Hoàn thiện tổ chức kế toán quản trị chi phí tại doanh nghiệp xây dựng Tổng công ty Thăng Long

2021

241
0
0

Phí lưu trữ

55 Point

Tóm tắt

I. Tổng quan về kế toán quản trị chi phí doanh nghiệp xây dựng

Kế toán quản trị chi phí là bộ phận quan trọng trong hệ thống thông tin quản lý doanh nghiệp. Nhiệm vụ chính là thu thập, xử lý và cung cấp thông tin chi phí phục vụ quá trình ra quyết định. Trong ngành xây dựng, kế toán quản trị chi phí có vai trò đặc biệt quan trọng. Sản phẩm xây dựng mang tính đơn chiếc, thi công tại nhiều công trình khác nhau. Chi phí sản xuất chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu giá thành. Việc tổ chức kế toán quản trị chi phí hiệu quả giúp doanh nghiệp kiểm soát tốt chi phí, nâng cao năng lực cạnh tranh. Tổng công ty Thăng Long - CTCP là doanh nghiệp xây dựng lớn. Các đơn vị trực thuộc hoạt động đa dạng trong lĩnh vực xây lắp. Hoàn thiện tổ chức kế toán quản trị chi phí tại các doanh nghiệp này là yêu cầu cấp thiết. Mục tiêu nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng nguồn lực kinh tế.

1.1. Bản chất và khái niệm kế toán quản trị

Kế toán quản trị là hệ thống thông tin nội bộ phục vụ công tác quản lý doanh nghiệp. Khác với kế toán tài chính, kế toán quản trị tập trung cung cấp thông tin cho nhà quản trị ra quyết định. Hệ thống thông tin doanh nghiệp bao gồm nhiều thành phần liên kết chặt chẽ. Kế toán quản trị đóng vai trò trung gian giữa hệ thống quyết định và hệ thống tác nghiệp. Thông tin kế toán quản trị mang tính linh hoạt, đa dạng theo nhu cầu quản lý. Nội dung bao gồm kế toán chi phí, kế toán trách nhiệm và kế toán dự toán.

1.2. Vai trò của tổ chức kế toán quản trị chi phí trong doanh nghiệp xây dựng

Tổ chức kế toán quản trị chi phí giúp doanh nghiệp xây dựng kiểm soát hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh. Hệ thống cung cấp thông tin về chi phí từng hạng mục công trình, từng giai đoạn thi công. Nhà quản trị sử dụng thông tin để phân tích mối quan hệ chi phí - sản lượng - lợi nhuận. Từ đó đưa ra quyết định kinh doanh phù hợp và lập kế hoạch kiểm soát chi phí. Tổ chức tốt kế toán quản trị chi phí góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động và năng lực cạnh tranh.

II. Phân tích thực trạng kế toán quản trị chi phí tại Tổng công ty Thăng Long

Thực trạng tổ chức kế toán quản trị chi phí tại các doanh nghiệp xây dựng thuộc Tổng công ty Thăng Long - CTCP còn nhiều hạn chế. Hệ thống định mức chi phí chưa đầy đủ, thiếu cập nhật theo điều kiện thực tế. Dự toán ngân sách được lập nhưng chưa sát với yêu cầu quản lý. Tổ chức kế toán chi phí theo yếu tố sản xuất chưa chi tiết. Hệ thống báo cáo kế toán quản trị chưa đáp ứng nhu cầu thông tin đa dạng. Bộ máy kế toán quản trị chưa được tổ chức chuyên biệt. Nhân viên kế toán thiếu kiến thức chuyên sâu về quản trị chi phí. Phần mềm kế toán chưa tích hợp đầy đủ chức năng quản trị. Các yếu tố ảnh hưởng bao gồm tính chất ngành xây dựng, điều kiện tài chính, quy mô doanh nghiệp và nhận thức của ban lãnh đạo. Sản phẩm xây dựng mang tính đơn chiếc tạo khó khăn cho việc so sánh và kiểm soát chi phí.

