Luận văn kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp tại BIDV chi nhánh Đà Nẵng

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp tại ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam chi nhánh Đà Nẵng.

• Tác giả: Lê Thị Hồng Thắm
• Người hướng dẫn: TS. Trần Đức Vui
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế - Đại Học Quốc Gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản Trị Kinh Doanh
• Đề tài: Kiểm Soát Rủi Ro Tín Dụng Trong Cho Vay Doanh Nghiệp Tại Ngân Hàng TMCP Đầu Tư Và Phát Triển Việt Nam – Chi Nhánh Đà Nẵng
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• TÓM TẮT
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KIỂM SOÁT RỦI RO TÍN DỤNG TRONG CHO VAY DOANH NGHIỆP CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU
• 1.2. NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ CHO VAY DOANH NGHIỆP CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.2.1. Khái niệm về cho vay doanh nghiệp của ngân hàng thương mại
• 1.2.2. Phân loại cho vay doanh nghiệp
• 1.2.3. Đặc điểm cho vay doanh nghiệp
• 1.3. RỦI RO TÍN DỤNG TRONG CHO VAY DOANH NGHIỆP CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.3.1. Khái niệm rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp
• 1.3.2. Phân loại rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp
• 1.3.3. Nguyên nhân gây ra rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp
• 1.3.4. Hậu quả do rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp gây ra
• 1.4. QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG TRONG CHO VAY DOANH NGHIỆP CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.4.1. Khái niệm về quản trị rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp
• 1.4.2. Mục tiêu của quản trị rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp
• 1.4.3. Nội dung của quản trị rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp
• 1.5. CÔNG TÁC KIỂM SOÁT RỦI RO TÍN DỤNG TRONG CHO VAY DOANH NGHIỆP
• 1.5.1. Quan điểm về kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp
• 1.5.2. Nội dung của kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp
• 1.5.3. Tiêu chí đánh giá kết quả kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp
• 1.5.4. Những nhân tố ảnh hưởng đến công tác kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP VÀ THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU LUẬN VĂN
• 2.1. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.2. PHƯƠNG PHÁP THU THẬP SỐ LIỆU
• 2.2.1. Nguồn thông tin
• 2.2.2. Mô tả cách thức thu thập số liệu
• 2.2.3. Địa điểm nghiên cứu
• 2.2.4. Thời gian nghiên cứu
• 2.3. XỬ LÝ SỐ LIỆU
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KIỂM SOÁT RỦI RO TÍN DỤNG TRONG CHO VAY DOANH NGHIỆP TẠI NGÂN HÀNG TMCP ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM – CHI NHÁNH ĐÀ NẴNG
• 3.1. KHÁI QUÁT CHUNG VỀ NGÂN HÀNG TMCP ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM - CHI NHÁNH ĐÀ NẴNG
• 3.1.1. Giới thiệu về TMCP Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Đà Nẵng
• 3.1.2. Hoạt động kinh doanh của Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Đà Nẵng
• 3.2. THỰC TRẠNG RỦI RO TÍN DỤNG TRONG CHO VAY DOANH NGHIỆP TẠI NGÂN HÀNG TMCP ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM - CHI NHÁNH ĐÀ NẴNG
• 3.2.1. Bối cảnh kinh doanh của Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam - Chi nhánh Đà Nẵng
• 3.2.2. Khái quát tình hình cho vay doanh nghiệp tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Đà Nẵng
• 3.2.3. Thực trạng rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp của Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Đà Nẵng
• 3.3. THỰC TRẠNG KIỂM SOÁT RỦI RO TÍN DỤNG TRONG CHO VAY DOANH NGHIỆP TẠI NGÂN HÀNG TMCP ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM - CHI NHÁNH ĐÀ NẴNG
• 3.3.1. Các biện pháp sử dụng để kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam - Chi nhánh Đà Nẵng
• 3.3.2. Đánh giá công tác kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp của Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Đà Nẵng
• 4. CHƯƠNG 4: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KIỂM SOÁT RỦI RO TÍN DỤNG TRONG CHO VAY DOANH NGHIỆP TẠI NGÂN HÀNG TMCP ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM – CHI NHÁNH ĐÀ NẴNG
• 4.1. ĐỊNH HƯỚNG CHO VAY DOANH NGHIỆP CỦA NGÂN HÀNG TMCP ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM – CHI NHÁNH ĐÀ NẴNG TRONG GIAI ĐOẠN 2014 - 2015
• 4.1.1. Định hướng chung
• 4.1.2. Định hướng cho vay trong giai đoạn 2014 – 2015
• 4.2. CÁC GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KIỂM SOÁT RỦI RO TÍN DỤNG TRONG CHO VAY DOANH NGHIỆP TẠI NGÂN HÀNG TMCP ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM – CHI NHÁNH ĐÀ NẴNG
• 4.2.1. Xây dựng chính sách tín dụng trong cho vay doanh nghiệp riêng cho Chi nhánh trên cơ sở hoàn thiện chính sách của BIDV
• 4.2.2. Xây dựng qui trình phối hợp nội bộ trong các lĩnh vực cho vay xây dựng, dệt may tại chi nhánh
• 4.2.3. Hoàn thiện công tác triển khai các biện pháp kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp
• 4.2.4. Tư vấn khách hàng áp dụng các biện pháp nhằm giảm rủi ro về mức độ chấp nhận để cho vay
• 4.2.5. Các giải pháp hỗ trợ cho công tác kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp tại Chi nhánh
• 4.3. MỘT SỐ KIẾN NGHỊ
• 4.3.1. Đối với Chính phủ, các Bộ ngành
• 4.3.2. Đối với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam
• 4.3.3. Kiến nghị với Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Kiểm Soát Rủi Ro Tín Dụng Trong Cho Vay Doanh Nghiệp

