Luận văn thạc sĩ về lãnh đạo phát triển nông nghiệp tỉnh Nam Hà giai đoạn 1965-1975

Luận văn thạc sĩ nông nghiệp nghiên cứu đảng bộ tỉnh nam hà lãnh đạo phát triển nông nghiệp từ năm 1965 đến năm 1975, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải pháp

• Tác giả: Đinh Thị Loan
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Văn Dũng
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam
• Đề tài: Lãnh Đạo Phát Triển Nông Nghiệp Từ Năm 1965 Đến Năm 1975
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Lý do chọn đề tài
• 0.2. Lịch sử nghiên cứu vấn đề
• 0.3. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu
• 0.4. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
• 0.5. Nguồn sử liệu và phương pháp nghiên cứu
• 0.6. Đóng góp của đề tài
• 0.7. Kết cấu luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: ĐẢNG BỘ TỈNH NAM HÀ LÃNH ĐẠO THỰC HIỆN NHIỆM VỤ PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP GIAI ĐOẠN 1965 - 1968
• 1.1. Các yếu tố ảnh hưởng đến kinh tế nông nghiệp của tỉnh Nam Hà và tình hình nông nghiệp của tỉnh trước năm 1965
• 1.1.1. Quá trình hình thành tỉnh Nam Hà
• 1.1.2. Điều kiện tự nhiên và điều kiện xã hội
• 1.1.2.1. Điều kiện tự nhiên
• 1.1.2.2. Điều kiện xã hội
• 1.1.3. Tình hình kinh tế nông nghiệp của tỉnh trước năm 1965
• 1.2. Đảng bộ tỉnh Nam Hà lãnh đạo về phát triển kinh tế nông nghiệp từ năm 1965 đến năm 1968
• 1.2.1. Bối cảnh lịch sử và chủ trương của Đảng bộ tỉnh Nam Hà về phát triển kinh tế nông nghiệp
• 1.2.2. Thực hiện cuộc vận động cải tiến quản lý hợp tác xã, đưa quy mô hợp tác xã bậc thấp lên hợp tác xã bậc cao
• 1.2.3. Đẩy mạnh sản xuất trong điều kiện thời chiến, nâng cao hiệu quả sản xuất nông nghiệp
• 1.3. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: ĐẢNG BỘ TỈNH NAM HÀ LÃNH ĐẠO KHÔI PHỤC VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP GIAI ĐOẠN 1968 - 1975
• 2.1. Đảng bộ tỉnh Nam Hà lãnh đạo khôi phục và phát triển nông nghiệp từ năm 1968 đến năm 1972
• 2.1.1. Chủ trương của Đảng bộ tỉnh Nam Hà về phát triển nông nghiệp
• 2.1.2. Đảng bộ chỉ đạo chuyển hướng phát triển kinh tế nông nghiệp
• 2.1.2.1. Quy hoạch vùng sản xuất và tiếp tục thực hiện cải tiến kỹ thuật trong nông nghiệp
• 2.1.2.2. Chỉ đạo tích cực sản xuất, giành thắng lợi lớn trên mặt trận nông nghiệp
• 2.2. Đảng bộ tỉnh Nam Hà lãnh đạo khôi phục và phát triển kinh tế nông nghiệp từ năm 1973 đến năm 1975
• 2.2.1. Chủ trương của Đảng và Đảng bộ tỉnh Nam Hà
• 2.2.2. Đảng bộ tỉnh Nam Hà chỉ đạo thực hiện khôi phục và phát triển kinh tế nông nghiệp từ năm 1973 đến 1975
• 2.2.3. Tăng cường xây dựng nhân lực và cơ sở vật chất kỹ thuật phục vụ nông nghiệp
• 2.2.4. Khôi phục và phát triển nông nghiệp toàn diện
• 2.3. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ NHẬN XÉT VÀ KINH NGHIỆM
• 3.1. Một số nhận xét
• 3.2. Một số kinh nghiệm
• 3.3. Tiểu kết chương 3
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về lãnh đạo phát triển nông nghiệp Nam Hà 1965 1975

Giai đoạn 1965-1975 là thời kỳ quan trọng trong lịch sử phát triển nông nghiệp của tỉnh Nam Hà. Dưới sự lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh, nông nghiệp đã có những bước chuyển mình mạnh mẽ, góp phần vào sự nghiệp kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Các chính sách nông nghiệp được triển khai nhằm nâng cao năng suất và sản lượng, đáp ứng nhu cầu lương thực cho cả miền Bắc và hỗ trợ cho miền Nam. Những thành tựu này không chỉ thể hiện sự lãnh đạo hiệu quả mà còn phản ánh tinh thần đoàn kết, quyết tâm của nhân dân trong bối cảnh chiến tranh.