2.1. Đặc điểm hoạt động xây dựng ảnh hưởng đến kế toán quản trị

Hoạt động xây dựng có nhiều đặc điểm riêng biệt tác động đến tổ chức kế toán quản trị chi phí. Sản phẩm xây dựng là công trình cố định, thi công tại chỗ theo thiết kế riêng. Thời gian thi công kéo dài qua nhiều kỳ kế toán. Địa điểm thi công phân tán tại nhiều công trường khác nhau. Chi phí nguyên vật liệu chiếm tỷ trọng lớn và biến động theo thị trường. Công tác nghiệm thu, thanh toán phức tạp theo tiến độ thi công. Các yếu tố này đòi hỏi phương pháp tổ chức kế toán quản trị chi phí phù hợp.

2.2. Các tồn tại trong tổ chức kế toán quản trị chi phí hiện tại

Nghiên cứu thực trạng cho thấy nhiều tồn tại trong tổ chức kế toán quản trị chi phí. Hệ thống định mức chi phí thiếu đồng bộ, nhiều hạng mục chưa có định mức cụ thể. Việc phân loại chi phí chưa chi tiết theo hoạt động và đối tượng tập hợp. Phương pháp tính giá thành chủ yếu theo toàn bộ, chưa áp dụng phương pháp hiện đại. Hệ thống báo cáo nội bộ thiếu thông tin phân tích phục vụ ra quyết định. Mô hình tổ chức bộ máy kế toán quản trị chưa được đầu tư đúng mức.

III. Giải pháp hoàn thiện tổ chức kế toán quản trị chi phí doanh nghiệp xây dựng

Hoàn thiện tổ chức kế toán quản trị chi phí đòi hỏi nhiều giải pháp đồng bộ. Thứ nhất, xây dựng hệ thống định mức chi phí đầy đủ, cập nhật theo điều kiện thi công thực tế. Thứ hai, tổ chức lập dự toán ngân sách chi tiết cho từng công trình và hạng mục. Thứ ba, hoàn thiện hệ thống tài khoản kế toán chi phí theo nguyên tắc quản trị. Thứ tư, áp dụng phương pháp tính giá thành hiện đại như phương pháp giá thành trực tiếp và phương pháp dựa trên hoạt động. Thứ năm, xây dựng hệ thống báo cáo kế toán quản trị đa dạng, phục vụ nhu cầu thông tin các cấp quản lý. Thứ sáu, tổ chức bộ máy kế toán quản trị chuyên biệt với đội ngũ nhân viên có trình độ. Thứ bẩy, ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý chi phí sản xuất. Các giải pháp cần được triển khai phù hợp với đặc thù từng doanh nghiệp và điều kiện thực tế.

3.1. Hoàn thiện hệ thống định mức và dự toán chi phí

Xây dựng hệ thống định mức chi phí đầy đủ là nền tảng quan trọng. Định mức cần bao gồm chi phí nhân công, nguyên vật liệu, máy móc thiết bị cho từng loại công trình. Định mức phải được cập nhật thường xuyên theo biến động thị trường. Dự toán ngân sách cần lập chi tiết theo từng công trình, hạng mục và giai đoạn thi công. Cơ chế kiểm soát thực hiện dự toán phải rõ ràng, có quy trình phê duyệt chặt chẽ. Hệ thống định mức và dự toán tốt giúp kiểm soát chi phí hiệu quả từ khâu lập kế hoạch.

3.2. Ứng dụng phương pháp kế toán quản trị hiện đại

Phương pháp tính giá thành trực tiếp giúp phân tích mối quan hệ chi phí - sản lượng - lợi nhuận. Nhà quản trị có cơ sở ra quyết định kinh doanh phù hợp. Phương pháp tính giá thành dựa trên hoạt động (ABC) xác định chi phí chính xác hơn. Phương pháp này phù hợp với đặc thù xây dựng khi chi phí gián tiếp chiếm tỷ trọng lớn. Kết hợp phương pháp truyền thống và hiện đại tạo hệ thống thông tin toàn diện. Áp dụng cần phù hợp với năng lực và điều kiện từng doanh nghiệp.

