năng lực của một bộ phận cán bộ, công chức còn hạn chế, chưa đáp ứng yêu cầu của một nền hành chính phục vụ hiện đại. Những hạn chế này không chỉ làm giảm hiệu quả quản lý đất đai mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến sự hài lòng của người dân và môi trường đầu tư của huyện. Việc nhận diện rõ các nguyên nhân, cả chủ quan lẫn khách quan, là cơ sở quan trọng để xây dựng các giải pháp cải cách mang tính đột phá và bền vững.

2.1. Phân tích các tồn tại trong quy trình giải quyết hồ sơ đất đai

Qua khảo sát và phân tích, các tồn tại chính trong quy trình giải quyết hồ sơ đất đai tại huyện Thống Nhất bao gồm: một số TTHC vẫn còn rườm rà, yêu cầu nhiều loại giấy tờ không cần thiết, gây khó khăn cho người dân. Thời gian luân chuyển hồ sơ giữa Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Thống Nhất với các đơn vị liên quan (như chi cục thuế, văn phòng đăng ký đất đai) còn chậm. Tình trạng trễ hẹn trong trả kết quả vẫn xảy ra, đặc biệt với các hồ sơ phức tạp liên quan đến nguồn gốc đất. Việc công khai, minh bạch thông tin quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đôi khi chưa kịp thời, khiến người dân khó tiếp cận và giám sát. Đây là những rào cản chính cần được tháo gỡ để thực sự đơn giản hóa TTHC và tạo thuận lợi tối đa cho tổ chức, công dân.

2.2. Nguyên nhân của những hạn chế trong công tác quản lý đất đai

Các hạn chế trong công tác quản lý nhà nước về đất đai xuất phát từ nhiều nguyên nhân. Về khách quan, hệ thống văn bản pháp luật về đất đai thường xuyên thay đổi, một số quy định còn chồng chéo, khó áp dụng tại cơ sở. Nguồn lực đầu tư cho việc hiện đại hóa hạ tầng công nghệ thông tin, xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai quốc gia còn hạn chế. Về chủ quan, nhận thức về tầm quan trọng của CCHC ở một bộ phận cán bộ chưa cao. Năng lực chuyên môn, kỹ năng giao tiếp và tinh thần phục vụ của một số công chức chưa đáp ứng yêu cầu. Công tác kiểm tra, giám sát việc thực thi công vụ chưa được thực hiện thường xuyên và quyết liệt, dẫn đến tình trạng nể nang, thiếu trách nhiệm trong xử lý công việc.

III. Phương pháp cải cách TTHC đất đai Minh bạch và Đơn giản hóa

Để nâng cao hiệu quả quản lý đất đai, luận văn đề xuất nhóm giải pháp trọng tâm tập trung vào việc minh bạch hóa thủ tục và đơn giản hóa TTHC. Đây là hai yếu tố cốt lõi nhằm phá bỏ rào cản, giảm chi phí tuân thủ cho người dân và doanh nghiệp, đồng thời ngăn chặn tiêu cực, nhũng nhiễu. Giải pháp đầu tiên là phải tiến hành rà soát, đánh giá toàn bộ các TTHC trong lĩnh vực đất đai đang được áp dụng tại Huyện Thống Nhất. Quá trình này cần sự tham gia của cả cơ quan quản lý, chuyên gia và đặc biệt là ý kiến phản hồi từ người dân, doanh nghiệp – đối tượng chịu tác động trực tiếp. Kết quả rà soát sẽ là cơ sở để kiến nghị bãi bỏ những thủ tục không cần thiết, sửa đổi các quy định không còn phù hợp và chuẩn hóa các quy trình cho thống nhất. Song song đó, việc tối ưu hóa cơ chế một cửa và một cửa liên thông là yêu cầu cấp bách. Cần xây dựng quy chế phối hợp rõ ràng, quy định trách nhiệm cụ thể của từng cơ quan, đơn vị, cá nhân trong chuỗi giải quyết hồ sơ, hướng tới mục tiêu giảm tối đa thời gian và số lần đi lại cho người dân. Việc công khai toàn bộ quy trình, thành phần hồ sơ, mức phí, lệ phí và thời gian giải quyết trên các cổng thông tin điện tử và tại nơi tiếp nhận hồ sơ là bắt buộc để người dân dễ dàng theo dõi và giám sát.