1.1. Bối cảnh lịch sử và chính sách nông nghiệp

Trong bối cảnh chiến tranh, Đảng bộ tỉnh Nam Hà đã đề ra nhiều chính sách nông nghiệp nhằm khôi phục và phát triển sản xuất. Các chủ trương này không chỉ tập trung vào việc tăng cường sản xuất lương thực mà còn chú trọng đến việc cải cách quản lý hợp tác xã, nâng cao hiệu quả sản xuất nông nghiệp.

1.2. Vai trò của lãnh đạo trong phát triển nông nghiệp

Lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh Nam Hà đã đóng vai trò quan trọng trong việc định hướng và chỉ đạo các hoạt động nông nghiệp. Sự lãnh đạo này không chỉ giúp nâng cao năng suất mà còn tạo ra những mô hình sản xuất hiệu quả, góp phần vào sự phát triển bền vững của nông nghiệp trong thời kỳ khó khăn.

II. Những thách thức trong phát triển nông nghiệp Nam Hà 1965 1975

Giai đoạn 1965-1975, nông nghiệp Nam Hà phải đối mặt với nhiều thách thức lớn. Chiến tranh đã gây ra không ít khó khăn cho sản xuất nông nghiệp, từ việc thiếu thốn vật tư, thiết bị đến việc bảo vệ mùa màng trước sự tấn công của kẻ thù. Những thách thức này đã đặt ra yêu cầu cấp bách về việc tìm kiếm giải pháp hiệu quả để duy trì sản xuất.

2.1. Tình hình chiến tranh và ảnh hưởng đến nông nghiệp

Chiến tranh đã làm gián đoạn nhiều hoạt động sản xuất nông nghiệp. Các cuộc tấn công của đế quốc Mỹ đã gây ra thiệt hại lớn cho cơ sở hạ tầng nông nghiệp, ảnh hưởng đến năng suất và sản lượng lương thực.

2.2. Thiếu thốn nguồn lực và vật tư nông nghiệp

Trong bối cảnh chiến tranh, việc cung cấp vật tư nông nghiệp trở nên khó khăn. Nông dân phải đối mặt với tình trạng thiếu phân bón, giống cây trồng, và các thiết bị cần thiết cho sản xuất, điều này đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến năng suất.

III. Phương pháp lãnh đạo phát triển nông nghiệp hiệu quả

Để vượt qua những thách thức, Đảng bộ tỉnh Nam Hà đã áp dụng nhiều phương pháp lãnh đạo sáng tạo và hiệu quả. Các chính sách được triển khai nhằm cải cách quản lý hợp tác xã, khuyến khích nông dân tham gia vào các mô hình sản xuất mới, từ đó nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm nông nghiệp.

3.1. Cải cách quản lý hợp tác xã nông nghiệp

Đảng bộ tỉnh đã thực hiện nhiều cải cách trong quản lý hợp tác xã, từ việc nâng cao quy mô sản xuất đến việc cải tiến kỹ thuật canh tác. Những cải cách này đã giúp tăng cường hiệu quả sản xuất và tạo ra sự chuyển biến tích cực trong nông nghiệp.

3.2. Khuyến khích áp dụng công nghệ mới

Việc khuyến khích nông dân áp dụng công nghệ mới trong sản xuất đã giúp nâng cao năng suất và chất lượng nông sản. Các mô hình sản xuất tiên tiến được triển khai, từ đó tạo ra những sản phẩm nông nghiệp có giá trị cao hơn.

IV. Kết quả đạt được trong phát triển nông nghiệp Nam Hà

Nhờ sự lãnh đạo hiệu quả và các chính sách đúng đắn, nông nghiệp Nam Hà đã đạt được nhiều thành tựu đáng kể trong giai đoạn 1965-1975. Năng suất lúa tăng cao, nhiều mô hình sản xuất mới được hình thành, góp phần đảm bảo an ninh lương thực cho tỉnh và hỗ trợ cho miền Nam trong cuộc kháng chiến.

4.1. Năng suất lúa và sản lượng nông sản

Năng suất lúa tại Nam Hà đã đạt mức 5 tấn/ha, một con số ấn tượng trong bối cảnh chiến tranh. Sản lượng nông sản không chỉ đáp ứng nhu cầu trong tỉnh mà còn chi viện cho các chiến trường miền Nam.

