Đảng bộ Thị xã Móng Cái lãnh đạo phát triển kinh tế - xã hội từ năm 1991 đến năm 2006

Luận văn thạc sĩ kinh tế phân tích ussh đảng bộ thị xã móng cái lãnh đạo phát triển kinh tế xã hội từ năm 1991 đến năm 2006, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp

• Tác giả: Lê Hồ Hiếu
• Người hướng dẫn: PGS,TS. Trình Mưu
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Lịch Sử Đảng Cộng Sản Việt Nam
• Đề tài: Đảng bộ Thị xã Móng Cái lãnh đạo phát triển kinh tế – xã hội từ năm 1991 đến năm 2006
• Loại tài liệu: Luận văn Thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2008
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: ĐẶC ĐIỂM TÌNH HÌNH THỊ XÃ MÓNG CÁI VÀ NHỮNG YÊU CẦU ĐẶT RA VỚI SỰ LÃNH ĐẠO CỦA ĐẢNG BỘ THỊ XÃ MÓNG CÁI
• 1.1. Đặc điểm tình hình thị xã Móng Cái
• 1.2. Những yêu cầu đặt ra đối với thị xã Móng Cái trong quá trình lãnh đạo phát triển kinh tế xã hội
• 2. CHƯƠNG 2: CHỦ TRƯƠNG VÀ QUÁ TRÌNH TỔ CHỨC THỰC HIỆN PHÁT TRIỂN KINH TẾ – XÃ HỘI CỦA ĐẢNG BỘ THỊ XÃ MÓNG CÁI TỪ 1991 – 2006
• 2.1. Đảng bộ Thị xã Móng Cái lãnh đạo phát triển kinh tế – xã hội trong những năm 1991 – 1996
• 2.2. Đảng bộ Thị xã Móng Cái lãnh đạo phát triển kinh tế – xã hội theo hướng CNH, HĐH (1996 – 2006)
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ VÀ KINH NGHIỆM VỀ SỰ LÃNH ĐẠO PHÁT TRIỂN KINH TẾ XÃ HỘI CỦA ĐẢNG BỘ THỊ XÃ MÓNG CÁI
• 3.1. Thành tựu và hạn chế chủ yếu
• 3.2. Một số kinh nghiệm của Đảng bộ thị xã Móng Cái trong lãnh đạo phát triển kinh tế – xã hội
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về lãnh đạo phát triển kinh tế xã hội Thị xã Móng Cái 1991 2006

Thị xã Móng Cái, một trong những địa phương quan trọng của tỉnh Quảng Ninh, đã trải qua nhiều biến động trong giai đoạn 1991-2006. Sự lãnh đạo của Đảng bộ Thị xã đã đóng vai trò quyết định trong việc phát triển kinh tế - xã hội, tạo ra những bước tiến đáng kể trong đời sống nhân dân. Giai đoạn này chứng kiến sự chuyển mình mạnh mẽ của Móng Cái từ một địa phương nghèo nàn trở thành một trong những điểm sáng về phát triển kinh tế trong khu vực.

1.1. Đặc điểm địa lý và kinh tế của Thị xã Móng Cái

Thị xã Móng Cái nằm ở vị trí địa đầu phía Đông Bắc của Việt Nam, giáp ranh với Trung Quốc. Với diện tích 518,278 km2, Móng Cái có nhiều tiềm năng phát triển kinh tế, đặc biệt là trong lĩnh vực thương mại và du lịch. Đặc điểm địa lý đã tạo điều kiện thuận lợi cho việc giao thương và phát triển kinh tế bền vững.

1.2. Vai trò của Đảng bộ trong phát triển kinh tế xã hội

Đảng bộ Thị xã Móng Cái đã có những chủ trương đúng đắn trong việc lãnh đạo phát triển kinh tế - xã hội. Các chính sách phát triển được triển khai đồng bộ, từ đầu tư hạ tầng đến khuyến khích doanh nghiệp, đã tạo ra môi trường thuận lợi cho sự phát triển kinh tế địa phương.

II. Những thách thức trong lãnh đạo phát triển kinh tế xã hội Thị xã Móng Cái

Mặc dù đã đạt được nhiều thành tựu, nhưng Thị xã Móng Cái cũng phải đối mặt với nhiều thách thức trong quá trình phát triển. Các vấn đề như cơ sở hạ tầng chưa đồng bộ, nguồn nhân lực hạn chế và sự cạnh tranh từ các địa phương khác đã ảnh hưởng đến tốc độ phát triển kinh tế.

2.1. Cơ sở hạ tầng và đầu tư phát triển

Cơ sở hạ tầng của Móng Cái còn nhiều hạn chế, đặc biệt là trong lĩnh vực giao thông và dịch vụ công cộng. Việc đầu tư vào hạ tầng chưa đáp ứng kịp thời nhu cầu phát triển, gây khó khăn cho các doanh nghiệp và người dân.

