Chọn Phương Thức Thanh Toán Quốc Tế Cho Doanh Nghiệp Xuất Nhập Khẩu Tại Việt Nam

Tìm hiểu phương thức thanh toán quốc tế tối ưu cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu tại Việt Nam. Hướng dẫn lựa chọn, giảm thiểu rủi ro, tăng lợi nhuận.

• Tác giả: Trần Thị Huyền Trang
• Người hướng dẫn: Dr. Trần Ngọc Mai
• Trường học: Banking Academy
• Chuyên ngành: Kinh Doanh Quốc Tế
• Đề tài: Lựa Chọn Phương Thức Thanh Toán Quốc Tế Cho Doanh Nghiệp Xuất Nhập Khẩu Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: Graduation Thesis
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• DECLARATION
• ACKNOWLEDGEMENTS
• TABLE OF CONTENTS
• 1. INTRODUCTION
• 1.1. The urgency of the topic
• 1.2. Foreign studies
• 1.3. Domestic studies
• 1.4. Research objectives
• 1.5. Subject and scope
• 1.6. Research methodology
• 1.7. Thesis structure
• 2. OVERVIEW OF INTERNATIONAL PAYMENT METHODS
• 2.1. OVERVIEW OF INTERNATIONAL PAYMENTS
• 2.1.1. The definition of international payments
• 2.1.2. Characteristics of international payment
• 2.1.3. The role of international payments
• 2.1.4. Legal basis for regulating international payments
• 2.2. OVERVIEW OF THE MAIN INTERNATIONAL PAYMENT METHODS
• 2.2.1. Definition and process of international payment methods
• 2.2.2. Risk level of international payment methods
• 2.3. ROLE OF CHOOSING INTERNATIONAL PAYMENT METHODS
• 2.4. FACTORS AFFECTING THE CHOICE OF INTERNATIONAL PAYMENT METHODS
• 2.4.1. Relationship between exporter and importer
• 2.4.2. Characteristics of international payment methods
• 2.4.3. Characteristics of goods
• 2.4.4. Situation of partner markets
• 2.4.5. Opinions of external parties
• 3. THE CURRENT SITUATION OF CHOOSING INTERNATIONAL PAYMENT METHODS FOR IMPORT-EXPORT ENTERPRISES IN VIETNAM
• 3.1. OVERVIEW OF IMPORT AND EXPORT ACTIVITIES IN VIETNAM
• 3.2. CHOOSING INTERNATIONAL PAYMENT METHODS FOR IMPORT-EXPORT ENTERPRISES IN VIETNAM
• 3.2.1. Choosing international payment methods of import-export enterprises in Vietnam
• 3.2.2. Factors affecting the choice of international payment methods of import-export enterprises in Vietnam
• 3.3. LIMITATIONS IN CHOOSING INTERNATIONAL PAYMENT METHODS FOR IMPORT-EXPORT ENTERPRISES IN VIETNAM
• 4. SOLUTIONS TO IMPROVE LIMITATIONS IN CHOOSING INTERNATIONAL PAYMENT METHODS FOR IMPORT-EXPORT ENTERPRISES IN VIETNAM
• 4.1. Check and verify partner information
• 4.2. Study and understand transaction contracts
• 4.3. Coordinate with Vietnam Trade Office and related agencies
• 4.4. For State agencies
• 4.5. For import-export enterprises
• ABBREVIATIONS
• LIST OF TABLES
• LIST OF CHARTS
• LIST OF FIGURES

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Thanh Toán Quốc Tế Định Nghĩa Vai Trò

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế, ngoại thương đóng vai trò then chốt, ảnh hưởng trực tiếp đến tốc độ tăng trưởng kinh tế của mỗi quốc gia. Nhiều nghiên cứu đã làm rõ mối tương quan giữa hoạt động xuất nhập khẩu và tăng trưởng kinh tế. Khác với thương mại nội địa, thương mại quốc tế là hoạt động trao đổi hàng hóa trên thị trường giữa các quốc gia. Do đó, nó không chỉ là hoạt động riêng lẻ mà còn là sự kết nối của toàn bộ cơ chế ngoại thương, liên quan đến rất nhiều đối tác phức tạp. Hoạt động này chủ yếu phục vụ các nhà giao dịch xuất nhập khẩu để đáp ứng nhu cầu thanh toán hàng hóa và dịch vụ xuất nhập khẩu. Các hoạt động ngoại thương chứa đựng nhiều rủi ro hơn, đặc biệt là rủi ro trong thanh toán quốc tế.

1.1. Định nghĩa và đặc điểm của thanh toán quốc tế

Thanh toán quốc tế là việc thực hiện các nghĩa vụ thanh toán và các lợi ích tiền tệ phát sinh trên cơ sở các hoạt động kinh tế và phi kinh tế giữa các tổ chức và cá nhân của một quốc gia và các tổ chức và cá nhân của một quốc gia khác, hoặc giữa một quốc gia và các tổ chức quốc tế, thông qua quan hệ giữa các ngân hàng của các quốc gia liên quan. Các hoạt động thanh toán quốc tế được hình thành trên cơ sở các hoạt động ngoại thương, do đó, có thể phân loại thanh toán quốc tế thành hai lĩnh vực: thanh toán quốc tế trong ngoại thương (thanh toán thương mại) và thanh toán quốc tế phi ngoại thương (thanh toán phi thương mại).

1.2. Vai trò của thanh toán quốc tế đối với nền kinh tế

Một quốc gia muốn phát triển cần phải phát huy lợi thế so sánh, kết hợp sức mạnh trong nước và môi trường quốc tế. Các hoạt động thương mại quốc tế do đó được thúc đẩy và vai trò của thanh toán quốc tế cũng được nâng cao và khẳng định. Thanh toán quốc tế là một liên kết thiết yếu trong quá trình mua bán hàng hóa và dịch vụ giữa các cá nhân và tổ chức từ các quốc gia khác nhau. Các hoạt động thanh toán quốc tế càng nhanh, càng an toàn thì mối quan hệ lưu thông hàng hóa - tiền tệ giữa người mua và người bán càng suôn sẻ và hiệu quả.

1.3. Tầm quan trọng với doanh nghiệp xuất nhập khẩu

Đối với các doanh nghiệp xuất nhập khẩu, các hoạt động thanh toán quốc tế được thực hiện để đảm bảo nhu cầu thanh toán cho hàng hóa và dịch vụ của các hoạt động xuất nhập khẩu. Trong các hoạt động kinh tế đối ngoại, do vị trí địa lý của khách hàng, sự hiểu biết về khả năng tài chính và thanh toán của người mua bị hạn chế, đồng thời, trong điều kiện tỷ giá hối đoái thường xuyên biến động, khả năng thanh toán bị suy giảm. Nếu các hoạt động thanh toán quốc tế được thực hiện tốt, nó sẽ giúp các nhà giao dịch xuất nhập khẩu hạn chế rủi ro trong quá trình thực hiện hợp đồng, giảm thiểu rủi ro trong việc ký kết hợp đồng xuất nhập khẩu và xây dựng niềm tin cho khách hàng trong các giao dịch thương mại với các doanh nghiệp nước ngoài.