3.1. Giải pháp rà soát loại bỏ các thủ tục hành chính không cần thiết

Giải pháp này đòi hỏi sự quyết liệt từ lãnh đạo UBND Huyện Thống Nhất. Cần thành lập tổ công tác chuyên trách để rà soát, đánh giá toàn diện bộ TTHC đất đai. Mục tiêu là xác định các thủ tục rườm rà, chồng chéo, không hợp lý để kiến nghị cấp có thẩm quyền bãi bỏ hoặc sửa đổi. Cần tập trung vào việc cắt giảm các thành phần hồ sơ không cần thiết, lồng ghép các thủ tục có liên quan để người dân chỉ phải nộp hồ sơ một lần. Quá trình này phải được thực hiện định kỳ, thường xuyên để đảm bảo các TTHC luôn được cập nhật, phù hợp với quy định pháp luật mới và thực tiễn địa phương, hướng tới một nền cải cách hành chính công thực chất.

3.2. Tối ưu hóa cơ chế một cửa và một cửa liên thông hiệu quả

Để cơ chế một cửa, một cửa liên thông hoạt động hiệu quả, cần phải chuẩn hóa quy trình tiếp nhận, luân chuyển và trả kết quả hồ sơ. Cần ứng dụng phần mềm dùng chung để theo dõi tình trạng xử lý hồ sơ theo thời gian thực, giúp lãnh đạo dễ dàng kiểm tra, đôn đốc. Quy chế phối hợp giữa Phòng Tài nguyên và Môi trường, Văn phòng Đăng ký đất đai, Chi cục Thuế và UBND cấp xã phải được xây dựng chi tiết, quy định rõ thời gian xử lý tại mỗi khâu. Việc này không chỉ giúp rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ đất đai mà còn nâng cao trách nhiệm của từng bộ phận, đảm bảo tính thống nhất và thông suốt trong toàn hệ thống.

IV. Bí quyết nâng cao hiệu quả quản lý Công nghệ và Con người

Bên cạnh các giải pháp về thể chế, hai yếu tố then chốt quyết định sự thành công của cải cách TTHC đất đai là công nghệ và con người. Việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong quản lý đất đai là xu thế tất yếu. Huyện Thống Nhất cần ưu tiên nguồn lực để xây dựng và hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai số hóa, liên thông với các cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, doanh nghiệp. Triển khai các dịch vụ công trực tuyến mức độ 3, 4 cho phép người dân nộp hồ sơ, thanh toán lệ phí và nhận kết quả qua mạng, giảm thiểu việc tiếp xúc trực tiếp, tiết kiệm thời gian và chi phí. Áp dụng hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn TCVN ISO 9001:2008 giúp chuẩn hóa mọi quy trình, xác định rõ trách nhiệm và là công cụ kiểm soát hiệu quả. Tuy nhiên, công nghệ chỉ là công cụ, yếu tố con người mới là quyết định. Do đó, giải pháp nâng cao chất lượng nguồn nhân lực phải được đặt lên hàng đầu. Cần có kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng thường xuyên về chuyên môn nghiệp vụ, kỹ năng ứng dụng công nghệ, và đặc biệt là đạo đức công vụ, văn hóa giao tiếp cho đội ngũ cán bộ, công chức trực tiếp giải quyết hồ sơ đất đai, xây dựng hình ảnh người cán bộ tận tụy, chuyên nghiệp.

4.1. Đẩy mạnh chuyển đổi số và xây dựng chính phủ điện tử

Xây dựng chính phủ điện tử là giải pháp đột phá để hiện đại hóa nền hành chính. Huyện Thống Nhất cần tập trung số hóa toàn bộ hồ sơ địa chính, bản đồ quy hoạch và tích hợp vào một hệ thống quản lý tập trung. Phát triển cổng thông tin đất đai của huyện, nơi người dân có thể tra cứu thông tin quy hoạch, tình trạng pháp lý của thửa đất, theo dõi tiến trình xử lý hồ sơ của mình. Việc này không chỉ giúp minh bạch hóa thủ tục mà còn tạo nền tảng vững chắc cho việc triển khai các dịch vụ công trực tuyến, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về đất đai và thúc đẩy kinh tế số tại địa phương.