2.2. Nguồn nhân lực và chất lượng lao động

Chất lượng nguồn nhân lực tại Móng Cái còn thấp, chưa đáp ứng được yêu cầu của thị trường lao động hiện đại. Việc đào tạo và phát triển kỹ năng cho người lao động cần được chú trọng hơn nữa để nâng cao năng suất lao động.

III. Phương pháp lãnh đạo phát triển kinh tế xã hội hiệu quả tại Móng Cái

Đảng bộ Thị xã Móng Cái đã áp dụng nhiều phương pháp lãnh đạo hiệu quả trong việc phát triển kinh tế - xã hội. Các chính sách phát triển được xây dựng dựa trên sự tham gia của cộng đồng và doanh nghiệp, tạo ra sự đồng thuận và hỗ trợ từ nhiều phía.

3.1. Chính sách phát triển bền vững

Chính sách phát triển bền vững được Đảng bộ Móng Cái chú trọng, nhằm bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế đồng thời. Các dự án phát triển đều được đánh giá tác động môi trường trước khi triển khai.

3.2. Khuyến khích đầu tư và phát triển doanh nghiệp

Đảng bộ đã có nhiều chính sách khuyến khích đầu tư, tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp phát triển. Việc hỗ trợ về mặt thủ tục hành chính và tài chính đã giúp nhiều doanh nghiệp khởi nghiệp thành công.

IV. Kết quả đạt được trong phát triển kinh tế xã hội Thị xã Móng Cái

Giai đoạn 1991-2006, Thị xã Móng Cái đã đạt được nhiều kết quả đáng ghi nhận trong phát triển kinh tế - xã hội. Tốc độ tăng trưởng kinh tế cao, đời sống nhân dân được cải thiện rõ rệt, và nhiều công trình hạ tầng quan trọng đã được xây dựng.

4.1. Tăng trưởng kinh tế và thu nhập bình quân

Tốc độ tăng trưởng kinh tế của Móng Cái đạt mức cao, với thu nhập bình quân đầu người tăng đáng kể. Điều này cho thấy sự phát triển mạnh mẽ của các ngành kinh tế chủ lực như thương mại, du lịch và dịch vụ.

4.2. Cải thiện đời sống nhân dân

Đời sống của người dân Móng Cái đã được cải thiện rõ rệt, với tỷ lệ hộ nghèo giảm mạnh. Các chính sách an sinh xã hội được triển khai hiệu quả, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân.

V. Kinh nghiệm và bài học từ lãnh đạo phát triển kinh tế xã hội Thị xã Móng Cái

Những kinh nghiệm từ quá trình lãnh đạo phát triển kinh tế - xã hội tại Móng Cái có thể được áp dụng cho các địa phương khác. Sự linh hoạt trong việc áp dụng chính sách và sự tham gia của cộng đồng là những yếu tố quan trọng.

5.1. Sự tham gia của cộng đồng trong phát triển

Sự tham gia của cộng đồng trong quá trình phát triển đã tạo ra sự đồng thuận và hỗ trợ từ nhiều phía. Các chương trình phát triển đều được xây dựng dựa trên nhu cầu thực tế của người dân.

5.2. Linh hoạt trong việc áp dụng chính sách

Đảng bộ Móng Cái đã linh hoạt trong việc áp dụng các chính sách phát triển, điều chỉnh kịp thời để phù hợp với tình hình thực tế. Điều này giúp tăng cường hiệu quả của các chương trình phát triển.

VI. Tương lai phát triển kinh tế xã hội Thị xã Móng Cái

Trong tương lai, Thị xã Móng Cái cần tiếp tục phát huy những thành tựu đã đạt được, đồng thời khắc phục những hạn chế còn tồn tại. Việc xây dựng một chiến lược phát triển bền vững sẽ là yếu tố quyết định cho sự phát triển lâu dài của địa phương.

6.1. Định hướng phát triển bền vững

Định hướng phát triển bền vững sẽ giúp Móng Cái duy trì được tốc độ tăng trưởng kinh tế, đồng thời bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân.

6.2. Tăng cường hợp tác quốc tế

Việc tăng cường hợp tác quốc tế, đặc biệt là với các địa phương của Trung Quốc, sẽ mở ra nhiều cơ hội phát triển cho Móng Cái. Các chương trình hợp tác sẽ giúp nâng cao năng lực cạnh tranh và thu hút đầu tư.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Giai đoạn 1991–2006 ghi nhận bước chuyển mình lịch sử của Thị xã Móng Cái khi tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân đạt trên 16%/năm và tổng kim ngạch xuất nhập khẩu chạm ngưỡng 2,11 tỷ USD vào năm 2006. Trước thập niên 1990, Móng Cái là huyện miền núi biên giới chịu hậu quả nặng nề sau chiến tranh, cơ cấu kinh tế thuần nông với hơn 80% tỷ trọng phụ thuộc vào nông nghiệp và tổng thu ngân sách hàng năm chỉ đạt vài tỷ đồng. Vấn đề cốt lõi được đặt ra là làm thế nào để chuyển đổi một vùng biên cương nghèo nàn, cơ sở hạ tầng lạc hậu thành một đô thị mậu dịch phồn thịnh, phát huy tối đa lợi thế địa chiến lược tiếp giáp với thị trường Trung Quốc rộng lớn.