II. Phương Thức Thanh Toán Quốc Tế Phổ Biến Tổng Quan Quy Trình

Các phương thức thanh toán quốc tế đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo giao dịch thương mại diễn ra suôn sẻ. Mỗi phương thức thanh toán có ưu và nhược điểm riêng, phù hợp với các tình huống và điều kiện khác nhau. Việc lựa chọn đúng phương thức thanh toán giúp giảm thiểu rủi ro, tối ưu hóa chi phí và xây dựng lòng tin giữa các đối tác. Bài viết này sẽ cung cấp cái nhìn tổng quan về các phương thức thanh toán quan trọng như LC (Letter of Credit), TT (Telegraphic Transfer), DA (Documents Against Acceptance) và DP (Documents Against Payment).

2.1. Tìm hiểu LC Letter of Credit Định nghĩa và quy trình

LC (Letter of Credit), hay còn gọi là thư tín dụng, là một cam kết thanh toán có điều kiện do ngân hàng phát hành theo yêu cầu của người mua (người nhập khẩu), cam kết thanh toán cho người bán (người xuất khẩu) một số tiền nhất định trong một thời gian nhất định, khi người bán xuất trình đầy đủ các chứng từ phù hợp với các điều kiện được quy định trong LC. Quy trình thanh toán bằng LC bao gồm nhiều bước, từ việc mở LC đến xuất trình chứng từ và thanh toán, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên liên quan.

2.2. TT Telegraphic Transfer Ưu điểm và nhược điểm khi sử dụng

TT (Telegraphic Transfer), hay còn gọi là chuyển tiền bằng điện, là một phương thức thanh toán quốc tế đơn giản và nhanh chóng. Người mua chuyển tiền trực tiếp vào tài khoản của người bán thông qua ngân hàng. Ưu điểm của TT là tốc độ nhanh, chi phí thấp và thủ tục đơn giản. Tuy nhiên, TT có rủi ro cao hơn so với LC, đặc biệt khi giao dịch với đối tác mới hoặc không đáng tin cậy. Do đó, TT thường được sử dụng trong các giao dịch nhỏ hoặc khi có mối quan hệ tin cậy giữa các bên.

2.3. So sánh DA Documents Against Acceptance và DP Documents Against Payment

DA (Documents Against Acceptance) và DP (Documents Against Payment) là hai phương thức thanh toán nhờ thu chứng từ phổ biến. Trong phương thức DA, người nhập khẩu được phép nhận chứng từ và kiểm tra hàng hóa trước khi chấp nhận thanh toán. Trong phương thức DP, người nhập khẩu phải thanh toán trước khi nhận chứng từ. DA có lợi cho người nhập khẩu hơn, nhưng rủi ro cho người xuất khẩu cao hơn. Ngược lại, DP có lợi cho người xuất khẩu hơn, nhưng rủi ro cho người nhập khẩu cao hơn.

III. Yếu Tố Ảnh Hưởng Việc Lựa Chọn Phương Thức Thanh Toán Hiệu Quả

Việc lựa chọn phương thức thanh toán phù hợp cho các doanh nghiệp xuất nhập khẩu tại Việt Nam không chỉ đơn thuần là vấn đề kỹ thuật mà còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác nhau. Các yếu tố này bao gồm mối quan hệ giữa nhà xuất khẩu và nhà nhập khẩu, đặc điểm của hàng hóa, tình hình thị trường đối tác và ý kiến của các bên liên quan. Hiểu rõ các yếu tố này giúp doanh nghiệp đưa ra quyết định sáng suốt, giảm thiểu rủi ro và tối ưu hóa lợi nhuận.

3.1. Mối quan hệ giữa nhà xuất khẩu và nhà nhập khẩu

Mức độ tin cậy và lịch sử giao dịch giữa các đối tác có ảnh hưởng lớn đến việc lựa chọn phương thức thanh toán. Nếu các bên đã có mối quan hệ lâu dài và tin tưởng lẫn nhau, họ có thể lựa chọn các phương thức thanh toán ít rủi ro hơn cho người mua, chẳng hạn như chuyển khoản (TT) hoặc ghi sổ (Open Account). Ngược lại, nếu đây là giao dịch đầu tiên hoặc độ tin cậy chưa cao, các phương thức thanh toán an toàn hơn cho người bán như LC hoặc thanh toán trước (Advance Payment) sẽ được ưu tiên.

3.2. Đặc điểm của hàng hóa xuất nhập khẩu

Tính chất và giá trị của hàng hóa cũng là một yếu tố quan trọng. Đối với các mặt hàng có giá trị cao, rủi ro lớn hoặc dễ hư hỏng, LC thường là lựa chọn an toàn hơn. Trong khi đó, các mặt hàng có giá trị thấp, thời gian giao hàng ngắn hoặc dễ thay thế có thể sử dụng các phương thức thanh toán đơn giản hơn như chuyển khoản (TT). Ngoài ra, các điều khoản Incoterms cũng ảnh hưởng đến trách nhiệm và chi phí liên quan đến vận chuyển và bảo hiểm, từ đó tác động đến việc lựa chọn phương thức thanh toán.

3.3. Tình hình thị trường đối tác và rủi ro tỷ giá hối đoái

Sự ổn định chính trị, kinh tế và quy định pháp lý của thị trường đối tác cũng cần được xem xét. Các thị trường có rủi ro cao về chính trị, kinh tế hoặc quy định có thể đòi hỏi các phương thức thanh toán an toàn hơn như LC được xác nhận (Confirmed LC). Ngoài ra, biến động tỷ giá hối đoái có thể ảnh hưởng đến lợi nhuận của giao dịch, đặc biệt là đối với các hợp đồng dài hạn. Do đó, các doanh nghiệp cần có biện pháp phòng ngừa rủi ro tỷ giá, chẳng hạn như sử dụng hợp đồng kỳ hạn (Forward Contract) hoặc quyền chọn (Option).

IV. Thực Trạng Giải Pháp Cho Doanh Nghiệp Việt Nam Chọn Thanh Toán

Các doanh nghiệp xuất nhập khẩu Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc lựa chọn phương thức thanh toán quốc tế. Bài viết này sẽ phân tích thực trạng sử dụng các phương thức thanh toán hiện nay, chỉ ra những hạn chế và đề xuất các giải pháp để cải thiện hiệu quả, giúp các doanh nghiệp Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

4.1. Thực trạng sử dụng các phương thức thanh toán quốc tế

Hiện nay, các doanh nghiệp xuất nhập khẩu Việt Nam chủ yếu sử dụng các phương thức thanh toán truyền thống như LC, chuyển khoản (TT) và nhờ thu chứng từ (DA, DP). Tuy nhiên, việc sử dụng LC có xu hướng giảm do chi phí cao và thủ tục phức tạp. Trong khi đó, chuyển khoản (TT) ngày càng phổ biến do tính đơn giản và nhanh chóng. Các phương thức thanh toán mới như thanh toán trực tuyến (Online Payment) và các giải pháp Fintech đang dần được áp dụng, nhưng vẫn còn hạn chế.