4.2. Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ công chức làm công tác đất đai

Chất lượng đội ngũ cán bộ là yếu tố quyết định sự hài lòng của người dân. Cần đổi mới công tác tuyển dụng, ưu tiên những người có năng lực chuyên môn và phẩm chất đạo đức tốt. Tổ chức các lớp tập huấn định kỳ về các quy định mới của pháp luật đất đai, kỹ năng sử dụng phần mềm chuyên ngành. Đặc biệt, cần chú trọng bồi dưỡng kỹ năng giao tiếp, thái độ phục vụ, xây dựng văn hóa công sở thân thiện, chuyên nghiệp tại bộ phận một cửa của UBND Huyện Thống Nhất và Phòng Tài nguyên và Môi trường. Đồng thời, phải tăng cường công tác kiểm tra, giám sát và có cơ chế khen thưởng, kỷ luật nghiêm minh để tạo động lực và nâng cao trách nhiệm công vụ.

V. Định hướng Cải cách TTHC đất đai theo tinh thần Luật Đất đai 2024

Những giải pháp đề xuất trong luận văn vẫn còn nguyên giá trị và càng trở nên cấp thiết khi đối chiếu với tinh thần của Luật Đất đai 2024. Luật mới đặt ra yêu cầu cao hơn về minh bạch hóa thủ tục, đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý đất đai và tăng cường phân cấp, phân quyền. Đây chính là định hướng tương lai cho công tác cải cách TTHC đất đai tại Huyện Thống Nhất. Huyện cần chủ động xây dựng kế hoạch, lộ trình cụ thể để triển khai các quy định mới của Luật. Trọng tâm là hoàn thiện hệ thống thông tin đất đai và cơ sở dữ liệu đất đai đa mục tiêu, đảm bảo kết nối, chia sẻ thông tin thông suốt. Công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi nhà nước thu hồi đất cần được thực hiện công khai, minh bạch theo đúng quy định mới, đảm bảo hài hòa lợi ích giữa nhà nước, nhà đầu tư và người có đất bị thu hồi. Bên cạnh đó, việc tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra và giám sát của cộng đồng đối với việc quản lý, sử dụng đất đai là vô cùng quan trọng. Huyện Thống Nhất cần phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức đoàn thể trong việc giám sát thực thi pháp luật đất đai, góp phần xây dựng một hệ thống quản lý nhà nước về đất đai thực sự hiệu quả, công bằng và bền vững.

5.1. Tăng cường công tác kiểm tra giám sát việc thực thi thủ tục

Để các giải pháp đi vào thực tiễn, công tác kiểm tra, giám sát phải được đặt lên hàng đầu. Lãnh đạo UBND Huyện Thống Nhất cần thường xuyên tổ chức các đợt kiểm tra đột xuất và định kỳ việc chấp hành quy trình, thái độ phục vụ của cán bộ tại bộ phận một cửa. Thiết lập các kênh tiếp nhận phản ánh, kiến nghị của người dân một cách thuận tiện (đường dây nóng, hòm thư góp ý, khảo sát trực tuyến) và xử lý kịp thời, nghiêm minh các trường hợp vi phạm. Việc giám sát không chỉ đến từ cơ quan cấp trên mà còn phải phát huy vai trò của người dân và xã hội, tạo ra áp lực cần thiết để nâng cao trách nhiệm của đội ngũ thực thi công vụ.