Mục tiêu nghiên cứu tập trung làm sáng tỏ quá trình Đảng bộ Thị xã Móng Cái lãnh đạo, vận dụng sáng tạo đường lối đổi mới của Trung ương và Đảng bộ tỉnh Quảng Ninh vào thực tiễn địa phương. Đề tài đánh giá toàn diện các chủ trương chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế, thực hiện chính sách an sinh xã hội, đồng thời tổng kết những bài học kinh nghiệm phục vụ giai đoạn phát triển tiếp theo.

Phạm vi nghiên cứu được xác lập không gian tại địa bàn Thị xã Móng Cái với diện tích tự nhiên 518,278 km2 cùng 70 km đường biên giới trên bộ và 50 km bờ biển. Phạm vi thời gian kéo dài liên tục 15 năm (1991–2006), trải qua ba nhiệm kỳ Đại hội Đảng bộ địa phương khóa XVIII, XIX và XX.

Ý nghĩa của công trình thể hiện ở việc hệ thống hóa các luận cứ khoa học và thực tiễn, chứng minh bước ngoặt dịch chuyển tỷ trọng thương mại - dịch vụ từ dưới 20% lên trên 70% GDP. Công trình không chỉ cung cấp cơ sở khoa học để hoạch định chính sách phát triển kinh tế biên mậu mà còn đóng góp trực tiếp vào công tác biên soạn lịch sử Đảng bộ địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn xây dựng trên nền tảng phương pháp luận của Chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh về phát triển kinh tế hàng hóa nhiều thành phần trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội. Nghiên cứu quán triệt sâu sắc các quan điểm chỉ đạo trong Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI, VII, VIII và IX về công nghiệp hóa, hiện đại hóa và mở cửa hội nhập quốc tế.

Hệ thống lý thuyết kinh tế phát triển và khoa học lãnh đạo quản lý được vận dụng để phân tích mô hình tăng trưởng của địa phương. Trong đó, bốn khái niệm then chốt được chuẩn hóa bao gồm:

• Kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa: Nền kinh tế vận hành theo quy luật thị trường có sự quản lý của Nhà nước nhằm mục tiêu dân giàu, nước mạnh.
• Công nghiệp hóa, hiện đại hóa: Quá trình chuyển đổi căn bản các hoạt động sản xuất từ thủ công sang ứng dụng công nghệ hiện đại.
• Kinh tế cửa khẩu: Không gian kinh tế gắn liền với hoạt động giao thương biên giới, được áp dụng các cơ chế thông quan và thuế quan ưu đãi.
• Chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế: Sự thay đổi tỷ trọng giá trị gia tăng giữa các ngành nông nghiệp, công nghiệp và dịch vụ theo hướng tiến bộ.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp lịch sử kết hợp chặt chẽ với phương pháp logic nhằm tái hiện tiến trình lãnh đạo của Đảng bộ thị xã qua từng giai đoạn cụ thể. Nguồn tư liệu thành văn bao gồm hệ thống văn kiện Đảng từ Đại hội VI đến Đại hội IX, các Nghị quyết của Tỉnh ủy Quảng Ninh, 15 báo cáo tổng kết kinh tế - xã hội thường niên của Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân Thị xã Móng Cái, cùng số liệu Niên giám thống kê giai đoạn 1991–2006.

Về phương pháp định lượng, tác giả thực hiện thống kê, so sánh chỉ số kinh tế và đối chiếu liên ngành. Cỡ mẫu khảo sát thực tế gồm 6 xã điểm nông nghiệp với tổng số 600 hộ dân được lựa chọn theo phương pháp chọn mẫu phân tầng ngẫu nhiên, đại diện cho các vùng đồng bằng ven biển, vùng núi cao và hải đảo. Lý do lựa chọn phương pháp này nhằm đánh giá khách quan tỷ lệ biến động giàu nghèo và mức độ thụ hưởng chính sách của các tầng lớp nhân dân nông thôn. Phương pháp điền dã thực tế và phỏng vấn chuyên gia được triển khai xuyên suốt timeline nghiên cứu, giúp đối chứng chính xác giữa nghị quyết ban hành và kết quả thực thi tại cơ sở.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, cơ cấu kinh tế địa phương đã hoàn thành bước chuyển dịch mang tính đột phá. Tỷ trọng nông - lâm - ngư nghiệp giảm mạnh từ 80% trước năm 1989 xuống còn dưới 15% vào năm 2006. Ngược lại, ngành thương mại - du lịch - dịch vụ vươn lên giữ vai trò chủ đạo, chiếm trên 70% tổng sản phẩm trên địa bàn (GDP). Tốc độ tăng trưởng sản xuất công nghiệp và tiểu thủ công nghiệp giai đoạn 2000–2005 duy trì mức bình quân ấn tượng 48,6%/năm với hơn 320 cơ sở sản xuất.