4.2. Những hạn chế trong việc lựa chọn phương thức thanh toán

Nhiều doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs), còn thiếu thông tin và kinh nghiệm trong việc lựa chọn phương thức thanh toán phù hợp. Các hạn chế khác bao gồm: chi phí thanh toán quốc tế cao, thủ tục phức tạp, thiếu khả năng đàm phán và phòng ngừa rủi ro, cũng như hạn chế về tiếp cận các giải pháp tài chính tiên tiến.

4.3. Giải pháp nâng cao hiệu quả lựa chọn thanh toán quốc tế

Để cải thiện hiệu quả lựa chọn phương thức thanh toán, các doanh nghiệp Việt Nam cần tăng cường đào tạo và nâng cao kiến thức về thanh toán quốc tế, xây dựng mối quan hệ tin cậy với các đối tác, tìm hiểu kỹ về thị trường và quy định pháp lý, áp dụng các biện pháp phòng ngừa rủi ro và tìm kiếm sự tư vấn từ các chuyên gia tài chính. Ngoài ra, việc tận dụng các giải pháp Fintech và các dịch vụ thanh toán trực tuyến có thể giúp giảm chi phí và tăng tính linh hoạt.

V. Fintech Thanh Toán Quốc Tế Cơ Hội Thách Thức Cho Doanh Nghiệp

Sự phát triển của công nghệ tài chính (Fintech) đang tạo ra những cơ hội mới cho các doanh nghiệp xuất nhập khẩu trong lĩnh vực thanh toán quốc tế. Các giải pháp Fintech giúp giảm chi phí, tăng tốc độ và cải thiện tính minh bạch của các giao dịch thanh toán. Tuy nhiên, cũng có những thách thức liên quan đến bảo mật, quy định pháp lý và khả năng tiếp cận của các doanh nghiệp.

5.1. Các giải pháp Fintech trong thanh toán quốc tế

Các giải pháp Fintech trong thanh toán quốc tế bao gồm: ví điện tử (E-wallet), chuyển tiền trực tuyến (Online Money Transfer), nền tảng thanh toán ngang hàng (P2P Payment), blockchain và tiền điện tử (Cryptocurrency). Các giải pháp này giúp các doanh nghiệp thực hiện các giao dịch thanh toán nhanh chóng, an toàn và với chi phí thấp hơn so với các phương thức truyền thống.

5.2. Cơ hội và lợi ích khi ứng dụng Fintech

Việc ứng dụng Fintech trong thanh toán quốc tế mang lại nhiều lợi ích cho các doanh nghiệp, bao gồm: giảm chi phí giao dịch, tăng tốc độ thanh toán, cải thiện tính minh bạch và khả năng theo dõi, mở rộng thị trường và tiếp cận khách hàng mới, cũng như nâng cao khả năng cạnh tranh.

5.3. Thách thức và rủi ro khi sử dụng Fintech

Tuy nhiên, việc sử dụng Fintech cũng đi kèm với những thách thức và rủi ro, bao gồm: rủi ro bảo mật và gian lận, quy định pháp lý chưa rõ ràng, hạn chế về khả năng tiếp cận và hiểu biết của các doanh nghiệp, cũng như sự phụ thuộc vào công nghệ và kết nối internet.

VI. Dự Báo Xu Hướng Tương Lai Của Thanh Toán Quốc Tế Tại Việt Nam

Thị trường thanh toán quốc tế tại Việt Nam đang chứng kiến những thay đổi nhanh chóng dưới tác động của công nghệ, hội nhập kinh tế và sự thay đổi trong hành vi của người tiêu dùng. Việc nắm bắt các xu hướng và dự báo về tương lai của thanh toán quốc tế giúp các doanh nghiệp chủ động thích ứng và tận dụng các cơ hội mới.

6.1. Xu hướng thanh toán kỹ thuật số và không tiền mặt

Xu hướng thanh toán kỹ thuật số và không tiền mặt đang ngày càng trở nên phổ biến tại Việt Nam, đặc biệt là trong bối cảnh đại dịch COVID-19. Người tiêu dùng và doanh nghiệp đang chuyển sang sử dụng các phương thức thanh toán trực tuyến, ví điện tử và thẻ tín dụng/thẻ ghi nợ nhiều hơn.

6.2. Vai trò của blockchain và tiền điện tử trong tương lai

Blockchain và tiền điện tử có tiềm năng cách mạng hóa lĩnh vực thanh toán quốc tế bằng cách giảm chi phí, tăng tốc độ và cải thiện tính minh bạch. Tuy nhiên, việc sử dụng blockchain và tiền điện tử vẫn còn nhiều thách thức liên quan đến quy định pháp lý và sự chấp nhận rộng rãi.

6.3. Tác động của hội nhập kinh tế và các hiệp định thương mại

Các hiệp định thương mại tự do (FTAs) và hội nhập kinh tế sâu rộng đang thúc đẩy hoạt động xuất nhập khẩu và thanh toán quốc tế tại Việt Nam. Điều này đòi hỏi các doanh nghiệp phải nâng cao năng lực cạnh tranh, cải thiện hiệu quả thanh toán và tận dụng các cơ hội từ thị trường quốc tế.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong tiến trình hội nhập kinh tế toàn cầu, hoạt động ngoại thương giữ vai trò động lực trực tiếp đối với tốc độ tăng trưởng kinh tế của mỗi quốc gia, như đã được chứng minh qua nhiều nghiên cứu kinh điển của Thornton (1996) hay Feder (1982). Khác với thương mại nội địa, thương mại quốc tế là sự trao đổi hàng hóa và dịch vụ vượt qua biên giới quốc gia, đòi hỏi sự vận hành đồng bộ của toàn bộ cơ chế ngoại thương với sự tham gia của nhiều chủ thể phức tạp. Hoạt động trao đổi kinh tế xuyên biên giới tất yếu làm phát sinh nhu cầu thanh toán quốc tế nhằm giải quyết các nghĩa vụ tài chính và lợi ích tiền tệ giữa các bên.

Đối với Việt Nam, việc gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) và ký kết 17 Hiệp định Thương mại Tự do (FTA) đã mở rộng cánh cửa tiếp cận các thị trường mới, thiết lập quan hệ ngoại giao với 189/193 quốc gia, quan hệ thương mại với 160 quốc gia và 70 vùng lãnh thổ, cùng 30 đối tác chiến lược và đối tác toàn diện. Tuy nhiên, bối cảnh này cũng đặt các doanh nghiệp xuất nhập khẩu Việt Nam trước nhiều thách thức, đặc biệt là rủi ro thanh toán phát sinh từ sự bất cân xứng thông tin, sự khác biệt về tập quán pháp lý và biến động thị trường. Do đó, việc lựa chọn phương thức thanh toán quốc tế phù hợp trở thành quyết định chiến lược sống còn nhằm đảm bảo nhà xuất khẩu thu hồi được tiền hàng đúng hạn và nhà nhập khẩu nhận đủ hàng hóa theo thỏa thuận.