Kiểm soát rủi ro tín dụng là một trong những yếu tố quan trọng trong hoạt động cho vay doanh nghiệp tại ngân hàng. Đặc biệt, tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam, việc này không chỉ giúp bảo vệ lợi ích của ngân hàng mà còn đảm bảo sự phát triển bền vững cho doanh nghiệp. Trong bối cảnh nền kinh tế hiện nay, rủi ro tín dụng ngày càng trở nên phức tạp và khó lường, đòi hỏi các ngân hàng phải có những biện pháp kiểm soát hiệu quả.

1.1. Khái Niệm Kiểm Soát Rủi Ro Tín Dụng

Kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp được hiểu là quá trình xác định, đánh giá và quản lý các rủi ro có thể xảy ra trong hoạt động cho vay. Điều này bao gồm việc phân tích khả năng trả nợ của doanh nghiệp, đánh giá tài sản đảm bảo và các yếu tố khác có thể ảnh hưởng đến khả năng thanh toán.

1.2. Vai Trò Của Kiểm Soát Rủi Ro Tín Dụng

Kiểm soát rủi ro tín dụng không chỉ giúp ngân hàng giảm thiểu tổn thất mà còn tạo ra niềm tin cho khách hàng. Khi ngân hàng có chính sách kiểm soát rủi ro tốt, doanh nghiệp sẽ cảm thấy an tâm hơn khi vay vốn, từ đó thúc đẩy hoạt động sản xuất kinh doanh.

II. Những Thách Thức Trong Kiểm Soát Rủi Ro Tín Dụng Tại Ngân Hàng

Mặc dù kiểm soát rủi ro tín dụng là rất quan trọng, nhưng ngân hàng vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức trong quá trình này. Các yếu tố như sự biến động của thị trường, tình hình kinh tế và chính sách tín dụng có thể ảnh hưởng đến hiệu quả của công tác kiểm soát.

2.1. Biến Động Kinh Tế Và Tác Động Đến Rủi Ro Tín Dụng

Sự biến động của nền kinh tế có thể dẫn đến việc gia tăng rủi ro tín dụng. Khi nền kinh tế suy thoái, khả năng trả nợ của doanh nghiệp giảm, làm tăng nguy cơ nợ xấu cho ngân hàng.

2.2. Chính Sách Tín Dụng Và Ảnh Hưởng Đến Kiểm Soát Rủi Ro

Chính sách tín dụng của ngân hàng có thể ảnh hưởng lớn đến khả năng kiểm soát rủi ro. Nếu chính sách quá lỏng lẻo, ngân hàng có thể phải đối mặt với nhiều rủi ro hơn trong cho vay doanh nghiệp.

III. Phương Pháp Kiểm Soát Rủi Ro Tín Dụng Hiệu Quả

Để kiểm soát rủi ro tín dụng hiệu quả, ngân hàng cần áp dụng nhiều phương pháp khác nhau. Những phương pháp này không chỉ giúp giảm thiểu rủi ro mà còn nâng cao hiệu quả hoạt động cho vay.

3.1. Đánh Giá Khả Năng Trả Nợ Của Doanh Nghiệp

Đánh giá khả năng trả nợ là bước đầu tiên trong quá trình kiểm soát rủi ro tín dụng. Ngân hàng cần phân tích các chỉ số tài chính, lịch sử tín dụng và các yếu tố khác để đưa ra quyết định cho vay.

3.2. Sử Dụng Tài Sản Đảm Bảo

Tài sản đảm bảo là một trong những công cụ quan trọng giúp ngân hàng giảm thiểu rủi ro tín dụng. Việc yêu cầu doanh nghiệp cung cấp tài sản đảm bảo sẽ giúp ngân hàng có thêm sự an tâm trong việc cho vay.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Kiểm Soát Rủi Ro Tín Dụng Tại Ngân Hàng TMCP Đầu Tư Và Phát Triển Việt Nam

Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam đã áp dụng nhiều biện pháp kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp. Những biện pháp này đã mang lại nhiều kết quả tích cực trong việc giảm thiểu nợ xấu.

4.1. Các Biện Pháp Kiểm Soát Đã Áp Dụng

Ngân hàng đã áp dụng nhiều biện pháp như phân tích tín dụng, đánh giá tài sản đảm bảo và theo dõi tình hình tài chính của doanh nghiệp sau khi cho vay. Những biện pháp này giúp ngân hàng phát hiện sớm các dấu hiệu rủi ro.

4.2. Kết Quả Đạt Được Từ Công Tác Kiểm Soát

Công tác kiểm soát rủi ro tín dụng đã giúp ngân hàng giảm thiểu tỷ lệ nợ xấu, đồng thời nâng cao hiệu quả cho vay. Điều này không chỉ mang lại lợi ích cho ngân hàng mà còn hỗ trợ doanh nghiệp phát triển.