5.2. Lộ trình hoàn thiện hệ thống quản lý nhà nước về đất đai

Dựa trên tinh thần Luật Đất đai 2024, Huyện Thống Nhất cần xây dựng một lộ trình rõ ràng để hoàn thiện hệ thống quản lý nhà nước về đất đai. Giai đoạn đầu tập trung vào việc rà soát, điều chỉnh các quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất cho phù hợp. Tiếp theo là đẩy nhanh tiến độ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho các trường hợp còn tồn đọng và xây dựng hoàn chỉnh cơ sở dữ liệu địa chính. Giai đoạn sau cùng là tích hợp, liên thông dữ liệu và cung cấp hầu hết các dịch vụ công liên quan đến đất đai trên môi trường điện tử, hướng tới mục tiêu xây dựng nền hành chính đất đai hiện đại, minh bạch, phục vụ hiệu quả người dân và doanh nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CẢI CÁCH THỦ TỤC HÀNH CHÍNH THUỘC LĨNH VỰC ĐẤT ĐAI 1. Cơ sở lý luận về cải cách thủ tục hành chính thuộc lĩnh vực đất đai 1. Quan điểm của chủ nghĩa Mac-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và Đảng cộng sản Việt Nam về cải cách nền hành chính nhà nước. Quan điểm của chủ nghĩa Mac-Lênin về CCTTHC Trong tác phẩm “Những nhiệm vụ cấp bách của chính quyền Xô Viết”, Lê Nin khẳng định: bất cứ đảng nào, giai cấp nào khi tiến hành cách mạng cũng phải trải qua ba giai đoạn, thứ nhất phải đề ra được bản cương lĩnh để giác ngộ quần chúng theo mình làm cách mạng; sau đó, thứ hai, đoàn kết tập hợp mọi lực lượng, lãnh đạo đấu tranh để giành bằng được chính quyền; thứ ba, thông qua chính quyền đã giành được dùng làm phương tiện, công cụ để xây dựng xã hội mới ưu việt, tiến bộ gấp nhiều lần so xã hội cũ.

Đây là nhiệm vụ khó khăn nhất, gấp nhiều lần so với hai nhiệm vụ của các giai đoạn trên. Đặc biệt thông qua vai trò quản lý của nhà nước, với các công cụ quản lý của mình, trong đó có thủ tục hành chính. Các nhà kinh điển theo học thuyết Mác-Lênin đã có những tư tưởng bước đầu về cải cách nền hành chính nhà nước, đặc biệt những tư tưởng của Lênin. Trong quá trình lãnh đạo nhà nước Xô Viết, Lênin rất chú trọng đối với công tác cải cách nền hành chính.

Người coi đây là cơ sở thúc đẩy sự phát triển của nền kinh tế-xã hội. Trong cải cách nền hành chính, Lênin nhấn mạnh đến việc sắp xếp, tinh giảm bộ máy hành chính và thực hành tiết kiệm. Người nhấn mạnh: “Nhiệm vụ cấp thiết, chủ yếu nhất lúc này và trong những năm sắp tới là không ngừng tinh giảm bộ máy Xô Viết và giảm bớt chi phí của nó, xóa bỏ tác phong lề mề hành chính, bệnh quan liêu và giảm bớt các khoản chi tiêu phi sản xuất” [18]. Cùng với việc thiết lập một hệ thống quản lí mới, Lênin xúc tiến việc CCHC để đảm bảo cho bộ máy nhà nước vận hành thông suốt.

Lê nin coi trọng việc cải cách, đơn giản hóa các TTHC, giảm bớt những khâu xét duyệt giấy tờ không cần 9 thiết. Người đặc biệt lưu ý tới việc soạn lại các quy định thật cơ bản, thiết thực đã tính toán chính xác để thi hành có hiệu quả. Để cải cách nền hành chính nhà nước, Lênin còn nhấn mạnh đến những vấn đề then chốt như công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ; nâng cao tinh thần trách nhiệm và đạo đức công vụ; đấu tranh chống lại các hành động quan liêu, tham nhũng, sách nhiễu. Tư tưởng Hồ Chí Minh về CCTTHC Trong điều kiện cụ thể của Việt Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh là người vận dụng đầu tiên và sáng tạo những quan điểm trên của Lênin trong việc xây dựng một nền hành chính quốc gia thực sự hiện đại và hoạt động có hiệu quả.