Khóa luận tốt nghiệp "Lựa chọn phương thức thanh toán quốc tế cho các doanh nghiệp xuất nhập khẩu tại Việt Nam" (tên gốc: Choosing international payment methods for import-export enterprises in Vietnam) do sinh viên Trần Thị Huyền Trang (Khoa Kinh doanh Quốc tế, Học viện Ngân hàng) thực hiện dưới sự hướng dẫn của TS. Trần Ngọc Mai nhằm giải quyết các mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu sau:

1. Về mặt lý luận: Hệ thống hóa cơ sở lý thuyết về thanh toán quốc tế, quy trình vận hành và đặc trưng rủi ro của các phương thức thanh toán quốc tế chủ yếu trong hoạt động xuất nhập khẩu.
2. Về mặt thực tiễn: Làm rõ tầm quan trọng của việc lựa chọn phương thức thanh toán, khảo sát thực trạng sử dụng và phân tích các nhân tố chi phối quyết định lựa chọn của doanh nghiệp Việt Nam giai đoạn 2020–2023; chỉ ra những hạn chế và rủi ro thực tế mà doanh nghiệp gặp phải.
3. Về mặt giải pháp: Đề xuất các giải pháp khả thi và khuyến nghị đối với doanh nghiệp xuất nhập khẩu và cơ quan quản lý Nhà nước nhằm hoàn thiện công tác lựa chọn phương thức thanh toán quốc tế, giảm thiểu tổn thất tài chính.

• Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động lựa chọn các phương thức thanh toán quốc tế của các doanh nghiệp xuất nhập khẩu.
• Phạm vi nghiên cứu:
  • Không gian: Các doanh nghiệp xuất nhập khẩu tại Việt Nam và hệ thống ngân hàng thương mại liên quan.
  • Thời gian: Tập trung thu thập dữ liệu và khảo sát thực tiễn trong giai đoạn từ năm 2020 đến tháng 05/2023.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng nền tảng nghiên cứu dựa trên các khái niệm và khung lý thuyết chuẩn tắc trong lĩnh vực tài chính - ngân hàng và thương mại quốc tế:

• Khái niệm thanh toán quốc tế: Tiếp cận theo định nghĩa của PGS.TS. Nguyễn Văn Tiến (2021), coi thanh toán quốc tế là việc thực hiện các nghĩa vụ chi trả và quyền lợi tiền tệ phát sinh trên cơ sở các hoạt động kinh tế và phi kinh tế giữa các thể nhân, pháp nhân của các quốc gia khác nhau hoặc giữa quốc gia với tổ chức quốc tế thông qua hệ thống ngân hàng thương mại.
• Cơ sở pháp lý điều chỉnh: Khóa luận xác định trật tự hiệu lực pháp lý từ cao xuống thấp trong thanh toán quốc tế gồm: Điều ước/Công ước quốc tế $\rightarrow$ Hiệp định song phương/đa phương $\rightarrow$ Luật quốc gia (tiêu biểu như Điều 6 Luật Các công cụ chuyển nhượng của Việt Nam) $\rightarrow$ Tập quán và thông lệ quốc tế do Phòng Thương mại Quốc tế (ICC) ban hành (UCP 600, ISBP 745, URC 522).
• Hệ thống xếp hạng tín nhiệm doanh nghiệp: Vận dụng khung đánh giá mức độ tín nhiệm của các tổ chức xếp hạng Standard & Poor's, Moody's và Fitch với các bậc xếp hạng ngắn hạn (P-1, P-2, P-3, NP) và dài hạn (từ Aaa, Aa đến Ca, C) để làm căn cứ đánh giá rủi ro đối tác.
• Tổng quan nghiên cứu liên quan:
  • Nghiên cứu quốc tế: Petersen (2009) về mối quan hệ khách hàng và quy mô giá trị giao dịch; Agbonika (2015) và Becker (2014) về mức độ tin cậy và đặc tính hàng hóa chuyên biệt (custom-made items); Laurel Delaney (2019) về sức tiêu thụ thị trường và sự linh hoạt trong điều khoản thanh toán.
  • Nghiên cứu trong nước: Trần Nguyên Hợp Châu (2018) về tác động của chi phí giao dịch và đánh giá ngân hàng; Hùng (2022) ứng dụng mô hình kết hợp AHP-G và COPRAS-G; nhóm tác giả Bình, Liên, Linh, Thảo, Trang (2021) tại Đại học FPT với mô hình hồi quy phân tích nhân tố lựa chọn phương thức thanh toán của doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs).

Phương pháp nghiên cứu thực hiện:

• Phương pháp phân tích và tổng hợp lý thuyết: Phân loại các phương thức thanh toán, cơ chế vận hành và mức độ rủi ro tương đối giữa nhà xuất khẩu và nhà nhập khẩu.
• Phương pháp thống kê mô tả và so sánh: Phân tích số liệu xuất nhập khẩu thứ cấp từ Tổng cục Hải quan, Trademap, Báo cáo UOB Research và Tạp chí Thị trường Tài chính - Tiền tệ.
• Phương pháp khảo sát thực tế: Tác giả tiến hành khảo sát chọn mẫu tại một số doanh nghiệp xuất nhập khẩu vào tháng 04/2023 để ghi nhận tỷ trọng áp dụng các phương thức thanh toán và thái độ đối với rủi ro giao dịch lần đầu.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về các phương thức thanh toán quốc tế

Chương 1 làm rõ bản chất, đặc điểm và cơ sở pháp lý của hoạt động thanh toán quốc tế, đồng thời phân tích chi tiết quy trình nghiệp vụ và mức độ rủi ro của 4 phương thức thanh toán quốc tế phổ biến:

1. Phương thức Trả trước (Advanced Payment): Nhà nhập khẩu thanh toán một phần hoặc toàn bộ giá trị hàng hóa trước khi nhà xuất khẩu tiến hành giao hàng. Phương thức này loại trừ hoàn toàn rủi ro không thanh toán cho bên bán nhưng đẩy toàn bộ rủi ro (không giao hàng, giao hàng trễ, chất lượng kém) về phía bên mua.
2. Phương thức Ghi sổ (Open Account): Sau khi hoàn tất giao hàng, nhà xuất khẩu mở sổ theo dõi nợ và nhà nhập khẩu định kỳ thanh toán theo thỏa thuận. Ngân hàng chỉ đóng vai trò chuyển tiền thuần túy. Đây là phương thức an toàn nhất cho nhà nhập khẩu nhưng tiềm ẩn rủi ro tối đa cho nhà xuất khẩu khi bị chiếm dụng vốn hoặc từ chối thanh toán.
3. Phương thức Nhờ thu (Collection): Người bán ủy thác cho ngân hàng phục vụ mình thu tiền từ người mua trên cơ sở hối phiếu và chứng từ. Chia làm hai loại:
   • Nhờ thu phiếu trơn (Clean Collection): Chứng từ gửi đi nhờ thu chỉ gồm chứng từ tài chính; chứng từ thương mại gửi thẳng cho người mua, mang rủi ro lớn cho người bán.
   • Nhờ thu kèm chứng từ (Documentary Collection): Bao gồm điều kiện Trao chứng từ nhận tiền (D/P) hoặc Trao chứng từ chấp nhận thanh toán (D/A).
4. Phương thức Tín dụng chứng từ (Documentary Credit - L/C): Sự cam kết thanh toán độc lập, không thể hủy ngang của Ngân hàng Phát hành đối với người thụ hưởng khi xuất trình bộ chứng từ hoàn toàn phù hợp với các điều kiện quy định trong L/C.