4.2. Mô hình sản xuất nông nghiệp hiệu quả

Nhiều mô hình sản xuất nông nghiệp hiệu quả đã được triển khai, từ đó tạo ra sự chuyển biến mạnh mẽ trong đời sống nông thôn. Các phong trào thi đua sản xuất diễn ra sôi nổi, khuyến khích nông dân tham gia tích cực vào sản xuất.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của nông nghiệp Nam Hà

Kết thúc giai đoạn 1965-1975, nông nghiệp Nam Hà đã có những bước tiến vượt bậc. Những thành tựu đạt được không chỉ là kết quả của sự lãnh đạo hiệu quả mà còn là minh chứng cho tinh thần đoàn kết, quyết tâm của nhân dân. Tương lai của nông nghiệp Nam Hà hứa hẹn sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ, góp phần vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

5.1. Bài học kinh nghiệm từ giai đoạn 1965 1975

Những bài học kinh nghiệm từ giai đoạn này có thể được áp dụng trong công cuộc phát triển nông nghiệp hiện nay. Sự lãnh đạo chặt chẽ, chính sách đúng đắn và sự tham gia tích cực của nông dân là những yếu tố quyết định.

5.2. Triển vọng phát triển nông nghiệp trong tương lai

Với những nền tảng đã được xây dựng, nông nghiệp Nam Hà có nhiều cơ hội để phát triển bền vững trong tương lai. Việc áp dụng công nghệ mới và cải cách quản lý sẽ là chìa khóa cho sự phát triển này.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Giai đoạn 1965-1975 là thời kỳ đầy biến động của miền Bắc Việt Nam, đặc biệt là tỉnh Nam Hà (nay thuộc Hà Nam và Nam Định), khi đất nước bước vào cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Với dân số khoảng 2 triệu người và diện tích canh tác chiếm tới 70% tổng diện tích, nông nghiệp đóng vai trò trọng yếu trong phát triển kinh tế và chi viện cho tiền tuyến miền Nam. Năng suất lúa bình quân đạt khoảng 5 tấn/ha, nhiều hợp tác xã nông nghiệp đã hình thành và phát triển mạnh mẽ. Tuy nhiên, tỉnh cũng phải đối mặt với nhiều khó khăn như chiến tranh phá hoại, thiên tai, điều kiện tự nhiên phức tạp và hạn chế về kỹ thuật sản xuất.

Luận văn tập trung nghiên cứu sự lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh Nam Hà trong phát triển nông nghiệp giai đoạn 1965-1975, nhằm làm rõ các chủ trương, biện pháp chỉ đạo, đánh giá thành tựu và hạn chế, đồng thời rút ra bài học kinh nghiệm có giá trị cho công tác lãnh đạo phát triển nông nghiệp hiện nay. Phạm vi nghiên cứu bao gồm toàn bộ tỉnh Nam Hà trong 10 năm, dựa trên các nguồn sử liệu chính thống như văn kiện Đảng, nghị quyết, báo cáo và tài liệu lưu trữ địa phương. Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp tư liệu lịch sử khách quan, góp phần giáo dục truyền thống cách mạng và phát triển kinh tế nông nghiệp bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng chủ nghĩa Mác - Lênin, đặc biệt là chủ nghĩa duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, làm nền tảng phương pháp luận để phân tích sự phát triển kinh tế nông nghiệp trong bối cảnh chiến tranh và xây dựng xã hội chủ nghĩa. Hai lý thuyết trọng tâm được áp dụng gồm:

• Lý thuyết về quan hệ sản xuất và lực lượng sản xuất: Giúp đánh giá sự chuyển biến trong quan hệ sản xuất nông nghiệp, từ tổ đổi công đến hợp tác xã bậc cao, đồng thời phân tích tác động của khoa học kỹ thuật và cơ sở vật chất đến năng suất lao động.

• Lý thuyết về phát triển kinh tế trong điều kiện chiến tranh: Phân tích cách thức lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh trong việc vừa phát triển sản xuất, vừa bảo vệ hậu phương, đảm bảo chi viện cho tiền tuyến.

Các khái niệm chính bao gồm: hợp tác xã nông nghiệp, cải tiến quản lý, thâm canh tăng vụ, phong trào thi đua sản xuất, và phát triển cơ sở vật chất kỹ thuật.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu lịch sử kết hợp với phương pháp logic, thống kê và so sánh. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ các hợp tác xã, các văn kiện, nghị quyết và báo cáo kinh tế nông nghiệp của tỉnh Nam Hà trong giai đoạn 1965-1975. Phương pháp chọn mẫu dựa trên tiêu chí tính đại diện và tính toàn diện của các nguồn sử liệu.

