Chương 1: Các yếu tố tác động và chủ trương của Đảng bộ huyện Thường Tín về xây dựng nông thôn mới. Chương 2: Sự chỉ đạo của Đảng bộ huyện Thường Tín xây dựng nông thôn mới từ năm 2008 đến năm 2015. Chương 3: Một số nhận xét và kinh nghiệm. 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1: CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG VÀ CHỦ TRƢƠNG CỦA ĐẢNG BỘ HUYỆN THƢỜNG TÍN VỀ XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI.
Các yếu tố tác động tới xây dựng nông thôn mới ở huyện Thƣờng Tín.Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội. Thường Tín là một huyện ngoại thành của Hà Nội, có danh giới tiếp giáp với: - Phía Bắc giáp với huyện Thanh Trì - Thành phố Hà Nội - Phía Đông giáp với sông Hồng, bên kia sông Hồng là tỉnh Hưng Yên - Phía Tây giáp huyện Thanh Oai - Thành phố Hà Nội - Phía Nam giáp huyện Phú Xuyên - Thành phố Hà Nội Thường Tín cách trung tâm Hà Nội 20km về phía Nam, với tổng diện tích đất tự nhiên 12.000 ha, trong đó: Đất nông nghiệp đang khai thác 8.051,75ha (63,05%); Đất chuyên dùng: 2. Địa hình của Thường Tín được chia làm 3 vùng: Vùng bắc huyện: gồm các xã Khánh Hà, Hòa Bình, Hiền Giang, Duyên Thái, Nhị Khê, Văn Bình, Ninh Sở, Liên Phương và thị trấn Thường Tín, có diện tích tự nhiên 3149,6 ha chiếm 24,6% gồm 2 cụm và 6 điểm công nghiệp hoạt động có hiệu quả. Hơn thế nữa, đây là khu vực có nhiều làng nghề truyền thống như: điêu khắc Hiền Giang; sơ chế da - lược sừng ở Hòa Bình; tre đan Ninh Sở; tiện gỗ xương sừng Nhị Khê; gia công Kim Khí Khánh Hà.
Vùng giữa huyện: gồm các xã Vân Tảo, Hồng Vân, Văn Phú, Hà Hồi, Tiền Phong, Tân Minh, Nguyễn Trãi, Quất Động, Thư Phú, Tự Nhiên, Dũng Tiến, Chương Dương, Thắng Lợi, Nghiêm Xuyên, Lê Lợi. Đây là 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com vùng có quy mô lớn, thuộc phạm vi trên 1/2 lãnh thổ huyện, diện tích đất tự nhiên 7380,4ha, là vùng đất phù sa màu mỡ, thích hợp cho các loại cây rau, màu, chăn nuôi gia súc, gia cầm và là trọng điểm sản xuất lúa của huyện. Các nghề truyền thống như thêu ở Quất Động, Thắng Lợi, Lê Lợi, Dũng Tiến; dệt đũi ở Nghiêm Xuyên; bông len Trát Cầu; nghề mộc Tự Nhiên vẫn duy trì và phát triển. Vùng nam huyện: gồm các xã Minh Cường, Vạn Điểm, Văn Tự, Tô Hiệu, Thống Nhất với diện tích tự nhiên của vùng là 2240ha, chiếm 17,5 diện tích tự nhiên của huyện có địa hình cao, đất sét pha nhẹ màu mỡ, thuận lợi trồng lúa, rau màu, cây ăn quả và chăn nuôi gia súc, gia cầm.
Ngoài sản xuất nông nghiệp, các nghề thủ công truyền thống phát triển khá như lưới vó Minh Cường; mộc cao cấp Vạn Điểm, cơ khí - chế biến lâm sản Văn Tự; thủy tinh - vật liệu xây dựng Thống Nhất, Chế biến nông sản Tô Hiệu. Đặc điểm chia thành các vùng rõ rệt tạo điều kiện cho huyện trong việc định hướng, quy hoạch phát triển kinh tế cho phù hợp với đặc điểm, điều kiện tự nhiên cả từng vùng, khiến cho nền kinh tế, văn hóa xã hội phát triển đa dạng, mỗi cụm lại mang một đặc trưng riêng. Thường Tín nằm trên vùng đồng bằng châu thổ sông Hồng nên đất đai màu mỡ, điều kiện về thủy văn thuận lợi nên kinh tế nông nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, làng nghề, thương mại, dịch vụ ở đây phát sớm phát triển. Chính sự phát triển của kinh tế đã tạo điều kiện cho Thường Tín phát triển văn hóa, xã hội và đặc biệt là xây dựng nông thôn mới.