Phương thức thanh toán	Thời điểm giao hàng	Thời điểm thanh toán	Rủi ro đối với Nhà nhập khẩu	Rủi ro đối với Nhà xuất khẩu
Trả trước (Advanced Payment)	Sau khi nhận tiền thanh toán một phần hoặc toàn bộ	Sau khi ký hợp đồng hoặc nhận hóa đơn tạm tính	Phụ thuộc hoàn toàn vào uy tín giao hàng của người bán	Không có rủi ro thanh toán
Ghi sổ (Open Account)	Ngay sau khi ký kết hợp đồng	Sau khi người mua đã nhận và kiểm tra hàng	Không có rủi ro nhận hàng	Phụ thuộc hoàn toàn vào thiện chí thanh toán của người mua
Nhờ thu phiếu trơn (Clean Collection)	Sau khi ký kết hợp đồng	Thanh toán ngay khi nhận hối phiếu hoặc chấp nhận trả chậm	Có thể nhận chứng từ thương mại trước nhưng rủi ro về chất lượng hàng	Người mua nhận hàng nhưng từ chối thanh toán hoặc phá sản
Nhờ thu kèm chứng từ (Documentary Collection)	Sau khi ký kết hợp đồng	Thanh toán ngay (D/P) hoặc chấp nhận hối phiếu (D/A)	Rủi ro khi người bán lập bộ chứng từ giả mạo	Người mua từ chối nhận chứng từ và từ chối thanh toán
Tín dụng chứng từ (L/C)	Sau khi L/C được mở và thông báo hợp lệ	Xuất trình bộ chứng từ hợp lệ theo quy định của L/C	Rủi ro phụ thuộc vào sự tuân thủ giao hàng thực tế của người bán	Rủi ro thấp do có cam kết thanh toán của ngân hàng

Chương này cũng tổng hợp 5 nhóm nhân tố cốt lõi quyết định việc lựa chọn phương thức thanh toán:

• Mối quan hệ và mức độ tin cậy giữa hai bên đối tác (gắn với xếp hạng tín nhiệm).
• Đặc điểm của từng phương thức (chi phí giao dịch, độ phức tạp thủ tục, tốc độ xử lý).
• Đặc điểm của hàng hóa (tính chuyên biệt, giá trị lô hàng, tính mùa vụ, biến động giá).
• Tình hình thị trường đối tác (ổn định chính trị, chính sách ngoại hối, rủi ro quản lý).
• Ý kiến và tư vấn từ các bên thứ ba (khuyến nghị nghiệp vụ từ ngân hàng, thông lệ ngành).

---

Chương 2: Thực trạng lựa chọn phương thức thanh toán quốc tế của các doanh nghiệp xuất nhập khẩu tại Việt Nam

Chương 2 đánh giá thực trạng hoạt động ngoại thương Việt Nam giai đoạn 2020–2022 và phân tích bức tranh thực tế về việc áp dụng các phương thức thanh toán.

Bối cảnh quy mô ngoại thương Việt Nam:

• Năm 2022, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa đạt 730,2 tỷ USD, tăng 9,1% so với năm 2021.
• Xuất khẩu: Đạt 371,3 tỷ USD (+10,5% so với năm 2021 đạt 336,31 tỷ USD). Thị trường lớn nhất là Hoa Kỳ (109,39 tỷ USD), Trung Quốc (57,70 tỷ USD), Hàn Quốc (24,29 tỷ USD), Nhật Bản (24,23 tỷ USD). Nhóm hàng xuất khẩu chủ lực gồm Điện thoại & linh kiện (57,99 tỷ USD), Máy vi tính & linh kiện (55,54 tỷ USD), Máy móc thiết bị (45,75 tỷ USD), Dệt may (37,57 tỷ USD) và Giày dép (23,9 tỷ USD).
• Nhập khẩu: Đạt 358,9 tỷ USD (+7,8% so với năm 2021; năm 2020 đạt 262,69 tỷ USD). Thị trường nhập khẩu lớn nhất là Trung Quốc (117,95 tỷ USD), Hàn Quốc (62,09 tỷ USD), Nhật Bản (23,37 tỷ USD).
• Cán cân thương mại: Thặng dư thương mại đạt 12,4 tỷ USD năm 2022 (so với 19,94 tỷ USD năm 2020 và 4,08 tỷ USD năm 2021). Khối doanh nghiệp FDI đạt tổng kim ngạch 506,83 tỷ USD, xuất khẩu 273,63 tỷ USD (chiếm 73,7% tổng xuất khẩu cả nước) và thặng dư thương mại đạt 40,42 tỷ USD. Tính đến tháng 12/2022, cả nước có 96,1 nghìn doanh nghiệp tham gia hoạt động xuất nhập khẩu.

Thị trường chính	Kim ngạch Xuất khẩu 2022 (tỷ USD)	Kim ngạch Nhập khẩu 2022 (tỷ USD)
Hoa Kỳ	109,39	14,47
Trung Quốc	57,70	117,95
Hàn Quốc	24,29	62,09
Nhật Bản	24,23	23,37

Cơ cấu và xu hướng sử dụng phương thức thanh toán:

• Dữ liệu từ các NHTM Việt Nam theo nghiên cứu của Trần Nguyên Hợp Châu (2018) cho thấy xu hướng dịch chuyển rõ nét:
  • Trong thanh toán xuất khẩu: Tỷ trọng phương thức Chuyển tiền (Remittance) tăng từ 45% (năm 2013) lên 65% (năm 2017), trong khi L/C giảm từ 26% xuống 16%.
  • Trong thanh toán nhập khẩu: Chuyển tiền tăng từ 37% (năm 2013) lên 50% (năm 2017), trong khi L/C giảm từ 40% xuống 24%.
• Kết quả khảo sát chọn mẫu của chính tác giả thực hiện vào tháng 04/2023 tại một số doanh nghiệp XNK cho thấy tỷ lệ phân bổ khá đồng đều: L/C chiếm 30,8%, Chuyển tiền chiếm 30,8%, và Trả trước chiếm 31,1%.
• Kết quả khảo sát cũng ghi nhận 77% doanh nghiệp đồng thuận rằng họ ưu tiên lựa chọn phương thức ít rủi ro nhất khi tiến hành giao dịch lần đầu với đối tác mới.