Ngay từ buổi đầu xây dựng một nước Việt Nam độc lập, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã tiến hành xây dựng một nền hành chính phù hợp với yêu cầu mới, mà việc đầu tiên là ban hành các văn bản quy định quy chế hoạt động của các cấp, các ngành. Người yêu cầu “phải xây dựng một nền hành chính của dân, do dân và vì dân” [19]. Giảm thiểu những sách nhiễu, phiền hà trong giải quyết công việc hành chính. TTHC phải phù hợp với yêu cầu giải quyết công việc theo đúng quy định, song cũng cần phù hợp với trình độ của nhân dân.

Người lên án mọi hành vi cửa quyền, lộng quyền của cán bộ khi giải quyết công việc của nhân dân. Người yêu cầu “cán bộ, đảng viên phải là những công bộc trung thành và tận tình của nhân dân”. Quan điểm, đường lối của Đảng ta về CCTTHC Quan điểm của Lê nin và chủ tịch Hồ Chí Minh về CCTTHC đã được Đảng ta kế thừa và phát triển trong điều kiện hiện nay. Đại hội lần thứ VII của Đảng (tháng 6-1991) đã đánh dấu bước đổi mới, phát triển tư duy về cải cách nền hành chính nhà nước trong sự nghiệp đổi mới đất nước.

Đảng đã đặt trọng tâm vào cải cách hệ thống hành chính nhà nước trong tổng thể cải cách bộ máy nhà nước và đổi mới hệ thống chính trị. Hội nghị Trung ương 8 khoá VII xác định cải cách nền hành chính là nhiệm vụ trọng tâm của việc xây dựng và hoàn thiện nhà nước đã đề ra mục tiêu: xây dựng một nền hành chính trong sạch, có đủ năng lực, sử dụng đúng quyền lực 10 và từng bước hiện đại hóa để quản lý có hiệu lực, hiệu quả công việc của nhà nước, thúc đẩy xã hội phát triển lành mạnh, đúng hướng, phục vụ đắc lực đời sống nhân dân, xây dựng nếp sống và làm việc theo pháp luật trong xã hội. Các đại hội Đảng lần thứ VIII(tháng 6-1996), IX(tháng 4-2000), X(tháng 4-2006) và các hội nghị Trung ương của Đảng đã tiếp tục bổ sung, phát triển đường lối, chủ trương cải cách, xây dựng nền hành chính nhà nước trong đó trọng tâm là thực hiện cải cách TTHC. Nghị quyết Trung ương 5 Khoá X về tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý của bộ máy nhà nước đã nêu rõ: “Tập trung đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, xem đây là khâu đột phá để tạo môi trường thuận lợi, minh bạch cho mọi hoạt động của người dân và doanh nghiệp, phải tiến hành rà soát các thủ tục hành chính trên tất cả các lĩnh vực, chỉ rõ những thủ tục, những quy định sai trái, không phù hợp và nguyên nhân cụ thể để kiên quyết sửa đổi.

Đây là khâu cản trở sự phát triển và gây nhiều bức xúc trong nhân dân, phải tập trung chỉ đạo tạo sự chuyển biến nhanh trong lĩnh vực này” [12]. Nghị quyết Đại hội đại biểu lần thứ XI của Đảng tiếp tục nói đến vấn đề cải cách hành chính. Điều này cho thấy Đảng ta đặc biệt quan tâm đến vấn đề này. Quan điểm chỉ đạo của Đại hội XI là: “Hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, trọng tâm là tạo lập mới trường cạnh tranh lành mạnh và cải cách hành chính”, “bãi bỏ các thủ tục hành chính gây phiền hà cho tổ chức và công dân”, “tiếp tục hoàn thiện và đẩy mạnh cải cách hành chính phục vụ phòng, chống tham nhũng lãng phí, tập trung vào các lĩnh vực dễ xảy ra tham nhũng, lãng phí”, “đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính trong Đảng khắc phục tình trạng rườm rà, bất hợp lý về thủ tục”, “đẩy mạnh cải cách lập pháp, hành pháp và tư pháp”, “thực hiện chương trình tổng thể cải cách hành chính và hiện đại hóa nền hành chính quốc gia”[13].