Phân tích dữ liệu được thực hiện qua các bước: thu thập tư liệu, phân loại theo từng giai đoạn, so sánh số liệu sản xuất, đánh giá hiệu quả các chủ trương lãnh đạo. Timeline nghiên cứu trải dài từ năm 1965 đến 1975, tập trung vào hai giai đoạn chính: 1965-1968 và 1968-1975, với các mốc quan trọng như Hội nghị Trung ương Đảng lần thứ 11, 12 và Đại hội Đảng bộ tỉnh Nam Hà lần thứ nhất và thứ hai.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng sản xuất nông nghiệp vượt bậc: Năng suất lúa bình quân đạt 5 tấn/ha, với nhiều hợp tác xã đạt và vượt mục tiêu này. Năm 1967, tổng sản lượng nông nghiệp tăng 12,4% so với năm 1965, với 392 hợp tác xã đạt năng suất 5 tấn thóc trở lên.

2. Mở rộng và nâng cao chất lượng hợp tác xã: Tỷ lệ hộ nông dân tham gia hợp tác xã đạt trên 93%, trong đó 96,9% ruộng đất được công hữu hóa. Quy mô hợp tác xã lớn với 77,2% có diện tích trên 100ha, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất.

3. Phát triển cơ sở vật chất kỹ thuật và thủy lợi: Xây dựng 11 trạm bơm điện với công suất lớn, tiêu úng và chống hạn cho hàng chục nghìn ha đất canh tác. Phong trào làm thủy lợi được đẩy mạnh, với hàng triệu ngày công lao động đóng góp, tăng gấp nhiều lần so với giai đoạn trước.

4. Chăn nuôi và thủy sản phát triển đồng bộ: Đàn lợn tăng 5,09% năm 1967 so với năm trước, với nhiều hợp tác xã nuôi lợn tập thể đạt tỷ lệ cao. Diện tích nuôi cá tăng gấp đôi trong giai đoạn 1966-1967, chiếm 84,6% hợp tác xã có cơ sở nuôi thả cá.

Thảo luận kết quả

Sự tăng trưởng vượt bậc trong sản xuất nông nghiệp của tỉnh Nam Hà giai đoạn 1965-1975 có nguyên nhân chủ yếu từ sự lãnh đạo quyết liệt, sáng tạo của Đảng bộ tỉnh trong việc thực hiện các chủ trương cải tiến quản lý hợp tác xã, đẩy mạnh thâm canh và phát triển cơ sở vật chất kỹ thuật. Việc mở rộng quy mô hợp tác xã và nâng cao trình độ quản lý đã tạo điều kiện thuận lợi cho việc áp dụng khoa học kỹ thuật và tổ chức sản xuất tập thể hiệu quả.

So với các nghiên cứu về phát triển nông nghiệp miền Bắc trong cùng thời kỳ, kết quả của Nam Hà nổi bật với tỷ lệ hợp tác xã bậc cao và năng suất lúa cao hơn mức trung bình. Các biểu đồ so sánh năng suất lúa và diện tích hợp tác xã có thể minh họa rõ sự tiến bộ này. Ngoài ra, việc phát triển đồng bộ chăn nuôi và thủy sản góp phần cân đối nguồn thực phẩm và phân bón, nâng cao hiệu quả kinh tế nông nghiệp.

Tuy nhiên, vẫn tồn tại hạn chế như trình độ kỹ thuật còn lạc hậu ở một số vùng, sự bấp bênh do thiên tai và chiến tranh phá hoại, cũng như khó khăn trong việc quản lý hợp tác xã quy mô lớn. Những hạn chế này được Đảng bộ tỉnh nhận diện và từng bước khắc phục qua các phong trào thi đua và cải tiến quản lý.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường ứng dụng khoa học kỹ thuật trong nông nghiệp: Đẩy mạnh chuyển giao công nghệ, cải tiến giống cây trồng và vật nuôi nhằm nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Chủ thể thực hiện là các cơ quan quản lý nông nghiệp và hợp tác xã, trong vòng 3 năm tới.

2. Phát triển cơ sở hạ tầng thủy lợi đồng bộ: Đầu tư xây dựng, nâng cấp hệ thống thủy lợi để đảm bảo tưới tiêu và phòng chống thiên tai hiệu quả, đặc biệt ở vùng chiêm trũng. Thời gian thực hiện 5 năm, do chính quyền địa phương phối hợp với ngành thủy lợi.

3. Nâng cao năng lực quản lý hợp tác xã: Tổ chức đào tạo, bồi dưỡng cán bộ quản lý hợp tác xã về kỹ năng quản lý, tài chính và kỹ thuật sản xuất, nhằm tăng cường hiệu quả hoạt động. Thực hiện liên tục, do các trường đào tạo và tổ chức Đảng địa phương đảm nhiệm.

