Chương 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ CƠ SỞ THỰC TIỀN 1. Tổng quan các công trình nghiên cứu về HLĐT trong dạy học 1. Nghiên cứu trên thé giới Trên thé giới, môi trường học tập điện tử (E-learning Platform) và ứng dụng E- learning trong giáo dục và đào tạo được nghiên cứu từ những năm 90 của thế kỷ trước.
E-learning được nghiên cứu dé ứng dụng mạnh mẽ ở các nước thuộc khu vực Bắc Mỹ, Châu Âu. sau đó các nước châu A cũng bat đầu nghiên cứu và phát triển, đặc biệt là Hàn Quốc. Những năm cuối thế ki XX, các thành tựu công nghệ thông tin và truyền thông được ứng dụng vào giáo dục va đảo tạo, nhiều nghiên cứu về phần mềm day học, đào tạo dựa trên công nghệ web, khóa đảo tạo trực tuyến. được thực hiện.
Một số hệ thông E-learning điền hình trên thé giới như: Hệ thống E-learning của trường Dai học Western Governors của Mỹ, Hệ thông E-learning của Dai học Glasgow của nước Anh, Học viện Khan của My (Tran Thị Thái Hà & Nguyễn Lê Hà, 2019). Năm 2019, một nghiên cứu sử dụng tại các cơ sở giáo dục đại học ở Bangladesh được tiến hành. Kết quả của nghiên cứu cho thay, phan lớn sinh viên được cho là rat nhiệt tình với các khóa học trực tuyến. Sinh viên háo hức tham gia và tương tác trên các nên tảng trực tuyến, vốn bị hạn chế bằng cách nao đó trong môi trường lớp học truyền thông (Sarker et al.
Năm 2019, một nghiên cứu về phát triển học liệu điện tử môn Vật lý trung học thông qua Wordpress được tiễn hành tại Dai học Bang Jakarta. Kết quả của nghiên cứu cho thấy, học liệu điện tử nâng cao khả năng tiếp thu và học tập môn Vật lý của học sinh. Học liệu điện tử là công cụ thuận tiện vả hiệu quả trong việc học tập vả giáng dạy môn Vật lý (Muliyati et al. Các nghiên cứu trong nước Tai Việt Nam, ngay khi mạng Internet được mở ở Việt Nam, Bộ Giáo dục va Dao tạo đã xây dựng đề án mạng giáo dục Edu.net để nối mạng toàn ngành và phát triển thông tin dịch vụ giáo dục.
Dé tăng cường ứng dụng và phát triển công nghệ thông tin trong giáo dục và đảo tạo, Bộ Giáo dục va Dao tạo đã xây dựng các trang thông tin như: WwwW. Trong đó nhiều trang chuyên ngành được xã hội, giáo viên, học sinh hết sức quan tâm như: Trang tuyển sinh, trang thống kê giáo dục, trang công nghệ E-learning, thư viện giáo trình điện tử và Diễn đàn mạng giáo dục. đây cũng là một dạng tài liệu mở hỗ trợ cho hoạt động dạy và học của ngành giáo dục. Năm 2012, Trịnh Thị Hồng Phương đã sử dụng một số phần mềm xây dựng HLĐT dé hỗ trợ việc day và học một số nội dung Hóa học trường THPT.
Kết quả, nghiên cứu đã xây dựng được một web học tập dé hỗ trợ quá trình dạy và học một số nội dung Hóa học ở trường THPT (Trịnh Lê Hong Phương, 2012). Năm 2012, Phạm Van Hạnh đã nghiên cứu xây dựng. khai thác và sử dụng nguồn HLĐT trong dạy học tích cực môn Hóa học lớp 11 nâng cao ở một số trường THPT thuộc huyện Gia Lâm — TP Ha Nội. Kết quả nghiên cửu cho thay, sử dụng HLĐT trong day học giúp tăng khả năng tiếp thu, tư duy, vận dung, khả năng sáng tạo của học sinh khi học môn Hóa học (Phạm Văn Hạnh, 2012).