Từ những quan điểm chỉ đạo trên của Đảng, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 30c/NQ-CP, ngày 08/11/2011: Chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2011 - 2020. Đâylà một vấn đề chiến lược. Vì các nội dung cải cách phải bảo đảm tính hệ thống, tính khả thi của quá trình xây dựng một nền hành 11 chính mới, một mô hình tổ chức hành chính phù hợp với thời kỳ phát triển mới, hội nhập của đất nước. Nền hành chính trong hệ thống các cơ quan quyền lực nhà nước có chức năng trực tiếp tổ chức thực hiện đường lối, chính sách của Đảng, luật pháp và nghị quyết của Quốc hội.

Thực tiễn cho thấy, có chính sách và pháp luật đúng chưa đủ, cần phải có nền hành chính mạnh, có hiệu lực thì chính sách và luật pháp mới đi vào cuộc sống. Hơn nữa, trong quá trình tổ chức thực hiện nền hành chính còn góp phần tích cực vào việc bổ sung, phát triển chính sách, pháp luật. Các cơ quan hành chính là các cơ quan trực tiếp xử lý công việc hằng ngày của nhà nước, thường xuyên tiếp xúc với dân giải quyết các yêu cầu của dân, là cầu nối quan trọng giữa Đảng, Nhà nước với dân, nhân dân đánh giá chế độ, đánh giá Đảng trước hết là thông qua hoạt động của bộ máy hành chính.CCTTHC ngoài yêu cầu của đổi mới phát triển đất nước, công nghiệp hóa, hiện đại hóa xây dựng nền kinh tế thị trường mở cửa hội nhập kinh tế quốc tế, cải cách nền hành chính còn do yêu cầu bức xúc của người dân: không muốn bị phiền hà, sách nhiễu; được pháp luật bảo vệ. Trong quá trình điều hành kinh tế-xã hội, các thủ tục hành chính cũng bộc lộ những hạn chế, những mặt trái, nhược điểm của nó.

Các thủ tục hành chính, biểu hiện của một trong những phương pháp quản lý kinh tế, xã hội ., nó đảm bảo cho nền kinh tế, mọi kỷ cương xã hội thống nhất. Do vậy, thủ tục hành chính phải phù hợp với trình độ đã đạt được của lực lượng sản xuất. Nếu các thủ tục đó vượt giới hạn cho phép của lực lượng sản xuất, các thủ tục hành chính trở thành lực cản sự phát triển của lực lượng sản xuất. Thủ tục hành chính thuộc kiến trúc thượng tằng.

Khi nó không bị chi phối bởi cơ sở hạ tầng, nó thoát ly cơ sở hạ tầng, sẽ làm cho mọi yếu tố thuộc cơ sở hạ tầng, quan hệ sản xuất không tuân thủ theo một quy luật nào nữa, làm cho mọi mặt trong đời sống xã hội đảo lộn. Những tiêu cực trong việc điều hành kinh tế xã hội có cơ hội trỗi dậy, vận động theo xu hướng phức tạp, tác động xấu đến mọi mặt đời sống kinh tế xã hội. 12 Thủ tục hành chính liên quan trực tiếp đến đội ngũ cán bộ thừa hành. Khi thiếu một đội ngũ con người thừa hành không có đầy đủ phẩm chất đạo đức chuyên môn nghiệp vụ, hoặc không được đào tạo đúng chuyên môn nghiệp vụ; hoặc không có những giải pháp chế tài vật chất cùng với hệ thống pháp luật đầy đủ, đồng bộ thống nhất, các thủ tục hành chính sẽ trở thành phương tiện thực hiện các tiêu cực tham nhũng, nhũng nhiễu.

Các thủ tục hành chính đó dẫn tới chồng chéo, rườm rà, chỉ có thuận lợi cho chủ thể quản lý. Nhất là khi có nhận thức cho rằng thủ tục hành chính ban hành càng nhiều thì quản lý càng chặt chẽ. Việc điều hành kinh tế - xã hội, thông qua các thủ tục hành chính như vậy, đã ngày càng làm giảm niềm tin của quần chúng nhân dân vào chế độ hiện hành.