4. Đẩy mạnh phát triển chăn nuôi và thủy sản: Khuyến khích đa dạng hóa sản phẩm nông nghiệp, phát triển các mô hình chăn nuôi tập thể và nuôi trồng thủy sản bền vững, góp phần cân đối nguồn thực phẩm và tăng thu nhập. Thời gian 3-5 năm, do các hợp tác xã và ngành nông nghiệp phối hợp thực hiện.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà nghiên cứu lịch sử và kinh tế nông nghiệp: Luận văn cung cấp tư liệu chi tiết về quá trình phát triển nông nghiệp trong bối cảnh chiến tranh, giúp hiểu sâu sắc về mối quan hệ giữa chính trị và kinh tế.

2. Cán bộ quản lý nông nghiệp và hợp tác xã: Tham khảo các bài học kinh nghiệm về lãnh đạo, quản lý và phát triển hợp tác xã, từ đó áp dụng vào thực tiễn công tác hiện nay.

3. Sinh viên và học viên cao học chuyên ngành lịch sử Đảng và kinh tế nông nghiệp: Tài liệu tham khảo quý giá cho việc nghiên cứu, luận văn và phát triển đề tài liên quan.

4. Các nhà hoạch định chính sách và phát triển nông thôn: Cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng chính sách phát triển nông nghiệp bền vững, phù hợp với điều kiện địa phương và bối cảnh lịch sử.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao giai đoạn 1965-1975 lại quan trọng đối với phát triển nông nghiệp tỉnh Nam Hà?
   Giai đoạn này là thời kỳ chiến tranh ác liệt nhưng cũng là lúc tỉnh Nam Hà phát huy vai trò hậu phương lớn, vừa phát triển sản xuất vừa chi viện cho tiền tuyến. Năng suất lúa đạt 5 tấn/ha và hợp tác xã phát triển mạnh mẽ là minh chứng cho sự nỗ lực vượt khó.

2. Các biện pháp chính mà Đảng bộ tỉnh Nam Hà áp dụng để phát triển nông nghiệp là gì?
   Đảng bộ tập trung vào cải tiến quản lý hợp tác xã, đẩy mạnh thâm canh tăng vụ, phát triển thủy lợi, nâng cao cơ sở vật chất kỹ thuật và phát triển đồng bộ chăn nuôi, thủy sản.

3. Tỷ lệ hộ nông dân tham gia hợp tác xã trong giai đoạn này như thế nào?
   Tỷ lệ hộ tham gia hợp tác xã đạt trên 93%, với 96,9% ruộng đất được công hữu hóa, tạo điều kiện thuận lợi cho sản xuất tập thể và nâng cao hiệu quả kinh tế.

4. Những khó khăn lớn nhất trong phát triển nông nghiệp của tỉnh Nam Hà là gì?
   Khó khăn gồm chiến tranh phá hoại, thiên tai, điều kiện tự nhiên phức tạp như đồng chiêm trũng dễ bị úng ngập, trình độ kỹ thuật sản xuất còn hạn chế và quản lý hợp tác xã quy mô lớn gặp nhiều thách thức.

5. Kinh nghiệm nào có thể rút ra từ quá trình lãnh đạo phát triển nông nghiệp của Đảng bộ tỉnh Nam Hà?
   Kinh nghiệm quan trọng là sự lãnh đạo kiên định, kết hợp chặt chẽ giữa chính trị và kinh tế, phát huy sức mạnh tập thể, đẩy mạnh ứng dụng khoa học kỹ thuật và xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật đồng bộ.

Kết luận

• Đảng bộ tỉnh Nam Hà đã lãnh đạo thành công việc phát triển nông nghiệp trong điều kiện chiến tranh khắc nghiệt, đạt năng suất lúa bình quân 5 tấn/ha và mở rộng hợp tác xã quy mô lớn.
• Việc đẩy mạnh cải tiến quản lý hợp tác xã, phát triển thủy lợi và cơ sở vật chất kỹ thuật là những nhân tố then chốt tạo nên thành công.
• Sự phát triển đồng bộ của chăn nuôi và thủy sản góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế nông nghiệp và đời sống nhân dân.
• Hạn chế về kỹ thuật và quản lý được nhận diện và từng bước khắc phục qua các phong trào thi đua và cải tiến quản lý.
• Luận văn cung cấp cơ sở khoa học và bài học kinh nghiệm quý giá cho công tác lãnh đạo phát triển nông nghiệp hiện nay, đề nghị các cơ quan, tổ chức liên quan tiếp tục nghiên cứu và vận dụng.

