Trang 1 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HCM HUỲNH PHƯỚC NGUYÊN KINH DOANH VÀNG TẠI CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH CHUYÊN NGÀNH: KINH TẾ TÀI CHÍNH NGÂN HÀNG MÃ SỐ: 60.12 LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS NGUYỄN NGỌC HÙNG TP. HỒ CHÍ MINH - NĂM 2007 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Trang 2 MỤC LỤC LỜI MỞ ĐẦU CHƯƠNG I: TỔNG QUAN VỀ VÀNG VÀ NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI. Nguồn gốc và quá trình phát triển giá trị của vàng . Nguồn gốc của vàng . Đặc điểm và tính chất và một số ứng dụng của vàng . Quá trình phát triển giá trị của vàng . Về giá trị sử dụng, với tính chất là kim loại quý, vàng đã được sử dụng qua các thời đại . Về giá trị, với tính chất là tiền tệ, vàng đã sớm trở thành một loại tiền đầu tiên được lưu hành trong lịch sử phát triển loài người. Thị trường vàng thế giới . Tình hình sản xuất khai thác vàng trên thế giới . Tình hình sử dụng vàng tại một số nước trên thế giới. Tình hình biến động giá vàng trong thời gian qua. Các nhân tố tác động đến giá vàng thế giới. Dự báo giá vàng trong thời gian tới. Vai trò của vàng trong đời sống kinh tế - xã hội . Đối với nền kinh tế . Đối với đời sống xã hội. Đối với chính phủ . Đối với ngân hàng . Nghiệp vụ kinh doanh của ngân hàng thương mại .25 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Các nghiệp vụ chủ yếu của ngân hàng thương mại . Nghiệp vụ nguồn vốn . Nghiệp vụ tín dụng và đầu tư . Nghiệp vụ kinh doanh dịch vụ ngân hàng . Nghiệp vụ kinh doanh vàng của ngân hàng thương mại . Nghiệp vụ mua bán giao ngay (Spot). Nghiệp vụ mua bán có kỳ hạn (Forward). Nghiệp vụ hoán đổi (Swap) . Nghiệp vụ quyền lựa chọn . 27 Kết luận chương I . 28 CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG KINH DOANH VÀNG TẠI CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH . Một số nét về tình hình kinh tế - tài chính ở Thành phố Hồ Chí Minh. Khái quát thị trường vàng ở Việt Nam . Tình hình sản xuất và khai thác vàng ở Việt Nam . Tình hình tiêu thụ và sử dụng vàng ở Việt Nam . Kinh doanh vàng nữ trang. Kinh doanh vàng tiền tệ tại ngân hàng thương mại . Các nhân tố tác động đến giá vàng tại Việt Nam .35 Mối quan hệ giữa giá vàng trong nước và giá vàng thế giới. Thực trạng kinh doanh vàng tại các ngân hàng thương mại trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh . Mua bán trực tiếp – môi giới. Mua bán trạng thái.39 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Mua bán kỳ hạn (Forward) . Chốt nguội, mua hộ vàng khách hàng (SJC, Eximbank, . Kinh doanh vàng tài khoản (quốc tế). Mua hộ vàng cho khách hàng . Kinh doanh phối hợp . Đánh giá chung về những thành quả và tồn tại trong hoạt động kinh doah vàng tại các ngân hàng thương mại trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh trong thời gian qua. Những thành quả. Những tồn tại. Nguyên nhân của tồn tại .47 Kết luận chương II. 48 CHƯƠNG III: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM ĐẨY MẠNH HOẠT ĐỘNG KINH DOANH VÀNG TẠI CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH . Định hướng chiến lược kinh doanh vàng tại các