LỜI MỞ ĐẦU Trong các doanh nghiệp thƣơng mại thì hàng hóa là vấn đề quan trọng nhất. Do đó, việc tổ chức quản lý hàng hóa trong công ty phải đƣợc thực hiện tốt thì mới có thể đạt đƣợc hiệu quả kinh doanh cao nhất. Chính vì vậy là doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực buôn bán hàng hóa, công ty Cổ phần Alpha luôn luôn đặt việc tổ chức quản lý hàng hóa lên hàng đầu. Từ khâu tìm kiếm khách hàng, tìm kiếm nguồn hàng, dự trữ và bảo quản hàng hóa đến khâu tiêu thụ hàng hóa đều có xây dựng kế hoạch cụ thể.
Công tác kế toán hàng hóa do đó cũng đóng một vai trò vô cùng quan trọng. Từ kế toán hàng mua, thủ kho, kế toán hàng bán đều phải có sự kết hợp chặt chẽ với nhau, tạo ra một hệ thống quản lý có hiệu quả để mang lại kết quả hoạt động tốt nhất cho công ty. Nhận thức đƣợc điều đó, trong quá trình thực tập tại công ty Cổ phần Alpha, em đã có cơ hội đƣợc tìm hiểu về hệ thống quản lý nói chung và hệ thống kế toán nói riêng của công ty, các phần hành kế toán, các phƣơng pháp kế toán mà công ty đang áp dụng cũng nhƣ các mặt hàng mà công ty đang buôn bán. Và đƣợc sự giúp đỡ, chỉ bảo tận tình của các cô chú, anh chị trong công ty, đặc biệt là phòng kế toán, cũng với sự hƣớng dẫn của Thạc sĩ Nguyễn Thị Mai Linh em đã lựa chọn đề tài “ Hoàn thiện công tác kế toán hàng hóa tại công ty Cổ phần Alpha ” cho khóa luận tốt nghiệp của mình.
Nội dung của khóa luận bao gồm 3 chƣơng: Chƣơng 1: Những vấn đề lý luận cơ bản về công tác kế toán hàng hóa trong doanh nghiệp thƣơng mại. Chƣơng 2: Thực trạng tổ chức công tác kế toán hàng hóa tại Công ty cổ phần Alpha Chƣơng 3: Một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán hàng hóa tại Công ty cổ phần Alpha. SINH VIÊN: KHOA THỊ THANH NGA -1- LỚP : QTL501K TRƢỜNG ĐH DÂN LẬP HẢI PHÕNG KHÓA LUẬN TỐT NGHỆP CHƢƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ CÔNG TÁC KẾ TOÁN HÀNG HÓA TRONG DOANH NGHIỆP THƢƠNG MẠI 1. Những vấn đề chung về công tác kế toán hàng hóa trong doanh nghiệp thƣơng mại 1.
Sự cần thiết phải tổ chức công tác kế toán hàng hóa trong doanh nghiệp thƣơng mại Đối tƣợng lao động của các doanh nghiệp thƣơng mại là các sản phẩm hàng hóa hoàn chỉnh hoặc tƣơng đối hoàn chỉnh. Nhiệm vụ của các doanh nghiệp thƣơng mại không phải là tạo ra giá trị sử dụng và giá trị mới mà là thực hiện giá trị của hàng hóa, đƣa hàng hóa tới tay ngƣời tiêu thụ cuối cùng. - Hàng hóa là điều kiện để các doanh nghiệp thực hiện mục tiêu và chiến lƣợc mà các doanh nghiệp đang theo đuổi trong từng giai đoạn phát triển của mình nhƣ mục tiêu doanh thu, lợi nhuận, mục tiêu chiếm lĩnh thị trƣờng và tạo vị thế uy tín của doanh nghiệp trên thị trƣờng hay chiếm lĩnh mở rộng thị phần của doanh nghiệp. - Hàng hóa là điều kiện kết hợp hài hóa 3 mặt lợi ích là: lợi ích doanh nghiệp, lợi ích xã hội và lợi ích ngƣời lao động.
