Khóa luận: So sánh đại từ nhân xưng tiếng Anh và Việt (Lê Thị Hồng)

Khóa luận tốt nghiệp nghiên cứu về đại từ nhân xưng trong tiếng Anh và tiếng Việt, phân tích sự khác biệt và tương đồng giữa hai ngôn ngữ.

• Tác giả: Lê Thị Hồng
• Người hướng dẫn: Th.S Nguyễn Thị Huyền
• Trường học: Trường Đại Học Quản Lý Và Công Nghệ Hải Phòng
• Chuyên ngành: Tiếng Anh
• Đề tài: A Study On Personal Pronouns In English And Vietnamese
• Loại tài liệu: graduation project
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hải Phòng

Mục lục chi tiết

• ACKNOWLEDGMENT
• 1. PART II: DEVELOPMENT
• 1. CHAPTER I: THEORETICAL BACKGROUND
• 1.1. The personal pronouns
• 1.2. Definition of pronouns
• 1.3. Definition of personal pronouns
• 1.4. The English personals pronouns and their typical characteristics
• 1.4.1. English personals pronouns
• 1.4.2. he, she and they
• 1.4.3. you and they
• 1.4.4. It
• 1.5. Typical linguistic features of English
• 1.6. Typical culture features of English
• 1.7. Third person personal pronouns in English and its usage problems
• 1.8. Vietnamese personal pronouns and their typical characteristics
• 1.8.1. Vietnamese personal pronouns
• 1.8.2. How to address a person: you and I in Vietnamese
• 1.8.2.1. Tớ + cậu
• 1.8.2.2. Tao + mày
• 1.8.2.3. Anh/chị + tôi
• 1.8.3. Family in Vietnamese
• 2. CHAPTER II: SOME SIMILARITIES AND DIFFERENCES BETWEEN THE ENGLISH – VIETNAMESE PRONOUNS AND USING IT
• 2.1. Similarities in noun Formation, Using Affixation
• 2.2. Similarities in Compounds
• 2.3. Similarities In Conversion And Word Inversion
• 2.4. Differences between the English - VietNamese pronouns
• 2.4.1. Non-kinship terms used as pronouns
• 2.4.2. The true systems pronouns
• 2.4.3. English personal pronouns
• 2.4.4. VietNam personal pronouns
• 2.4.4.1. Transreferential pronouns in Vietnamese
• 2.4.4.2. Pronominalized nouns
• 2.4.4.3. Pronominalized and other nouns used transreferentially
• 2.4.4.4. Use of different pronoun systems in Vietnamese
• 3. CHAPTER III: EXERCISE
• PART III: CONCLUSION

Tóm tắt

I. Tổng quan về khóa luận tốt nghiệp file word nghiên cứu đại từ nhân xưng

Khóa luận tốt nghiệp với chủ đề "A Study on Personal Pronouns in English and Vietnamese" là một nghiên cứu sâu sắc về cách sử dụng đại từ nhân xưng trong hai ngôn ngữ này. Nghiên cứu này không chỉ giúp sinh viên hiểu rõ hơn về ngữ pháp mà còn khám phá những khác biệt văn hóa giữa tiếng Anh và tiếng Việt. Đại từ nhân xưng là một phần quan trọng trong ngữ pháp, giúp người học giao tiếp hiệu quả hơn.

1.1. Định nghĩa và vai trò của đại từ nhân xưng trong ngôn ngữ

Đại từ nhân xưng là những từ thay thế cho danh từ hoặc cụm danh từ, giúp tránh lặp lại và làm cho câu văn trở nên mạch lạc hơn. Chúng có vai trò quan trọng trong việc xác định ngôi, giới tính và số lượng của danh từ mà chúng thay thế.

1.2. Tại sao nghiên cứu đại từ nhân xưng lại quan trọng

Nghiên cứu đại từ nhân xưng giúp sinh viên nhận thức rõ hơn về cách thức giao tiếp trong tiếng Anh và tiếng Việt. Điều này không chỉ giúp cải thiện kỹ năng ngôn ngữ mà còn giúp sinh viên hiểu rõ hơn về văn hóa và cách thức giao tiếp của người bản ngữ.

II. Những thách thức trong việc sử dụng đại từ nhân xưng tiếng Anh và tiếng Việt

Việc sử dụng đại từ nhân xưng trong tiếng Anh và tiếng Việt không phải lúc nào cũng đơn giản. Có nhiều thách thức mà người học phải đối mặt, từ việc chọn đúng đại từ đến việc hiểu rõ ngữ cảnh sử dụng. Những thách thức này có thể dẫn đến sự nhầm lẫn và khó khăn trong giao tiếp.

2.1. Sự khác biệt trong cách sử dụng đại từ nhân xưng

Tiếng Anh và tiếng Việt có những quy tắc khác nhau về cách sử dụng đại từ nhân xưng. Ví dụ, trong tiếng Việt, cách xưng hô có thể thay đổi tùy thuộc vào mối quan hệ giữa người nói và người nghe, trong khi tiếng Anh thường sử dụng các đại từ cố định hơn.

2.2. Những lỗi phổ biến khi sử dụng đại từ nhân xưng

Người học thường mắc phải những lỗi như sử dụng sai đại từ hoặc không phân biệt được giữa các dạng chủ ngữ và tân ngữ. Những lỗi này có thể gây ra sự hiểu lầm trong giao tiếp và làm giảm hiệu quả truyền đạt thông tin.

