Chương 1: Một số vân đề tý luận chung về tin chấp Chương 2: Thực trạng quy định pháp luật vẻ tín chấp Ciiương 3: Thực tiễn thực hiện pháp luật về tin chap ở Việt Nam hiện nay. 7 NOI DUNG CHUONG 1: MOT SỐ VAN DE LY LUẬN CHUNG VE TIN CHAP 1. Khái niệm, đặc điểm về tín chấp Giao dich dan sự là sư thỏa thuận, thông nhất ý chí các bên; do do, dé bao dam quyên loi cho các bên tham gia cần thiết phải có biện pháp bảo dam nghĩa vụ dân sự. Các biện pháp bảo dam nghĩa vụ dân sự bao gém: Cam cô tải sản, thé chap tai sản, đặt cọc, ky cươc, ký quỹ, bảo lãnh, tin chap, cảm giữ va bao lưu quyền sở hữu.
Tin chap là một trong chín biện pháp bão dam nghĩa vu, được ghi nhận va quy đính trong hệ thông pháp ly Việt Nam. Khái niệm tin chap Tin chấp 1a một trong những biện pháp bảo dam nghĩa vụ dân sự được quy định trong BLDS 2015; dong thời, 1a một trong các biện pháp bảo dam tiên vay cụ thé trong giao dich dân sự theo đúng bản chat. Do vậy, tín chấp được hiéu là việc ai đỏ (tổ chức hoặc cá nhân) sử dung uy tin của minh dé thé chap cho việc thực hiện môt nghĩa vu nao đó đối với bên hoặc các bên có quyên trong các quan hệ pháp luật dan sự. Các bên sẽ dùng uy tín của minh để thực hiện nghĩa vu tra nợ đối với các tô chức tín dung cho các khoản vay đã được giao két.
Uy tín ở đây với tư cách 1a đối tượng của quan hệ tín chấp được dé cập tới nội dung nảy là tat cả những gì thuộc về nhân thân của người vay (như sự tín nhiệm của cộng đồng, phẩm chat đạo đức), đặc bit là lich sử tín dụng tốt va khả năng thanh toán nợ cao (vi dụ có nghé nghiệp và thu nhập ôn định) nhằm giúp người vay thực hiện nghĩa vụ trả nợ đôi với các tô chức tín dụng cho các khoản vay đã được giao kết. Theo Điêu 344 BLDS 2015 có quy định: “76 ciưức chính trị - xã hôi ở cơ sở có thé bdo dam bằng tin chấp cho cá nhân, hộ gia đình nghèo vay một khoản tiền tại t6 chức tin dụng dé sản xuất, linh doanh, tiêu dimg theo quy định của pháp luật”. Có thé thay BLDS 2015 đưa ra quy định vẻ tin chấp với các nội dung như (i) Bên bao đảm, (ii) Bên được bao đâm, (iii) B én nhận bao dam; (iv) Pham vi áp dung biên pháp bảo dam; (v) Mục dich vay tiên. Bên cạnh đó, Điều 45 Nghĩ § định số 21/2021/NĐ-CP ngày 19/3/2021 của Chính phủ quy định thi hanh Bộ luật Dân sự về bao dam thực hiện nghĩa vu quy định: “Trường hop bảo đâm thực liên nghĩa vụ bằng tín chấp thi tổ chức ở xã, phường.
thị trấn của Hội Nông đân Việt Nam, Đoàn Thanh niên Cộng san Hồ Chi Minh, Hội Liên hiệp Phu nữ Việt Nam, Hội Cum chiến binh Việt Nam, Mat trận Tô quốc Việt Nam hoặc Công đoừn cơ sở là bên bão dam bằng tin chấp. trừ trường hợp Điều lệ của té chức nà) quy ainh khác”. Quy định nay cho thay rằng, ngoài các biên pháp bao dam bằng tải sản, hop đông tin dung có thể được bảo dam bằng uy tín của tô chức chính trị - xã hội. Khi các thanh viên nghèo của mình có nhu câu vay von dé sản xuất, kinh doanh hoặc lam dich vụ mà không có tai sản bảo dam, các tô chức chính trị - xã hội bang uy tin của minh để bảo đảm trước các tô chức tin dụng cho thành viên của minh vay von.