Thứ hai, hoạt động kinh tế đối ngoại và mậu dịch biên giới ghi nhận sự bùng nổ vượt bậc. Giá trị xuất nhập khẩu giai đoạn 2001–2005 đạt 3.698,4 triệu USD, riêng năm 2006 đạt trên 2,11 tỷ USD, tăng 274,3% so với năm 2000. Địa phương đã cấp phép cho 25 dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) với tổng số vốn đăng ký 181,19 triệu USD. Quy mô thị trường nội địa mở rộng với 15 khu chợ lớn, tổng diện tích trên 39.000 m2, quy tụ 3.763 hộ kinh doanh, trong đó có 734 thương nhân nước ngoài.

Thứ ba, kết cấu hạ tầng kỹ thuật và năng lực tài chính công có bước nhảy vọt toàn diện. Tổng thu ngân sách địa phương năm 2006 đạt 442,9 tỷ đồng, tăng trưởng bình quân 8,2%/năm giai đoạn 2000–2005. Tỷ lệ phủ sóng điện lưới quốc gia đạt 98% dân số năm 2006 so với 45% năm 1995. Mạng lưới bưu chính viễn thông đạt mật độ 39 máy điện thoại/100 dân, tăng gấp 17,7 lần so với mức 2,2 máy/100 dân của năm 1995. Hệ thống giao thông kết nối hoàn chỉnh với tuyến đường bộ Quốc lộ 18A trải nhựa và Cảng biển Vạn Gia tiếp nhận an toàn tàu trọng tải trên 10.000 tấn.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính dẫn đến những thành tựu trên xuất phát từ sự nhạy bén của Đảng bộ Thị xã Móng Cái trong việc cụ thể hóa Quyết định 675/TTg năm 1996 và Quyết định 53/2001/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về thí điểm cơ chế Khu kinh tế cửa khẩu. Đảng bộ đã mạnh dạn khai thác triệt để nguồn vốn giữ lại để tái thiết hạ tầng đô thị và khu vực cửa khẩu quốc tế Bắc Luân, Ka Long.

Khi so sánh với các nghiên cứu kinh tế tại các vùng biên giới phía Bắc như Lạng Sơn hay Lào Cai cùng thời kỳ, mô hình Móng Cái đạt tốc độ tích lũy vốn và tăng trưởng thương mại nhanh hơn nhờ kết hợp lợi thế mậu dịch đường bộ lẫn đường biển. Các dữ liệu tăng trưởng kinh tế, biến động kim ngạch xuất nhập khẩu và phân bố vốn đầu tư được tổng hợp trực quan qua các bảng thống kê đa chiều và biểu đồ tăng trưởng cột trong hồ sơ nghiên cứu, giúp làm rõ tính chu kỳ và sự bứt phá qua ba kỳ Đại hội Đảng bộ.

Tuy nhiên, nghiên cứu cũng chỉ ra những hạn chế lớn: Sự phát triển còn mất cân đối giữa khu vực đô thị cửa khẩu và vùng nông thôn hải đảo khi tỷ lệ hộ nghèo nông thôn vẫn ở mức 14%. Việc điều chỉnh chính sách cấp vốn đầu tư theo Quyết định 185/2003/QĐ-TTg đã tạo ra điểm nghẽn về vốn xây dựng cơ bản, khiến nhiều dự án hạ tầng trọng điểm bị kéo dài tiến độ.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, hoàn thiện thể chế và cơ chế quản lý khu kinh tế cửa khẩu. Thị ủy và Ủy ban nhân dân Thị xã Móng Cái cần chủ động tham mưu cho Tỉnh ủy Quảng Ninh đề xuất Chính phủ ban hành khung pháp lý ổn định, xóa bỏ triệt để cơ chế bao cấp xin - cho. Mục tiêu đặt ra là thu hút thêm từ 200 đến 250 triệu USD vốn đầu tư FDI vào lĩnh vực kho ngoại quan và sản xuất chế xuất công nghệ cao trong giai đoạn 2006–2010.

Thứ hai, nâng cấp đồng bộ hạ tầng logistics và giao thông huyết mạch. Ban Quản lý dự án thị xã cần đẩy nhanh tiến độ thi công dự án mở rộng Quốc lộ 18A, triển khai xây dựng Cầu Bắc Luân 2 và nạo vét luồng hàng hải Cảng Vạn Gia để tiếp nhận tàu tải trọng từ 10.000 đến 20.000 tấn. Timeline hoàn thành các hạng mục kết nối then chốt trước năm 2010 nhằm nâng cao năng lực bốc xếp hàng hóa qua biên giới thêm 30%.

Thứ ba, tái cơ cấu nông nghiệp nông thôn gắn với kinh tế biển bền vững. Phòng Nông nghiệp thị xã cần đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu cây trồng, thủy sản nước lợ tại 6 xã bãi triều ven biển, cung cấp gói tín dụng ưu đãi từ 2 đến 5 triệu đồng/hộ nông dân. Phấn đấu giảm tỷ lệ hộ nghèo toàn thị xã xuống dưới 5% và hoàn thành phủ kín 100% diện tích rừng phòng hộ đầu nguồn trước năm 2008.