V. Kết Luận Và Định Hướng Tương Lai Trong Kiểm Soát Rủi Ro Tín Dụng

Kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp là một nhiệm vụ quan trọng và cần thiết. Ngân hàng cần tiếp tục hoàn thiện các biện pháp kiểm soát để đáp ứng tốt hơn với những thách thức trong tương lai.

5.1. Định Hướng Phát Triển Công Tác Kiểm Soát

Ngân hàng cần xây dựng các chính sách kiểm soát rủi ro tín dụng chặt chẽ hơn, đồng thời áp dụng công nghệ thông tin trong việc quản lý và theo dõi rủi ro.

5.2. Tăng Cường Đào Tạo Nhân Sự

Đào tạo nhân sự là yếu tố quan trọng giúp nâng cao hiệu quả kiểm soát rủi ro tín dụng. Ngân hàng cần đầu tư vào đào tạo để nhân viên có đủ kiến thức và kỹ năng trong việc đánh giá và quản lý rủi ro.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong cơ cấu kinh doanh của hệ thống ngân hàng thương mại Việt Nam, tín dụng doanh nghiệp đóng vai trò huyết mạch khi đóng góp từ 70% đến 80% tổng thu nhập lãi thuần. Tuy nhiên, hoạt động cấp tín dụng luôn tiềm ẩn nhiều biến số bất trắc, đặc biệt là sự gia tăng áp lực nợ xấu giai đoạn 2011 - 2013 khi tỷ lệ nợ xấu toàn ngành có thời điểm vượt ngưỡng 4.5%. Tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Đà Nẵng, danh mục cho vay khách hàng tổ chức chiếm tỷ trọng áp đảo trong tổng tài sản sinh lời nhưng công tác kiểm soát rủi ro vẫn bộc lộ nhiều điểm nghẽn tác nghiệp.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn tập trung vào việc giải quyết bài toán cân bằng giữa tăng trưởng tín dụng doanh nghiệp và kiểm soát chất lượng nợ, hạn chế tối đa các tổn thất tài chính phát sinh từ sự suy giảm thanh khoản của bên vay. Mục tiêu cụ thể của đề tài là hệ thống hóa khung lý luận về kiểm soát rủi ro tín dụng doanh nghiệp, đánh giá thực trạng quy trình nhận dạng, đo lường và kiểm soát nợ vay tại Chi nhánh Đà Nẵng, từ đó xây dựng hệ thống giải pháp mang tính ứng dụng thực hành cao.

Phạm vi nghiên cứu được xác lập tại Chi nhánh BIDV Đà Nẵng với chuỗi dữ liệu thực chứng thu thập liên tục trong 3 năm, từ năm 2011 đến năm 2013, đồng thời định hình lộ trình giải pháp cho giai đoạn 2014 - 2015. Ý nghĩa của nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp luận cứ định lượng giúp chi nhánh duy trì tỷ lệ nợ xấu dưới 2.0%, tối ưu hóa tỷ lệ thu hồi nợ xử lý rủi ro đạt trên 80% và gia tăng hệ số an toàn vốn trong môi trường kinh doanh cạnh tranh.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng khung lý thuyết quản trị rủi ro toàn diện của Nguyễn Đăng Dờn với mô hình 4 giai đoạn logic: Nhận dạng rủi ro, Đo lường rủi ro, Kiểm soát rủi ro và Tài trợ rủi ro. Đồng thời, nghiên cứu kết hợp lý thuyết rủi ro tín dụng hiện đại của Timothy W. Koch và Saunders - Lange để làm rõ bản chất của tổn thất tài chính khi khách hàng vi phạm nghĩa vụ hoàn trả gốc và lãi.

Nghiên cứu làm sâu sắc 4 khái niệm và kỹ thuật cốt lõi trong kiểm soát rủi ro tín dụng:

1. Né tránh rủi ro: Quyết định chủ động từ chối tài trợ, áp đặt trần hạn mức tín dụng hoặc thực hiện cho vay đồng tài trợ nhằm loại trừ danh mục có xác suất vỡ nợ vượt quá khẩu vị rủi ro.
2. Ngăn ngừa rủi ro: Can thiệp vào quy trình cấp tín dụng thông qua tỷ lệ tài sản bảo đảm, tỷ lệ vốn tự có tham gia và thiết lập cơ chế kiểm soát độc lập 3 khâu.
3. Giảm thiểu tổn thất: Tấn công vào quy mô thiệt hại bằng chính sách lãi suất theo mức độ rủi ro, rút giảm dần dư nợ và trích lập quỹ dự phòng theo Thông tư 02/2013/TT-NHNN của Ngân hàng Nhà nước.
4. Chuyển giao rủi ro: Phân tán tổn thất sang bên thứ ba qua bảo hiểm tài sản bảo đảm, bán nợ và chứng khoán hóa danh mục cho vay.

Hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ với thang đo từ AAA đến C đóng vai trò công cụ định lượng trung tâm để phân tầng mức độ tín nhiệm của doanh nghiệp vay vốn.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp được trích xuất từ báo cáo tài chính kiểm toán, cân đối kế toán, báo cáo thống kê dư nợ và biên bản phân loại nợ của BIDV Đà Nẵng trong giai đoạn 36 tháng (2011 - 2013). Cỡ mẫu khảo sát bao gồm toàn bộ danh mục dư nợ doanh nghiệp với hơn 300 hồ sơ vay vốn và mẫu khảo sát chuyên sâu 45 cán bộ quản lý tín dụng, thẩm định rủi ro tại chi nhánh.

