LỜI MỞ ĐẦU 1. Tầm quan trọng của đề tài Đất nƣớc ta hiện nay đang trong quá trình đổi mới, phát triển và hội nhập với nền kinh tế trong khu vực và trên thế giới, đời sống kinh tế của ngƣời dân ngày càng đƣợc cải thiện và nâng cao. Cùng với sự phát triển của nền kinh tế, hệ thống NHTM đóng vai trò rất quan trọng, là huyết mạch của nền kinh tế, giúp điều tiết nguồn vốn từ nơi thừa sang nơi thiếu nhằm đáp ứng nhu cầu về vốn phục vụ cho hoạt động sản xuất kinh doanh, thúc đẩy nền kinh tế ngày càng phát triển. Trong xu hƣớng hội nhập toàn cầu hiện nay đã đặt ra rất nhiều khó khăn và thách thức cho tất cả các ngành nghề, lĩnh vực nói chung và ngành Ngân hàng nói riêng.
Các Ngân hàng trong nƣớc cần phát huy đƣợc ƣu điểm của mình, nâng cao khả năng cạnh tranh khi mà ngày càng có nhiều chi nhánh của các Ngân hàng nƣớc ngoài đầu tƣ ở nƣớc ta. Để thực hiện điều này, các Ngân hàng trong nƣớc cần nâng cao chất lƣợng tín dụng, vì đây là nghiệp vụ quan trọng nhất của các Ngân hàng, chiếm hơn 70% thu nhập của các Ngân hàng hiện nay. Bất cứ hoạt động kinh doanh nào trong nền kinh tế thị trƣờng cũng tiềm ẩn những rủi ro, gây ra những tổn thất xảy ra ngoài ý muốn và gây ảnh hƣởng xấu đến hoạt động kinh doanh. Đặc biệt đối với hoạt động kinh doanh của Ngân hàng là lĩnh vực kinh doanh nhạy cảm, chứa đựng nhiều rủi ro.
Rủi ro luôn có mặt trong từng nghiệp vụ của Ngân hàng, Ngân hàng muốn có lợi nhuận cao thì phải chấp nhận rủi ro, điều này tạo nên áp lực kinh doanh giữa các Ngân hàng ngày càng lớn hơn. Công tác quản trị rủi ro tín dụng có vai trò rất quan trọng đối với các Ngân hàng nói riêng và toàn bộ hệ thống tài chính nói chung. Việc đánh giá, thẩm định và quản lý tốt các khoản vay sẽ hạn chế phần nào rủi ro tín dụng cho Ngân hàng, từ đó nợ xấu sẽ đƣợc kiểm soát chặt chẽ hơn. Hiện nay, các Ngân hàng đã không còn chạy đua tìm kiếm lợi nhuận nhƣ trƣớc nữa mà tập trung vào việc xây dựng và củng cố hệ thống quản trị rủi ro, nâng cao chất lƣợng tín dụng.
Nhận thức đƣợc tầm quan trọng của hoạt động tín dụng và rủi ro tín dụng đối với Ngân hàng cùng với những kiến thức tích lũy trong quá trình học tập tại trƣờng và nghiên cứu thực tập tại Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thƣơng Tín chi nhánh Lâm Đồng, em quyết định chọn đề tài “Thực trạng rủi ro tín dụng tại Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thƣơng Tín chi nhánh SVTH: Hồ Thanh Cang Lớp: 10DQTC02 Khóa Luận Tốt Nghiệp 2 GVHD: PGS.TS Nguyễn Phú Tụ Lâm Đồng” làm đề tài nghiên cứu để phản ánh rõ hơn tầm quan trọng của chất lƣợng tín dụng đối với sự an toàn và vững mạnh của hệ thống Ngân hàng nói chung và Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thƣơng Tín chi nhánh Lâm Đồng nói riêng. Mục tiêu nghiên cứu 2. Mục tiêu chung Phân tích rủi ro tín dụng tại Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thƣơng Tín chi nhánh Lâm Đồng giai đoạn 2011 - 2013, từ đó đề xuất giải pháp phòng ngừa và hạn chế rủi ro tín dụng trong hoạt động cấp tín dụng của Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thƣơng Tín trong thời gian tới. Mục tiêu cụ thể Làm rõ cơ sở lý luận về tín dụng và rủi ro tín dụng.
