ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ ------------------------ HOÀNG DIỆU LINH KIỂM SOÁT CHẤT LƢỢNG KIỂM TOÁN CỦA KIỂM TOÁN NHÀ NƢỚC LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN LÝ KINH TẾ CHƢƠNG TRÌNH ĐỊNH HƢỚNG THỰC HÀNH Hà Nội - 2014 ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ ------------------------ HOÀNG DIỆU LINH KIỂM SOÁT CHẤT LƢỢNG KIỂM TOÁN CỦA KIỂM TOÁN NHÀ NƢỚC Chuyên ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 60 34 01 LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN LÝ KINH TẾ CHƢƠNG TRÌNH ĐỊNH HƢỚNG THỰC HÀNH NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. LÊ KIM SA Hà Nội - 2014 MỤC LỤC DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT……………………………………….i DANH MỤC HÌNH…………………….ii LỜI NÓI ĐẦU. 1 CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ KIỂM SOÁT CHẤT LƢỢNG KIỂM TOÁN. Khái niệm, mục tiêu và vai trò kiểm soát chất lƣợng kiểm toán trong hoạt động kiểm toán của Kiểm toán Nhà nƣớc.
Chất lƣợng kiểm toán và những nhân tố chủ yếu ảnh hƣởng đến chất lƣợng kiểm toán của Kiểm toán Nhà nƣớc. Đối tƣợng, phạm vi, nội dung kiểm soát chất lƣợng kiểm toán. Kinh nghiệm nƣớc ngoài về Kiểm soát chất lƣợng kiểm toán của Kiểm toán Nhà nƣớc các Quốc gia và bài học đối với Kiểm toán Nhà nƣớc Việt Nam. 26 CHƢƠNG 2: THỰC TRẠNG KIỂM SOÁT CHẤT LƢỢNG KIỂM TOÁN TẠI VỤ CHẾ ĐỘ VÀ KIỂM SOÁT CHẤT LƢỢNG KIỂM TOÁN CỦA KIỂM TOÁN NHÀ NƢỚC VIỆT NAM.
Chức năng, nhiệm vụ và tổ chức bộ máy hoạt động của Kiểm toán Nhà nƣớc. Tình hình tổ chức và hoạt động kiểm soát chất lƣợng kiểm toán của Kiểm toán Nhà nƣớc. Kiểm soát chất lƣợng kiểm toán tại Vụ Chế độ và Kiểm soát chất lƣợng kiểm toán. Tổ chức công tác kiểm soát chất lƣợng kiểm toán của Vụ Chế độ và Kiểm soát chất lƣợng kiểm toán.
Thực trạng kiểm soát chất lƣợng kiểm toán tại Vụ Chế độ và Kiểm soát chất lƣợng kiểm toán. 62 CHƢƠNG 3: ĐỊNH HƢỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KIỂM SOÁT CHẤT LƢỢNG KIỂM TOÁN TẠI VỤ CHẾ ĐỘ VÀ KIỂM SOÁT CHẤT LƢỢNG KIỂM TOÁN CỦA KIỂM TOÁN NHÀ NƢỚC. Sự cần thiết phải hoàn thiện công tác kiểm soát chất lƣợng kiểm toán tại Vụ Chế độ và Kiểm soát chất lƣợng kiểm toán. Phƣơng hƣớng hoàn thiện công tác kiểm soát chất lƣợng kiểm toán tại Vụ Chế độ và Kiểm soát chất lƣợng kiểm toán.
Giải pháp hoàn thiện công tác kiểm soát chất lƣợng kiểm toán tại Vụ Chế độ và Kiểm soát chất lƣợng kiểm toán. Điều kiện thực hiện các giải pháp. 91 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO. 93 DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT STT Ký hiệu Nguyên nghĩa 1 ASOSAI Tổ chức các cơ quan Kiểm toán tối cao Châu Á 2 INTOSAI Tổ chức các cơ quan Kiểm toán tối cao Thế giới 3 KTNN Kiểm toán Nhà nƣớc 4 KTV Kiểm toán viên i DANH MỤC HÌNH STT Số hiệu Nội dung Trang 1 2.1 Cơ cấu tổ chức của Kiểm toán Nhà nƣớc 39 2 2.2 Sơ đồ các cấp độ kiểm soát chất lƣợng kiểm toán 46 của KTNN ii LỜI NÓI ĐẦU 1.