Phương pháp chọn mẫu có chủ đích được áp dụng nhằm tập trung vào các nhóm ngành chiếm tỷ trọng lớn như xây dựng, thương mại và dệt may. Luận văn sử dụng phương pháp thống kê mô tả, phân tích chỉ số tài chính, so sánh đối chiếu chuỗi thời gian và phương pháp tổng hợp phân tích thực tiễn. Việc lựa chọn tổ hợp phương pháp này giúp lượng hóa chính xác mối tương quan giữa biến động dư nợ, cơ cấu nợ xấu và hiệu quả thực tế của từng biện pháp kiểm soát qua các năm 2011, 2012 và 2013.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình phân tích thực trạng tại BIDV Chi nhánh Đà Nẵng giai đoạn 2011 - 2013 mang lại 4 phát hiện quan trọng:

Thứ nhất, tốc độ tăng trưởng dư nợ cho vay doanh nghiệp duy trì mức bình quân 12.5%/năm, chiếm hơn 75% tổng dư nợ toàn chi nhánh. Tuy nhiên, mức độ tập trung danh mục quá cao khi khối xây dựng, thi công hạ tầng và bất động sản chiếm tới 52.3% tổng giá trị cấp tín dụng.

Thứ hai, tỷ lệ nợ xấu cho vay doanh nghiệp có chiều hướng gia tăng phức tạp. Cơ cấu nợ xấu phân theo Thông tư 02/2013/TT-NHNN ghi nhận nợ nhóm 3 (nợ dưới tiêu chuẩn) và nhóm 4 (nợ nghi ngờ) chiếm trên 65% tổng nợ xấu phát sinh. Tỷ lệ trích lập dự phòng rủi ro tín dụng trên tổng dư nợ phải điều chỉnh tăng bình quân 18.2%/năm để bù đắp nguy cơ suy giảm giá trị tài sản.

Thứ ba, biện pháp kiểm soát bằng tài sản bảo đảm chiếm tỷ lệ bao phủ 86.4% tổng dư nợ doanh nghiệp. Dẫu vậy, tính thanh khoản của tài sản thế chấp chưa cao khi bất động sản và nhà xưởng chuyên dùng chiếm 72.8%, gây áp lực lớn cho công tác xử lý thu hồi nợ khi xảy ra biến cố vỡ nợ.

Thứ tư, tỷ lệ vốn tự có tham gia vào các phương án sản xuất kinh doanh bình quân đạt 22.6%, song công tác giám sát dòng tiền sau giải ngân còn lỏng lẻo ở khoảng 28% món vay, dẫn đến hiện tượng chiếm dụng vốn sai mục đích cam kết.

Thảo luận kết quả

Thực trạng gia tăng nợ xấu xuất phát từ hai nhóm nguyên nhân chính. Về mặt khách quan, suy thoái kinh tế vĩ mô và sự đình trệ của thị trường bất động sản địa phương đã làm đứt gãy dòng tiền của các nhà thầu xây dựng. Về mặt chủ quan, sự thiếu liên kết chặt chẽ giữa bộ phận quan hệ khách hàng và thẩm định rủi ro khiến công tác xếp hạng tín dụng nội bộ chưa phản ánh kịp thời sự xuống hạng tài chính của doanh nghiệp. Kết quả này tương đồng với các nghiên cứu của Nguyễn Xuân Huy tại VietinBank Đà Nẵng và Đỗ Vinh Hân tại Agribank Kon Tum về tính dễ tổn thương của tín dụng ngành xây dựng.

Để tăng tính trực quan, dữ liệu kiểm soát nợ xấu trong nghiên cứu có thể được trình bày thông qua biểu đồ cột chồng ba chiều, kết hợp theo dõi biến động tỷ trọng nợ nhóm 3, nhóm 4 và nhóm 5 qua chuỗi 3 năm 2011 - 2013. Bên cạnh đó, một bảng ma trận hai chiều đối chiếu giữa điểm xếp hạng tín nhiệm nội bộ (từ hạng AAA đến hạng BB) và tỷ lệ phát sinh nợ quá hạn theo từng ngành kinh tế sẽ giúp chi nhánh định vị rõ ràng các điểm nóng rủi ro để đưa ra can thiệp kịp thời.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả phân tích, luận văn đề xuất 5 nhóm giải pháp đồng bộ nhằm hoàn thiện công tác kiểm soát rủi ro tín dụng doanh nghiệp tại BIDV Đà Nẵng:

Thứ nhất, tái thiết lập hạn mức tín dụng ngành và sàng lọc khách hàng: Ban Giám đốc chi nhánh cần ban hành quy định khống chế tỷ trọng dư nợ ngành xây dựng và bất động sản dưới mức trần 20% tổng dư nợ; đặt mục tiêu hạ tỷ lệ nợ xấu chung xuống dưới 1.8% trong giai đoạn 2014 - 2015; giao Phòng Quản lý rủi ro rà soát định kỳ hàng quý.

Thứ hai, chuẩn hóa quy trình phối hợp độc lập giữa 3 bộ phận: Tách bạch hoàn toàn trách nhiệm giữa Khâu Đề xuất tín dụng (Phòng Khách hàng doanh nghiệp), Khâu Thẩm định rủi ro (Phòng Quản lý rủi ro) và Khâu Tác nghiệp tín dụng (Phòng Quản trị tín dụng); giảm thời gian thẩm định hồ sơ chuẩn xuống dưới 5 ngày làm việc và loại trừ 100% rủi ro can thiệp chủ quan, hoàn thành trong Quý II/2014.