Khi đứng ra bảo dam, các tổ chức nay phải xác nhân theo yêu cau của tô chức tin dụng về điêu kiên, hoàn cảnh của cá nhân, hộ gia dinh nghèo khi vay von tại tô chức tin dụng đó, dong thời phải chủ động hoặc phôi hợp chat chế với ta chức tín dung giúp đỡ, hướng dẫn, tạo điều kiện cho cá nhân, hộ gia đình nghèo vay von; giám sát việc sử dung von vay đúng mục đích, có hiệu qua; đôn đốc trả nợ đây đủ, đúng hạn cho tô chức tín dung! Tổ chức chính trị - x4 hội có quyền từ chối bảo đâm bang tín chấp, nêu xét thay cá nhân, hộ gia đính nghèo không co khả năng sử dung von vay dé sản xuất, kinh doanh, lam dich vụ và đôn độc cả nhân, hộ gia đình đã vay phải tra nợ cho tô chức tin dung Do vậy, khái niệm tín chấp có thé được tiếp cận đưới nhiêu góc độ như sau: Nghiên cứu đưới góc độ chủ quan: Tin chap mang tính chat của một giao dich bao dam, giao dịch thé chap trong hợp đông tin chấp, được hình thảnh trên cơ sở thöa thuận giữa các bên chủ thể va phải tuân thủ các quy định của pháp luật, nghiên cứu đưới góc độ khách quan: Tin chấp bao gồm các nôi dung như. chủ thé bảo dam tin chap, chủ thể được vay tin chấp, mục đích vay tín chap, hình thức vay tín châp,. ! Giáo tinh Luật Din sự tập 2, Trường Đai học Luật Hi Nội, Nsb. Công an nhân din, Hi Nồi, 2019, tr107 9 Từ đây có thé đưa ra định ngiữa về tín chấp như sau: “Tin chap 1a một hình thức vay tiên mả trong hình thức này, tô chức chính trị - xã hội cơ sở đùng uy tín của mình dé đâm bao cho cả nhân, hô gia đình chính sách cân được hỗ trợ dé vay một khoản tiên tại các tô chức tin dung dé tiêu ding, sản xuất, kinh doanh, lam địch vụ theo quy định của Chính phủ.” Đặc điểm của tin chấp Trước hết, do tin chap là một trong các biện pháp bao dam thực hiên nghĩa vụ dân sự nên khi xét các đặc điểm của các biện pháp bao dam thực hiện nghia vụ, ta thay Thứ nhất.
các biên pháp bao dam thực hiện nghĩa vu dân sư phát sinh tử sự thöa thuân giữa các bên chủ thể hoặc được phát sinh trên cơ sở đo pháp luật quy định. Thứ hai, các biên pháp bao dam không tôn tại độc lập ma có tính chat bố sung cho nghĩa vụ chính với mục đích là nhằm nâng cao trách nhiệm của các bên trong việc thực hiện nghĩa vu; đồng thời, ngăn ngửa vả khắc phục những hau qua xấu do việc không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nghĩa vụ gây ra Thứ ba, đối tượng của biên pháp bao dam khá đa dang có thé là lợi ích vật chất như tiên, giầy tờ có giá, các quyên tai sản,. hay uy tin của các tô chức chính tn - xa hội. Thứ tự phạm vi của các biện pháp bao dam không vượt quá phạm vi nghĩa vụ đã được xác định trong nội dung của quan hệ chính).