Hạn chế và rủi ro thực tế được tác giả chỉ ra:

• Tình trạng gian lận, lừa đảo thương mại quốc tế gia tăng sau đại dịch Covid-19, đặc biệt tại khu vực châu Phi với các công ty gian lận đã bị nêu tên như S.L Zima Food Company, S.L GMC, EURL GHIDA UNIFOR IMPORT-EXPORT.
• Tình trạng lừa đảo tại các thị trường phát triển (Mỹ, Canada) gia tăng.
• Điển hình vào đầu tháng 03/2022, Thương vụ Việt Nam tại Ma-rốc đã ra cảnh báo khẩn cấp đối với doanh nghiệp có tên giao dịch KN Universe Plastic Company (Khalid) do có lịch sử lừa đảo tinh vi (ban đầu ký hợp đồng khối lượng nhỏ để tạo niềm tin, sau đó chiếm đoạt hàng hóa).
• Các doanh nghiệp vừa và nhỏ của Việt Nam ở vị thế đàm phán yếu, thường bị ép phải chấp nhận phương thức trả trước khi nhập khẩu hoặc phương thức D/A, chuyển tiền sau khi xuất khẩu sang các thị trường lớn.

---

Chương 3: Giải pháp khắc phục hạn chế trong lựa chọn phương thức thanh toán quốc tế cho các doanh nghiệp xuất nhập khẩu tại Việt Nam

Dựa trên các phân tích thực trạng và điểm nghẽn rủi ro, chương 3 đề xuất hệ thống giải pháp phân định theo hai nhóm chủ thể:

1. Đối với doanh nghiệp xuất nhập khẩu:

• Kiểm tra và xác minh năng lực đối tác: Thẩm định kỹ lưỡng tư cách pháp nhân, lịch sử kinh doanh và xếp hạng tín nhiệm của khách hàng trước khi ký kết hợp đồng; tuyệt đối không chấp nhận các điều khoản lỏng lẻo đối với đối tác mới hoặc đối tác có dấu hiệu bất thường.
• Nghiên cứu kỹ lưỡng điều khoản hợp đồng ngoại thương: Đảm bảo tính chặt chẽ, đồng bộ giữa điều khoản thanh toán, điều khoản giao hàng (Incoterms) và yêu cầu chứng từ; tránh các bẫy pháp lý dẫn đến bất lợi khi có tranh chấp phát sinh.
• Phối hợp chặt chẽ với Thương vụ Việt Nam và các cơ quan đại diện ngoại giao: Chủ động liên hệ các Thương vụ Việt Nam tại nước sở tại để thẩm tra độ xác thực của đối tác trước khi giao dịch, đặc biệt tại các thị trường rủi ro cao.

2. Đối với cơ quan quản lý Nhà nước và hệ thống ngân hàng:

• Hoàn thiện khung khổ pháp lý đồng bộ, tăng cường công tác phổ biến, cảnh báo rủi ro gian lận thương mại quốc tế cho cộng đồng doanh nghiệp.
• Ngân hàng thương mại cần phát triển các sản phẩm tài trợ thương mại đa dạng, tối ưu hóa thời gian xử lý chứng từ (như quy trình xử lý L/C tại BIDV) và nâng cao vai trò tư vấn giải pháp thanh toán an toàn cho khách hàng doanh nghiệp.

---

Kết quả và đóng góp

• Hệ thống hóa toàn diện các căn cứ lý luận: Khóa luận đã xây dựng bức tranh tổng thể về 4 phương thức thanh toán quốc tế trọng yếu, đối chiếu chi tiết mức độ phân bổ rủi ro và quyền lợi giữa bên mua và bên bán theo chuẩn mực ICC (UCP 600, ISBP 745, URC 522).
• Cập nhật dữ liệu thực chứng giai đoạn 2020–2023: Phản ánh chính xác quy mô ngoại thương Việt Nam năm 2022 với tổng kim ngạch 730,2 tỷ USD, thặng dư 12,4 tỷ USD, cùng vai trò áp đảo của khu vực FDI (chiếm 73,7% tổng xuất khẩu).
• Minh chứng xu hướng dịch chuyển phương thức thanh toán: Kết hợp dữ liệu lịch sử của Trần Nguyên Hợp Châu (2018) và khảo sát thực tế tháng 04/2023, chứng minh xu hướng gia tăng các phương thức có chi phí thấp và tốc độ nhanh (Chuyển tiền, Trả trước) song hành cùng sự sụt giảm tương đối của phương thức L/C truyền thống.
• Tổng hợp các ca cảnh báo thực tế: Khóa luận cung cấp các bài học thực tiễn về rủi ro gian lận ngoại thương tại thị trường châu Phi và vụ việc cụ thể của công ty KN Universe Plastic Company (Khalid) tại Ma-rốc năm 2022.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế:
  • Quy mô khảo sát doanh nghiệp do tác giả thực hiện trong tháng 04/2023 còn mang tính chất thăm dò chọn mẫu, chưa bao phủ đầy đủ các ngành hàng và quy mô doanh nghiệp trên toàn quốc.
  • Các phân tích định lượng chuyên sâu về mức độ tác động của từng biến số tài chính đến quyết định chọn phương thức thanh toán chưa được lượng hóa bằng mô hình kinh tế lượng phức tạp.
• Hướng nghiên cứu tiếp:
  • Mở rộng phạm vi khảo sát định lượng với cỡ mẫu lớn hơn trên nhiều nhóm ngành xuất khẩu chủ lực (dệt may, da giày, nông sản, điện tử).
  • Nghiên cứu ứng dụng các công nghệ mới trong thanh toán quốc tế và chuyển đổi số ngân hàng để đánh giá sự thay đổi trong hành vi lựa chọn công cụ tài trợ thương mại của doanh nghiệp.

---

Giá trị tham khảo

Khóa luận là tài liệu tham khảo hữu ích cho:

• Sinh viên và học viên: Chuyên ngành Kinh doanh quốc tế, Kinh tế đối ngoại, Ngân hàng và Tài chính quốc tế cần nguồn tài liệu tham khảo về quy trình thanh toán, rủi ro ngoại thương và số liệu xuất nhập khẩu Việt Nam giai đoạn 2020–2023.
• Doanh nghiệp xuất nhập khẩu: Đặc biệt là các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs), giúp cán bộ xuất nhập khẩu nắm vững tiêu chí lựa chọn phương thức thanh toán phù hợp với từng loại hàng hóa, giá trị hợp đồng và mức độ uy tín của đối tác để hạn chế rủi ro thất thoát vốn.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Theo số liệu trong khóa luận, kim ngạch xuất nhập khẩu và cán cân thương mại của Việt Nam năm 2022 đạt mức bao nhiêu? Năm 2022, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam đạt khoảng 730,2 tỷ USD (tăng 9,1% so với 2021). Trong đó, xuất khẩu đạt khoảng 371,3 tỷ USD (tăng 10,5%), nhập khẩu đạt 358,9 tỷ USD (tăng 7,8%), mang lại thặng dư thương mại hàng hóa là 12,4 tỷ USD.