Thứ ba, siết chặt thẩm định và định giá tài sản bảo đảm: Thiết lập quy định tỷ lệ giá trị tài sản bảo đảm có tính thanh khoản cao tối thiểu đạt 115% - 120% dư nợ gốc; thực hiện tái thẩm định định kỳ 6 tháng/lần đối với tài sản bất động sản; giao Tổ Định giá độc lập triển khai liên tục từ năm 2014.

Thứ tư, nâng cao tỷ lệ vốn tự có và kiểm soát dòng tiền giải ngân: Yêu cầu doanh nghiệp vay vốn duy trì tỷ lệ vốn tự có tham gia dự án tối thiểu 25% - 30%; giải ngân chuyển khoản trực tiếp cho bên thụ hưởng theo tiến độ thi công thực tế; Cán bộ tín dụng chịu trách nhiệm giám sát dòng tiền doanh thu về tài khoản thanh toán đạt tối thiểu 80% kế hoạch.

Thứ năm, chủ động chuyển giao rủi ro và trích lập dự phòng đầy đủ: Bắt buộc mua bảo hiểm cháy nổ, thiên tai 100% đối với tài sản hình thành từ vốn vay; chủ động bán các khoản nợ có vấn đề cho các định chế xử lý nợ; trích lập đủ 100% quỹ dự phòng rủi ro cụ thể theo đúng tiến độ phân loại nợ quy định tại Thông tư 02.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang lại giá trị thực tiễn và học thuật cho 4 nhóm đối tượng:

1. Ban Lãnh đạo và Khối Quản lý rủi ro tại các ngân hàng thương mại: Cung cấp khung công cụ 4 kỹ thuật kiểm soát nợ vay để hoạch định chính sách hạn mức ngành, thiết lập khẩu vị rủi ro và kiểm soát nợ xấu dưới ngưỡng mục tiêu 2.0% trên toàn mạng lưới chi nhánh.
2. Chuyên viên Quan hệ khách hàng và Thẩm định tín dụng: Hướng dẫn chi tiết kỹ năng nhận dạng dấu hiệu cảnh báo sớm, chuẩn hóa quy trình phân tích hồ sơ tài chính và nâng cao tính chính xác trong xếp hạng tín dụng doanh nghiệp ở 100% nghiệp vụ hàng ngày.
3. Chủ doanh nghiệp và Giám đốc Tài chính (CFO): Giúp nắm bắt tường tận các tiêu chuẩn đánh giá khắt khe của ngân hàng, chủ động tái cấu trúc vốn tự có (duy trì trên 25%) và minh bạch hóa báo cáo tài chính để nâng bậc tín nhiệm từ BBB lên AAA, giảm từ 1.0% đến 1.5%/năm chi phí lãi vay.
4. Giảng viên, Học viên cao học chuyên ngành Quản trị Kinh doanh, Tài chính - Ngân hàng: Là tài liệu tham khảo thực nghiệm chuẩn mực với hệ thống số liệu 3 năm (2011 - 2013) tại một ngân hàng thương mại quy mô lớn, gắn liền việc thực thi các văn bản quy phạm pháp luật của Ngân hàng Nhà nước.

Câu hỏi thường gặp

Luận văn đề xuất các kỹ thuật kiểm soát rủi ro tín dụng doanh nghiệp nào?

Luận văn hệ thống hóa 4 nhóm kỹ thuật kiểm soát chủ đạo bao gồm: Né tránh rủi ro (áp hạn mức tối đa, từ chối cấp tín dụng), Ngăn ngừa rủi ro (yêu cầu tài sản bảo đảm trên 115%, vốn tự có tham gia từ 20% đến 30%), Giảm thiểu tổn thất (lãi suất theo bậc rủi ro, trích dự phòng theo Thông tư 02) và Chuyển giao rủi ro qua bảo hiểm, bán nợ.

Vì sao cần tách bạch 3 bộ phận trong quy trình cho vay doanh nghiệp?

Sự phân lập giữa 3 khâu Đề xuất tín dụng, Thẩm định rủi ro và Tác nghiệp giúp triệt tiêu xung đột lợi ích, hạn chế 100% hiện tượng cán bộ tự ý chỉnh sửa hồ sơ hoặc thỏa hiệp với khách hàng, đồng thời nâng cao tính khách quan trong việc đánh giá khả năng hoàn trả nợ gốc và lãi vay của doanh nghiệp.

Tiêu chí nào phản ánh chính xác nhất hiệu quả kiểm soát rủi ro tín dụng?

Nghiên cứu sử dụng 4 chỉ tiêu then chốt gồm: Tỷ lệ nợ xấu (duy trì dưới 2.0%), Tỷ lệ xóa nợ ròng, Cơ cấu nợ xấu từ nhóm 3 đến nhóm 5, và Tỷ lệ trích lập dự phòng trên tổng dư nợ. Xu hướng giảm tỷ trọng nợ nhóm 5 phản ánh trực tiếp sự thành công của công tác kiểm soát tổn thất.

Nhóm ngành kinh tế nào tiềm ẩn rủi ro tín dụng cao nhất trong giai đoạn nghiên cứu?

