Chương 1. Những vin để lý luận vẻ kiểm soát các giao dịch có khả năng tư lợi trong công ty cỗ phản. Thực trang pháp luật vékiểm soát các giao dịch cỏ khả năng tư Joi trong công ty cổ phân va thực tiễn thi hanh tại Hà Nội Chương 3. Một số giải pháp nhẩm hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả kiểm soát các giao địch có khả năng tưlợi trong công ty cổ phân.
PHAN NỘI DUNG. NHỮNG VAN BE LÝ LUẬN VE KIEM SOÁT CAC GIAO DỊCH CÓ KHẢ NĂNG TƯ LỢI TRONG CÔNG TY CO PHAN 11 Khái niệm, đặc điểm và tác hại của giao dịch có khả năng tư lợi trong công ty cổ phần.1 Khái niệm giao dịch có khả năng te lợi Trong đời sống kinh tế - xã hội, nên sản xuất hàng hóa cảng phát triển dẫn. đến nhu câu về vốn và phân tán rủi ro là động cơ thúc đẩy các nhà đâu tư liên kết với nhau tiến hảnh hoạt động sẵn xuất kinh doanh đưới hình thức một tổ chức - công ty. Sự ra đời của công ty lá kết quả tất yếu của nguyên tắc tư do kinh doanh, tu do khé ước và tư do lập hôi.
Theo đó, công ty được phân loại thành. công ty đổi nhân và công ty đối vin tùy thuộc váo tính chất liên kết va chế đô trách nhiệm của các thành viên trong công ty. Trong đó, CTCP là loại hình công ty điển hình của công ty đối vén; có tư cách pháp nhân, cơ cầu tổ chức hoạt động. chất chế, cầu trúc vin mỡ, cổ đồng cỏ trách nhiệm ti sẵn hữu han đổi với các nghĩa vụ tải sin của công ty, cu thể, cỗ đông chỉ chiu trách nhiệm vẻ nghĩa vu tai sản của công ty trong phạm vi giá trị cổ phân ma cổ đông nắm giữ.
Để tén tại và. tăng trưởng, công ty phải tham gia các giao dich với các chủ thé khác nhau trong. xã hội bao gốm các giao dịch kinh tế, giao dịch dân sự, lao đông. Tuy nhiên, công ty với bản chất là một tổ chức do đó không thể tự mình xác lập các giao.
dịch ma phải thông qua người đại diện ~ những người được trao quyền quản lý, điều hành, nhân danh cổng ty tham gia giao dich với các chủ thể khác. Người đại diện công ty bao gim người đại diện theo pháp luật va người đại din theo ủy quyển của công ty. Trong đó, người đại điện theo pháp luật là sư dai điện do. pháp luật quy định hoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định, thừa nhận.
Người đại điền theo ủy quyển 1a người được người đại điên theo pháp luật của công ty ủy quyển thực hiện các công việc thuộc quyển hạn của mìnhÌ Khi được các thành viên khác trong công ty giao cho thực hiện một công viếc hoặc nhân danh công ty xác lập, thay đổi, chấm đút các giao dich trong pham vi đại diện, người đại điện phải bảo đảm luôn thực hiền công việc được giao hoàn toàn vì lợi ich của công ty, đảm bảo tách bạch được lợi ích của cá nhân vả lợi ích chung của công ty, mục dich của giao dich phải hướng vào quyền và lợi ích của công ty. Vé nguyên tắc, trong các giao dich mã công ty tham gia, với vị tí quản lý công ty, người dai điện sẽ nhân danh công ty hoạt đồng hoàn. toản vì lợi ích của công ty và thể hiện ý chí của công ty. Khi đó sẽ có hai trường.
hợp sây ra: Mét là, ý chi đạt được khi người đại điện trung thành với lợi ich của công ty, y chi ma người đại điện thể hiện khi tiền hành các hoạt động liên quan. én thấm quyển đại diện là ý chí của công ty, hoàn toán vi lợi ich của công ty. Hai la, ý chi sai lệch khi người dai diện không trung thảnh với loi ích của công, ty, lợi ich cá nhân của họ được đặt lên trên lợi ích của công ty, ý chí được thể hiện là ý chi riêng của cá nhân người đại điện Trong quá tình hoạt đông công ty, người đại diện khó tránh khỏi việc để ý chí cá nhân chỉ phối đến việc ra quyết định nhân danh công ty, lam dụng vi thé của người đại điện, ding quyền han của ‘minh can thiệp vao giao dịch đích thực, biển ý chí của mình thành ý chí của công ty dé tim kiểm lợi ích cho bản thân, hình thành loại giao dich có khả năng từ lợi Bây thiệt hại cho công ty. Giao dịch có khả năng từ lợi là một khái niệm không chính thức trong pháp luật thực định của V giữa một bên là công ty/doanh nghiệp vả một bên là cỗ đồng, thành wi người quản lý hoặc người có liên quan của các đối tượng đã nêu hoặc công ty con, công ty liên kết, công ty khác ma người quản lý của công ty có lợi ch liên quan Những giao dịch loại nay tiém ẩn khả năng tư lợi vì vai trò “hai mang” của "Tyre His Ly 2016) E Šm soit ác gia dich cô khả năng vylei song công cỗ hin theo phip hit Vit "Men, Trận in đạc tật ọc, Đường Đại học Luk Hà Nội tang 75 người ký kết: Vừa đại điện hoặc chỉ phối công ty vừa có lợi ich từ bên tham gia giao dich với công ty (có thể là lợi ich trực tiếp khi chính bản thân người đó ký.
