MỞ ĐẦU I-LY DO CHỌN DE TAI: Hiện nay trong quá trình đổi mới giáo dục. đông đảo các nhà quản lý giáo dục và giáo viên rất quan tắm đến việc cải tiến phương pháp dạy học. Người ta quan tâm trước hết đến việc trang bị cho học sinh một trình độ kiến thức và chuẩn bi cho hoe sinh thích ứng với đời sống xã hội. tôn trọng mục đích nhủ cầu.
khả nang hứng thú. lợi ích học tập của học sinh. Nội dung day học chú trọng các kỹ năng thực hành. vận dụng kiến thức, nang lực giải quyết các vấn dé thực tiễn.
Hướng vào sự chuẩn bị thiết thực cho vấn dé tìm kiếm việc làm. hòa nhập và phát triển cộng đồng đối với từng cá nhân. Để đạt được mục đích đó, không có con đường nào khác là ngoài việc truyền đạt kiến thức, người Thay cắn phải khơi dậy và phát triển tối đa nang lực học tập của học sinh. Như các môn khoa học khác, địa lí là một ngành khoa học có phạm trù rộng lớn và có tính thực nghiệm.
nó không chỉ ngừng lại ở việc mô tả các sự vật hiện tượng địa lí xảy ra trên bể mat trái đất mà còn tìm cách giải thích, phân tích, so sánh, tổng hợp các yếu tố địa lí. Nhằm phục vụ cho việc phát triển của xã hội. Việc dạy và học địa lí ở trường phổ thông muốn đạt được chất lượng cao. giáo viên cân phải nhận thức rõ là việc đi đôi với phần lý thuyết song song với việc sử dung kênh hình là một yêu cầu bất buộc và có tác dụng lớn, nhằm phát huy tính tích cực.
chủ động của học sinh trong qúa trình học tập. Can tang cường các kỹ năng địa lí như nhận xét, phân tích, giải thích. các thể loại kênh hình có trong sách giáo khoa. Qua đó học sinh sẽ tư mình tìm tòi kiến thức và khấc sâu hơn nội dung bài học.
Đồng thời nó còn giúp giáo viên tổ chức việc dạy học theo đặc trưng của bộ môn, nhằm đạt hiệu qủa cao. Đây là lý do tại sao chúng tôi chọn để tài này, II-MỤC DICH NGHIÊN CUU: Theo quan điểm mới hiện nay, người ta đẩy manh việc sử dụng các phương pháp day học lấy học sinh làm trung tâm khác với từ lâu nay vẫn lấy giáo viên làm trung tâm. Lay học sinh làm trung tâm chính là việc đẩy mạnh tính tích cực và chủ động học tập của học sinh. ‹X(Áđa lain ll ¡sự Việc sử dung kênh hình trong qua trình giảng day địa lí nhằm các mục đích sau: + Học sinh phải tự khai thác tri thức vé diéu kiến tự nhiên, điều kiện kinh tế xã hội qua sách giáo khoa địa lí.
bản da, lược đổ tranh ảnh. phương tiện day học + Học sinh phải phát huy tư duy của mình thông qua hệ thống kênh hình. + Làm cho học sinh vận dung được những hiểu biết trên kênh hình, để rút ra những kiến thức mới. 4 Những phương tiện day học đã tham gia vào quá trình trau déi và sử dụng kiến thức, nó làm giảm nhẹ và rút ngấn quảng đường tìm hiểu vấn dé.
Đồng thời làm cho việc trau đổi những kiến thức được bền hơn nhanh hơn và dé dang hơn. Việc sử dụng kênh hình trong day hoe địa lí thay thế cho những sự vật hiện tượng và các glia trình xây ra trong thực tiễn mà học sinh không thể tiếp xúc trực tiếp được. Có thể bằng cách này giúp cho học sinh nhận biết mối quan hệ giữa những hiện tượng đã nhận thức được. tái hiện những khái niệm.
những quy luật cũ. Dat cơ sở cho việc tổng kết kinh nghiệm và sử dụng thực tién kinh nghiệm đã được tổng kết. % Việc sử dụng kênh hình để giảng day địa lí ở trường trung học phổ thông là rất cẩn thiết. Vì mỗi loại kênh hình là một cách chuyển tải thông tin riêng.