Năm 2013, Đào Thị Hoàng Hoa và cộng sự đã nghiên cứu sử dụng bài giảng điện tử vào bài Hidro Sunfua Hóa học 10. Kết quả nghiên cứu cho thấy, bài giảng điện tử khắc phục được nhiều khó khan va mang lại hiệu quả cao trong quá trình dạy học bải Hidro Sufua Hóa học 10 (Mai Xuân Dao & Phan Đông Châu Thủy, 2020). Năm 2015, Hồ Thị Thu Hỗ vả cộng sự đã nghiên cứu ứng dụng bản đồ điện tử trong day học Địa lý 11 ở trường THPT Cái Tắc - tinh Hậu Giang. Kết quả nghiên cứu cho thấy, bản đô điện tử mang lại hiệu quả cao trong việc day và học môn Địa lý 11 (Hỗ Thị Thu Hồ et al.
Năm 2016, Trần Thái Lai và Nguyễn Ngọc Giang đã nghiên cứu thiết kế sách giáo khoa điện tử theo kiều đạy học phân nhánh và ứng dụng trong việc dạy học hình học phăng ở THPT. Kết quả nghiên cứu cho thấy, sách giáo khoa điện tử hỗ trợ tốt cho việc day học va là nguồn học liệu hữu ich cho học sinh tự học (Tran Thái Lai & Nguyễn Ngọc Giang, 2021). Nam 2016, Nguyễn Văn Can va Nguyễn Thị Ánh Ha đã nghiên cứu ứng dụng điện toán đám mây dé xây dựng và khai thác nguồn HLĐT nhằm hỗ trợ thiết kế bài giảng môn Vật lí ở trường THPT trên địa ban tỉnh Thừa Thiên Huế. Kết quả nghiên cứu cho thấy, HLĐT mang lại hiệu quả cao trong quá trình dạy học và được nhiều GV và HS trong và ngoài tỉnh sử dung trong quá trình day va học (Nguyễn Văn Can & Nguyễn Thị Ánh Hà, 2016).
Năm 2022, Phan Thanh Tâm đã nghiên cứu số hóa nội dung và thiết kế sách giáo khoa điện tử cho học sinh tiểu học ở 1 trường tiêu học ở Hà Nội và 10 trường tiểu học ở Thái Nguyên. Kết quả nghiên cứu cho thấy, HLĐT giúp học sinh lĩnh hội được kiến thức hiệu quá và phát triển năng lực của học sinh (Phan Thanh Tâm, 2022). Tổng quan về các công trình nghiên cứu về HLĐT trong dạy học Sinh học 1. Nghiên cứu trên thể giới Năm 201 1, một nghiên cứu về HLĐT phân Công nghệ sinh học trong nông nghiệp (Sinh học 10) dưới đạng trang web được tiền hành tại Indonesia.
Kết quả của nghiên cứu cho thay, phan lớn học sinh cam thấy trang web rất hữu ích cho việc học Sinh học. Trang web có tính năng tương tác, đông thời giúp HS dễ dàng nghiên cứu và thảo luận dựa trên bai tập, do đó, làm phong phú thêm cách học tập của HS (Nugraini ct al. Năm 2012, một nghiên cứu về ảnh hưởng của HLĐT trong giảng day Sinh học cho học sinh trung học cơ sở được tiền hành tại Thanjavur, bang Tamil Nadu, An Độ. Kết quả của nghiên cứu cho thay, HLĐT được coi la một công cụ hữu hiệu trong việc giảng đạy, nó đã nâng cao việc học tập của HS, thúc đây tắt cả HS cũng nhau học tập và nâng cao kiến thức (Muppudathi, 2016).
Năm 2016, một nghiên cứu về xây dựng về HLĐT phan giáo dục AIDS nhằm nâng cao năng lực Sinh học cho sinh viên ngành cử nhan giáo dục tại Đại hoc Periyar, Salem, bang Tamil Nadu, Án Độ. Kết quả của nghiên cứu cho thấy, việc giảng dạy thông qua nội dung điện tử có hiệu quả: thúc đây sự tham gia tích cực; nội dung điện tử được phát hiện là có tác dụng có lợi đối với thành tích của người học do sự kết hợp độc đáo giữa khả năng tương tác hướng dẫn và khả năng trực quan (Nachimuthu, 2018). Năm 2020, một nghiên cứu về xây dựng mô hình học tập khám phá có sự hướng dan trên nén tảng E-learning phan hệ sinh san thuộc phan Sinh học 11 được thực hiện tại thành phố Serang, Indonesia. Kết quả của nghiên cứu cho thấy.