kết với công ty hoặc gián tiếp, thông qua các bên liên quan hoặc các công ty ma ‘ho có lợi ich/loi ich chỉ phổi), ? Trên thực tế, viếc giao kết các giao dịch có khả năng tư lợi trong CTCP thường xuất phát từ ý chỉ của người đại diện của công ty. Tuy nhiên cũng có những trường hop giao dịch có khả năng từ lợi hình thành tir sự thông đồng giữa người dai diện của công ty với thành viên HĐQT hoặc môt/nhóm cỗ đông khác trong CTCP hay một nhóm người có quyền quản lý nhất định trong CTCP lợi dụng quyền hạn được giao của để trục lợi ca nhân, gây thiệt hat cho công ty. Khi tham gia vào giao dich có khả năng từ lợi, những người trực tiếp quyết định hoạt động của công ty hoặc những người có ảnh hưởng trực tiếp đến việc ra quyết định déu có thể trực tiếp hay gián tiếp tư lợi bằng cách san sẻ lợi ich của công ty ‘mA minh đang đại dién sang cho bản thân hoắc tổ chức, cả nhân Khác ma mình. có mốt quan hệ lợi ích liên quan.
Sự san sẽ lợi ích này có thể thực hiền thông qua nhiễu phương thức khác nhau như gửi giả vảo hợp đồng dich vụ, mua hàng hóa cho công ty với mức giá cao hơn thị trường hoặc cùng cắp dịch vụ, bán hàng hóa của công ty với mức giá thấp hơn giá thị trường, Nhu vay, giao dich có khả năng tưlợi là giao dich có khả năng sẽ gây, thiệt hại về tai sản, quyền lợi cho công ty do người đại diện của công ty lam dụng vi thé va quyên han của minh để thực hiện các giao dịch nhằm trục lợi cá nhân. 112 điểm của giao dich có khả ở ng tr lợi trong công ty cỗ phần Thử nhét, giao dich có khả năng tư lợi diễn ra khi có sự giao quyển quản. ý, điều hành trong hoạt đồng kinh doanh của công ty Trong quả trình hoạt đông của công ty, việc tham gia giao dịch với các chủ thể khác là thường xuyên va tất yếu. Tuy nhiên, để tiền hanh việc ký kết, ˆNguễn Hoing Day 2015), Em soit gio dich trinh tổ gác độ ca Ldậtđoutnghập năm 2014, ‘Tap di dẫn đả và php bit (6 10 283)~ 2015 10 thực hiến giao dich, công ty phải ủy quyển cho một cả nhân khác (người đại diện) nhân danh công ty để thực hiện các giao dịch vì lợi ich của công ty.
Từ đó, giao dịch có khả năng tư lợi có thé nảy sinh khi tổn tại ít nhất hai lợi ích xung, đột, một bên 1a lợi ích tập thé và một bên là lợi ich của người đại diện. Việc một cá nhân đại điện công ty và thực hiện hoạt động vi lợi ích của công ty luôn ham chứa rủ ro đối với lợi ích của công ty bởi lễ bắt cứ lúc nào người dai điên cũng có thé hảnh động không vi lợi ích của công ty, đặt lợi ích của bản thân lên trên lợi ích của công ty nhằm trục lợi cá nhân Thứ hai, giao dich có khả năng từ lợi là giao dịch có sự lạm dung vị thể của chủ sé hữu công ty, người đại diện, người quản lý công ty Trong quả trình nhân đanh công ty thực hiện giao dịch với các chủ thể khác, chủ sử hữu công ty/ người đại dién/ người quản lý công ty đáng lễ phải dung quyết định của minh để đạt được mục dich là thu lợi tối đa cho công ty, cũng chung ý chí với công ty vi mục dich lợi ích của công ty. Tuy nhiên, trong các giao dich có khả năng tư lợi, chủ sở hữu công ty/ người đại dién/ người quản lý công ty nhân danh công ty dùng ý chí và quyết định của mình tham gia giao dịch nhằm thu về những lợi ích trực tiếp hoặc gián tiếp cho cá nhân. Cơ sở hay phương tiên tực hiện được mục đích từ lợi này là vị thé của chủ sở hữu công.
ty/ người đại điên/ người quân ly công ty chỉnh là quyển hạn bao gồm: đại điện, điệu hành, quân lý công ty. Lợi ích trực tiếp được hiểu là trường hợp chủ sở hữu công ty/ người đại diện/ người quản lý công ty có lợi ich phát sinh trực tiếp tử giao dịch đó, có thể Ja lợi ich vật chất hoặc các lợi ích phi vật chất khác như được hưởng hoa hồng, chia lợi nhuận, hưởng các đặc quyển, đặc lợi trực tiếp từ giao dich, một lợi thé ma bản thân người đại điện mong muốn dat được hoặc muốn giảnh được cho người có liền quan Lợi ích gián tiếp được hiểu là trường hợp mả công ty xác lập giao dịch với người có mỗi quan hệ liên quan của chủ sử hữu công ty/ người đại diện/ người " quân lý công ty và người có liên quan đó là người trực tiếp hưởng lợi ich từ giao dịch Người có mỗi quan hệ liên quan của chủ sở hữu công ty/ người đại diện/ người quân lý công ty lả người có quan hé gắn bó với người đại điện vẻ mặt hôn. nhân, gia định, huyết thong, kinh tế hoặc khía cạnh khác ma người dat điện với tự cách là một cá nhân sẽ có sau hướng wu tiế hỗ trợ, giúp đỡ hoặc tạo lợi thé cho ho Thứ ba, trong giao dịch có khả năng tư lợi có sự chuyển dich lợi ích từ công ty sang chủ thể khác.