Thực hiện những nhiệm vụ đạy học cụ thể, đồng thời còn là những phương tiện học tập của học sinh, Trong quá trình day học địa lí, kênh hình đều được sử dụng với hai chức ning: minh hoa và làm nguồn ti thức. Nhưng quan trọng và có ý nghĩa nhất vẫn là chức năng làm nguồn trí thức.Việc hình thành và rèn luyện kỹ năng địa lí trong chương trình giảng dạy môn địa lí ở trường trung học phổ thông. không tách rời ma gan lién với việc cung cấp kiến thức cho học sinh. Dé có thể sử dung được kênh hình.
đòi hỏi học sinh phải có những kỹ năng dia lí cơ bản mà nếu thiếu nó, bản thân học sinh sẽ rất khó khăn, thậm chí không thể lam việc được với kênh hình, để có thể khai thác kiến thức cẩn thiết. Như vậy, việc rèn luyện kỹ nang địa lí trong giai đoan hiện nay không chỉ là mục đích. nhiệm vụ của việc giảng day và học tập địa lí mà còn là điều kiện cần thiết để học sinh có thể sử dụng được kênh hình trong học tập theo hướng tích cực, chủ động Va Sing tạo.X(Mđa đuậm lel nghrép IH-PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU: 1/ PHƯƠNG PHAP TONG HỢP TÀI LIEU: Phương pháp này tương đối quan trọng, vì nó cung cấp cho chúng ta những thông tin về nhiều mặt của vấn dé, do đó ta phải biết tổng hợp lại những thông tin quan trọng nhất, nhầm phan ánh đẩy đủ bản chất vấn dé cin nghiên cứu. 2/ PHUONG PHÁP DIEU TRA PHONG VAN: Là phương pháp ding để thu thập thong tin từ thực tiễn mới nhất của vấn để.
Khi thực hiện phương pháp này sẽ xuất hiện nhiều quan điểm, tư tưởng khác nhau. Nhiệm vụ của chúng ta là biết xem xét, phân tích và so sánh kết hợp đẩy đủ các khía cạnh của vấn đẻ. 3/ PHƯƠNG PHÁP PHAN TÍCH BẢN ĐỒ, BIỂU DO, BẢN SO LIỆU THONG KE, TRANH ANH: Dựa vào nội dung, cách thức biểu hiện đối tượng của biểu đỏ, bản đổ. bản số liệu thống kê, tranh ảnh.
Mà chúng ta đưa ra phương pháp giảng đạy hợp logic giúp học sinh để nhớ và có ấn tượng sâu sắc về bài học. 4/ PHƯƠNG PHÁP THUC NGHIỆM: Trong qúa trình nghiên cứu dé tài, thời gian thực nghiệm rất cần thiết. Có thể từ thực nghiệm người nghiên cứu rút ra được cho mình những kinh nghiệtì cẩn thiết trong thực tién, từ đó làm cho nội dung nghiên cứu càng phong phú hơn. IV-LỊCH SỬ NGHIÊN CỨU : Việc cải tiến phương pháp day học bộ môn địa lí đã và đang được nhiều nhà giío đục có trách nhiệm quan tâm.
Đặc biệt là chỉ thị của Nghị Quyết Trung Udng Dang và công văn của Bộ Giáo Dục và Đào Tạo làm đòn bẩy cho công tic cải tiến phương pháp day học bộ môn. Gan đây nhất vào ngày 20/10/1999, Bộ Giáo Dục và Đào Tạo đã khai mạc hội nghị chuyên dé về: “Đổi mai phương pháp day học địa lí Trung Học”, - Nhéa tain lel ng kẻ/( [rong hoi nghị. đã để cập rất nhiều về đổi mới phương pháp day học truyền thông. dựa trên nén tang cua cái cũ xảy dung cái mới.