Nhận dạng, phân tích các nguyên nhân gây ra rủi ro tín dụng và đánh giá thực trạng hoạt động quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thƣơng Tín. Trên cơ sở lý luận về tín dụng và rủi ro tín dụng, đề xuất một số giải pháp phòng ngừa và hạn chế rủi ro tín dụng cho Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thƣơng Tín chi nhánh Lâm Đồng trong tƣơng lai. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu 3. Đối tƣợng nghiên cứu Hoạt động của Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thƣơng Tín chi nhánh Lâm Đồng rất đa dạng với nhiều sản phẩm dịch vụ nhƣ: Tiền gửi, tiền vay, thanh toán quốc tế, kiều hối, bảo lãnh, thẻ … Tuy nhiên, do thời gian có hạn nên em chỉ đi sâu nghiên cứu rủi ro trong hoạt động tín dụng tại Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thƣơng Tín chi nhánh Lâm Đồng giai đoạn 2011 – 2013.
Phạm vi nghiên cứu 3. Phạm vi về không gian Đề tài đƣợc thực hiện tại Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thƣơng Tín chi nhánh Lâm Đồng. Phạm vi về thời gian Đề tài đƣợc thực hiện từ ngày 23/04/2014 đến ngày 13/07/2014. SVTH: Hồ Thanh Cang Lớp: 10DQTC02 Khóa Luận Tốt Nghiệp 3 GVHD: PGS.TS Nguyễn Phú Tụ Các số liệu phân tích trong đề tài là số liệu trong thời gian 3 năm từ 2011 - 2013.
Phƣơng pháp nghiên cứu Phƣơng pháp thống kê. Phƣơng pháp logic. Phƣơng pháp lịch sử. Phƣơng pháp định tính.
Kết cấu của đề tài Đề tài gồm có 3 chƣơng: Chƣơng 1: Lý luận về rủi ro tín dụng. Chƣơng 2: Thực trạng rủi ro tín dụng tại Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thƣơng Tín Chi nhánh Lâm Đồng giai đoạn 2011 – 2013. Chƣơng 3: Giải pháp – Kiến nghị SVTH: Hồ Thanh Cang Lớp: 10DQTC02 Khóa Luận Tốt Nghiệp 4 GVHD: PGS.TS Nguyễn Phú Tụ CHƢƠNG 1: L LUẬN VỀ RỦI RO TÍN DỤNG 1. Tổng quan về tín dụng 1.
Khái niệm tín dụng Tín dụng là một giao dịch về tài sản dƣới dạng hàng hóa hoặc tiền tệ giữa bên đi vay và bên cho vay, bên cho vay chuyển giao tài sản cho bên đi vay sử dụng trong thời hạn nhất định theo thỏa thuận, đồng thời bên đi vay có trách nhiệm hoàn trả vốn gốc và lãi khi đến hạn. Tín dụng ngân hàng là quan hệ chuyển nhƣợng quyền sử dụng vốn từ ngân hàng cho khách hàng trong một thời hạn nhất định với một khoản chi phí nhất định. Bản chất của tín dụng Ngƣời cho vay chuyển nhƣợng quyền sử dụng vốn cho ngƣời đi vay trong một thời gian nhất định. Thời hạn tín dụng đƣợc xác định do thỏa thuận giữa ngƣời cho vay và ngƣời đi vay.
Ngƣời cho vay đƣợc nhận một phần thu nhập dƣới hình thức lợi tức. Chức năng của tín dụng 1. Chức năng phân phối lại tài nguyên Tín dụng là sự chuyển nhƣợng vốn từ chủ thể này sang chủ thể khác trong nền kinh tế. Thông qua sự chuyển nhƣợng này, chức năng phân phối lại tài nguyên của tín dụng đƣợc thể hiện ở các mặt sau: Ngƣời cho vay có một số tài nguyên tạm thời chƣa dùng đến, thông qua tín dụng thì số tài nguyên đó đƣợc phân phối lại cho ngƣời đi vay.
