mở đầu xây dựng ham Dốc Xây trên quốc lộ 1A, đoạn qua Ninh Bình dài khoảng 100m. Tiếp đó, vào những năm 1967-1970 trên các tuyến đường sắt phía Bắc có 14 ham được xây dựng: Tuyến Đồng Mỏ-Bản Thí có 8 ham với tổng chiều dài 2.156m, tuyến Kép- Thai Nguyên có 4 ham với tông chiều dài là 1.583m, tuyến Kép- Bãi Cháy có 2 ham. Học viên: Vũ Thị Vân Lớp: 17C2 LUẬN VĂN THẠC SĨ 5 Năm 2004, đường ham qua Đèo Hải Vân dai trên 6km khánh thành, rút ngắn thời gian qua đèo từ 1 giờ xuống còn 15 phút, tăng tính an toàn và tiện lợi cho giao thông Bắc Nam, giảm thiểu chi phí vận hành và hạn chế tai nạn giao thông trên đường đèơ. Năm 2009, Ham Kim Liên tại Hà Nội được hoàn thành giải quyết van đề ách tắc giao thông tại nút Kim Liên-Giải Phóng- Đại Cô Việt.
Hiện nay, Ham Thủ Thiêm vượt sông Sài Gòn đang được thi công gấp rút hoàn thành phục vụ giao thông của thành phố Sài Gòn. Như vậy, đường hầm được sử dụng hữu ích vào rất nhiều mục đích khác nhau. Tuỳ theo mục đích sử dụng, cấu tạo, đặc điểm kết cấu, vị trí so với mặt đất. mà đường ham được phân thành các loại khác nhau.
Trong đề tài luận văn này tác giả chỉ xét đến loại đường ham trong đô thị bao gồm: ham đường sắt, ham đường 6 tô, tàu điện ngầm được xây dựng trong đô thi, ham cho xe thô sơ, ham cho người đi bộ, nơi đỗ xe ngầm trong các đô thị, v. Do đường ham là công trình nằm trong lòng dat nên việc thi công đường ham có nhiều đặc thù và có những yêu cầu cá biệt so với thi công các công trình trên mặt đất. Và riêng đối với thi công hầm đô thị lại có những nét khác biệt so với thi công đường ham nói chung: 1. Đặc điểm về công nghệ thi công: 1.
Kiểm tra địa hình: Đối với tất cả các công trình hình dạng mặt cắt và tuyến công trình được lựa chọn dựa vào điều kiện địa hình, địa chất và các điều kiện kinh tế khác. Nhưng riêng đối với đường ham trong đô thị việc lựa chọn tuyến ham cũng như hình dạng mặt cắt ham phải dựa vào sự phù hợp giữa tuyến đường ham với tuyến đường trên mặt dat, đồng thời hình dạng vỏ hầm phải đảm bảo độ dày. Vì vậy, đòi hỏi cần phải dùng các thiết bị chuyên dụng riêng như máy đo Theodolites, định vi băng vệ tinh GPRS, hệ thống thông tin địa lý GIS,. để kiểm tra về địa hình nhằm đảm bảo sự phù hợp về tuyến ham và hình dang mặt cắt ham 1.
Phương pháp thi công: - Đa phần các đô thị nằm trên lớp trầm tích của châu thổ, do đó nền địa chất thuộc lớp mềm yếu. Đồng thời do đường ham đô thị nằm dưới các công trình như các khu nhà ở, các khu thương mại, khu văn phòng. nên phải rat hạn chế các biện pháp thi công bằng nỗ min gây chấn động dẫn đến nứt, sụt, lún mặt đất và các công trình xây dựng trên đó. Vì vậy, biện pháp thi công chủ yếu trong thi công ham đô thị là biện Học viên: Vũ Thị Vân Lớp: 17C2 LUẬN VĂN THẠC SĨ 6 pháp thi công đào hở, biện pháp thi công đào ngầm bằng khiên đào, kích ép đất, máy đào TBM, còn biện pháp thi công nỗ mìn được dùng rất hạn chế.