- Hàng hóa là điều kiện để mở rộng quy mô kinh doanh, nâng cao trình độ. Cơ sở vật chất kỹ thuật cho doanh nghiệp. Từ những phân tích trên cho thấy hàng hóa giữ một vai trò đặc biệt quan trọng trong doanh nghiệp thƣơng mại 1. Yêu cầu về quản lý hàng hóa trong doanh nghiệp thƣơng mại Quản lý hàng hóa đóng vai trò rất quan trọng trong hoạt động kinh doanh thƣơng mại.
Quản lí tốt hàng hóa thì có thể tránh rủi ro ảnh hƣởng tới việc tiêu thụ hàng hóa cũng nhƣ thu nhập của toàn doanh nghiệp. Để quản lí hàng hóa tốt thì các doanh nghiệp cần đảm bảo quản lý tốt về các mặt số lƣợng, chất lƣợng và giá trị. - Quản lý về mặt số lƣợng: đó là việc phản ánh thƣờng xuyên tình hình nhập xuất hàng hóa về mặt hiện vật để qua đó thấy đƣợc việc thực hiện kế hoạch mua và tiêu thụ hàng hóa. Qua đó cũng phát hiện ra đƣợc những hàng hóa tồn đọng lâu SINH VIÊN: KHOA THỊ THANH NGA -2- LỚP : QTL501K TRƢỜNG ĐH DÂN LẬP HẢI PHÕNG KHÓA LUẬN TỐT NGHỆP ngày, tiêu thụ chậm hoặc không tiêu thụ đƣợc để có biện pháp giải quyết tránh tình trạng ứ đọng vốn.
- Quản lý về mặt chất lƣợng: để có thể cạnh tranh đƣợc trên thị trƣờng hiện nay thì hàng hóa lúc nào cũng phải đáp ứng đƣợc chất lƣợng thỏa mãn nhu cầu của ngƣời tiêu dùng. Đó là một yêu cầu rất cần thiết của hoạt động kinh doanh thƣơng mại. Do đó khi mua hàng hóa thì doanh nghiệp phải lựa chọn nguồn hàng có tiêu chuẩn cao và phải kiểm nghiệm chất lƣợng khi mua hàng hóa về nhập kho. Hàng hóa dự trữ trong kho luôn phải kiểm tra bảo quản tốt tránh tình trạng hƣ hỏng, giảm chất lƣợng làm mất uy tín của doanh nghiệp.
- Quản lý về mặt giá trị: đơn vị luôn phải theo dõi giá trị hàng hóa trong kho, và theo dõi tình hình biến động giá cả trên thị trƣờng để biết đƣợc hàng hóa có giá trị tăng giảm nhƣ thế nào để phán ánh đúng giá trị thực tế hàng hóa tồn kho. Vai trò và nhiệm vụ của kế toán hàng hóa Trong nền kinh tế thị trƣờng, các đơn vị kinh doanh có thể tồn tại và phát triển đƣợc thì luôn phải bám sát tình hình thị trƣờng để tiến hành hoạt động kinh doanh của mình có hiệu quả. Để cung cấp thông tin hữu hiệu cho nhà quản trị ra quyết định thì công tác kế toán luôn phải đƣợc cập nhật nhanh chóng, chính xác. Trong doanh nghiệp thƣơng mại thì công tác kế toán hàng hóa đóng vai trò rất quan trọng ảnh hƣởng tới kết quả kinh doanh của công ty.
Để cung cấp cho các nhà quản trị một cách chính xác, kịp thời thì công tác kế toán hàng hóa trong doanh nghiệp phải thực hiện các nhiệm vụ sau: - Phản ánh kịp thời, chính xác tình hình nhập – xuất – tồn kho hàng hóa cả về số lƣợng, chất lƣợng, giá cả, tình hình bảo quản hàng hóa dự trữ. Phản ánh đầy đủ nghiệp vụ mua, bán hàng hóa. - Quản lý chặt chẽ tình hình biến động và dự trữ hàng hóa, phát hiện xử lý kịp thời những hàng hóa giảm chất lƣợng, giá cả và khó tiêu thụ. - Tổ chức tốt nghiệp vụ hạch toán chi tiết hàng hóa, luôn luôn kiểm tra tình hình ghi chép ở các kho, quầy hàng.