III. Phương pháp nghiên cứu đại từ nhân xưng trong tiếng Anh và tiếng Việt

Nghiên cứu này áp dụng nhiều phương pháp khác nhau để phân tích và so sánh đại từ nhân xưng trong tiếng Anh và tiếng Việt. Các phương pháp này bao gồm phân tích ngữ liệu, khảo sát và phỏng vấn để thu thập thông tin từ người học và giáo viên.

3.1. Phân tích ngữ liệu từ tài liệu học thuật

Phân tích ngữ liệu từ các tài liệu học thuật giúp xác định các quy tắc và đặc điểm của đại từ nhân xưng trong cả hai ngôn ngữ. Điều này cung cấp một cái nhìn sâu sắc về cách thức sử dụng đại từ trong ngữ cảnh thực tế.

3.2. Khảo sát và phỏng vấn người học

Khảo sát và phỏng vấn giúp thu thập ý kiến và kinh nghiệm của người học về việc sử dụng đại từ nhân xưng. Điều này không chỉ giúp hiểu rõ hơn về những khó khăn mà họ gặp phải mà còn cung cấp thông tin quý giá cho việc cải thiện phương pháp giảng dạy.

IV. Ứng dụng thực tiễn của nghiên cứu đại từ nhân xưng

Nghiên cứu về đại từ nhân xưng không chỉ có giá trị lý thuyết mà còn có nhiều ứng dụng thực tiễn trong việc giảng dạy và học tập. Việc hiểu rõ cách sử dụng đại từ nhân xưng có thể giúp sinh viên giao tiếp hiệu quả hơn trong môi trường học tập và làm việc.

4.1. Cải thiện kỹ năng giao tiếp cho sinh viên

Việc nắm vững cách sử dụng đại từ nhân xưng giúp sinh viên tự tin hơn trong giao tiếp. Họ có thể diễn đạt ý tưởng một cách rõ ràng và chính xác hơn, từ đó nâng cao khả năng tương tác với người khác.

4.2. Hỗ trợ giáo viên trong việc giảng dạy

Nghiên cứu này cung cấp cho giáo viên những thông tin cần thiết để thiết kế bài giảng hiệu quả hơn. Họ có thể áp dụng các phương pháp giảng dạy phù hợp để giúp sinh viên hiểu rõ hơn về đại từ nhân xưng.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của nghiên cứu đại từ nhân xưng

Nghiên cứu về đại từ nhân xưng trong tiếng Anh và tiếng Việt mở ra nhiều cơ hội cho các nghiên cứu tiếp theo. Việc hiểu rõ hơn về cách sử dụng đại từ không chỉ giúp cải thiện kỹ năng ngôn ngữ mà còn góp phần vào việc xây dựng cầu nối văn hóa giữa hai ngôn ngữ.

5.1. Tóm tắt những phát hiện chính

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng có nhiều điểm tương đồng và khác biệt trong cách sử dụng đại từ nhân xưng giữa tiếng Anh và tiếng Việt. Những phát hiện này có thể giúp người học cải thiện kỹ năng ngôn ngữ của mình.

5.2. Đề xuất cho các nghiên cứu tương lai

Cần có thêm nhiều nghiên cứu sâu hơn về đại từ nhân xưng trong các ngữ cảnh khác nhau. Điều này sẽ giúp mở rộng hiểu biết về ngôn ngữ và văn hóa, đồng thời cung cấp thông tin quý giá cho việc giảng dạy và học tập.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong bối cảnh toàn cầu hóa, tiếng Anh được coi là ngôn ngữ quốc tế giữ vai trò phương tiện giao tiếp quan trọng trên nhiều lĩnh vực từ khoa học, công nghệ, văn hóa, giáo dục đến kinh tế, thúc đẩy sự hiểu biết và hợp tác giữa các quốc gia. Tại Việt Nam, việc học tập và giảng dạy tiếng Anh ngày càng phát triển mạnh mẽ trong hệ thống các trường phổ thông và đại học. Tuy nhiên, người học tiếng Anh thường gặp nhiều rào cản về từ vựng, phát âm và đặc biệt là ngữ pháp. Trong các từ loại cơ bản, đại từ nhân xưng là một trong những phần kiến thức nhập môn nhưng lại gây ra nhiều khó khăn phức tạp cho cả người Việt học tiếng Anh lẫn người nước ngoài học tiếng Việt trong quá trình sử dụng và dịch thuật. Nhằm phục vụ công tác giảng dạy của giáo viên và hỗ trợ người học, người chuẩn bị du học nắm bắt sâu sắc ngôn ngữ cũng như văn hóa, tác giả Lê Thị Hồng đã thực hiện khóa luận tốt nghiệp với đề tài "A study on personal pronouns in English and VietNamese" (Nghiên cứu về đại từ nhân xưng trong tiếng Anh và tiếng Việt).