Số liệu thực tế 2011 - 2013 tại Đà Nẵng chỉ ra ngành xây dựng và kinh doanh vật liệu chịu rủi ro cao nhất, chiếm trên 50% tổng nợ xấu do đóng băng bất động sản và thanh khoản chậm. Luận văn khuyến nghị giới hạn tỷ trọng cấp tín dụng ngành này không vượt quá 20% tổng dư nợ.

Doanh nghiệp vay vốn cần làm gì để tối ưu hóa chi phí lãi suất vay ngân hàng?

Doanh nghiệp cần nâng cao năng lực tài chính, chuẩn hóa chế độ kế toán và minh bạch hóa dòng tiền để nâng mức định hạng tín dụng nội bộ lên nhóm AAA hoặc AA. Mức tín nhiệm cao giúp bên vay đàm phán giảm biên độ lãi suất từ 1.0% đến 1.5%/năm và gia tăng hạn mức cấp vốn tín chấp.

Kết luận

• Hệ thống hóa hoàn chỉnh khung lý luận 4 giai đoạn quản trị rủi ro và 4 kỹ thuật kiểm soát rủi ro tín dụng doanh nghiệp tại ngân hàng thương mại.
• Phân tích chi tiết thực trạng danh mục cho vay giai đoạn 2011 - 2013 tại BIDV Đà Nẵng với tỷ lệ bao phủ tài sản bảo đảm đạt trên 86%.
• Nhận diện chính xác điểm nghẽn tác nghiệp trong quy trình phê duyệt và các nguyên nhân dẫn đến sự gia tăng nợ nhóm 3 và nhóm 4.
• Đề xuất hệ thống 5 nhóm giải pháp thiết thực gắn liền mục tiêu duy trì tỷ lệ nợ xấu dưới 1.8% trong giai đoạn định hướng 2014 - 2015.
• Đóng góp luận cứ khoa học cho các nhà hoạch định chính sách tại Ngân hàng Nhà nước và ban điều hành BIDV trong việc hoàn thiện quy chế cấp tín dụng.

Luận văn là tài liệu tham khảo giá trị cho các nhà quản trị ngân hàng và chuyên viên tín dụng trong nỗ lực chuẩn hóa hoạt động quản trị rủi ro. Quý độc giả, các nhà nghiên cứu và học viên cao học hãy tham khảo toàn văn luận văn để ứng dụng chi tiết các biểu mẫu và quy trình kiểm soát vào thực tiễn kinh doanh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, mục lục, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, luận văn bao gồm bốn chƣơng: Chƣơng 1 – Cơ sởlýluâṇ vềkiểm soát rủi ro tiń dung̣ trong cho vay doanh nghiêp̣ của Ngân hàng thƣơng mại 3 Chƣơng 2 – Phƣơng pháp và thiết kế nghiên cứu luận văn Chƣơng 3 – Thƣc̣ trang̣ công tác kiểm soát rủi ro tiń dung̣ tron g cho vay doanh nghiêp̣ taịNgân hàng TMCP Đầu tƣ vàPhát triển ViêṭNam – Chi nhánh ĐàNẵng Chƣơng 4 – Giải pháp hoàn thiện công tác kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiêp̣ taịNgân hàng TMCP Đầu tƣ vàPhát triển Vi ệt Nam – Chi nhánh ĐàNẵng. 4 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀKIÊM̉ SOAT́ RUỈ RO TIŃ DUNG̣ TRONG CHO VAY DOANH NGHIÊP̣ CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MAỊ 1. TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU Kiểm soát RRTD trong cho vay DN làmôṭtrong bốn nôịdung của côn g tác quản trị RRTD. Trong quá trình nghiên cứu, tôi đã tham khảo một số các nghiên cƣ́u trƣớc đây trong các đềtài về quản tri rụ̉i ro tiń dung̣ vàhaṇ chếrủi ro tiń dung̣ tại các NHTM, cụ thể: - Đềtài nghiên cƣ́u của tác giảNg uyêñ Hiêp̣ (2010) vềquản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Tỉnh Quảng Ngãi.

Trong phần cơ sở lý luận tác giả đã trình bày đầy đủ về rủi ro tiń dung̣ và kiểm soát rủi ro tiń dụng. Tuy nhiên, hạn chế của nghiên cứu này làdo đềtài nghiên cƣ́u ởphƣơng diêṇ rông̣ nên viêc̣ nghiên cƣ́u công tác kiểm soát RRTD còn haṇ chế, phần kiểm soát rủi ro tín dụng tác giả chƣa đề cập cụ thể các biện pháp kiểm soát RRTD nhƣ né tránh , hạn chế, chuyển giao , giảm thiểu và hạn chế này đƣợc sẽ đƣợc tiếp tục nghiên cứu trong luâṇ văn này. - Tác giả Đỗ Vinh Hân (2011) đa ̃nghiên cƣ́u vàđƣa nhiều biện pháp kiểm soát RRTD cũng nhƣ phân tich́“ đánh giáthƣc̣ trang̣ công tác quản trị rủi ro tín dụng, các giải pháp hoàn thiện công tác kiểm soát rủi ro tín dụng tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Tỉnh Kontum. Tuy nhiên haṇ chếcủa tác giả là chƣa đƣa ra các biện pháp né tránh RRTD.