ngân hàng thương mại trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh . Chuyển từ kinh doanh vàng không theo tiêu chuẩn sang kinh doanh vàng theo tiêu chuẩn quốc tế. Kinh doanh vàng trạng thái . Thực hiện kinh doanh vàng trên tài khoản. Bán vàng từ nguồn tiét kiệm của khách hàng . Mua vàng trong nước và quốc tế để cho vay hoặc đầu tư . Các phương pháp kinh doanh phối hợp không tồn tại trạng thái.52 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.Thực hiện kinh doanh vàng chuyển khoản quốc tế . Mở tài khoản vàng cho khách hàng, khớp lệnh giao dịch vàng mà không cần vàng hiện vật. Vay vàng để bán kết hợp option giá lên . Mua vàng spot kết hợp option giá xuống . Nghiệp vụ Spotion . Kinh doanh hộ vàng quốc tế cho khách hàng . Giải pháp đẩy mạnh hoạt động kinh doanh vàng tại các ngân hàng thương mại trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh . Về phía Ngân hàng nhà nước . Kinh doanh vàng tiền tệ gắn với sản xuất vàng tiêu chuẩn quốc tế . Hình thành trung tâm lưu ký và giao dịch vàng để thực hiện kinh doanh vàng trên tài khoản . Kinh doanh vàng liên hàng . Dự trữ vàng của Ngân hàng Nhà nước nhằm bình ổn giá vàng và đa dạng hoá dự trữ ngoại tệ. Kinh doanh vàng với Ngân hàng nhà nước . Cho phép thực hiện mua bán khống vàng . Nâng cao nhận thức của khách hàng về định chế tài chính và sản phẩm tài chính .61 Kết luận chương III . 63 PHỤ LỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Trang 6 LỜI MỞ ĐẦU WX 1. Lý do chọn đề tài Trong suốt chiều dài lịch sử, vàng luôn chứng tỏ là một kim loại có giá trị kinh tế hàng đầu, làm bản vị cho hầu hết các giá trị vật chất khác trong đời sống. Người Ai Cập đã chế ra các thỏi vàng từ ngàn xưa vào khoảng 4.000 năm trước Tây lịch và dùng nó làm phương tiện trao đổi tiền tệ. Về sau này, vàng cũng được các vua chúa khắp nơi ở Âu Châu dùng làm phương tiện để thiết lập các đội quân binh cũng như để mua chuộc hay triệt hạ các đối thủ chính trị. Đến nay, con người đã khai thác được 126.000 tấn vàng, đủ để đúc thành khối lập phương, mỗi cạnh 18m. Ngay từ khi ra đời vàng đã chứng tỏ là một hàng hoá đặc biệt và được dùng làm vật ngang giá chung và trở thành một bộ phận của hệ thống tiền tệ thế giới. Cùng với sự phát triển mạnh mẽ của kinh tế hàng hoá làm cho sự vận động của vàng – tiền tệ không đáp ứng được sự vận động của hàng hoá, vàng đã lui về làm vật mang giá trị đảm bảo cho tiền giấy lưu thông (chế độ bản vị vàng). Điều này có nghĩa rằng vàng mặc dù không tham gia với vai trò là tiền tệ nhưng bản thân nó luôn chứa đựng một vai trò tiền tệ tất yếu. Trong khối lượng tiêu thụ vàng hiện nay trên thế giới, người ta ước lượng có khoảng 85% được dùng vào việc chế biến nữ trang và một số nhu cầu thương mại khác, như các phụ tùng trong các máy móc điện tử, hoặc trong ngành nha khoa làm bọc vàng cho răng. Phần nhỏ còn sót lại 15% được lưu hành trong các khách hàng đầu tư hoặc giới con buôn mua đi bán lại hoặc thành phần đầu cơ tích trữ, tức là gồm các quỹ đầu tư chuyên tính chuyện lời lỗ để lấy các quyết định mua bán trong ngày, cũng như một số đại thương gia. Đặc biệt là tại Á Châu và vùng Trung Đông, giới nhà giàu thường