2. Khóa luận đã trích dẫn những nghiên cứu quốc tế nào về các yếu tố chi phối việc lựa chọn phương thức thanh toán? Khóa luận trích dẫn nghiên cứu của Petersen (2009) về mối quan hệ khách hàng và giá trị giao dịch; Agbonika (2015) và Becker (2014) về mức độ tin cậy giữa hai bên, biến động chính trị - kinh tế và đặc điểm hàng hóa chuyên biệt (custom-made); Laurel Delaney (2019) về sức tiêu thụ của thị trường nước xuất khẩu.

3. Cơ cấu phương thức thanh toán xuất khẩu tại các ngân hàng thương mại Việt Nam giai đoạn 2013–2017 thay đổi như thế nào theo nghiên cứu của Trần Nguyên Hợp Châu (2018)? Tỷ trọng phương thức Chuyển tiền (Remittance) trong thanh toán xuất khẩu có xu hướng tăng mạnh từ 45% (năm 2013) lên 65% (năm 2017), trong khi tỷ trọng phương thức L/C giảm từ 26% (năm 2013) xuống còn 16% (năm 2017).

4. Theo khảo sát tháng 04/2023 của tác giả, tỷ trọng các phương thức thanh toán tại các doanh nghiệp được khảo sát là bao nhiêu? Kết quả khảo sát tháng 04/2023 của tác giả ghi nhận tỷ trọng sử dụng L/C đạt 30,8%, phương thức chuyển tiền đạt 30,8%, và phương thức trả trước đạt 31,1%. Bên cạnh đó, 77% doanh nghiệp tham gia khảo sát ưu tiên chọn phương thức ít rủi ro nhất khi giao dịch lần đầu với đối tác mới.

5. Khóa luận dẫn chứng trường hợp cảnh báo gian lận thương mại cụ thể nào đối với doanh nghiệp xuất nhập khẩu Việt Nam? Khóa luận dẫn chứng trường hợp Thương vụ Việt Nam tại Ma-rốc vào đầu tháng 03/2022 đã phát đi cảnh báo khẩn cấp, khuyến nghị doanh nghiệp Việt Nam tuyệt đối không giao dịch với công ty KN Universe Plastic Company (tên giao dịch: Khalid) do hành vi ký hợp đồng số lượng nhỏ ban đầu nhằm tạo uy tín rồi tiến hành gian lận trong các đơn hàng tiếp theo.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Trần Thị Huyền Trang đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận và thực tiễn về việc lựa chọn các phương thức thanh toán quốc tế trong hoạt động ngoại thương tại Việt Nam. Thông qua việc phân tích dữ liệu xuất nhập khẩu giai đoạn 2020–2022 cùng kết quả khảo sát thực tế năm 2023, công trình đã làm rõ xu hướng dịch chuyển phương thức thanh toán và chỉ ra các rủi ro gian lận thực tế mà doanh nghiệp trong nước đang đối mặt. Hệ thống giải pháp được đề xuất mang tính đồng bộ, cung cấp cơ sở tham khảo thiết thực cho các doanh nghiệp xuất nhập khẩu và cơ quan quản lý trong việc nâng cao hiệu quả thanh toán quốc tế và phòng ngừa tổn thất tài chính.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BANKING ACADEMY FACULTY OF INTERNATIONAL BUSINESS ----- 🕮 ----- GRADUATION THESIS CHOOSING INTERNATIONAL PAYMENT METHODS FOR IMPORT-EXPORT ENTERPRISES IN VIETNAM Student : Tran Thi Huyen Trang Class : K22KDQTA Course : 2019-2023 Student ID : 22A4050178 Supervisor : Dr. Tran Ngoc Mai Ha Noi, May 2023 BANKING ACADEMY FACULTY OF INTERNATIONAL BUSINESS ----- 🕮 ----- GRADUATION THESIS CHOOSING INTERNATIONAL PAYMENT METHODS FOR IMPORT-EXPORT ENTERPRISES IN VIETNAM Student : Tran Thi Huyen Trang Class : K22KDQTA Course : 2019-2023 Student ID : 22A4050178 Supervisor : Dr. Tran Ngoc Mai Ha Noi, May 2023 DECLARATION I assure that my graduation thesis "Choosing international payment methods for import-export enterprises in Vietnam" is my personal research with the guidance of Dr Tran Ngoc Mai. Data sources and documents used in this study are collected and fully cited in accordance with regulations.

I take all responsibility for my thesis. Ha Noi, May 14th 2023 Student Trang Tran Thi Huyen Trang ACKNOWLEDGEMENTS First of all, I would like to give my sincere thank to my supervisor, Dr Tran Ngoc Mai, who has directly supported me throughout my study process. Thereby, I am likely to complete my graduation thesis in a timely manner. Besides, I also want to say thanks to all of lecturers of Faculty of International Business at Banking Academy for their devoted guidance.

However, due to limitations in terms of knowledge, experience, as well as time, it is difficult for the essay to avoid shortcomings. Therefore, I hope to receive comments from lecturers so that I can improve the quality of my thesis. Thank you sincerely! TABLE OF CONTENTS DECLARATION. ii TABLE OF CONTENTS.

vi LIST OF TABLES. vii LIST OF CHARTS. viii LIST OF FIGURES. The urgency of the topic.

Subject and scope. OVERVIEW OF INTERNATIONAL PAYMENT METHODS. OVERVIEW OF INTERNATIONAL PAYMENTS. The definition of international payments.

Characteristics of international payment. The role of international payments. Legal basis for regulating international payments. OVERVIEW OF THE MAIN INTERNATIONAL PAYMENT METHODS.

Definition and process of international payment methods. Risk level of international payment methods. ROLE OF CHOOSING INTERNATIONAL PAYMENT METHODS. FACTORS AFFECTING THE CHOICE OF INTERNATIONAL PAYMENT METHODS.

Relationship between exporter and importer. Characteristics of international payment methods. Characteristics of goods. Situation of partner markets.

Opinions of external parties. THE CURRENT SITUATION OF CHOOSING INTERNATIONAL PAYMENT METHODS FOR IMPORT-EXPORT ENTERPRISES IN VIETNAM. OVERVIEW OF IMPORT AND EXPORT ACTIVITIES IN VIETNAM. CHOOSING INTERNATIONAL PAYMENT METHODS FOR IMPORT- EXPORT ENTERPRISES IN VIETNAM.

Choosing international payment methods of import-export enterprises in Vietnam. Factors affecting the choice of international payment methods of import- export enterprises in Vietnam. LIMITATIONS IN CHOOSING INTERNATIONAL PAYMENT METHODS FOR IMPORT-EXPORT ENTERPRISES IN VIETNAM. SOLUTIONS TO IMPROVE LIMITATIONS IN CHOOSING INTERNATIONAL PAYMENT METHODS FOR IMPORT-EXPORT ENTERPRISES IN VIETNAM.

Check and verify partner information. Study and understand transaction contracts. Coordinate with Vietnam Trade Office and related agencies. For State agencies.