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận bao gồm:

1. Giúp sinh viên Trường Đại học Quản lý và Công nghệ Hải Phòng hiểu rõ tầm quan trọng của văn hóa, ngôn ngữ và giao tiếp trong tiếng Anh và tiếng Việt.
2. Hỗ trợ người học phòng tránh hiện tượng sốc văn hóa giữa hai hệ thống ngôn ngữ tiếng Anh và tiếng Việt.
3. Cung cấp các gợi ý sư phạm giúp giảng viên thu hút sự chú ý của sinh viên khi giảng dạy chuyên đề đại từ nhân xưng tiếng Anh.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài tập trung vào hệ thống đại từ nhân xưng trong tiếng Anh và tiếng Việt. Do ngữ pháp tiếng Anh có khối lượng tri thức rộng lớn, khóa luận giới hạn phạm vi khảo sát ở các thuật ngữ xưng hô, sự khác biệt văn hóa chi phối việc lựa chọn đại từ và các yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến việc chuyển ngữ giữa hai ngôn ngữ.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận thiết lập nền tảng lý luận dựa trên các khái niệm ngôn ngữ học và văn hóa học kinh điển:

• Khái niệm đại từ và đại từ nhân xưng: Đại từ (pronoun, viết tắt là pro) là từ loại thay thế cho danh từ hoặc cụm danh từ (pro-form), đóng vai trò như "diễn viên đóng thế" (stunt doubles) giúp câu văn tinh gọn, tránh sự lặp lại đơn điệu của danh từ riêng. Đại từ nhân xưng (personal pronoun) biểu thị ba ngôi giao tiếp: ngôi thứ nhất (người nói/viết), ngôi thứ hai (người nghe/đọc) và ngôi thứ ba (người hoặc vật được đề cập).
• Khung phân loại ngữ pháp tiếng Anh: Dựa trên nghiên cứu của Quirk (1987), đại từ nhân xưng tiếng Anh ngôi thứ ba được xác định qua ba phạm trù ngữ pháp cơ bản: số (number: singular, plural), giống (gender: masculine, feminine, neuter) và cách (case: nominative/subjective case, accusative/objective case).
• Cơ sở văn hóa học: Tác giả vận dụng định nghĩa và phân tích của GS. Trần Ngọc Thêm trong tác phẩm "Cơ sở văn hóa Việt Nam" (1998, 1999) về đặc trưng văn hóa gốc nông nghiệp lúa nước, hằng số địa lý sông nước vùng Đông Nam Á, tạo tiền đề giải thích tính tổ chức cộng đồng và tính thân tộc trong hệ thống xưng hô tiếng Việt.
• Khung phân loại đại từ tiếng Việt: Khóa luận tiếp thu mô hình phân loại của nhà nghiên cứu Michael Farris về hệ thống chiếu ứng đại từ tiếng Việt, bao gồm ba nhóm: đại từ chuyển quy chiếu (transreferential pronouns), danh từ hóa đại từ (pronominalized nouns) và danh từ hóa đại từ dùng theo lối chuyển quy chiếu (pronominalized and other nouns used transreferentially).

Phương pháp nghiên cứu được triển khai trong khóa luận gồm:

• Phương pháp tra cứu, tổng hợp tài liệu: Tham khảo sách ngữ pháp, công trình ngôn ngữ và các trang thông tin học thuật để hệ thống hóa định nghĩa, khái niệm.
• Phương pháp phân tích ngữ liệu và đối chiếu: Khảo sát các ví dụ minh họa cụ thể, so sánh sự tương đồng và khác biệt về mặt cấu tạo từ và chức năng ngữ pháp giữa hai ngôn ngữ.
• Phương pháp phân tích nhân tố tác động: Thảo luận các yếu tố ngữ cảnh, quan hệ xã hội, tuổi tác và văn hóa ảnh hưởng đến việc sử dụng và dịch thuật đại từ.

Nguồn dữ liệu của khóa luận được trích xuất từ các tài liệu ngữ pháp chuẩn, tác phẩm văn học Việt Nam (Nửa chừng xuân của Khái Hưng, 1934 - dẫn theo Nguyễn, 1997), ngữ liệu hội thoại giao tiếp (Halik & Hoàng, 1997), bài viết báo chí tiếng Anh (The Guardian, bài tường thuật World Cup bóng đá nữ của tác giả Hope Powell) và phụ đề lời thoại điện ảnh (Em chưa 18).

Nội dung chính theo từng chương

Bố cục của khóa luận gồm 3 phần chính, trong đó Phần II (Nội dung phát triển) được chia thành 3 chương cụ thể:

Chương I: Theoretical Background

Chương I tập trung làm rõ cơ sở lý thuyết về đại từ nhân xưng, đặc trưng ngôn ngữ và văn hóa của tiếng Anh và tiếng Việt.

Tác giả hệ thống hóa bảng đại từ nhân xưng tiếng Anh phân chia theo chức năng cú pháp chủ ngữ và tân ngữ:

Đại từ làm chủ ngữ (Subject)	Đại từ làm tân ngữ (Object)
I	Me
You	You
He	Him
She	Her
It	It
We	Us
They	Them

Khóa luận phân tích các quy tắc sử dụng trong tiếng Anh:

• Mệnh đề tiếng Anh luôn bắt buộc có chủ ngữ; trường hợp không có chủ ngữ thực tế sẽ sử dụng chủ ngữ giả (dummy subject) là it hoặc there (trừ câu mệnh lệnh).
• Cách sử dụng mở rộng của he/she/they (sử dụng they/them khi không rõ giới tính người được nói đến), you (chỉ mọi người nói chung), they (chỉ cơ quan, tổ chức, chính quyền) và it (dùng khi giao tiếp qua điện thoại, nhận diện người gõ cửa hoặc chỉ định người lần đầu xuất hiện).
• Về phạm trù cách của đại từ ngôi thứ ba theo Quirk (1987):