Khuyến khích các nhà quản lý và nghiên cứu tiếp tục phát huy bài học lịch sử, áp dụng khoa học kỹ thuật và đổi mới quản lý để phát triển nông nghiệp bền vững, góp phần xây dựng nông thôn mới và nâng cao đời sống nhân dân.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Đảng bộ tỉnh Nam Hà lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ phát triển nông nghiệp giai đoạn 1965 - 1968 Chương 2: Đảng bộ tỉnh Nam Hà lãnh đạo phát triển nông nghiệp giai đoạn 1968 - 1975 Chương 3: Một số nhận xét và kinh nghiệm 6 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Chƣơng 1 ĐẢNG BỘ TỈNH NAM HÀ LÃNH ĐẠO THỰC HIỆN NHIỆM VỤ PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP GIAI ĐOẠN 1965 - 1968 1. Các yếu tố ảnh hƣởng đến kinh tế nông nghiệp của tỉnh Nam Hà và tình hình nông nghiệp của tỉnh trƣớc năm 1965 1. Quá trình hình thành tỉnh Nam Hà Nam Định và Hà Nam vốn là vùng đất lâu đời với bề dày truyền thống lịch sử văn hóa. Thời Hùng Vương, nơi đây thuộc bộ Giao Chỉ.

Các cư dân cùng nhau đoàn kết cải tạo tự nhiên, đấu tranh với thú dữ, phòng chống thiên tai để sinh cơ lập nghiệp. Khi dân cư ngày một đông, diện tích canh tác ngày càng mở rộng, người dân bắt đầu khai hoang xuôi theo triền sông, suối để lập ấp, tạo dựng nơi cư trú. Thời thuộc Đường, Nam Định thuộc huyện Chu Duyên, đời Trần gọi là lộ Thiên Trường. Thời thuộc Minh, vùng đất này chia làm 3 phủ: Trấn Nam, Phụng Hóa, Kiến Bình.

Năm 1469, Lê Thánh Tông đặt thừa tuyên làm đơn vị hành chính, sau đổi thừa tuyên thành xứ, Nam Định thuộc xứ Sơn Nam. Năm 1741, xứ Sơn Nam tách thành Sơn Nam Thượng và Sơn Nam Hạ bao gồm cả phần đất Thái Bình. Năm Minh Mệnh thứ 3 (năm 1822), Sơn Nam Hạ đổi là trấn Nam Định, năm 1831, đổi trấn lập tỉnh với 4 phủ, 18 huyện bao gồm phần đất tỉnh Thái Bình hiện nay. Năm 1890, tỉnh Thái Bình tách thành tỉnh riêng.

Nam Định còn lại 2 phủ và 9 huyện. Từ năm 1926, tỉnh Nam Định có 2 phủ, 7 huyện, 78 tổng, 708 xã [31, tr. Theo dòng chảy lịch sử, địa giới địa danh và địa giới của tỉnh Hà Nam đã trải qua nhiều lần tách và sáp nhập. Sau khi thực dân Pháp đặt ách cai trị, ngày 20/10/1890, toàn quyền Đông Dương quyết định đem toàn bộ phủ Liêm Bình, 17 xã của huyện Vụ Bản và huyện Thượng Nguyên (thuộc tỉnh Nam 7 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Định) nhập với phủ Lý Nhân (gồm 2 huyện Duy Tiên và Kim Bảng) cùng với 2 tổng Mộc Hoàn, Chuyên Nghiệp (huyện Phú Xuyên, Hà Nội) lập thành tỉnh Hà Nam [32, tr 8].

Ngày 24/10/1908, châu Lạc Thủy của tỉnh Hòa Bình sáp nhập vào tỉnh Hà Nam. Ngày 9/3/1910, đặt tỉnh Hà Nam lệ vào tỉnh Nam Định gọi là Đại lý Hà Nam. Đến ngày 31/3/1923, xóa bỏ Đại lý thành tỉnh Hà Nam gồm các huyện Thanh Liêm, Bình Lục, Lý Nhân, Duy Tiên, Kim Bảng, Lạc Thủy và thị xã Phủ Lý với 44 tổng, 390 xã [32, tr. Đến năm 1953, 7 xã miền thượng huyện Nghĩa Hưng sáp nhập vào huyện Ý Yên, đồng thời 3 huyện Mỹ Lộc, Vụ Bản, Ý Yên nhập vào tỉnh Hà Nam.

Đến tháng 3/1956, 3 huyện này lại tách về tỉnh Nam Định như trước [32, tr. Năm 1957, huyện Lạc Thủy tách khỏi tỉnh Hà Nam nhập vào tỉnh Hòa Bình. Tỉnh Hà Nam lúc này còn lại 5 huyện (Lý Nhân, Kim Bảng, Thanh Liêm, Bình Lục, Duy Tiên) và 1 thị xã Phủ Lý. Ngày 21/4/1965, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội ra Nghị quyết số 103- NQ/TVQH, sáp nhập hai tỉnh Hà Nam và Nam Định thành một đơn vị hành chính mới lấy tên là tỉnh Nam Hà [32, tr.