Luận văn này sẽ bổsung thêm c ác lý luâṇ vềcông tác kiểm s oát RRTD của tác giả Đỗ Vi nh Hân đồng thời các giải pháp mà tác giả đƣa ra đƣợc luận văn này nghiên cứu kế thừa và phát triển cho phù hợp với thƣc̣ tiêñ taịNgân hàng Đầu tƣ vàPhát triển V iêṭNam -Chi nhánh ĐàNẵng và khách hàng DN trên địa bàn Đà Nẵng. - Tác giả Trần Chiến Thắng (2012) đa ̃nghiên cƣ́u các biêṇ pháp kiểm soát RRTD taịNgân hàng Đầu tƣ vàPhát triển ViêṭNam -Chi nhánh Đăk L ăk. Tác giả đa ̃đƣa ra các chính sách kiểm soát RRTD và tổ chức triển khai chính sách kiểm 5 soát RRTD tại Ngân hàng Đầu tƣ và Phát triển Việt Nam -Chi nhánh Đăk L ăk. Nghiên cƣ́u của tác giảnày cóđiểm tƣơng đồng với nghiên cƣ́u trong luâṇ văn này là cùng nghiên cứu hai Chi nhánh của BIDV nhƣng khác điạ bàn.

Do vâỵ , luâṇ văn này đa ̃kếthƣ̀a đƣơc̣ các nghiên cƣ́u về chính sách kiểm soát RRTD tại BIDV đồng thời làcơ sở để luận văn này xem xét nghiên cứu các chính sách đó trong hoạt động cho vay DN trên địa bàn Đà Nẵng. - Tác giả Nguyễn Xuân Huy (2013) đã nghiên cƣ́u các giải pháp haṇ chếrủi ro tín dụng trong cho vay DN tại Ngân hàng Công thƣơng Chi nhánh Đà Nẵng. Tác giả đã nghiên cứu các giải pháp h ạn chế rủi ro trong cho vay DN , đánh giáthƣc̣ trạng công tác hạn chế RRTD tại Ngân hàng Công thƣơng Chi nhánh Đà Nẵng. Về măṭkhông gian , các nghiên cứu về hạn chế RRTD trong cho vay DN của tác giả gần nhƣ tƣơng đồng với luâṇ văn này.

Do vâỵ, các nghiên cứu của tác giả Nguyễn Xuân Huy là cơ sở để luận văn này tham khảo các đặc điểm cho vay của DN và xem xet laịcac biêṇ phap haṇ chếrui ro tin dung̣ , trong đó có biện pháp kiểm soát ́ ́ ́ ̉ ́ rủi ro tín dụng trong cho vay DN cho phu hơp̣ vơi giai đoaṇ hiêṇ nay. ̀ ́ - Bài báo nghiên cứu của tác giả TS. Đinh Thi ̣Thanh Vân (2012) đa ̃nghiên cƣ́u phƣơng pháp trich́“ dƣ ̣phòng RRTD của ViêṭNam vàso sánh với phƣơng pháp trích dự phòng RRTD với nhiều nƣớ c trên thếgiới , đƣa ra các kiến nghi nhằṃ tinh́“ toán chính xác và trích đủ dự phòng RRTD. Đây làcơ sởtốt cho luâṇ văn này so sánh với phƣơng pháp trích dự phòng RRTD tại Chi nhánh với phƣơng pháp trích dƣ ̣phòng RRTD của các nƣớc phát triển trên thế giới và là gợi ý tốt cho các yêu cầu triển khai hiêụ các biêṇ pháp kiểm soát RRTD trong giai đoaṇ hiêṇ nay.

- Bài báo nghiên cứu của tác giả Nguyễn Thị Thái Hƣng (2012) đa ̃nghiên cƣ́u các giải p háp giảm thiểu RRTD trong cho vay đầu tƣ của các DN tại Ngân hàng Phát triển Việt Nam. Luận văn này sẽ xem xét laịcác giải pháp giảm thiểu RRTD trong điều kiêṇ vay vốn cua DN taịcac NHTM trên điạ ban Thanh PhốĐa Nẵng. ̉ ́ ̀ ̀ ̀ Các luận văn, bài báo nghiên cứu của các tác giả đã cùng đƣa ra các tiêu chí đanh gia công tac quan tri ̣rui ro tin dung̣ , các giải pháp hạn chế RRTD nhƣ mức ́ ́ ́ ̉ ̉ ́ giảm của nợ xấu, tỷ lệ trích dự phòng rủi ro , tỷ lệ xóa nợ ròng, cơ cấu nợ xấu và đây 6 là cơ sở để luận văn này tiếp thu để đánh giá công tác kiểm soát RRTD trong cho vay DN taịChi nhánh ĐàNẵng. Điểm chung của các nghiên cƣ́u trên làđã sử dụng các phƣơng pháp nghiên cứu thống kê , so sánh đểđán h giáthƣc̣ trang̣ kiểm soát rủi ro tín dụng tại các NHTM, các địa phƣơng khác nhau vàlàcơ sởquan trong̣ cho luận văn này kế thừa và sử dụng các phƣơng pháp trong đánh giá thực trạng RRTD và các nội dung của công tác kiểm soát RRTD trong cho vay DN.