Thực hiện tốt chế độ kiểm tra, đối chiếu sổ sách ghi chép và kết quả kiểm kê hàng hóa ở các kho và quầy hàng. SINH VIÊN: KHOA THỊ THANH NGA -3- LỚP : QTL501K TRƢỜNG ĐH DÂN LẬP HẢI PHÕNG KHÓA LUẬN TỐT NGHỆP - Lựa chọn phƣơng pháp tính giá vốn hàng xuất bán cho phù hợp với tình hình đặc điểm kinh doanh của doanh nghiệp mình để đảm bảo đúng chỉ tiêu lãi gộp hàng hóa. - Ghi nhận doanh thu bán hàng đầy đủ và kịp thời phản ảnh kết quả mua bán hàng hóa, tham gia kiểm kê đánh giá lại hàng hóa. - Tính toán chính xác các chi phí liên quan đến quá trình mua bán hàng hóa, các khoản giảm trừ doanh thu, các khoản thanh toán công nợ với nhà cung cấp và với khách hàng.
- Xác định kết quả tiêu thụ và lên báo cáo kết quả kinh doanh của doanh nghiệp. Khái niệm, đặc điểm, phân loại và tính giá hàng hóa 1. Khái niệm, đặc điểm và phân loại hàng hóa Hàng hóa là những vật phẩm các doanh nghiệp mua về để bán phục vụ cho nhu cầu sản xuất và tiêu dùng của xã hội. Hàng hóa đƣợc biểu hiện trên hai mặt giá trị và số lƣợng.
Số lƣợng của hàng hóa đƣợc xác định bằng đơn vị đo lƣờng phù hợp với tính chất hóa học, lý học của nó nhƣ kg, lít, mét… nó phản ánh quy cách, đặc điểm sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp thƣơng mại. Chất lƣợng hàng hóa đƣợc xác định bằng tỉ lệ % tốt, xấu hoặc giá trị phẩm cấp của hàng hóa. Hàng hóa đƣợc phân loại theo từng ngành hàng gồm: Hàng vật tƣ thiết bị Hàng công nghệ phẩm tiêu dùng Hàng lƣơng thực, thực phẩm chế biến 1. Tính giá hàng hóa Giá thực tế của hàng hóa nhập kho Theo chuẩn mực kế toán số 2 “ Hàng tồn kho ”, giá trị của hàng hóa nhập kho đƣợc tính theo nguyên tắc giá gốc.
Giá thực tế của hàng hóa nhập kho đƣợc xác định theo từng nguồn nhập. - Đối với hàng hóa mua ngoài nhập kho thì giá thực tế của hàng nhập bao gồm: Giá thực tế Giá mua Thuế nhập khẩu Giảm của hàng hóa = ghi trên + thuế TTĐB - giá hàng nhập kho hóa đơn phải nộp mua Trong đó: SINH VIÊN: KHOA THỊ THANH NGA -4- LỚP : QTL501K TRƢỜNG ĐH DÂN LẬP HẢI PHÕNG KHÓA LUẬN TỐT NGHỆP + Đối với doanh nghiệp tính thuế GTGT theo phƣơng pháp khấu trừ thì giá mua ghi trên hóa đơn của hàng hóa là giá chƣa có thuế GTGT đầu vào. + Đối với doanh nghiệp nộp thuế GTGT theo phƣơng pháp trực tiếp và đối với những hàng hóa không thuộc đối tƣợng chịu thuế GTGT thì giá mua ghi trên hóa đơn của hàng hóa bao gồm cả thuế GTGT đầu vào. - Đối với các khoản chi phí phát sinh trong quá trình mua hàng ở các doanh nghiệp thƣơng mại nhƣ chi phí vận chuyển, bốc dỡ… thì không tính vào giá thực tế hàng hóa nhập kho mà đƣợc tập hợp riêng và phân bổ thẳng vào giá vốn hàng bán.
- Đối với hàng gia công xong nhập kho thì giá thực tế nhập kho là trị giá thực tế xuất kho và chi phí phát sinh trong quá trình gia công nhƣ chi phí vận chuyển, bốc dỡ, tiền thuê gia công… - Đối với hàng hóa gửi bán hoặc đã bán bị khách hàng trả lại, nhập kho thì giá thực tế nhập kho là trị giá thực tế đã xác định tại thời điểm bán hoặc gửi bán.