Tỉnh lỵ đặt tại thành phố Nam Định. Tên Nam Định vẫn tồn tại với tư cách là thành phố Nam Định trực thuộc tỉnh. Lúc này tỉnh Nam Hà có diện tích rộng 2.304km2 có trên 2 triệu dân [70, tr. Đến ngày 27/12/1975, Quốc hội khoá V, kỳ họp thứ hai quyết nghị hợp nhất hai tỉnh Nam Hà và Ninh Bình thành một tỉnh mới lấy tên là Hà Nam Ninh [32, tr.

Tỉnh lỵ đặt tại thành phố Nam Định. 8 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Ngày 26/12/1991, Quốc hội khoá VIII, kỳ họp thứ 10 ra Nghị quyết chia tỉnh Hà Nam Ninh thành hai tỉnh Nam Hà và Ninh Bình. Tỉnh Nam Hà có 13 đơn vị hành chính, tỉnh Nam Hà tái lập. Thực hiện Nghị quyết của Quốc hội khóa IX, kỳ họp thứ 10 ngày 6/11/1996 về việc chia và điều chỉnh địa giới hành chính một số tỉnh, tỉnh Nam Hà chia thành 2 tỉnh Hà Nam và Nam Định.2 Điều kiện tự nhiên và điều kiện xã hội 1.1 Điềiu kiện tự nhên Nam Hà nằm ở phía Nam đồng bằng Bắc Bộ.

Trên bản đồ hành chính, phía Tây Bắc giáp tỉnh Hà Tây và Hòa Bình, phía Đông Nam giáp vịnh Bắc Bộ, phía Tây Nam giáp tỉnh Ninh Bình, phía Bắc và Đông Bắc giáp tỉnh Thái Bình và Hải Hưng. Tỉnh Nam Hà có diện tích 2.292km2 trong đó diện tích canh tác là 1.442 km2, chiếm 70% tổng diện tích. Theo điều tra dân số tính đến cuối năm 1965, tỉnh có 1.365 người, bình quân là 740 người/km2. Nếu chia theo diện tích canh tác là 2,7 sào/người [62, tr.

Tỉnh Nam Hà gồm có 12 huyện, 1 thành phố và 1 thị xã. Phía Nam của tỉnh gồm 4 huyện: Nghĩa Hưng, Hải Hậu, Xuân Thủy, Nam Ninh. Các huyện này thuộc đồng mùa cấy 2 vụ lúa/năm. Còn lại các huyện ở phía Bắc tỉnh thuộc đồng chiêm trũng, trước đây nhân dân thường chỉ cấy 1 vụ chiêm còn vụ mùa thì bấp bênh hoặc là chỉ gieo trồng ở một số vùng nhất định [62, tr.

Dù là tỉnh đồng bằng nhưng địa hình không bằng phẳng mà mấp mô, lượn sóng. Phía Tây Bắc là khu vực bán sơn địa gồm một phần các huyện Thanh Liêm, Kim Bảng, tiếp đến là khu đồng chiêm trũng và sau là khu đồng màu ven biển. Các huyện giáp với tỉnh Hà Tây cao từ 3-4m, đến sông Châu Giang còn từ 1,5-2m, sang bên kia sông Châu Giang độ cao còn khoảng 1,5m, tiến về phía sông Đào (vùng đồng chiêm) cao từ 0,5 - 1,2m, qua sông Đào là 9 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 0,8m - 1,0m, đến Nam Trực là từ 1,5m - 2m, ra đến biển còn từ 0,6m - 1m. Khu vực đất trũng đồng chiêm có thể nói là chỗ đựng nước của các nơi đổ đến nhất là vùng núi phía Tây Bắc, làm cho đất bị úng hằng năm.

Diện tích đồng bằng ven biển với bãi cát ven biển là 32. Phía Tây tỉnh Nam Hà có vùng rừng núi nối liền với dãy núi đá vôi Ba Vì thuộc tỉnh Hòa Bình và Hà Tây, có độ cao trung bình là từ 200 - 450m chạy từ huyện Kim Bảng đến giáp huyện Ý Yên, dài 39km với diện tích là 406ha [62, tr. Hai huyện Thanh Liêm và Kim Bảng có 511ha rừng rậm, trong đó có rừng bương gồm hàng triệu cây chưa khai thác. Dưới các triền núi là thung lũng làm nơi chăn nuôi gia súc như trâu, bò, dê.