Nền khí hậu nhiệt đới gió mùa, nắng, mưa nhiều có mùa đông giá rét ít mưa. Nhiệt độ trung bình hàng năm khoảng 28oC - 290C, chế độ mưa gắn liền với sự thay đổi theo mùa và đạt mức bình quân hàng năm khoảng 1676 mm. Mùa mưa tập trung từ tháng 4 đến tháng 10. Do sự khác biệt về chế độ 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com mưa nên thủy lợi là yếu tố hết sức quan trọng và thực sự là biện pháp hàng đầu tác động mạnh đến sản xuất nông nghiệp của huyện.
Huyện có 3 con sông lớn chảy qua: Sông Hồng chảy giáp phía Đông huyện với chiều dài 16km (từ xã Ninh Sở đến xã Vạn Điểm) Sông Nhuệ nằm ở phía Tây Thường Tín có chiều dài khoảng 16km Sông Tô Lịch nằm về phía Bắc huyện Thường Tín có chiều dài khoảng 9km Trong huyện có khoảng 600ha ao, đầm nuôi trồng thủy sản cho thu nhập khá cao, ngoài ra còn khoảng 200ha mặt nước chưa sử dụng đó là các thùng đào, hố đấu, sông cụt chưa khai thác được… Hệ thống sông ngòi tạo điều kiện cho Thường Tín có khả năng phát triển vận tải thủy đáp ứng được một phần nhu cầu nước tưới cho sản xuất nông nghiệp. Đó là những điều kiện tự nhiên vô cùng thuận lợi để huyện Thường Tín có thể đẩy mạnh phát triển nông nghiệp và xây dựng Chương trình Nông thôn mới. Toàn huyện có 29 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 1 thị trấn và 28 xã với 70 tổ chức cơ sở đảng trong đó có 29 đảng bộ xã, thị trấn; 7 đảng bộ cơ quan, 34 chi bộ trực thuộc huyện ủy với 8438 đảng viên (tính đến ngày 02/03/2017). Là huyện có hệ thống giao thông đường thủy, đường bộ đặc biệt chạy dọc huyện là quốc lộ 1A và cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ thuận lợi cho phát triển công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, làng nghề, thương mại, dịch vụ; đất đai màu mỡ, nhân dân có truyền thống yêu nước, kiên cường cách mạng, cần cù sáng tạo trong lao động sản xuất.
Huyện đang trong quá trình đô thị hóa nhanh, môi trường đầu tư thuận lợi cùng với sự năng động, sáng tạo của cấp ủy, chính quyền, MTTQ, các ban, ngành, đoàn thể các cấp và sự đồng thuận cao trong nhân dân. Dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt, sáng tạo của Huyện ủy, sự giám sát của HĐND, sự tập trung điều hành 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com sáng tạo, dứt điểm, hiệu quả của chính quyền và sự nỗ lực của cả hệ thống chính trị các cấp, do đó đã hoàn thành các nhiệm vụ chính trị, phát triển kinh tế xã hội, an ninh, quốc phòng mà nghị quyết đại hội đảng bộ các cấp đề ra trong đó, một trong những kết quả quan trọng đó là việc xây dựng Nông thôn mới. Huyện Thường Tín ở gần nội thành Hà Nội và các khu công nghiệp đây là thị trường rộng lớn cho các sản phẩm lương thực, rau quả, gia súc, gia cầm đến các sản phẩm công nghiệp, làng nghề được tiêu thụ với số lượng lớn ở nội thành. Cùng với sự phát triển của Thủ Đô, nhu cầu về sản phẩm nông sản ngày càng lớn, thị trường tiêu thụ hàng hóa của huyện sẽ được mở rộng đồng thời Thường Tín sẽ là cơ sở gia công các mặt hàng cho các xí nghiệp thủ đô.