IV. Kết luận và ứng dụng thực tiễn kế toán quản trị chi phí xây dựng

Nghiên cứu hoàn thiện tổ chức kế toán quản trị chi phí tại các doanh nghiệp xây dựng thuộc Tổng công ty Thăng Long - CTCP mang ý nghĩa khoa học và thực tiễn. Kết quả nghiên cứu chỉ ra thực trạng và các tồn tại trong tổ chức kế toán quản trị chi phí. Hệ thống giải pháp đề xuất phù hợp với đặc thù ngành xây dựng và điều kiện doanh nghiệp. Ứng dụng thực tiễn giúp nâng cao hiệu quả quản lý chi phí sản xuất. Doanh nghiệp kiểm soát tốt hơn chi phí từng công trình, từng hạng mục thi công. Thông tin kế toán quản trị phục vụ hiệu quả quá trình ra quyết định. Năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp được cải thiện trên thị trường xây dựng. Nghiên cứu mở ra hướng phát triển tiếp theo về ứng dụng công nghệ số trong quản trị chi phí. Các doanh nghiệp xây dựng khác có thể tham khảo áp dụng các giải pháp đề xuất.

4.1. Kết quả đạt được của nghiên cứu

Nghiên cứu đạt được nhiều kết quả quan trọng về lý luận và thực tiễn. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về tổ chức kế toán quản trị chi phí trong doanh nghiệp xây dựng. Đánh giá toàn diện thực trạng tại các doanh nghiệp thuộc Tổng công ty Thăng Long - CTCP. Xác định rõ các yếu tố ảnh hưởng đến tổ chức kế toán quản trị chi phí. Đề xuất hệ thống giải pháp hoàn thiện phù hợp với đặc thù ngành xây dựng. Giải pháp được xây dựng trên cơ sở khoa học và thực tiễn.

4.2. Khuyến nghị ứng dụng và hướng phát triển

Doanh nghiệp xây dựng cần nhận thức đầy đủ vai trò của kế toán quản trị chi phí. Ban lãnh đạo phải cam kết nguồn lực để triển khai các giải pháp hoàn thiện. Đào tạo nâng cao trình độ nhân viên kế toán về quản trị chi phí hiện đại. Đầu tư công nghệ thông tin hỗ trợ quản lý và phân tích chi phí. Hướng phát triển tiếp theo bao gồm ứng dụng trí tuệ nhân tạo và phân tích dữ liệu lớn. Nghiên cứu chuyên sâu hơn về phương pháp ABC trong ngành xây dựng.