Số (Number)	Giống (Gender)	Cách chủ từ (Nominative/Subjective)	Cách tân từ (Accusative/Objective)
Số ít (Singular)	Giống đực (Masculine)	He	Him
Số ít (Singular)	Giống cái (Feminine)	She	Her
Số ít (Singular)	Giống trung (Neuter)	It	It
Số nhiều (Plural)	Chung cho hai giới	They	Them

Về mặt chuẩn tắc ngữ pháp, đại từ đứng sau động từ nối (linking verb) giữ vai trò bổ ngữ chủ vị (predicate nominative) phải ở cách chủ từ (ví dụ chuẩn ngữ pháp: "The winner was she", "It's she, not he"), dù trong giao tiếp xã hội khẩu ngữ thường chấp nhận cách tân từ ("The winner was her", "It's her, not him").

Đối với tiếng Việt, đại từ nhân xưng chịu sự chi phối mạnh mẽ của cấu trúc gia đình và văn hóa cộng đồng lúa nước:

• Cặp xưng hô thông dụng: Phân hóa theo sắc thái tình cảm và mức độ thân sơ như Tớ - Cậu (thân mật giữa bạn bè), Tao - Mày (bình dân, suồng sã hoặc thô lỗ), Anh/Chị - Tôi (trang trọng, lịch sự giữa người lớn tuổi, đồng nghiệp, công sở).
• Hệ thống danh từ thân tộc (Kinship terms): Sử dụng các từ chỉ quan hệ họ hàng ba thế hệ (con, bố, mẹ, em, anh, chị, ông, bà, bác, chú, thím, cô, dì, cậu, mợ, dượng, cụ, sơ, cháu) mở rộng ra toàn xã hội. Điểm đặc thù là tính hoán đổi vai giao tiếp: khi nói chuyện với bố, người con dùng con làm ngôi thứ nhất và bố làm ngôi thứ hai; ngược lại người bố dùng bố làm ngôi thứ nhất và con làm ngôi thứ hai.
• Quy tắc xác định đại từ: Tiêu chí quyết định là khoảng cách tuổi tác tương đối giữa hai người tham gia giao tiếp thay vì tuổi tuyệt đối. Các đại từ ngôi thứ ba số ít được phái sinh bằng cách thêm từ ấy hoặc ta sau danh từ xưng hô (ông ấy, bà ấy, anh ấy, cô ấy, anh ta, hắn, y, thị, ả). Dạng số nhiều được tạo lập bằng cách thêm tiền tố các, tụi, bọn, chúng phía trước.
• Hiện tượng phá vỡ quy tắc để bảo toàn chức năng biểu cảm (Breaking the Rules to Preserve the Functions): Trong giao tiếp thực tế, người nói có thể vượt qua quy tắc tuổi tác để thể hiện thái độ xã hội, ví dụ nam giới gọi bạn gái lớn tuổi hơn là em nhằm biểu lộ sự che chở, hoặc cấp dưới gọi nữ thủ trưởng ít tuổi hơn là chị nhằm thể hiện sự tôn trọng kinh nghiệm và vị trí quản lý.

Chương II: Some Similarities and Differences Between the English – Vietnamese Pronouns and Using It

Chương II đi sâu phân tích các điểm tương đồng và dị biệt về cấu tạo từ và cơ chế vận hành của đại từ giữa hai ngôn ngữ.

1. Điểm tương đồng trong cấu tạo từ:

• Phương thức ghép từ (Compounding): Cả hai ngôn ngữ đều phổ biến mô hình ghép danh từ với danh từ (Noun + Noun $\rightarrow$ Noun) như đèn sách, quần áo, nhà cửa (tiếng Việt) tương ứng với can opener, alarm clock, hand bag (tiếng Anh) (Vũ, 1999). Tuy nhiên, về vị trí bổ ngữ, tính từ tiếng Anh đứng trước danh từ (a beautiful girl), trong khi tiếng Việt đặt tính từ bổ nghĩa phía sau danh từ (cô gái đẹp) do tư duy linh hoạt và ưu tiên đưa thông tin trọng tâm lên trước (Hồ, 2009).
• Phương thức chuyển loại từ (Conversion / Zero derivation): Hiện tượng chuyển đổi từ loại từ danh từ sang động từ mà không thêm phụ tố diễn ra phổ biến ở cả hai ngôn ngữ:
  • Tiếng Việt: đá (danh từ: hòn đá) $\rightarrow$ đá (động từ: sút); bàn (cái bàn) $\rightarrow$ bàn (thảo luận); đậu (hạt đậu) $\rightarrow$ đậu (thi đỗ); điện (dòng điện) $\rightarrow$ điện (gọi điện thoại).
  • Tiếng Anh: hand (bàn tay) $\rightarrow$ to hand (trao tay); present (món quà) $\rightarrow$ to present (trình bày); work (công việc) $\rightarrow$ to work (làm việc); lecture (bài giảng) $\rightarrow$ to lecture (giảng bài).