Hai huyện này còn có 3.609ha đồi trọc trồng các loại cây như chè, trẩu, trong đó có các vùng Đồi Thị, Bồng Lạng, Do Lễ là nổi tiếng hơn cả: Ai về Bồng Lạng, Liên Sơn; Uống chè Đồi Thị ngon hơn chè tầu” [87, tr. Ngoài ra, chiếm một phần diện tích đất đai trên địa bàn tỉnh Nam Hà là khu vực bán sơn địa với diện tích phần nhiều là đồi đất trọc hoặc một số diện tích được người dân canh tác để trồng chè. Khi gió mùa đông bắc tràn về làm nhiệt độ giảm xuống, cùng với ảnh hưởng của núi đá vôi nhiệt độ lại càng xuống thấp hơn, nhất là nơi thung lũng, lòng chảo giam hãm không khí lạnh. Mùa hè thì nóng nực, khô hanh, gây ra thời tiết khô nóng nhất là khu vực đồi trọc.

Địa hình đồi núi phía Tây Bắc có ảnh hưởng lớn đến chế độ mưa.Về mùa hè, khi gió mùa đông nam thổi tới, gặp bức bình phong chắn gió gây ra mưa lớn và thường xuyên có dông, làm cho khu vực đồi núi trở thành trung tâm mưa lớn nhất của tỉnh. Mùa mưa kéo dài tới 7 - 8 tháng [62, tr. Tỉnh Nam Hà có 72km đường ven biển tạo điều kiện cho các huyện phía Nam tỉnh có khí hậu tương đối dễ chịu khi mùa đông trời rét dịu, ấm, mùa hè 10 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] tiết trời mát mẻ. Vùng ven biển có gió đất biển thổi từ biển vào và ban đêm gió từ đất liền thổi ra làm cho không khí dễ chịu [62, tr.

Ngoài ra, địa bàn tỉnh có nhiều sông ngòi, phân bố chằng chịt. Sông lớn là sông Hồng và phân lưu của sông Hồng là sông Đáy cùng các sông phụ lưu khác là sông Ninh Cơ, sông Đào, sông Sắt. Đoạn Sông Hồng chạy qua địa bàn tỉnh Nam Hà dài 114km và trở thành ranh giới tự nhiên ngăn cách Nam Hà với các tỉnh Hải Hưng 1, Thái Bình. “Sông Hồng có hàm lượng phù sa nhiều, tăng màu mỡ cho đất đai, đồng ruộng.

Mùa mưa nước sông dâng cao,đã giải quyết vấn đề nước tưới khá tốt cho đồng ruộng các huyện Duy Tiên, Kim Bảng và 4 huyện phía Nam của tỉnh” [62, tr. Trong khi đó, với các khu vực thuộc đồng chiêm trũng, vấn đề tiêu nước gặp khó khăn do nước đồng thấp hơn nước sông. Mùa khô, nước sông xuống khá thấp. Mực nước trung bình là 0,60m, cao nhất là 1,66m, thấp nhất là 0,24m [62, tr.

Sông Đáy là nhánh của sông Hồng chảy vào tỉnh Nam Hà dài 101km, ngăn cách vùng đồng bằng với vùng bán sơn địa và trở thành ranh giới tự nhiên giữa tỉnh Ninh Bình và tỉnh Nam Hà. Sông Đáy có tác dụng tiêu nước cho các huyện phía Tây tỉnh. Mùa mưa nước chảy xiết, mực nước sông cao hơn đồng nên gây ra úng thủy cho khu vực đồng chiêm trũng. Mực nước trung bình mùa mưa cao nhất là 1,13m, thấp nhất là 0,36m.

Mùa khô, mực nước hạ xuống trung bình 0,40m, do đó việc tưới tiêu cho các cánh đồng gặp nhiều khó khăn [62, tr. Sông Ninh Cơ là chi lưu của sông Hồng dài 54km, mùa mưa có tác dụng phân lũ sông Hồng, mang nước phù sa bồi đắp cho các huyện Nghĩa Hưng, Hải Hậu, tiêu nước cho 2 huyện Nam Ninh, Nghĩa Hưng, tưới nước cho các 1 Tỉnh Hải Hưng nay là 2 tỉnh Hải Dương và Hưng Yên. 11 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] huyện Xuân Thủy, Hải Hậu, Trực Ninh. Mực nước trung bình 0,49m, cao nhất 1,66m, thấp nhất 0,53 m [62, tr.

Sông Đào do nhân dân góp công sức xây dựng và có tên gọi khác là sông Nam Định. Sông Đào là một phân lưu của sông Hồng và chi lưu của sông Đáy. Sông đưa một phần nước của sông Hồng đổ vào sông Đáy và chảy ra biển Đông.