Thứ năm, các biện pháp bao dam nghĩa vụ dan sự chỉ được áp dung khi có sự vi phạm nghĩa vụ. Theo đó, tai sản bảo dam hay uy tín ma các tô chức chính trị - xã hôi cam kết đưa ra chỉ được xử lý dé thực hiện nghĩa vụ khi không thực hiện, thực hiện không đúng, không day đủ dẫn tới vi phạm. Nêu như nghĩa vụ chính đã được thực hiện thì biện pháp bao dam cũng được coi la châm dứt. ? Hoàng Ti Nhường, “Pháp luật tin chấp và thực tiến áp chong tại tinh Điện Biển” 2016), Luận vin thạc sĩ mật hoc do PGS.TS Phòng Trưng Tip hướng din, Trường Đai hoc Luật Hi Nội, Hi Nội, tr 11.
10 Tin chap là một trong các biện pháp bảo dam thực hiện nghĩa vụ dân sự, do đó, biện pháp nay mang các đặc điểm chung về giao dịch bảo dam. Ngoài ra, tin chap còn có các đặc điểm riêng sau đây: Thứ nhất, về chủ thể Một la, chủ thé cam kết dam bảo thực hiện nghĩa vụ cho bên có nghĩa vụ bằng hình thức tin chấp phải là tổ chức chính trị - xã hội tạo cơ sở. Các tô chức nay có trách nhiêm giám sat cùng các tô chức tín dụng nhằm giám sát việc sử dụng vốn vay đúng mục đích đã cam kết trong hợp dong và yêu câu tra nợ khi hết thời han vay. Đông thời, chủ thé cam kết bao dam thực hiện hợp đông bằng hình.
thức tin chap không có trách nhiệm ding tai sản của minh để thực hiện nghĩa vụ thay cho bên có nghĩa vụ như việc bảo lãnh thông thường khác Hai là, chủ thé được bảo dim nghĩa vụ bang tin chap được xac đính la ca nhân, hộ gia dinh nghèo có thu nhập thap và mức sông dưới chuẩn trung bình của xã hội. Đây la những đối tương cân được tạo điều kiên để vay von để cải thiện, nâng cao chất lượng cuộc sông xuất phát từ mục tiêu xóa đói, giảm nghèo của Nhà nước. Ba là, chủ thể trong hoạt động cho vay có bảo đảm bằng tín chấp là các tô chức tín dung Các tô chức tín dung bao gồm ngân hang, tô chức tin dung phi ngân hàng, tô chức tài chính vị mô và quỹ tin dụng nhân dan. Thứ hai, khoản tiên vay được bao dam bang tín chấp thường nhỏ, được xác định vay với mục dich sử dung (dé sản xuất, kinh doanh, tiêu dùng theo quy định của pháp luật), Thứ ba về việc thực hiện nghia vụ.
Trong trường hợp bên co nghĩa vu không thưc hiện được được nghia vụ, thì tô chức chính trị - xã hôi cơ sở có trách nhiệm dé xuất, giải trình để giãn nợ, xin giảm lãi suất dé hỗ trợ các chủ thé vay vốn. Trong trường hop đặc biệt khó khăn như gặp thiên tai, bat khả kháng nghiêm trong có thé dé nghị xóa nợ theo chủ trương của Chính phủ. * Hoàng Thm Nhường, “Pháp luật thn chấp và thực tiến áp chaig tại tinh Điện Biển” (2016),tr. 13 ll Thứ te đôi tượng của biên pháp bao dam tin chap là uy tin.
Do việc bao dam thực hiện hop đồng bằng tin chap không có việc bán tai sản hoặc xử lý tai sản bao đầm trong quá trình thu hồi nợ vì đối tượng của tin chap va uy tín Đây là một giá trị nhân thân của t6 chức chính trị - xã hội thể hiện rổ sự khác nhau giữa biện pháp bao dam tin chấp với các biện pháp bao dam thực hiên nghĩa vu dân sự khác. Tin chap thuộc nhóm các biện pháp bão đảm có tính chat đối nhân (cùng với biên pháp bảo lãnh), hay còn gọi là các biện pháp bao dam không bang tai sản. Biên pháp bảo dam này được dùng để thực thi các chính sách hỗ trợ người nghèo đôi tương không có tải sản bao đảm trong việc tiếp cận von vay của Chính phủ.