21/04/2026

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH DOANH VÀ CÔNG NGHỆ HÀ NỘI ------------ NGUYỄN THU HƢƠNG HOÀN THIỆN TỔ CHỨC KẾ TOÁN QUẢN TRỊ CHI PHÍ TẠI CÁC DOANH NGHIỆP XÂY DỰNG THUỘC TỔNG CÔNG TY THĂNG LONG - CTCP NGÀNH: QUẢN TRỊ KINH DOANH MÃ SỐ: 9340101 LUẬN ÁN TIẾN SỸ KINH TẾ Người hướng dẫn khoa học: 1: PGS, TS ĐẶNG VĂN THANH 2: TS NGUYỄN ĐĂNG HUY HÀ NỘI, 8/2021 LỜI CAM ĐOAN Tác giả cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu trong luận án là trung thực. Những kết quả trong luận án chưa từng được công bố trong bất cứ một công trình nào khác. Tác giả luận án Nguyễn Thu Hƣơng MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT DANH MỤC BẢNG BIỂU, ĐỒ THỊ, SƠ ĐỒ MỞ ĐẦU . 1 CHƢƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ TỔ CHỨC KẾ TOÁN QUẢN TRỊ CHI PHÍ TRONG CÁC DOANH NGHIỆP . TỔNG QUAN VỀ KẾ TOÁN QUẢN TRỊ . Bản chất kế toán quản trị . Khái niệm tổ chức kế toán quản trị . NỘI DUNG TỔ CHỨC KẾ TOÁN QUẢN TRỊ TRONG DOANH NGHIỆP . Tổ chức kế toán quản trị theo chức năng của thông tin kế toán . Tổ chức kế toán quản trị theo chu trình thông tin kế toán . Tổ chức kế toán quản trị trong doanh nghiệp theo nội dung công việc . TỔ CHỨC KẾ TOÁN QUẢN TRỊ CHI PHÍ VỚI VIỆC NÂNG CÁO HIỆU QUẢ KINH DOANH TRONG DOANH NGHIỆP . Hệ thống các chỉ tiêu kinh tế sử dụng trong doanh nghiệp . Mối quan hệ giữa tổ chức kế toán quản trị chi phí với việc nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh . 66 Kết luận chƣơng 1 . 67 CHƢƠNG 2: THỰC TRẠNG TỔ CHỨC KẾ TOÁN QUẢN TRỊ CHI PHÍ TẠI CÁC DOANH NGHIỆP XÂY DỰNG THUỘC TỔNG CÔNG TY THĂNG LONG - CTCP .1 TỔNG QUAN VỀ CÁC DOANH NGHIỆP XÂY DỰNG THUỘC TỔNG CÔNG TY THĂNG LONG - CTCP .1 Đặc điểm bộ máy tổ chức quản lý của các doanh nghiệp xây dựng thuộc Tổng công ty Thăng Long - CTCP .2 Đặc điểm về tổ chức sản xuất kinh doanh tại các doanh nghiệp xây dựng thuộc Tổng công ty Thăng Long - CTCP.3 Đặc điểm tổ chức công tác kế toán tại.2 ẢNH HƢỞNG CỦA CÁC NHÂN TỐ ĐẾN TỔ CHỨC KẾ TOÁN QUẢN TRỊ CHI PHÍ TẠI CÁC DOANH NGHIỆP XÂY DỰNG THUỘC TỔNG CÔNG TY THĂNG LONG - CTCP.1 Ảnh hưởng của tính chất hoạt động ngành xây dựng và sản phẩm đến tổ chức kế toán quản trị chi phí .2 Ảnh hưởng của điều kiện tài chính, quy mô đến tổ chức kế toán quản trị chi phí .3 Ảnh hưởng của môi trường hoạt động sản xuất kinh doanh đến tổ chức kế toán quản trị chi phí .4 Ảnh hưởng của nhận thức và hướng dẫn thực hiện tổ chức kế toán quản trị chi phí .5 Phương pháp nghiên cứu thực trạng tổ chức kế toán quản trị chi phí tại các doanh nghiệp xây dựng thuộc Tổng công ty Thăng Long - CTCP . THỰC TRẠNG TỔ CHỨC KẾ TOÁN QUẢN TRỊ CHI PHÍ TẠI CÁC DOANH NGHIỆP XÂY DỰNG THUỘC TỔNG CÔNG TY THĂNG LONG - CTCP . Thực trạng hệ thống định mức chi phí và hệ thống dự toán ngân sách trong các doanh nghiệp xây lắp . Thực trạng tổ chức kế toán quản trị chi phí các yếu tố sản xuất . Thực trạng tổ chức kế toán quản trị chi phí sản xuất . Thực trạng tổ chức hệ thống báo cáo kế toán quản trị . Thực trạng mô hình tổ chức bộ máy kế toán quản trị trong các doanh nghiệp trực thuộc Tổng công ty Thăng Long - CTCP . ĐÁNH GIÁ VỀ THỰC TRẠNG TỔ CHỨC KẾ TOÁN QUẢN TRỊ CHI PHÍ TẠI CÁC DOANH NGHIỆP XÂY DỰNG THUỘC TỔNG CÔNG TY THĂNG LONG - CTCP . Về hệ thống định mức chi phí và hệ thống dự toán ngân sách . Về tổ chức kế toán quản trị chi phí các yếu tố sản xuất . Về tổ chức kế toán quản trị chi phí . Về tổ chức kế toán trách nhiệm . Về tổ chức hệ thống báo cáo kế toán quản trị . Về mô hình tổ chức kế toán quản trị chi phí trong các doanh nghiệp xây dựng thuộc Tổng công ty Thăng Long - CTCP . 