Công tác chống đỡ trong quá trình đào phải kịp thời nhằm tránh hiện tượng lún từ biến gây lún mặt đất. Cá biệt những đoạn ham nằm gần móng công trình bên trên phải tiến hành gia cỗ trước khi đào hầm. Những yêu cầu trên đòi hỏi trong khâu khảo sát ban đầu phải đảm bảo tính chính xác cao về các,lớp địa chất mà tuyến ham di qua. Mặt khác phải có mức độ dự trữ hợp lý vật tư kỹ thuật, đặc biệt kết cấu chống đỡ, nhằm bảo đảm tiến độ thi công được bảo đảm khi địa chất có thay đồi.
- Trong quá trình thi công ham đồi hỏi phải có thiết bị chuyên dùng riêng như: máy khoan có nhiều mũi, có thé thay đổi cần khoan theo chiều cao, chiều dài, các góc, các loại máy đào được cơ giới hóa toàn bộ như máy đào dạng khiên khi qua lớp trầm tích dưới đáy sông, máy đào TBM dé đào ham đúng mặt cắt thiết kế, máy đào giếng đứng kiều ROBIN, v. Đặc điểm tô chức thi công: - Đặc thù của ham đô thị là việc nối tiếp giao thông trên mặt đất với giao thông trong ham trong điều kiện địa hình chật hẹp, mật độ giao thông dày đặc là khó khăn lớn cho bài toán vận chuyên. Đồng thời việc liên hệ giữa đường ham với trên mặt đất chỉ qua 2 cửa hầm, rất khó cho việc tăng thêm thiết bị, tăng thêm người, tăng thêm vật tư vì không gian hẹp. Cá biệt muốn tăng tiến độ thi công chỉ có cách mở thêm cửa ham phụ, từ đó tăng thêm khối lượng phụ - Ngoài ra, phải lập phương án tô chức giao thông hợp lý, trong mọi trường hợp phải đảm bảo giao thông không bị gián đoạn và an toàn trong suốt quá trình thi công.
- Hạn chế hoạt động trong hầm do yêu cầu hạn chế khí độc thải ra (số lượng xe máy, số công nhân trong một ca), tránh ảnh hưởng đến kết cấu công trình đã thi công phần trước hoặc kê bên. - Kiểm soát được ứng suất, biến dạng cũng như sụt lún đất trong suốt quá trình thi công hầm. - Khi đào ham phải cung cấp đủ ánh sáng, thông gió, thiết bị kiểm soát khí độc hại, khí dé cháy nỗ đảm bảo môi trường làm việc an toàn. Tuyệt đối không cho xe máy và thiết bị động cơ xăng cũng như các thiết bị có phát tia lửa điện hoạt động trong ham trong suốt quá trình thi công.
Học viên: Vũ Thị Vân Lớp: 17C2 LUẬN VĂN THẠC SĨ ? 114, Ảnh hướng của điều kiện địa chất, địa chất thuỷ văn trong quá trình thi công: Điều kiện địa chất, địa chất thuỷ văn là các yêu tổ quan trong quyết định tính khả thi của phương án, xác định công nghệ thi công và giá thành của công trình. Khác với công trình hở, trong công trình him, dit không chỉ chịu tải trọng mà còn là môi trưởng bao vệ công trình. Địa tng đặt công trình him có thể được coi như một dang vật liệu xây dựng tương tự như sắt thép, bê tông trong các công trình khác, * Những thách thức trong thi công: ~ Chỉ phí và ính khả thi của dự án bị chỉ phối rất ớn bởi địa chất và địa chất thuỷ văn. Các đô thị đa phần nằm trên lớp tằm tích châu thổ thuộc loại đắt mềm yếu nên khi đảo hằm dé xảy ra sự cổ như hiện tượng sat lở lớn thậm chi sập him, sập các công trình xung quanh, Do đó yêu cầu khảo sát địa chất khu vực cần thiết phải được hiểu toàn điện hon và diy đủ theo cả ba chiều, không chi doc theo các tuyển công trình mà.