Thứ tư, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và chuẩn hóa bộ máy hành chính. Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị phối hợp với Phòng Nội vụ thực hiện đào tạo chuẩn hóa trình độ quản lý kinh tế và ngoại ngữ tiếng Trung cho 100% cán bộ công chức cấp cơ sở, phấn đấu nâng tỷ lệ lao động qua đào tạo nghề đạt 45% vào năm 2010.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm cán bộ lãnh đạo và chuyên viên quản lý nhà nước tại các địa phương biên giới: Cung cấp bài học thực tiễn giá trị về phương thức chuyển dịch cơ cấu kinh tế, vận dụng cơ chế ưu đãi mậu dịch và quản lý đất đai đô thị cửa khẩu.

Nhóm chuyên gia nghiên cứu lịch sử Đảng và kinh tế chính trị: Nguồn tư liệu hệ thống hóa chính xác về quá trình triển khai đường lối đổi mới của Đảng Cộng sản Việt Nam tại địa bàn phên dậu Đông Bắc trong suốt 15 năm (1991–2006).

Nhóm doanh nghiệp thương mại, logistics và nhà đầu tư xuất nhập khẩu: Nắm bắt bức tranh tổng quan về hạ tầng cảng biển, mạng lưới chợ cửa khẩu và các hành lang thương mại chiến lược kết nối thị trường Việt Nam - Trung Quốc - ASEAN.

Nhóm giảng viên, học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Khoa học xã hội: Tư liệu tham khảo chuẩn mực phục vụ công tác giảng dạy lịch sử địa phương, nghiên cứu chuyên đề về kinh tế biên mậu và phát triển bền vững.

Câu hỏi thường gặp

1. Động lực chính thúc đẩy sự phát triển vượt bậc của Móng Cái giai đoạn 1991–2006 là gì? Động lực quyết định là việc Đảng bộ thị xã đã nhanh chóng nắm bắt các cơ chế thí điểm ưu đãi của Chính phủ tại Quyết định 675/TTg và Quyết định 53/2001/QĐ-TTg, kết hợp với việc tái đầu tư nguồn thu ngân sách để hiện đại hóa hệ thống chợ trung tâm và cảng biển.

2. Cơ cấu kinh tế của Móng Cái đã thay đổi ra sao trong 15 năm đổi mới? Cơ cấu kinh tế đã hoàn thành cuộc chuyển dịch mang tính lịch sử: Nông - lâm - ngư nghiệp giảm mạnh từ hơn 80% trước năm 1989 xuống dưới 15% năm 2006; trong khi thương mại - du lịch - dịch vụ tăng vọt lên chiếm hơn 70% GDP, giữ vai trò đầu tàu phát triển.

3. Điểm nghẽn lớn nhất trong việc phát triển kết cấu hạ tầng của thị xã là gì? Điểm nghẽn xuất hiện khi Quyết định 185/2003/QĐ-TTg bãi bỏ cơ chế điều tiết để lại nguồn thu ngân sách, chuyển sang hỗ trợ có mục tiêu mang tính chất xin - cho, làm chậm tiến độ cải tạo cửa khẩu Ka Long và bãi kiểm tra hàng hóa Bắc Luân.

4. Tình hình an sinh xã hội và giảm nghèo tại địa phương đạt kết quả như thế nào? Số hộ khá giả tăng lên rõ rệt, tỷ lệ sinh con thứ ba giảm mạnh từ 47,7% năm 1990 xuống còn 23,9% năm 1995. Tuy nhiên, khoảng cách phát triển vẫn tồn tại khi tỷ lệ hộ nghèo khu vực nông thôn và hải đảo năm 2006 vẫn còn ở mức 14%.

5. Luận văn sử dụng nguồn dữ liệu nào để đảm bảo tính xác thực học thuật? Tác giả đã khai thác toàn bộ văn kiện lưu trữ của ba kỳ Đại hội Đảng bộ thị xã, 15 báo cáo kinh tế của Ủy ban nhân dân thị xã, Niên giám thống kê kết hợp với dữ liệu khảo sát thực địa tại 600 hộ dân thuộc 6 xã điểm.