mô hình học tập này đã cai thiện năng lực tự học va cải thiện kết qua học tập của học sinh (Nugraini et al. Năm 2020, một nghiên cứu về xây dựng mô hình học tập có sự hỗ trợ của E- learning phần động vật không xương sông Sinh học 10. Kết qua của nghiên cứu cho thấy, HS tham gia tích cực vảo việc học tập phần động vật không xương sống với sự hỗ trợ E-learning. Việc học tập được hỗ trợ bởi E-learning đã nhận được phản hôi tốt từ học sinh va trong đại dịch COVID-19, học sinh cảm thấy việc học E-learning rất hiệu quả và rất hữu ich dé không bị bỏ sót môn học (Brata & Arsila, 2021).
Các nghiên cứu trong nước Năm 2009, Dương Thanh Tú đã nghiên cứu xây dựng và sử dụng bài giảng điện tử phần Sinh thái học, Sinh học 12 (nâng cao) theo hướng tích hợp truyền thông đa phương tiện. Kết quả của nghiên cứu cho thay, sản phẩm của đề tài đã khắc phục được những hạn chế của sách giáo khoa cũng như sách giáo viên thời điểm đó do yếu tố khách quan như: SGK chỉ có những kênh hình “tinh” không đáp ứng được yêu cầu tìm hiểu những kiến thức trừu tượng; và sách giáo viên cũng chỉ sử dụng những kênh hình (Dương Thanh Tú, 2009). Nam 2009, Nguyễn Thị Hong Trang đã nghiên cứu ứng dụng phan mém Flipalbum xây đựng và sử dụng ngân hàng hình anh hỗ trợ việc đạy học Sinh học 10. Kết quả của nghiên cứu cho thấy, sử dụng ngân hàng hình ảnh giúp học sinh quan sát một cách dé dang, cụ thẻ, tổng quát về những nội dung học tập của phần Sinh học 10.
Chất lượng học tập của học sinh ở những lớp thực nghiệm được nâng cao rõ rệt, học sinh học tập tích cực, chú động và hứng thú (Nguyễn Thị Hong Trang, 2009). Năm 2018, Lê Khánh Vũ và Văn Thị Thanh Nhung đã nghiên cứu quy trình rèn luyện năng lực tự học học phan Di truyén hoc cho sinh vién Su pham Sinh hoc trong môi trường E-learning tại Trường Dai hoc Quảng Bình. Kết qua của nghiên cứu cho thấy, sử dụng kết hợp môi trường E-learning trong rèn luyện kĩ năng tự học giúp đôi mới đạy học ở bậc Đại học theo hướng tăng cường tô chức, hướng dẫn của giảng viên, tích cực hóa hoạt động học tập của sinh viên, tô chức, quản lí sinh viên trong hoạt động tự học ở nhà (Lê Khánh Vũ & Văn Thị Thanh Nhung, 2018). Năm 2018, Nguyễn Thị Thúy Quỳnh và cộng sự đã nghiên cứu thiết kế E-book trong dạy học chủ dé Vai trò của protein với sức khỏe con người, Sinh học 10.
Kết qua của nghiên cứu cho thấy, tiến trình day học sử dụng E-book không những dam bảo kiến thức cho HS mà còn giúp HS cảm thay hap dẫn và học tập hiệu quả hơn. Bên cạnh đó, việc thiết kế E-book với nội dung kiến thức phong phú và sinh động, cùng với hệ thong câu hỏi trắc nghiệm phù hợp với việc HS có thẻ phát trién năng lực tự học và hứng thú trong học tập (Nguyễn Thị Thúy Quỳnh et al. Năm 2020, Hà Thu Ly đã nghiên cứu thiết kế vả sử dụng sách điện tử nhằm phát triển năng lực tự học trong đạy học Cấu trúc tế bào, Sinh học 10. Kết quả của nghiên cứu cho thay, sử đụng E-book trong giảng day Cau trúc tế bào, môn Sinh học 10 bước đầu đã chứng tỏ năng lực tự học của lớp thực nghiệm cao hơn so với trước khi sử dụng sách điện tử.