Trên cơ sở kếthƣ̀a các nghiên cƣ́u trƣớc đây vềkiểm soát RRTD , điểm khác biệt về đề tài nghiên cứu của tôi là đi theo hƣớng hê ̣thống hóa các lýluâṇ vềrủi ro tín dụng và nội dung công tác ki ểm soát RRTD trong ch o vay DN, nghiên cƣ́u làm rõ nội dung công tác kiểm soát RRTD trong cho vay DN , cũng nhƣ biện pháp kiểm soát RRTD trong cho vay DN thƣờng đƣợc NHTM sử dụng. Bên canḥ đóluâṇ văn này đƣa ra các yêu cầu triển khai hiệu quả các biện pháp kiểm soát RRTD taị NHTM, đồng thời đƣa ra các tiêu chí đánh giá kết quả công tác kiểm soát RRTD trong cho vay DN. Luâṇ văn đi từ việc phân tích chung về thực trạng hoạt động kinh doanh của Ngân hàng TMCP Đầu tƣ vàPhát triển ViêṭNam - Chi nhánh Đà Nẵng , qua đó đánh giá thực trạng RRTD trong cho vay DN và công tác kiểm soát RRTD trong cho vay DN của chi nhánh. Từ việc phân tích đó , luâṇ văn rút ra đƣợc những ƣu điểm, hạn chế và nguyên nhân hạn chế đối với công tác kiểm soát RRTD tron g cho vay DN tại Chi nhánh.

Trên cơ sở đó, đƣa ra các nhóm giải pháp thích hợp nhằm hoàn thiện công tác kiểm soát RRTD trong cho vay DN tại Ngân hàng TMCP Đầu tƣ vàPhát triển ViêṭNam - Chi nhánh ĐàNẵng trong thời gian tới. NHƢ̃NG VẤN ĐỀCHUNG VỀCHO VAY DOANH NGHIÊP̣ CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1. Khái niệm về cho vay doanh nghiêp̣ của ngân hàng thƣơng mại - Khái niệm cho vay của ngân hàng thương mại Cho vay làmôṭtrong nhƣ̃ng nghiêp̣ vu ̣của NHTM. Cho vay là một hình thức cấp tín dụng, theo đó Tổ chức tín dụng giao cho khách hàng sử dụng một khoản tiền 7 để sử dụng vào mục đích và thời gian nhất định theo thỏa thuận với nguyên tắc có hoàn trả cả gốc và lãi.

(NHNN,2001) - Khái niệm doanh nghiệp Theo luật doanh nghiệp 2005: Doanh nghiệp là tổ chức kinh tế có tên riêng, có tài sản, có trụ sở giao dịch ổn định, đƣợc đăng ký kinh doanh theo quy định của pháp luật nhằm mục đích thực hiện các hoạt động kinh doanh. (Quốc hội, 2005) Nếu xét quan điểm mục tiêu lợi nhuận t hì M .Francois – môṭnhàkinh tế ngƣơi Phap đa đinḥ nghia : “Doanh nghiêp̣ la môṭtổchƣc san xuất thông qua đo , ̀ ́ ̃ ̃ ̀ ́ ̉ ́ trong khuôn khổmôṭsốtai san nhất đinḥ ngƣơi ta kết hơp̣ nhiều yếu tốsan xuất ̀ ̉ ̀ ̉ khác nhau nhằm tạo ra những sả n phẩm dicḥ vu ̣đểban trên thi ̣trƣơng nhằm thu ́ ̀ vềkhoan chênh lêcḥ giƣa gia thanh va gia ban san phẩm ”. (dẫn lại theo Giáo ̉ ̃ ́ ̀ ̀ ́ ́ ̉ trình quản trị doanh nghiệp của Đoàn Gia Dũng, 1999) Nhƣ vậy doanh nghiệp đƣợc hiểu là một đơn vị sản xuất kinh doanh, có tài sản, đƣợc thành lập để thực hiện các hoạt động kinh doanh nhằm taọ ra sản phẩm đáp ƣ́ng nhu cầu của thi trƣợ̀ng bao gồm công ty trách nhiệm hữu hạn , công ty cổ phần, công ty hợp danh và doanh nghiệp tƣ nhân thuộc mọi thành phần kinh tế. Mục đich kinh doanh cua doanh nghiêp̣ chu yếu la lơị nhuâṇ , tối đa lơị ich cho cac chu ́ ̉ ̉ ̀ ́ ́ ̉ thểdoanh nghiêp̣.

- Khái niệm cho vay doanh nghiêp̣ của NHTM Từ các khái niệm, định nghĩa về cho vay của NHTM và doanh nghiệp, ta có thể nói: Cho vay doanh nghiêp̣ của NHTM là việc thỏa thuận giữa NHTM và doanh nghiêp̣ , theo đóNHTM giao cho doanh nghiêp̣ sử dụng một khoản tiền để sử dụng vào mục đích và thời gian nhất định theo thỏa thuận với nguyên tắc có hoàn trả cả gốc và lãi. Phân loaịcho vay doanh nghiêp̣ - Theo thời hạn cho vay (NHNN, 2001) Theo tiêu chínày hoaṭđông̣ cho vay doanh nghiêp̣ cóthểphân thành các loaị sau:  Cho vay ngắn hạn: là loại cho vay có thời hạn đến một (01) năm. 8  Cho vay trung hạn : là loại cho vay có thời hạn tƣ̀ trên một (01) năm đến năm (5) năm.  Cho vay dài hạn: là loại cho vay có thời hạn trên năm (5) năm.