Kết luận

• Luận văn đã phục dựng toàn diện tiến trình lãnh đạo của Đảng bộ Thị xã Móng Cái qua ba kỳ Đại hội XVIII, XIX và XX, khẳng định tính đúng đắn của đường lối đổi mới.
• Tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân đạt trên 16%/năm cùng giá trị xuất nhập khẩu vượt 2,11 tỷ USD vào năm 2006 đã xác lập vị thế trung tâm thương mại hàng đầu vùng Đông Bắc.
• Hệ thống hạ tầng kỹ thuật có bước tiến vượt bậc với 98% dân cư sử dụng điện lưới quốc gia và thu ngân sách nhà nước đạt 442,9 tỷ đồng vào cuối nhiệm kỳ.
• Công trình chỉ rõ những nút thắt về cơ chế phân bổ vốn đầu tư và khoảng cách giàu nghèo vùng biên nhằm cung cấp 4 nhóm giải pháp chiến lược cho giai đoạn phát triển 2006–2010.
• Đây là tài liệu tham khảo khoa học có giá trị lý luận và thực tiễn sâu sắc, kêu gọi các nhà nghiên cứu và cấp quản lý tiếp tục khai thác để hoạch định chính sách phát triển bền vững cho các khu kinh tế cửa khẩu Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 Đặc điểm tình hình thị xã Móng Cái và những yêu cầu đặt ra với sự lãnh đạo của Đảng bộ thị xã Móng Cái. Đặc điểm tình hình thị xã Móng Cái. Múng Cỏi là thị xó địa đầu phớa Đông Bắc của tỉnh Quảng Ninh, cũng là địa đầu phớa Đông Bắc Việt Nam, cú 70 km đường biờn giới trờn bộ tiếp giỏp với tỉnh Quảng Tõy, Trung Quốc. Phớa Đông giỏp Vịnh Bắc Bộ, phớa Tõy giỏp huyện Hải Hà, phớa Nam giỏp huyện Cụ Tụ và phớa Bắc giỏp biờn giới Việt Nam – Trung Quốc.

Thị xó Múng Cỏi hiện nay cú diện tớch đất tự nhiờn là 518,278 km2, trải rộng từ 107o10’ đến 108o05’ kinh độ Đông và từ 21o10’ đến 21o40’ vĩ độ Bắc. 85% diện tớch của thị xó là đất liền, trong đó 71% diện tớch tự nhiờn là đồi và nỳi xen kẽ giữa cỏc thung lũng, sụng suối, bói biển, thấp dần từ bắc tới nam. Xó vựng cao Hải Sơn cú dóy Pan Nai với đỉnh cao nhất là 710 m. 15% diện tớch của thị xó là đảo đó tạo thành nhiều cửa đầm, vũng, bói, thuận lợi cho việc nuụi trồng và đánh bắt hải sản.

Đảo Vĩnh Thực (3500 ha) là một dóy nỳi chạy dài gần 20 km từ đông sang tõy, cỏch đất liền trờn 2km tạo thành vịnh lớn, đỉnh cao nhất là 170m. Tổng dõn số thị xó năm 2006 là gần 8 vạn người gồm 5 dõn tộc anh em: Kinh, Dao, Tày, Sỏn Chay và Hoa. Mật độ dân số trung bỡnh đạt 154 người/km2. Về địa lý hành chớnh, theo sách “Khâm định Việt sử thông giám Cương mục” thỡ Múng Cỏi xa xưa được gọi là trấn Triều Dương.

Đến đời Lý Thái Tổ năm Thuận Thiên thứ 14 được gọi là châu Vĩnh An. Đời hậu Lê năm Thuận Thiờn thứ 1 (1426) gọi là Yờn Bang. Thế kỷ thứ XVII gọi là chõu Vạn Ninh và thế kỷ thứ XVIII gọi là chõu Mang Nhai. Đến đầu thế kỷ XIX, thị xó Múng Cỏi bõy giờ gồm tổng Vạn Ninh, tổng Bỏt Trang và một phần tổng Hà Mụn thuộc chõu Vạn Ninh, phủ Hải LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Đụng, trấn An Quảng.

Thỏng 6 – 1888, chõu Vạn Ninh chia thành ba chõu (Múng Cỏi, Hà Cối, Tiờn Yờn) của phủ Hải Ninh thuộc tỉnh Quảng Yờn. Thỏng 6 – 1906, thực dõn Phỏp tỏch phủ Hải Ninh khỏi tỉnh Quảng Yờn, thành lập tỉnh Hải Ninh gồm 3 chõu: Múng Cỏi, Hà Cối, Tiờn Yờn. Sau Cỏch mạng Thỏng Tỏm 1945, để phự hợp với việc lónh đạo, chỉ đạo của Trung ương Đảng và Chớnh phủ đối với cỏc địa phương, thỏng 10 – 1945 Chớnh phủ Việt Nam Dõn chủ Cộng hũa quyết định thành lập cỏc chiến khu. Theo đó, tỉnh Hải Ninh (gồm cả Múng Cỏi) là một trong bảy tỉnh thuộc Chiến khu 3 [27,tr.