For import-export enterprises. 61 ABBREVIATIONS Abbreviation Full meaning D/A Documents Against Acceptance D/P Documents Against Payment FTA Free Trade Area GDP Gross domestic product IFC International Finance Corporation IMF International Monetary Fund ISBP International Standard Banking Practice L/C Letter of Credit SWIFT Society for Worldwide Interbank Financial Telecommunications UCP Uniform Custom and Practice for Documentary Credits URC Uniform Rules for Collections WTO World Trade Organization LIST OF TABLES Table Page Table 1. Summary of popular international payment 24 methods Table 2. Export value of some main markets of Vietnam 31 Table 2.2: Import value of some main markets of Vietnam 33 Table 2.

Compare the costs of remittance, export 41 collection and import letter credits by some activities Table 2. International payment products of some banks 46 in Vietnam LIST OF CHARTS Chart Page Chart 2. Vietnam's export value in 2020, 2021 and 2022 30 Chart 2.2: Export value of the five largest commodity 32 groups in 2022 Chart 2. Vietnam's import value in 2020, 2021 and 2022 33 Chart 2.

Import value of the five largest commodity 34 groups in 2022 Chart 2. Vietnam's trade balance in 2022 35 Chart 2. Proportion of payment methods in some 38 import-export enterprises LIST OF FIGURES Figure Page Figure 1. International activities of commercial banks 9 Figure 1.

The process of clean collection 14 Figure 1. Documentary collection process 15 Figure 1. L/C payment process in importing countries 16 Figure 1. L/C payment process in the exporting country 18 Figure 1.

Risk level by international payment methods 19 Figure 1. Corporate credit rating system of Standard & Poor's, 23 Moody's and Fitch Figure 2. GDP by method of use in the first six months of 2022 36 Figure 2. Proportion of payment methods in export payments at 37 some commercial banks in Vietnam Figure 2.

Proportion of payment methods in import payments at 38 some commercial banks in Vietnam Figure 2. Transaction processing time of L/C method at BIDV 40 1 INTRODUCTION 1. The urgency of the topic In the context of international economic integration, foreign trade plays a key role and directly affects each country's economic growth rate. Many studies have clarified the correlation between import and export activities and economic growth such as Thornton (1996), Feder (1982).

Unlike domestic trade, international trade is the activity of exchange of goods on the market between countries. Therefore, it is not only an individual activity but also an interconnection of the entire foreign trade mechanism, involving a lot of complex intertwined partners. This activity mainly serves import and export traders to meet the payment needs of import and export goods and services. Foreign trade activities contain more risks, especially risks in international payments stemming from the relationship between the participating parties.

When exchanging economies, the need for payment will arise between entities in different countries that create international payment. The decision to use international payment method plays a critical position in international payments that affects the rights and relationships of the parties. The exporter wants to be paid on time and the importer wants to receive the goods in full. Therefore, choosing the right international payment method is one of the activities that import-export enterprises are always interested in.

In particular, with the accession to the WTO and the signing of FTAs, it has opened up opportunities for Vietnamese import-export enterprises to enter new markets. However, this also makes it difficult for Vietnamese businesses when they need a deep understanding of partners or markets, leading to the use of unreasonable payment methods. For the above reasons, the topic "Choosing international payment methods for import- export enterprises in Vietnam" was chosen to research and analyze this issue. From there, propose solutions and recommendations to facilitate import-export enterprises to have a basis for applying international payment methods effectively.

Foreign studies Many articles have described about international payment methods; however, the observational research and analysis of the choice of payment method are quite modest. According to Petersen (2009), the aspect of an exporter's relationship with his customers, whether a recent or long-term relationship with a customer, must be evaluated. This factor is also considered by Agbonika (2015), Becker (2014) and Candemir et al. When advising exporters about the appropriate payment method to use, Agbonika (2015) points out that exporters may choose to use advanced payment or L/C when the importer is a new customer with low reliability.

Advanced payment is the least risky option for exporters because they will be paid in full before exporting the product. Similarly, in an article by Becker (2014), when referring to the relationship and level of trust between importers and exporters, the author suggested that if the trust level is low and the partner is a new enterprise, the enterprise should use advanced payment or L/C. On the contrary, collection and open account should be used for high reliability. In addition, the authors have emphasized another essential aspect: the characteristics of goods.

In Becker's article (2014), after evaluating and analyzing, he said that for custom-made items that are specialized goods, businesses should consider carefully when choosing payment methods. For example, suppose this is one of the unique items, not for everyone. In that case, it is difficult for businesses to find replacement partners when the importer refuses to receive the goods in case of using collection. On the other hand, when analyzing the payment methods that can be applied to importers, Laurel Delaney (2019) points out that for this factor, enterprises should consider more about the ability to consume products in the exporting country, whether customer demand is great or not.

As such, exporters may be willing to be more flexible with payment terms. In particular, the exporter may allow the importer to partially pay, or extend the payment period in case the potential partner needs time to recover capital when processing a large shipment. Besides, a new aspect outlined 3 is the value of the transaction. Petersen (2009) suggests that this is an independent factor that influences selection of an enterprise.

Specially, for medium to high-value transactions, for example, the author recommends that importers and exporters need to use highly secure international payment methods, typically L/C. In fact, high-value shipments always pose financial risks for businesses. Therefore, if L/C is chosen, a third party, the issuing bank, will participate to protect the interests of the parties in the transaction. Furthermore, when referring to the volatility of political and economic situation, Becker (2014) recommends using advanced payment and L/C.

In cross- border transactions, it is crucial to understand the risks that companies may face, especially cash flow and interest. In Becker's article (2014), exporters are not exposed to the risk of price and cash flow changes when using collection and open account. However, when evaluating this factor, Petersen (2009) has shown that it still has a low level of impact. In general, most of the factors outlined in the above articles represent the authors' views on international trade.

Domestic studies At present, there are many different research articles on the factors affecting the choice of international payment methods in Vietnam. Qualitative analysis is Vietnam's most widely used research technique for this research topic. It is an analytical method that has gained popularity in many studies and focuses on theoretical analysis based on the experience and qualifications of the researcher. And in the majority of research papers in Vietnam on this topic, the authors make decisions based on the theory, personal understanding and experience of their predecessors to identify the factors that influence the decision to choose the appropriate payment method.

Chau (2018) has shown that transaction costs also affect the choice of international payment methods. Customers always tend to choose the payment methods with the lowest cost. Among the three payment methods that Vietnamese commercial banks often apply, remittance has the lowest fee. However, this payment method is not always possible.

Clients must always consider between the transaction 4 fees and the risks they may face. In addition, the bank bases on the assessment of the reputation as well as financial ability of customers to decide on the appropriate payment method. Specifically, the author hypothesizes that when banks appreciate the financial ability and reputation of importers, banks can apply L/C payment methods and conversely. Because when applying this method, it means that the bank has committed to paying on behalf of the importer to the exporter as well as being responsible for checking documents and documents for the importer before payment.

Hung (2022) used a two-stage analysis model AHP-G and COPRAS-G to understand the important factors affecting the choice of international payment methods for small and medium-sized enterprises (SMEs) importing and exporting from new countries and ranking them according to their relevance. In the research of a group of students from FPT University, the group of students Binh, Lien, Linh, Thao, Trang (2021) also built a research model of regression analysis and had similar results.