Ngƣợc lại, ngƣời đi vay cũng nhận đƣợc phần tài nguyên phân phối lại từ ngƣời cho vay thông qua tín dụng. Chức năng thúc đẩy lưu thông hàng hóa và phát triển sản xuất Tín dụng tạo ra nguồn vốn hỗ trợ cho quá trình sản xuất kinh doanh đƣợc thực hiện bình thƣờng, liên tục và phát triển. Tín dụng tạo ra nguồn vốn để đầu tƣ mở rộng phạm vi và quy mô sản xuất kinh doanh. Tín dụng tạo điều kiện đẩy nhanh tốc độ thanh toán, góp phần thúc đẩy lƣu thông hàng hóa bằng việc tạo ra tín tệ và bút tệ.
SVTH: Hồ Thanh Cang Lớp: 10DQTC02 Khóa Luận Tốt Nghiệp 5 GVHD: PGS.TS Nguyễn Phú Tụ 1. Vai trò của tín dụng Tín dụng là nghiệp vụ quan trọng nhất của các NHTM, góp phần vào sự phát triển của nền kinh tế. Tín dụng có các vai trò chủ yếu sau: Là công cụ thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội, đáp ứng nhu cầu vốn của nền kinh tế. Là điều kiện đảm bảo quá trình sản xuất kinh doanh diễn ra thƣờng xuyên liên tục.
Thúc đẩy quá trình tập trung vốn, tập trung sản xuất, góp phần thúc đẩy các doanh nghiệp sử dụng vốn có hiệu quả. Góp phần nâng cao mức sống của dân cƣ. Là công cụ thực hiện chức năng kinh tế xã hội của Nhà nƣớc. Phân loại tín dụng 1.
Phân loại theo thời hạn tín dụng Theo cách phân loại này, tín dụng đƣợc chia làm 3 loại: Tín dụng ngắn hạn: Là loại tín dụng có thời hạn dƣới 1 năm, dùng nhằm tài trợ cho việc đầu tƣ vào tài sản lƣu động. Tín dụng trung hạn: Là loại tín dụng có thời hạn từ 1 đến 5 năm, dùng nhằm tài trợ cho việc đầu tƣ vào tài sản cố định. Tín dụng dài hạn: Là loại tín dụng có thời hạn trên 5 năm, dùng nhằm tài trợ đầu tƣ vào các dự án đầu tƣ. Phân loại theo đối tượng cho vay Theo cách phân loại này, tín dụng đƣợc chia thành 2 loại: Tín dụng vốn lƣu động: Là loại tín dụng đƣợc sử dụng để hình thành vốn lƣu động của các tổ chức kinh tế nhƣ cho vay nhằm dự trữ hàng hóa, mua nguyên vật liệu dành cho sản xuất … Tín dụng vốn cố định: Là loại tín dụng nhằm hình thành vốn cố định, loại tín dụng này đƣợc thực hiện dƣới hình thức cho vay trung và dài hạn.
Tín dụng vốn cố định thƣờng SVTH: Hồ Thanh Cang Lớp: 10DQTC02 Khóa Luận Tốt Nghiệp 6 GVHD: PGS.TS Nguyễn Phú Tụ đƣợc cấp phục vụ cho việc đầu tƣ mua sắm tài sản cố định, cải tiến và đổi mới kỹ thuật, mở rộng sản xuất, xây dựng các dự án … 1. Phân loại theo mục đích sử dụng vốn Theo cách phân loại này, tín dụng đƣợc chia thành 2 loại: Tín dụng sản xuất và lƣu thông hàng hóa: Là loại tín dụng đƣợc cấp cho các doanh nghiệp và các chủ thể kinh doanh khác để tiến hành sản xuất và lƣu thông hàng hóa. Tín dụng tiêu dùng: Là loại tín dụng đối với cá nhân để đáp ứng nhu cầu tiêu dùng nhƣ vay tiêu dùng cá nhân, vay mua, xây, sửa chữa nhà, vay mua xe … 1. Phân loại theo tài sản thế chấp Theo cách phân loại này, tín dụng đƣợc chia thành 2 loại: Tín dụng có đảm bảo: Là loại tín dụng dựa trên cơ sở các bảo đảm cho tiền vay nhƣ thế chấp, cầm cố, hoặc bảo lãnh của một bên thứ ba nào khác.
Tín dụng không có tài sản đảm bảo: Là loại tín dụng không có tài sản thế chấp, cầm cố hoặc bảo lãnh của ngƣời khác mà chỉ dựa vào uy tín của bản thân Khách hàng vay vốn để quyết định cho vay. Nguyên tắc, điều kiện và lãi suất cho vay 1.