2. Điểm khác biệt trong hệ thống đại từ:

• Tiếng Anh: Phụ thuộc chủ yếu vào vai trò ngữ pháp trong câu, biến đổi hình thái qua 4 dạng thức chính: cách chủ từ (subjective), cách tân từ (objective), dạng phản thân (reflexive: myself, ourselves...) và đại từ sở hữu (possessive pronouns: mine, ours...).
• Tiếng Việt: Đại từ không biến đổi hình thái theo chức năng cú pháp mà phụ thuộc vào địa vị xã hội, giới tính, tuổi tác và ngữ cảnh. Dựa trên phân tích của Michael Farris, hệ thống đại từ tiếng Việt chia thành 3 phân nhóm:

Nhóm a: Transreferential pronouns (Đại từ chuyển quy chiếu cố định ngôi)
- Ngôi thứ nhất: tôi, ta, tao, tớ
- Ngôi thứ hai: mày, mi, bay
- Ngôi thứ ba: nó, hắn, họ

Nhóm b: Pronominalized nouns (Danh từ thân tộc/chức danh được đại từ hóa)
- Gồm các từ xưng hô thân tộc: ông, bà, anh, chị, cô, cậu, em, cháu... và chức danh nghề nghiệp, tên riêng.
- Hoạt động như nhãn định danh độc lập với vai trò giao tiếp tức thời.

Nhóm c: Pronominalized nouns used transreferentially (Danh từ đại từ hóa dùng chuyển quy chiếu)
- Gồm: mình (ngôi thứ nhất, hoặc ngôi thứ hai thân mật giữa vợ chồng), bạn (ngôi thứ hai trung tính), cậu (ngôi thứ hai quen thuộc).

Khóa luận phân tích 3 mô hình tương tác đại từ trong thực tế giao tiếp tiếng Việt:

• Mô hình 1 (Chỉ dùng đại từ chuyển quy chiếu): Sử dụng hoàn toàn đại từ nhóm (a) và (c) để chỉ vai trò đàm thoại (mình - bạn). Mô hình này hiếm gặp nhất do hạn chế trong việc biểu đạt tôn kính.
• Mô hình 2 (Chỉ dùng danh từ được đại từ hóa): Rất phổ biến, sử dụng thuần túy danh từ thân tộc nhóm (b). Ngữ liệu trích từ tác phẩm Nửa chừng xuân (1934) cho thấy cuộc đối thoại giữa bà Án và con trai Lộc hoàn toàn sử dụng cặp từ mẹ - con làm chủ ngữ và tân ngữ cho cả hai ngôi, tương tự ngôn ngữ mẹ con (motherese) nhưng duy trì đến khi người con đã trưởng thành.
• Mô hình 3 (Sử dụng hỗn hợp): Phổ biến nhất, người nói dùng đại từ thực thụ cho ngôi thứ nhất (tôi) kết hợp với danh từ đại từ hóa cho ngôi thứ hai/ba (anh, chị), tạo thành hệ thống chức năng 2 ngôi (first person vs non-first person). Hệ thống này có tính chất lỏng và chuyển dịch linh hoạt (fluid) ngay trong một cuộc hội thoại.

Chương III: Exercise

Chương III cung cấp hệ thống bài tập ứng dụng nhằm củng cố khả năng nhận diện và chuyển ngữ đại từ:

1. Bài tập điền khuyết tiếng Anh: Chọn đại từ thích hợp thay thế cho danh từ trong các văn cảnh xác định (ví dụ phân biệt danh từ số nhiều chỉ vật như motorbikes, danh từ chỉ người có giới tính như Susan, the doctor).
2. Bài tập phân tích văn bản thực tế: Đọc đoạn trích bài báo tường thuật trận tứ kết World Cup bóng đá nữ của HLV Hope Powell trên báo The Guardian, gạch chân và xác định đối tượng quy chiếu của các đại từ nhân xưng (she, her, they, them, you, it, we, I).
3. Bài tập đối chiếu hội thoại tiếng Việt: Phân tích ngữ liệu lời thoại trong đoạn giới thiệu phim Em chưa 18 nhằm làm rõ sắc thái chuyển đổi từ đại từ ngôi thứ hai tiếng Anh (you) sang các đại từ tiếng Việt tương ứng theo từng ngữ cảnh biểu cảm (mày, phụ nữ).

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã đạt được các kết quả nghiên cứu cụ thể:

• Xác lập bảng đối chiếu toàn diện giữa hệ thống đại từ biến cách ngữ pháp của tiếng Anh và hệ thống xưng hô biểu cảm - thân tộc đa tầng của tiếng Việt.
• Làm rõ cấu trúc phân loại đại từ tiếng Việt theo 3 nhóm thuật ngữ của Michael Farris và chứng minh cơ chế vận hành của 3 mô hình tương tác đại từ trong văn bản văn học cũng như giao tiếp đời thường.
• Đề xuất giải pháp sư phạm: Khuyến nghị người học tiếng Việt chuyển dịch tư duy từ việc đặt câu hỏi dịch từng từ đơn lẻ ("How do I say 'I'?") sang việc xác định mối quan hệ tuổi tác, thứ bậc và bối cảnh giao tiếp tương đối giữa các bên tham gia đối thoại.
• Cung cấp nguồn bài tập thực hành đa dạng từ ngữ liệu báo chí, văn học và phim ảnh hỗ trợ trực tiếp cho việc giảng dạy và tự học.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận tự xác định hạn chế nằm ở phạm vi tri thức ngữ pháp tiếng Anh và tiếng Việt vô cùng rộng lớn, do đó đề tài chưa thể bao quát toàn bộ các nhân tố phức tạp tác động đến hoạt động dịch thuật. Đồng thời, các cấu trúc số nhiều phức hợp trong tiếng Việt (chúng ta, chúng tôi, chúng mình, các anh, các chị, bọn họ) mang nhiều tầng nghĩa tinh tế nhưng chỉ mới được khảo sát ở mức độ cơ bản.