hay có thói quen tích trữ các thỏi vàng làm của. Chính trong cái sinh hoạt của thiểu số 15% này mà cái giá cả tăng vọt trong thời gian qua đã bắt nguồn. Theo một bản báo cáo của tổ chức World Gold Council, một hội chuyên gia trong LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Trang 7 ngành, cho biết thì trong 9 tháng đầu của năm 2005, nhu cầu đầu tư và tích trữ vàng đã gia tăng hơn 62%. Tại Việt Nam cũng như các nước trên thế giới, vàng cũng có chức năng dự trữ, tích lũy, và đặc biệt sau giải phóng miền Nam, chức năng thanh toán của vàng thể hiện rất rõ. Vàng đã làm thay chức năng của đồng tiền một cách mạnh mẽ: mua bán hàng hóa thanh toán bằng vàng, xác định giá cả hàng hoá bằng vàng, cho vay – trả nợ cũng bằng vàng … Ngoài chức năng thanh toán, lưu thông thay thế cho một phần tiền giấy trong nước, vàng còn nổi bật lên với vai trò là một loại tiền tệ quốc tế trong mua bán mậu dịch qua biên giới. 1 Trong những năm đầu của thập niên 90, việc huy động vàng trong dân cư đã được một số ngân hàng thực hiện cùng với sự ra đời và cạnh tranh mạnh mẽ của các hình thức vàng miếng như vàng rồng vàng SJC, phượng hoàng PNJ, Bông lúa ACB… Một hình thức sử dụng vàng như chức năng tiền tệ. Việc huy động vàng chủ yếu phục vụ cho việc cho vay để thanh toán nhà đất và thị trường bất động sản. Tiếp theo việc huy động tiết kiệm vàng, ngân hàng mở ra nghiệp vụ huy động tiết kiệm đảm bảo bằng vàng, là bước đầu tiên của nghiệp vụ kinh doanh vàng hiện nay. Cùng với nhu cầu tiêu thụ và giao dịch vàng – tiền tệ mạnh mẽ và gần như độc tôn của vàng miếng SJC. Cuối năm 2004 Agribank đưa ra thị trường vàng miếng hiệu AAA với 4 loại gồm 1 lượng, 5 lượng, 2 chỉ và 1 chỉ. Vàng miếng hiệu AAA là thương hiệu vàng miếng thứ ba tại Việt Nam sau SJC và AJC. Hoạt động kinh doanh vàng – tiền tệ của các ngân hàng ngày càng sôi động và trở thành nghiệp vụ kinh doanh mang lại lợi nhuận của các ngân hàng và thu hút ngày càng nhiều nhà đầu tư chuyên nghiệp tham gia. Trước nhu cầu thực tế đó, Ngân hàng Nhà nước cho phép triển khai nghiệp vụ option vàng tại các ngân hàng thương mại, và Ngân hàng ACB và Ngân hàng Nông nghiệp và phát triển nông thôn là 02 Ngân hàng đầu tiên được phép thực hiện nghiệp vụ option vàng. Sau đó là các ngân hàng Sacombank, Eximbank, Phương Nam cũng đã triển khai nghiệp vụ này. Trong tiến trình hội nhập quốc tế, kinh doanh vàng của các ngân hàng không thể đứng ngoài cuộc chơi này. Vì vậy, Ngân hàng Nhà nước đã cho phép một số 1 PTS. Nguyễn Hữu Định, 1996 “Kinh doanh vàng tại Thành phố Hồ Chí Minh – Chính sách và giải pháp” LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Trang 8 ngân hàng thương mại được kinh doanh vàng trên tài khoản với nước ngoài. Và đến tháng 07 năm 2006 Kho ngoại quan vàng đầu tiên của Việt Nam được thành lập tại Hà Nội thuộc Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn. Thành phố Hồ Chí Minh, là một đầu mối lưu thông hàng hoá trong nước và là cửa ngỏ giao dịch quan trọng với nước ngoài. Nơi đây đã sớm hình thành một đô thị lớn, một trung tâm kinh tế lớn có vai trò quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của cả nước Việt Nam.