con phải cả theo các mặt cắt ngang công tình để giáp đánh giá đúng đắn cấu tạo dia chất tại các khu vực, chế độ địa chất thuỷ văn, phán đoán khả năng phân bố theo diện vi theo chiễu sâu các yếu tổ địa chit, địa chất thuỷ văn bit loi từ đổ có biện pháp th sông hợp lý ~ Khi đào him đất đá sẽ sinh ra áp lực lên kết cầu chống đỡ trong quá tinh đào, "Đó là hiện tượng đắt đá loi ra và hiện tượng mỗi của vật liệu khi không kịp chống đỡ, (hiện tượng ching ứng suất và hiện tượng từ biển). Vì thé phải có biện pháp chống đỡ hợp lý, kịp th dim bio được an toàn tong thi công và chất lượng công tình = Các điều kiện về chỉ iêu kỹ thuật thy đối ở phạm vi rộng như thời gian, mùa, tốc độ. hướng chất cũng như một số các điều kiện khác như nhiệt độ, độ ẩm v.v cũng gây trở ngại lớn cho tiến độ tỉ công ~ Sự biển đối của nước ngầm là yếu tổ gây nhiều khó khăn nhất trong quá tinh thi công, đặc biệt là nước ngằm có áprắt khó xử lý, vì vậy cần phải dự báo thận trong sắc thông số của nước ngÌm tong quá ình th công * Kim tra địa chấ, địa chất th vấn ~ Yêu cầu kiểm tra phải tiến hành trước khi đào, trong quá trình đào và sau kh xây dựng vỏ iim + Luôn đi chiếu sự phân lớp. phân ting địa chất, những điểm xuất hiện dòng nước ngằm (lượng và áp lực) và những điều thực tế gặp phải trong quá trình đào với Học viên: Vũ Thị Vân Lap: 17C2 LUẬN VĂN THẠC SĨ 8 các số liệu dự báo của don vị kỹ thuật dé điều chỉnh về thiết kế kết cau, về phương.
pháp thi công. Đặc biệt theo dõi và chuẩn bị đối phó hiện tượng đút gay lớn, đất trương nở. 1 a cầu an toàn lao động, vệ sinh mỗi trường “Trong đô thị mật độ dân cư diy đặc vi vậy yêu cầu an toàn lao động và vệ sinh môi trường rất cao: Xử lý khi gặp khí độc tự nhiên, khí độc do nỗ min, do xe may thi sông thải ra, bụi khí khoan nỗ, đá long rời rơi ra. để tránh ảnh hưởng đến sức khỏe của người dân xung quanh.
Hạn chế dùng biện pháp khoan nỗ gây tiếng ồn anh hưởng đến sinh hoạt hàng ngày của người dân xung quanh khu vực thi công him. Phé thải do đảo him phải vận chuyển đến bãi đỗ đã qui định, xa khu dân cư, quá trình vận chuyển Không gây bu, làm bản mật đường, ảnh hưởng đến giao thông trên mặt đất 1.6, Những trở ngại do sự tồn tại công trình trên mặt đất và trong lòng đất: ~ Trong khu đô thị tuyến đường him luôn chọn song song với tuyến giao thông. trên mặt đất do vậy sẽ phải di qua những khu nhà cao ting của dân cư, văn phỏng lâm vige, ede siêu thị, các khu vai chơi giải ti. Đây là rủi ro lớn bởi vì quá tinh đào những đoạn sắt mặt dit sẽ gây lần dit bề mặt kéo theo làm nứt các công tình nêu trên ~ Những khu đô thị thường hình thành hảng trăm năm.
Qua nhiều giai đoạn phát triển, nhiễu loại công trình không sử dụng nữa bỏ lại trong lòng đất như các đường ông tiêu thoát nước, các hàm chứa cáp thông tin, cáp điện,v. gây khó khăn cho công tác. dio him, Điều này đôi hỏi phải được khảo sit ky và mô tả chính xác vi trí những công trình đó khỉ p qui hoạch xây dựng đường hầm qua đô thị 1. CONG NG THI CÔNG DUONG HAM 1.