Hướng nghiên cứu tiếp nối được gợi mở là đi sâu phân tích cơ chế dịch thuật đại từ trong các văn bản song ngữ chuyên ngành và nghiên cứu tác động của các biến số xã hội học ngôn ngữ đối với sự biến đổi của đại từ nhân xưng tiếng Việt hiện đại.

Giá trị tham khảo

Công trình là tài liệu tham khảo thiết thực cho:

• Sinh viên chuyên ngành Tiếng Anh, Ngôn ngữ học, Sư phạm Tiếng Anh tại các trường đại học cần tư liệu nghiên cứu đối chiếu ngôn ngữ.
• Giảng viên giảng dạy kỹ năng biên - phiên dịch và ngữ pháp đối chiếu Anh - Việt.
• Người nước ngoài học tiếng Việt cần nắm bắt quy tắc xưng hô và văn hóa ứng xử bản địa.
• Phần đáng tham khảo nhất là Chương II với hệ thống dẫn chứng phân tích 3 mô hình sử dụng đại từ và cơ chế chuyển đổi vai giao tiếp trong tiếng Việt.

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận phân biệt sự khác nhau căn bản nhất giữa đại từ nhân xưng tiếng Anh và tiếng Việt là gì?
Đại từ tiếng Anh biến đổi hình thái cố định theo chức năng ngữ pháp (chủ ngữ, tân ngữ, sở hữu, phản thân) và giữ nguyên trong mọi tình huống xã hội. Ngược lại, đại từ tiếng Việt giữ nguyên hình thức ngữ pháp trong câu nhưng thay đổi linh hoạt theo quan hệ xã hội, tuổi tác, giới tính, mức độ thân sơ và ngữ cảnh giao tiếp.

2. Ba nhóm từ xưng hô trong tiếng Việt theo phân loại của Michael Farris gồm những gì?
Ba nhóm gồm: (a) Đại từ chuyển quy chiếu cố định ngôi (transreferential pronouns: tôi, ta, tao, tớ, mày, mi, nó, hắn, họ); (b) Danh từ thân tộc và chức danh được đại từ hóa (pronominalized nouns: ông, bà, anh, chị, cô, bác, thầy giáo...); (c) Danh từ đại từ hóa dùng theo lối chuyển quy chiếu (pronominalized nouns used transreferentially: mình, bạn, cậu).

3. Khái niệm "Breaking the Rules to Preserve the Functions" trong Chương I giải thích điều gì?
Khái niệm này giải thích hiện tượng người nói cố tình không tuân theo quy tắc tuổi tác thông thường khi xưng hô nhằm đạt được mục đích biểu cảm hoặc chuẩn mực xã hội nhất định, ví dụ: bạn trai gọi bạn gái lớn tuổi hơn là em để thể hiện sự che chở, hoặc cấp dưới gọi cấp trên nữ ít tuổi hơn là chị để tôn trọng vị thế công việc.

4. Dạng bổ ngữ chủ vị (predicate nominative) trong tiếng Anh được khóa luận lưu ý như thế nào?
Khóa luận chỉ rõ sau động từ nối be, đại từ bổ ngữ chuẩn ngữ pháp phải ở cách chủ từ (nominative case, ví dụ: "The winner was she", "It's she, not he"), trong khi khẩu ngữ xã hội thông thường hay dùng cách tân từ ("The winner was her", "It's her, not him").

5. Khóa luận sử dụng những nguồn ngữ liệu thực tế nào để minh họa cho các luận điểm?
Ngữ liệu được trích từ tiểu thuyết Nửa chừng xuân (Khái Hưng, 1934), giáo trình hội thoại của Halik & Hoàng (1997), bài báo thể thao trên tờ The Guardian và lời thoại phim điện ảnh Em chưa 18.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Lê Thị Hồng đã phân tích có hệ thống các đặc trưng ngữ pháp và văn hóa của đại từ nhân xưng trong tiếng Anh và tiếng Việt. Công trình làm rõ sự đối lập giữa hệ thống đại từ biến cách theo ngữ pháp của tiếng Anh và hệ thống xưng hô thân tộc hóa linh hoạt theo ngữ cảnh của tiếng Việt. Với các dẫn chứng ngữ liệu phong phú cùng hệ thống bài tập thực hành, khóa luận là tài liệu tham khảo hữu ích cho công tác học tập, giảng dạy và nghiên cứu ngôn ngữ học đối chiếu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC QUẢN LÝ VÀ CÔNG NGHỆ HẢI PHÒNG ------------------------------- ISO 9001:2015 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP NGÀNH : TIẾNG ANH Sinh viên : Lê Thị Hồng Giảng viên hướng dẫn: Th.S Nguyễn Thị Huyền HẢI PHÒNG 2020 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC QUẢN LÝ VÀ CÔNG NGHỆ HẢI PHÒNG ----------------------------------- A STUDY ON PERSONAL PRONOUNS IN ENGLISH AND VIETNAMESE KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC HỆ CHÍNH QUY NGÀNH: TIẾNG ANH Sinh viên : Lê Thị Hồng Giảng viên hướng dẫn: Th.S Nguyễn Thị Huyền HẢI PHÒNG 2020 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC QUẢN LÝ VÀ CÔNG NGHỆ HẢI PHÒNG --------------------------------- NHIỆM VỤ ĐỀ TÀI TỐT NGHIỆP Sinh viên: Lê Thị Hồng Mã SV: 1312751023 Lớp: NA1801 Ngành: Tiếng Anh Tên đề tài: A study on personal pronouns in English and VietNamese NHIỆM VỤ ĐỀ TÀI • Nội dung và các yêu cầu cần giải quyết trong nhiệm vụ đề tài tốt nghiệp( về lý luận, thực tiễn, các số liệu cần tính toán và các bản vẽ) …………………………………………………………………………………… ……………………………………….… …………… • Các số liệu cần thiết để thiết kế, tính toán …………………………………………………………………………………… ……………………………………….… …………… • Địa điểm thực tập, tốt nghiệp …………………………………………………………………………………… ………………………………………. CÁN BỘ HƯỚNG DẪN ĐỀ TÀI TỐT NGHIỆP Người hướng dẫn thứ nhất: Họ và tên:………………………………………………………………………… Học hàm, học vị: :………………………………………………………………. Nội dung hướng dẫn: :……………………………………………. Người hướng dẫn thứ hai: Họ và tên:………………………………………………………………………… Học hàm, học vị: :……………………………………………………………….