Ngày 19-7-1946, Bộ trưởng Bộ Nội vụ ra Nghị định tạm lập lại tỉnh Quảng Yờn và khu đặc biệt Hũn Gai [2,tr. Khoảng cuối năm 1946, việc phõn định địa giới cỏc chiến khu được điều chỉnh lại: Tỉnh Quảng Yờn, tỉnh Hải Ninh và Đặc khu Hũn Gai tỏch khỏi Chiến khu 3 trực thuộc Chiến khu 12; cỏc Liờn khu ủy lónh đạo các chiến khu và các tỉnh, tổ chức Đảng Đặc khu Hũn Gai và hai tỉnh Quảng Yờn, Hải Ninh do Liờn khu ủy 12 lónh đạo.Đến thỏng 1 – 1950, cỏc tỉnh Quảng Yên, Hải Ninh và Đặc khu Hũn Gai thuộc Liờn khu Việt Bắc; tỉnh Hải Ninh lỳc này gồm 7 huyện: Múng Cỏi, Hà Cối, Đầm Hà, Tiên Yên, Bỡnh Liờu, Đỡnh Lập và Hải Chi. Trong khỏng chiến chống Phỏp, Múng Cỏi nằm trong vựng địch chiếm đóng, là thủ phủ của “xứ Nựng tự trị”. Hũa bỡnh lập lại, “ngày 01-02-1955, Thủ tướng Chính phủ ra Nghị định số 449-TTg về tái lập thị xó Múng Cỏi trực thuộc tỉnh Hải Ninh” [1,tr.

“Ngày 30-10-1963, Quốc hội nước Việt Nam Dân chủ Cộng hũa khúa II, kỳ họp thứ 7 đó phờ chuẩn việc hợp nhất tỉnh Hải Ninh và khu Hồng Quảng thành một đơn vị hành chính mới lấy tên là tỉnh Quảng Ninh” [1,tr. Ngày 2-7-1964, Hội đồng Chính phủ ra Quyết định số 106-CP đổi thị xó Múng Cỏi thành thị trấn Múng Cỏi thuộc huyện Múng Cỏi. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] “Ngày 18-01-1979, Hội đồng Chính phủ ra Quyết định số 22-CP đổi tên huyện Móng Cái thành huyện Hải Ninh” [1,tr. Ngày 28-5-1991, Bộ trưởng – Trưởng ban Ban tổ chức Chính phủ ra Quyết định số 284/TCCP đổi tên thị trấn Hải Ninh thành thị trấn Móng Cái, thị trấn Móng Cái là huyện lỵ huyện Hải Ninh.

Ngày 20-7-1998, Thủ tướng Chính phủ ra Nghị định số 52/1998/NĐ-CP tái lập thị xó Múng Cỏi (trờn cơ sở toàn bộ diện tích và dân số của huyện Hải Ninh cũ) thuộc tỉnh Quảng Ninh bao gồm 5 phường: Hũa Lạc, Trần Phỳ, Ka Long, Ninh Dương, Trà Cổ và 11 xó: Quảng Nghĩa, Hải Tiến, Hải Đông, Hải Yên, Hải Hũa, Hải Xuõn, Vạn Ninh, Hải Sơn, Bỡnh Ngọc, Vĩnh Trung và Vĩnh Thực. Là một vùng đất biên giới nơi địa đầu của Tổ quốc, gắn với những trang sử hào hùng của dân tộc Việt Nam trong việc đấu tranh bảo vệ chủ quyền lónh thổ nờn Múng Cỏi cú bề dày truyền thống chống giặc ngoại xõm. Thị xó Múng Cỏi là địa bàn có vị trí chiến lược hết sức quan trọng về kinh tế, chính trị và an ninh, quốc phũng. Trải qua cỏc thời kỳ lịch sử của dõn tộc, tất cả lực lượng xâm lược nước ta đều coi Móng Cái là một trong những mục tiêu quan trọng hàng đầu.

Với vị trớ cửa ngừ tuyến đầu vùng Đông Bắc Tổ quốc, thị xó Múng Cỏi đó từng ghi dấu ấn nhiều chiến cụng giữ nước oanh liệt của dân tộc. Vào thế kỷ XI, Lý Thường Kiệt từ Móng Cái chủ động tiến công diệt giặc Tống ở châu Khâm, châu Liêm, người dân nơi đây đó tham gia vào đạo quân diệt giặc Tống. Thế kỷ thứ XIII, vào năm 1287 cánh quân thủy của quân Nguyên – Mông từ Khâm Châu tiến theo đường biển vào xâm lược nước ta khi đi qua cửa Vạn Ninh (Móng Cái) bị quan quân nhà Trần do Nhân đức hầu Trần Toàn chỉ huy, phục kích chặn đánh chiến thuyền của Ô Mó Nhi gõy cho địch thiệt hại nặng. Móng Cái cũn là căn cứ của nhiều cuộc khởi nghĩa chống lại áp bức bóc lột của triều đỡnh phong kiến.

Thế kỷ XVII, triều đỡnh Món Thanh cho LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] quõn sang xõm lược nước ta, nhân dân các dân tộc Móng Cái đó nổi dậy tham gia phong trào Quang Lónh, Quang Khỏnh chiến đấu anh dũng, chống giặc ngoại xâm. Thời kỳ thực dân Pháp xâm lược nước ta, ngay từ những ngày đầu nhân dân các dân tộc Móng Cái đó anh dũng đứng lên đánh Pháp. Các nhà yêu nước như Phan Bội Châu, Nguyễn Thượng Hiền đó gõy dựng ở Múng Cỏi một cơ sở của Việt Nam Quang phục hội. Múng Cỏi cũn là cửa ngừ ra nước ngoài hoạt động của nhiều chiến sĩ cách mạng.