Tính cấp thiết của đề tài Nền kinh tế Việt Nam đang từng bƣớc hội nhập với sự phát triển của nền kinh tế thế giới và khu vực, tạo điều kiện cho nhiều lĩnh vực phát triển trong đó có kiểm toán. Để có thể thực hiện quá trình tăng trƣởng kinh tế, phát triển bền vững, phải có một môi trƣờng tài chính lành mạnh. Do vậy, hoạt động kiểm toán là một yêu cầu cần thiết của nền kinh tế hiện nay. Kiểm toán Nhà nƣớc (KTNN) đóng vai trò quan trọng, tham mƣu giúp Quốc Hội kiểm tra, giám sát công tác quản lý, sử dụng ngân sách tiền và tài sản Nhà nƣớc; góp phần thực hành tiết kiệm, chống tham nhũng, thất thoát, lãng phí, đồng thời phát hiện và ngăn ngừa hành vi vi phạm pháp luật; nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách, tiền và tài sản Nhà nƣớc; minh bạch nền tài chính công.
Việc củng cố, tăng cƣờng hoạt động KTNN, nâng cao chất lƣợng công tác kiểm toán của KTNN đang là vấn đề đƣợc Đảng, Nhà nƣớc coi trọng. KTNN Việt Nam ra đời trong điều kiện không có tổ chức tiền thân, kiểm toán là một lĩnh vực mới ở Việt Nam nên hệ thống kiểm soát chất lƣợng kiểm toán của KTNN còn có những hạn chế nhất định, đặc biệt là công tác kiểm soát chất lƣợng của Vụ Chế độ và Kiểm soát chất lƣợng kiểm toán (đơn vị chuyên trách công tác kiểm soát chất lƣợng kiểm toán), cần có sự nghiên cứu để hoàn thiện, cần đƣợc ƣu tiên chú trọng nhằm nâng cao chất lƣợng hoạt động của KTNN, góp phần xây dựng KTNN trở thành công cụ đắc lực, tin cậy của Quốc Hội và Chính Phủ trong kiểm tra, giám sát việc quản lý, điều hành nền tài chính công của đất nƣớc. Từ thực tiễn công tác tại KTNN và học tập, nghiên cứu Chuyên ngành Quản lý kinh tế thuộc khoa Kinh tế chính trị - Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội đã cung cấp các kiến thức lý luận và thực tiễn đáp ứng nhu cầu 1 nghiên cứu và công tác thực tế của học viên. Việc vận dụng các kiến thức đã học giúp học viên có cái nhìn tổng quát và sự phân tích đối với các tồn tại hạn chế trong công tác tại Vụ Chế độ và Kiểm soát chất lƣợng kiểm toán, từ đó xác định và có sự định hƣớng đối với đề tài nghiên cứu “Kiểm soát chất lƣợng kiểm toán của Kiểm toán Nhà nƣớc” phù hợp với chuyên ngành đào tạo.
Tình hình nghiên cứu Những tài liệu liên quan đến đề tài đã đƣợc học viên nghiên cứu: - Luận văn thạc sỹ kinh tế: “Hoàn thiện nội dung và phương thức kiểm soát chất lượng kiểm toán trong quy trình kiểm toán của Kiểm toán Nhà nước Việt Nam” của Hoàng Phú Thọ (Trƣờng Đại học kinh tế quốc dân, 2006), nghiên cứu những vấn đề lý luận cơ bản về kiểm soát chất lƣợng kiểm toán của KTNN; thực trạng việc kiểm soát chất lƣợng các bƣớc trong quy trình kiểm toán của KTNN; đề xuất các giải pháp hoàn thiện nội dung và phƣơng thức kiểm soát chất lƣợng các giai đoạn của Quy trình kiểm toán. - Đề tài khoa học cấp bộ năm 2008: “Hoàn thiện tổ chức công tác kiểm tra, kiểm soát chất lượng kiểm toán của Kiểm toán Nhà nước”, do Thạc sỹ Nguyễn Trọng Thuỷ (KTNN) làm chủ nhiệm, với đối tƣợng nghiên cứu chủ yếu về tổ chức công tác kiểm tra, kiểm soát chất lƣợng kiểm toán. Đề tài đã hệ thống, tổng hợp những vấn đề lý luận cơ bản, khái quát về khái niệm kiểm soát chất lƣợng kiểm toán, các chuẩn mực quốc tế về kiểm soát chất lƣợng kiểm toán, các nhân tố ảnh hƣởng đến chất lƣợng kiểm toán, tổ chức và cơ chế hoạt động kiểm tra, kiểm soát chất lƣợng kiểm toán, phạm vi, phƣơng pháp kiểm tra, kiểm soát. Trên cơ sở đánh giá thực trạng tổ chức công tác kiểm tra, kiểm soát chất lƣợng kiểm toán, đề tài đã đề xuất một số giải pháp hoàn thiện tổ chức công tác kiểm tra, kiểm soát chất lƣợng kiểm toán.