Nội dung hướng dẫn: :……………………………………………. Đề tài tốt nghiệp được giao ngày 03 tháng 08 năm 2020 Yêu cầu phải hoàn thành trước ngày 16 tháng 10 năm 2020 Đã nhận nhiệm vụ ĐTTN Đã giao nhiệm vụ ĐTTN Sinh viên Người hướng dẫn Hải Phòng, ngày tháng năm 2020 HIỆU TRƯỞNG ACKNOWLEDGMENT This graduation paprer is the result of my continuous working time. During the process of doing it, I have faced up with many problems with reference materials, lexicology, as well as the way to express my idea. However, with the great help and enthusiasm of my teachers at Foreign Language Department of Hai Phong Private University, I have overcome these difficulties and completed my graduation paper successfully.

My sincere thanks to Mrs Nguyen Thi Huyen - the Teacher of Foreign Language Department of Hai Phong Private University. I also would like to give my thanks to all lecturers in Foreign Language Department of Hai Phong Private University. Finally, I am indebted to my family and my friends for their serious support and encouragement. Hai Phong, September 2020 Student Le Thi Hong TABLE OF CONTENT ACKNOWLEDGEMENTS……………………………………….

Aims of the study……………………………………………………………. Methos of the study…………………………………………………………. Scope of the study……………………………………………………………. Design of the study………………………………………………………….

PART II: DEVELOPMENT…………………………………………………… CHAPTER I: THEORETICAL BACKGROUND…………………………. The personal pronouns …………. Definition of pronouns……………………………………………………. Definition of personal pronouns…………………………………………… 2.

English personal pronouns and their typical characteristics. English personal pronouns…………………………………………………. Typical linguistic features of English ……………………………………… 2. Typical culture features of English………………………………………… 2.

Third person personal pronouns in English and its usage problems……… 3. Vietnamese personal pronouns and their typical characteristics. Vietnamese personal pronouns…………………………………………. Typical linguistic features of VietNamese………………………………… 3.

Typical culture features of VietNamese…………………………………… 3. Vietnamese third person singular pronouns and some principles in use… 3.Breaking the Rules to Preserve the Functions…………………………… CHAPTER II: SOME SIMILARITIES AND DIFFERENCES BETWEEN THE ENGLISH – VIETNAMESE PRONOUNS AND USING IT………… 1. Similarities in noun Formation, Using Affixation………………………… 1. Similarities in Compounds……………………………………………… 1.

Similarities In Conversion And Word Inversion………………………. Differences between the English - VietNamese pronouns 2. Non-kinship terms used as pronouns 2. The true systems pronouns………………………………………………… 2.

English personal pronouns……………………………………………. VietNam personal pronouns:……………………………………………. a) Transreferential pronouns in Vietnamese ……………………………. b) Pronominalized nouns…………………………………………………… c) Pronominalized and other nouns used transreferentially………………… d) Use of different pronoun systems in Vietnamese……………………….

CHAPTER III: EXERCISE This chapter helps students understand how to use pronouns in English and Vietnamese and flexibly apply them in the life and learning. PART III: CONCLUSION……………………………………………………. Rationale: Nowadays, English is considered as an international language which is a means of communication in many fields of science, technology, culture, education and economy. It plays a very important role in helping different nations to understand each other and get great cooperation.

In Vietnam, in recent years, the study of English has been gaining momentum firstly because it is an international language and secondly because it is also seen as a mean to promote mutual understanding and cooperation between Vietnam and other countries. English is most widely taught at schools and universities. In learning English, learners have a lot of difficulties in vocabulary, pronunciation and so on especially grammar. Like all other languages, English grammar has a number of parts of speech including personal pronouns.