Ngày 17-7-1926, đồng chí Trần Phú cùng chín đồng chí khác đến Móng Cái và qua biên giới để liên lạc với tổ chức Hội Việt Nam cách mạng Thanh niên. Ngoài ra, cũn nhiều đồng chí khác trong ban lónh đạo Tâm tâm xó và Hội Việt Nam cỏch mạng Thanh niên như Lê Hồng Phong, Hồ Tùng Mậu… cũng được các cơ sở cách mạng của Móng Cái đưa đón ra nước ngoài tỡm đường cứu nước. Là thị xó được thiên nhiên ưu đói cú cả đồi núi và biển nên khí hậu của Móng Cái rất ôn hũa và dễ chịu. Múng Cỏi là vựng cú lượng mưa lớn so với bỡnh quõn cả nước, bỡnh quõn đạt 2.788mm, cao nhất là 4.110mm, mưa phần lớn tập trung vào tháng 7-8 hàng năm.

Nhiệt độ trung bỡnh trong năm là 22 oC. Hệ thống sụng ngũi, hồ đập của Móng Cái rất phong phú. Móng Cái xưa vốn là nơi buôn bán trao đổi hàng hóa giữa người Trung Quốc với Việt Nam. Ngay từ đầu Công nguyên, con đường biển đi từ Khâm Châu (Quảng Tây – Trung Quốc) theo hướng Tây Nam vào Việt Nam xuyên qua tuyến đảo Quảng Ninh, từ châu Vĩnh An (Móng Cái) qua Vân Đồn, vịnh Hạ Long, vào cửa Bạch Đằng, lặng sóng kín gió, yên tĩnh như một con kênh trong đất liền nên sử cũ mệnh danh là Đông Kênh, là con đường giao thông ven biển lý tưởng.

Lúc thuận gió đi một mạch từ Khâm Châu đến Vân Đồn chỉ mất 3 ngày. Đây chính là con đường mà thuyền buôn Trung Quốc mỗi khi LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] vào nước ta buôn bán thường đi qua, cũng chính là con đường mà các đạo thủy quân phương Bắc như Nam Hán, Tống và Nguyên Mông đó tiến vào xõm lược nước ta những năm 938, 981, 1288. Di chỉ Thoi Giếng (xó Vạn Ninh) là một trong những di tích nổi tiếng thương cảng thời Trần. Vào thế kỷ XII, sau khi thành lập thương cảng Vân Đồn, vua Lý Anh Tụng lập bến Vạn Ninh (thuộc thôn Đông xó Vạn Ninh ngày nay).

Bến này nhỏ hơn bến Vân Đồn nhưng là bến cảng đầu cầu, thuyền buôn nước ngoài (chủ yếu là Trung Quốc) muốn vào Vân Đồn phải ghé qua Vạn Ninh. Vỡ vậy, Vạn Ninh sớm trở thành phố chợ đông vui, trên bến dưới thuyền. Từ đó, một số ngành nghề công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp cũng khá phát triển và rất đa dạng. Xưa có nghề gốm với 16 lũ bỏt, 2 lũ chum.

Cỏc mặt hàng gốm sứ Múng Cỏi nổi tiếng một thời, buụn bỏn khắp miền Bắc. Nghề dệt lụa thủ công và dệt vải khổ rộng (vải cạp xá), dệt màn, cơ khí, làm muối… Nghề đóng, sửa chữa tàu thuyền cánh dơi đi biển với đội thuyền vận tải hàng nghỡn tấn phương tiện đi khắp mọi miền đất nước. Trong kháng chiến chống Mỹ là một trong những lực lượng tham gia vận chuyển vũ khí đạn dược cho chiến trường miền Nam. Với hệ thống đường giao thụng thủy bộ đa dạng.

Về đường thủy, với 50km bờ biển, Móng Cái có cảng Vạn Gia có thể đón tàu trên 1 vạn tấn. Các cảng Thọ Xuân, Núi Dỏ, Cồn Rắn, bến Mũi Ngọc, Dân Tiến và hệ thống các cảng thủy nội địa dọc sông Ka Long đủ điều kiện để bốc xếp, vận chuyển hàng hóa. Tuyến tàu cao tốc cánh ngầm Móng Cái – Hạ Long, Móng Cái – Hải Phũng thuận tiện cho việc đi lại và vận chuyển hàng hóa nhanh chóng. Về đường bộ, quốc lộ 18A từ thành phố Hạ Long ra Móng Cái đó được trải nhựa.

Hiện nay, Chính phủ phê duyệt dự án xây dựng đường cao tốc ven biển đoạn Vân Đồn – Móng Cái; quốc lộ 18A từ Hạ Long ra Móng Cái được tỉnh đầu tư mở rộng. Trong tương lai không xa, Móng Cái có đường sắt nối sang tỉnh Quảng Tây – Trung Quốc.