Thêm vào đó sự phát triển mạnh của các làng nghề truyền thống với các sản phẩm nổi tiếng trong nước và quốc tế tạo điều kiện phát triển sản xuất, kinh doanh, chuyển dịch cơ cấu kinh tế và cơ cấu lao động. Với điều kiện trên, Thường Tín là huyện ven đô, có điều kiện tự nhiên thuận lợi để phát triển kinh tế nói chung và kinh tế nông nghiệp nói riêng. Đất đai màu mỡ, tưới tiêu thuận lợi, có kinh nghiệm thâm canh nông nghiệp, có khả năng tiếp thu và ứng dụng nhanh các tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất, thích ứng nhanh với cơ chế thị trường; hạ tầng nông nghiệp cơ bản đáp ứng yêu cầu phục vụ sản xuất và tiêu thụ sản phẩm. Nhân dân trong huyện có truyền thống yêu nước, kiên cường cách mạng, cần cù, sáng tạo trong lao động sản xuất lại có trình độ dân trí khá cao lại luôn có sự đoàn kết, đồng thuận, nhất trí nên thuận lợi cho việc xây dựng nông thôn mới của huyện.
Những điều kiện về vị trí địa lý, tự nhiên, dân cư trên là một lợi thế của Thường Tín và có tác động lớn thúc đẩy quá trình xây dựng nông thôn mới của huyện. 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Tuy nhiên, bên cạnh những thuận lợi cơ bản đó cũng còn tồn tại những khó khăn nhất định đó là: từ năm 2008, tình hình kinh tế xã hội thế giới cũng như trong nước có nhiều biến động, sự suy thoái kinh tế kéo theo hàng loạt ảnh hưởng về chính trị, văn hóa, xã hội. Mặc dù từ năm 2008 đến 2015, nền kinh tế đang thoát dần khỏi khủng hoảng song vẫn còn tồn tại những khó khăn nhất định. Thực trạng đó tác động không nhỏ đến sự phát triển của huyện Thường Tín trong đó trực tiếp nhất là nguồn thu ngân sách gặp nhiều khó khăn nên nguồn vốn đầu tư cho xây dựng nông thôn mới còn hạn chế.
Hiện nay, khả năng mở rộng diện tích đất nông nghiệp của huyện Thường Tín hầu như không còn, trong khi đó đất nông nghiệp bị sức ép của quá trình đô thị hóa và phát triển kết cấu hạ tầng phục vụ cho sự nghiệp CNH, HĐH đất nước. Việc cân nhắc kỹ lưỡng khi sử dụng đất nông nghiệp, đòi hỏi phải tuân thủ quy hoạch, kế hoạch, đồng thời phải nghiên cứu chuyển dịch cơ cấu kinh tế huyện, cơ cấu nội bộ ngành nông nghiệp, cùng các biện pháp khoa học, kỹ thuật, công nghệ, đầu tư thâm canh để thu nhập ngành càng cao trên diện tích cho phép. Đó là một bài toán lớn cho huyện trong quá trình xây dựng Nông thôn mới. Hệ thống cơ chế, chính sách, pháp luật chưa đồng bộ, chậm được hướng dẫn, bổ sung, sửa đổi như chính sách đầu tư, chính sách đất đai, giải phóng mặt bằng.đã ảnh hưởng đến việc huy động nguồn vốn trong xây dựng nông thôn mới.
Cơ chế chính sách cho phát triển nông nghiệp chậm đổi mới chưa có sức thu hút đầu tư của xã hội và nhà nước. Một số cơ chế, chính sách, pháp luật chưa đồng bộ, chậm được hướng dẫn, sửa đổi. Quy hoạch phát triển nông nghiệp chậm, thiếu ổn định, đầu tư cho nông nghiệp thấp. Đa số người dân nông thôn vẫn còn khó khăn về vốn đầu tư phát triển nông nghiệp hàng hóa chất lượng cao, chưa mạnh dạn xây dựng mô 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com hình sản xuất nông nghiệp quy mô lớn và phát triển mạnh các ngành phi nông nghiệp để tạo việc làm và nguồn thu nhập.
Những thuận lợi và khó khăn của điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội là cơ sở quan trọng quyết định đến quá trình xây dựng nông thôn mới của huyện Thường Tín.