đó là cơ sở quan trong nhất can thiết nhất để tiến hành việc đổi mới về mat phương pháp, Trong các phương pháp đổi mới thì vấn dé sử dụng kênh hình cũng được các Thay Có đặc biết quan tim, Khi bước vào nghiên cứu dé tài "Sử dung kênh hình trong sách giáo khoa lớp 12 nhằm khai thác tri thức cho học sinh.” chúng tôi đã tìm và đọc được rất nhiều bài viết có liên quan đến kênh hình trong quá trình day học địa lí. các tác giả đã có nhiều cố gắng trong việc đổi mới phương pháp sử dụng kénh hình trong day và học địa lí, Làm sao cho học sinh có thể nấm được nội dung can thiết sau khi đã được giáo viên truyền tải một lượng kiến thức từ hai nguồn cơ bản là kênh chữ và kênh hình trong sách giáo khoa. Đó là một câu hỏi lớn cần phai có câu trả lỡi thiết thực bảng hành đông. Trong nội dung của các bài viết các tác giả đã dé cập rất nhiều đến việc, Lam thé nao để học sinh có thể phát huy tính tích cực.
sang tao tìm ra tri thức từ hệ thống kênh hình trong quá trình học môn địa lí. Đó là vấn dé bức thiết đồng thời con là trách nhiệm hàng dau của các Thay Cô day bộ môn địa lí. Chung tôi những người di sau, tiếp bước thế hệ đi trước, với nền tảng có sẩn từ các nguồn kiến thức đã đọc được. từng bước tổng hợp lại thành một hệ thống kiến thức vững chấc nhằm hỗ trợ cho dé tài của minh, Tuy nhiên cẩn phải nói thêm, với dé tài: "Sử dụng kênh hình trong sách giáo khoa lớp 12 nhằm khai thác trí thức cho học sinh” chúng tôi đặc biệt di sâu vào việc nghiên cứu kênh hình trong sách giáo khoa địa lí 12, với mong muốn là biết vận đụng kênh hình vào thực tiễn giảng đạy, để mang lại hiệu qủa khả quan hơn cũng như góp phan ning cao nghề nghiệp sau này.
Tuy kiến thức con nhiều han chế. kinh nghiệm còn ít ỏi. nhưng với mong muốn góp một phan nhỏ vào công tác giáo duc thế hệ tương lai. Đồng thời đẩy mạnh việc sử dụng kênh hình trong quá trình day và học bộ môn địa lí nói chung và kénh hình trong sách giáo khoa địa lí 12 nói riêng, đã thôi thúc chúng tôi đi vào tìm hiểu và nghiên cứu đề tài của mình.
Như da nói trên. do những hạn chế về trình độ và thời gian, và đầy cũng là một lĩnh vực mới đối với chúng tôi. nên không tránh khỏi sư sơ lược và chủ quan kính mong quý Thay Có và các ban lượng thứ. Nhéa đuậu lel ¿4ÿ V-GIỚI HẠN CỦA ĐỀ TÀI: Day học hiện nay nói chung và day học địa lí nói riêng thì việc vận dung phương pháp giảng dạy của giáo viên chỉ có tác dụng trực tiếp hoặc kích thích tư duy học sinh.
một khi các phương pháp được sử dụng theo quan điểm phát triển tư duy. Như vậy, muốn nâng cao chất lượng giảng đạy địa lí, ngoài việc nắm vững kiến thức và kỹ năng địa lí còn cẩn phải nắm vững được phương pháp giảng day bộ môn va biết cách nghiên cứu lý luận day học địa lí. Vẫn biết rằng, trong tình trang hiện nay về trình đô, nhận thức và sự hiểu biết của chúng tôi về giáo học pháp còn rất nhiều hạn hẹp. việc “Sit dụng kênh hình ở lớp 12 THPTnhằm khai thác ti thức cho học sinh”, là mot vấn để lớn.
Vì thế, chúng tôi chỉ đi vào tìm hiểu và nghiên cứu một phần nhỏ trong chương trình địa lí cấp ba. Đó là chương trình địa lí lớp 12.