122 Kết luận chƣơng 2 . 124 CHƢƠNG 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN TỔ CHỨC KẾ TOÁN QUẢN TRỊ CHI PHÍ TẠI CÁC DOANH NGHIỆP XÂY DỰNG THUỘC TỔNG CÔNG TY THĂNG LONG – CTCP . PHƢƠNG HƢỚNG HOÀN THIỆN TỔ CHỨC KẾ TOÁN QUẢN TRỊ CHI PHÍ TẠI CÁC DOANH NGHIỆP XÂY DỰNG THUỘC TỔNG CÔNG TY THĂNG LONG - CTCP . YÊU CẦU VÀ NGUYÊN TẮC CỦA VIỆC HOÀN THIỆN TỔ CHỨC KẾ TOÁN QUẢN TRỊ CHI PHÍ TẠI CÁC DOANH NGHIỆP XÂY DỰNG THUỘC TỔNG CÔNG TY THĂNG LONG - CTCP .1 Yêu cầu của việc hoàn thiện tổ chức kế toán quản trị chi phí .2 Nguyên tắc hoàn thiện tổ chức kế toán quản trị chi phí . GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN TỔ CHỨC KẾ TOÁN QUẢN TRỊ CHI PHÍ TẠI CÁC DOANH NGHIỆP XÂY DỰNG THUỘC TỔNG CÔNG TY THĂNG LONG - CTCP . Hoàn thiện việc xây dựng hệ thống định mức chi phí và hệ thống dự toán ngân sách . Hoàn thiện việc tổ chức kế toán quản trị các yếu tố sản xuất. Hoàn thiện tổ chức kế toán quản trị chi phí . Hoàn thiện việc tổ chức kế toán trách nhiệm . Hoàn thiện tổ chức hệ thống báo cáo kế toán quản trị . Hoàn thiện về mô hình tổ chức bộ máy kế toán quản trị . Hoàn thiện việc xây dựng các báo cáo để thực hiện kế toán quản trị chi phí . ĐIỀU KIỆN CƠ BẢN ĐỂ THỰC HIỆN GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN TỔ CHỨC KẾ TOÁN QUẢN TRỊ CHI PHÍ TẠI CÁC DOANH NGHIỆP THUỘC TỔNG CÔNG TY THĂNG LONG - CTCP . Đối với Nhà nước . Đối với các doanh nghiệp xây dựng thuộc Tổng công ty Thăng Long - CTCP 164 3. Về phía các tổ chức đào tạo, tư vấn về quản lý kinh tế, kế toán . 166 Kết luận chƣơng 3 . 168 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH CỨU CỦA TÁC GIẢ DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO TỔNG HỢP KẾT QUẢ ĐIỀU TRA DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT Từ viết tắt Nghĩa đầy đủ BHTN Bảo hiểm thất nghiệp BHXH Bảo hiểm xã hội BHYT Bảo hiểm Y tế BTC Bộ Tài chính CP Chi phí CP NLTT Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp CPMTC Chi phí máy thi công CPSD MTC Chi phí sử dụng máy thi công CPNCTT Chi phí nhân công trực tiếp CPSX Chi phí sản xuất CPSXC Chi phí sản xuất chung DN Doanh nghiệp DNXD Doanh nghiệp xây dựng DTCP Dự toán chi phí KD Kinh doanh KPCĐ Kinh phí công đoàn KTQT Kế toán quản trị KTQT CP Kế toán quản trị chi phí QTCP Quản trị chi phí SP Sản phẩm SX Sản xuất SXKD Sản xuất kinh doanh TK Tài khoản TTCP Thông tin chi phí NQT Nhà quản trị DANH MỤC BẢNG BIỂU, ĐỒ THỊ, SƠ ĐỒ BẢNG Bảng 1.1 : Tiêu chí đánh giá Trung tâm trách nhiệm.1: Các giai đoạn lập ngân sách dự án xây dựng .2: Bảng dự toán chi phí. Phương hướng cơ bản phân loại chi phí theo cách ứng xử của chi phí . Tiêu thức phân bổ chi phí sản xuất chung .1: Ước tính chi phí theo