Personal pronouns are known to be one of the first and easiest parts of speech taught in 1" English lesson. However, the fact shows that while learning English, especially Vietnamese, Vietnamese students and foreign ones have great difficulties in using and translating personal pronouns. To serve the teaching of teachers to students as well as to help everyone including those who have been and are preparing to study abroad to understand more about the language and culture of foreigners, I decided to deal with “personal pronouns in English and VietNamese”. Aims of the study As the title of the thesis suggests, the study aims at fulfilling the following objectives: • - To help students at Hai Phong Technology and Management University understand clearly the importance of culture, language and communication in the English and VietNamese • - Avoid the culture shock between English and VietNamese language • - To provide suggestions to help teachers can draw students’ attention when teaching English personal pronouns.

Methods of the study • - Consulting grammar books and web pages for definitions and concepts of pronouns, especially personal pronouns. • - Analyzing data and giving a lot of examples to make the study more understandable. • - Dicussing and analyzing some common factors effecting on translation • 4. Scope of the study • The study focuses on personal pronouns in English and VietNamese.

Knowledge of English grammar is very immense ,so the study cannot cover all about personal pronouns and factors effecting on translation. In the study, the author has decided to give some the addressing term and cultural differences in English and Vietnamese. Design of the study • It includes 3 main parts: • - The 1st part is Introduction. It provides the general information about the paper including Rationale, Aims of the study, Methods of the study, Scope of the study and Design of the study • - The 2nd part consists of 3 main chapters: Chapter I:THEORETICAL BACKGROUND This chapter addresses a review of the personal pronouns, the English and VietNamese personal pronouns and their typical characteristics.

Chapter II: SOME SIMILARITIES AND DIFFERENCES BETWEEN THE ENGLISH – VIETNAMESE PRONOUNS AND USING IT This chapter emphasizes similarities and differences in noun Formation, Using Affixation of English and Vietnamese personal pronouns and provides some suggestions using to teach personal pronouns to students. Chapter III: -The 3rd part is Conclusion which gives an overview of what the study has been presented and the base for further research in this aspect. PART II: DEVELOPMENT CHAPTER I: THEORETICAL BACKGROUND • The personal pronouns • Definition of pronouns A pronoun is a word that is used instead of a noun or noun phrase. Pronouns refer to either a noun that has already been mentioned or to a noun that does not need to be named specifically.

The most common pronouns are the personal pronouns, which refer to the person or people speaking or writing (first person), the person or people being spoken to (second person), or other people or things (third person). Like nouns, personal pronouns can function as either the subject of a verb or the object of a verb or preposition: "She likes him, but he loves her." Most of the personal pronouns have different subject and object forms: • Definition of personal pronouns A personal pronoun is a short word we use as a simple substitute for the proper name of a person. Each of the English personal pronouns shows us the grammatical person, gender, number, and case of the noun it replaces. I, you, he, she, it, we they, me, him, her, us, and them are all personal pronouns.

Personal pronouns are the stunt doubles of grammar; they stand in for the people (and perhaps animals) who star in our sentences. They allow us to speak and write with economy because they enable us to avoid repeating cumbersome proper nouns all the live-long day. Example: Archbishop Desmond Tutu was born in 1931 in South Africa and Bishop Desmond Tutu rose to international fame in the 1980s as an opponent of apartheid. The Nobel Peace Prize was awarded to Bishop Desmond Tutu in 1984.

Bishop Desmond Tutu has written seven books and has cowritten or contributed to many others. With personal pronouns, this paragraph becomes much easier, and much less annoying to read. Example: Archbishop Desmond Tutu was born in 1931 in South Africa and he rose to international fame in the 1980s as an opponent of apartheid. The Nobel Peace Prize was awarded to him in 1984.

He has written seven books and has cowritten or contributed to many others. • The English personals pronouns and their typical characteristics • English personals pronouns We have both subject pronouns and object pronouns: Subject Object I Me You You He Him She Her It It We Us You You They Them We use subject pronouns as the subject of a verb: I like your dress. You are late. He is my friend.

It is raining. She is on holiday. We live in England. They come from London.

Be careful! English clauses always have a subject. His father has just retired. > He was a teacher. (NOT Was a teacher.) I'm waiting for my wife.

> She is late. (NOT Is late.) The imperative, which is used for orders, invitations and requests, is an exception: Stop! Go away. Please come to dinner tomorrow. Play it again, please.

If there is no other subject, we use it or there. We call this a dummy subject. We use object pronouns as the object of a verb: Can you help me, please? I can see you. She doesn't like him.

I saw her in town today. We saw them in town yesterday, but they didn't see us. and after prepositions: She is waiting for me. I'll get it for you.

Give it to him. Why are you looking at her? Don't take it from us. I'll speak to them. • he, she and they We use he/him to refer to men, and she/her to refer to women.

When we are not sure if we are talking about a man or a woman, we use they/them: This is Jack. He's my brother. I don't think you have met him. This is Angela.

She's my sister. Have you met her before? You could go to a doctor. They might help you. Talk to a friend.

Ask them to help you. • you and they We use you to talk about people in general, including the speaker and the hearer: You can buy this book everywhere. = This book is on sale everywhere. You can't park here.

= Parking is not allowed here. We use they/them to talk about institutions and organisations: They serve good food here. (they = the restaurant) Ask them for a cheaper ticket. (them = the airline) especially the government and the authorities: They don't let you smoke in here.

They are going to increase taxes. They are building a new motorway. They say it’s going to rain tomorrow. • It We use it to talk about ourselves: • on the telephone: Hello.

• when other people cannot see us: It's me. (Mary is knocking on the door.