- Đề tài nghiên cứu khoa học cấp cơ sở năm 2010“Xây dựng nội dung, thủ tục và hồ sơ mẫu biểu cho hoạt động kiểm soát chất lượng của một cuộc 2 kiểm toán của Kiểm toán Nhà nước”, do Thạc sỹ Đào Thị Thu Vĩnh (KTNN) làm chủ nhiệm, nghiên cứu cơ sở lý luận về kiểm soát chất lƣợng kiểm toán; thực tiễn về kiểm soát chất lƣợng kiểm toán, nội dung, thủ tục và hồ sơ mẫu biểu trong hoạt động kiểm soát chất lƣợng kiểm toán; từ đó đề xuất một số giải pháp hoàn thiện hồ sơ mẫu biểu phục vụ cho công tác kiểm soát chất lƣợng kiểm toán. - Đề tài khoa học cấp bộ năm 2011 “Các giải pháp nâng cao chất lượng kiểm soát hoạt động kiểm toán của Kiểm toán Nhà nước chuyên ngành”, do Thạc sỹ Lê Minh Khái (KTNN) làm chủ nhiệm, đề cập đến một số vấn đề lý luận cơ bản về kiểm soát chất lƣợng kiểm toán; đánh giá thực trạng và hạn chế, tồn tại, chỉ ra một số nguyên nhân của hạn chế trong công tác kiểm soát chất lƣợng kiểm toán của KTNN chuyên ngành. Đề tài đã đề xuất một số giải pháp cơ bản nâng cao chất lƣợng kiểm soát hoạt động kiểm toán của KTNN chuyên ngành, tập trung vào kiểm soát đối với cuộc kiểm toán. Tuy nhiên, đề tài chỉ giới hạn nghiên cứu trong kiểm soát hoạt động kiểm toán của KTNN chuyên ngành, chƣa bao hàm đầy đủ các cấp độ kiểm soát, đặc biệt là hoạt động kiểm soát chất lƣợng kiểm toán của Vụ Chế độ và Kiểm soát chất lƣợng kiểm toán.
Các công trình nghiên cứu này có những đóng góp đáng kể trong việc giải quyết vấn đề cơ sở lý luận và thực tiễn về kiểm soát chất lƣợng kiểm toán của KTNN nói chung và của Vụ Chế độ và Kiểm soát chất lƣợng kiểm toán nói riêng. Các tài liệu trên đã đƣợc học viên tham khảo, nghiên cứu, kế thừa có chọn lọc trong luận văn. Ngoài ra, các Báo cáo kiểm soát chất lƣợng kiểm toán của Vụ Chế độ và Kiểm soát chất lƣợng kiểm toán; các Báo cáo công tác của các Đoàn công tác học tập kinh nghiệm của KTNN tại các nƣớc; các bài viết đăng trên Báo kiểm toán, Tạp chí nghiên cứu khoa học kiểm toán cũng là nguồn tƣ liệu giúp 3 học viên tìm hiểu và rút ra bài học kinh nghiệm cho công tác kiểm soát chất lƣợng kiểm toán. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu - Làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn về kiểm soát chất lƣợng kiểm toán của KTNN.
- Làm rõ thực trạng hoạt động kiểm soát chất lƣợng kiểm toán tại Vụ Chế độ và Kiểm soát chất lƣợng kiểm toán của KTNN Việt Nam. Đề xuất các giải pháp hoàn thiện kiểm soát chất lƣợng kiểm toán phù hợp với điều kiện thực tiễn tại Vụ Chế độ và Kiểm soát chất lƣợng kiểm toán của KTNN Việt Nam. Để đạt đƣợc mục tiêu nghiên cứu trên, đề tài sẽ tập trung trả lời một số câu hỏi nghiên cứu chính sau đây: - Mục tiêu của kiểm soát chất lƣợng kiểm toán? Kiểm soát chất lƣợng kiểm toán ảnh hƣởng nhƣ thế nào đến chất lƣợng kiểm toán của KTNN? - Kiểm soát chất lƣợng kiểm toán tại Vụ Chế độ và Kiểm soát chất lƣợng kiểm toán trong công tác kiểm soát chất lƣợng kiểm toán của KTNN? - Thực trạng kiểm soát chất lƣợng kiểm toán tại Vụ Chế độ và Kiểm soát chất lƣợng kiểm toán của KTNN gồm những nội dung gì, đã đạt đƣợc những kết quả gì và còn những nội dung nào cần hoàn thiện? - Những giải pháp nào giúp hoàn thiện công tác kiểm soát chất lƣợng kiểm toán tại Vụ Chế độ và Kiểm soát chất lƣợng kiểm toán của KTNN?