phương pháp đồ thị phân tán . Mối quan hệ giữa các hệ thống trong DN . Trình tự xây dựng dự toán ngân sách . Phân loại chi phí kinh doanh . Mối quan hệ giữa ABC và ABM. Quản trị chi phí sản xuất theo Kaizen costing . Chi phí mục tiêu và các giai đoạn sản xuất sản phẩm .7 Mô hình quản trị chi phí môi trường . Hệ thống kế toán trách nhiệm trong mối quan hệ với cơ cấu tổ chức quản lý.9: Bộ máy tổ chức KTQT .1: Tổ chức bộ máy quản lý tại Tổng công ty Thăng Long - CTCP .2: Tổ chức bộ máy quản lý tại doanh nghiệp xây dựng thuộc Tổng công ty Thăng Long - CTCP .3: Sơ đồ qui trình thi công công trình đấu thầu tại.4: Sơ đồ qui trình thi công công trình Tổng công ty giao .5: Tổ chức bộ máy kế toán tại Tổng công ty Thăng Long – CTCP .6: Tổ chức bộ máy kế toán tại các doanh nghiệp xây dựng thuộc Tổng công ty Thăng Long - CTCP .7: Quy trình xử lý số liệu khi sử dụng phần mềm kế toán chuyên dụng tại doanh nghiệp xây dựng thuộc Tổng công ty Thăng Long - CTCP . Tổ chức bộ máy KTQT chi phí của các doanh nghiệp xây dựng thuộc Tổng công ty Thăng Long - CTCP . Quy trình thu thập thông tin lập báo cáo kết quả thực hiện .2: Tổ chức bộ máy kế toán quản trị tại các doanh nghiệp xây dựng thuộc Tổng công ty Thăng Long - CTCP . TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI LUẬN ÁN Xây dựng là ngành sản xuất vật chất mang tính công nghiệp tạo ra cơ sở hạ tầng cho nền kinh tế quốc dân, góp phần thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Cũng như các doanh nghiệp nói chung, sự cạnh tranh giữa các doanh nghiệp xây dựng là điều không thể tránh khỏi, đặc biệt là trong điều kiện nền kinh tế thị trường ngày càng phát triển, các doanh nghiệp xây dựng mọc lên ngày càng nhiều. Để có thể đứng vững và phát triển, các doanh nghiệp xây dựng phải tạo được uy tín trên thương trường bằng việc nâng cao chất lượng và hạ giá thành công trình. Muốn vậy doanh nghiệp cần có các biện pháp để tổ chức và quản lý tốt quá trình sản xuất kinh doanh, trong đó việc tổ chức tốt công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất sản phẩm đóng vai trò vô cùng quan trọng. Thông qua những thông tin về chi phí sản xuất sản phẩm do bộ phận kế toán cung cấp, các nhà quản lý sẽ biết rõ trị giá thực của công trình (CT), hạng mục công trình (HMCT) cũng như toàn bộ quá trình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, từ đó có thể đánh giá tình hình thực hiện dự toán định mức chi phí, tình hình sử dụng lao động, vật tư có hiệu quả không, nhằm đưa ra các quyết định quản lý thích hợp. Không chỉ quan trọng đối với doanh nghiệp, những thông tin về chi phí sản xuất, giá thành sản phẩm còn quan trọng đối với cả các cơ quan quản lý của nhà nước, các nhà đầu tư, các đối tác… Dưới góc độ kế toán quản trị thì chi phí còn là cơ sở để định giá bán sản phẩm và hạch toán kinh tế nội bộ, là căn cứ để xác định kết quả kinh doanh. Với tầm quan trọng này, công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất chi phối đến việc thực hiện các phần hành kế toán khác, đồng thời phục vụ đắc lực cho công tác quản lý tài chính của doanh nghiệp.

Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