CHƯƠNG I: CO SỞ LÝ LUẬN 1. CƠ SO TÂM LÝ PHÁT HUY TÍNH TÍCH CUC CUA HỌC SIN Hoc là hoạt động tích cực, tự lực và sáng tạo của học sinh. Học là hoạt đông nhân thức dac biệt. Nhu chúng ta đã biến nhận thức là sự phản ánh không phải như búc gương những hiện tượng.
sự kiện và qua trình cua hiện thực vào ¥ thức con người Hình ảnh của đối tượng hiện thực xuất hiện trong ý thức thông qua sự phan ảnh có tính chất cai tao. bao gồm trong đó sự sảng tạo. Đó có thé là sự gống hệt cua những đối tượng trong hiện thực và cùng có thê 1a sự sáng tạo nên những hình anh mới của những sự vat. hiện tượng quá trình chưa có trong thé giới khách quan bằng cách tổng hứp, xây dựng từ những hình ánh của các bộ phận khác nhau của sự val hiện tượng.
quá trình dang tốn tại trong hiện thực. Vì vav bat kỳ một su nhận thức nào, trong đó có sự học là một quá trình tích cực thẻ hiển ứ cho - Su phan ánh sư vắt, hiện tương cua hiện thực điển ra trong qua trình hoạt dụng cua các bộ phận tích cực cua vo nÃo. Sự phán ánh bản chất của đổi tượng được phai anh do dd: hoi phải trai qua hoạt động tư duy phức tạp dựa trên những than tác logic ' Sự phan ảnh đó đồi hoi sự lựa chọn Từ vo xổ những sự vật và hiện t cưa hiến thục chu thé nhân thức phai tịch cực lựa chọn chỉ những cái trừ thành. đới tượng phan ảnh Với sự tiếp cận lịch sử- nhán vần.
chúng ta nhận thức. muốn tốn tại và phát triên. con người bằng hoạt động cơ ban của mình là lao động đã chế ngự tự - nhiên và cái tạo xã hội. Trong quá trình đo con người tích lũy được những kinh: nghiệm mà chúng được kết tinh dưới dạng đặc biệt: văn hoá vat chất và van hoá.
da tén tại một cách khách quan bên ngoài mỗi người. Song no lại la nguồn gốc tam li của từng người cy thể, là khả nâng dưới dạng tiém năng như là nguyễn liệu của một sản phám tương lai. Con người mới sinh ra, dù muốn hay không, đếu được và chỉ được thừa hương những giá trị mà thế hệ trước đã để lại. Những giá trị đó đối với hẹ chỉ được coi như những nguyên vật liệu.
Họ phải chế biến những giá trị đó theo những quy trình nhất định mà loài người bằng qui trình đó đà tạo ra giá trị vân hoa và cùng chi bằng cách đó những giá trị văn hoá của xả hội mới trở thành tai sản của từng cá nhản. trong quá trình tự chế biến đó nhân cách con người được hình thành và phát triển. Song những giá trị vân hoá von có trong xá hội không tự bộc lộ cho tre thay. cho tre biết mà phải nhờ người lon: Nhà giáo dục lâm người trung gian tẻ chức.
điều khiến sự phát hiện ra cái ma loài người phát hiện ra trước day với thor man ngắn nhất, chính vì vậy mà giáo dục xuất hiện với chức nang là biển những l14 Ludn vein tét ~4Á4c¿¿ v¿ Ta gia trì van hoá cua xả hồi thành tai san riêng của Lừng ca nhan Trên co sở những tài sản riêng mà họ thu lượm được. ho sé góp phan làm phong phú thêm những tài sản van hóa của xã hội Nói theo cách khác sự phat triên tưng cá nhân do giáo dung mang lai bao giờ cũng có tính cá nhản với ý nghiả la bang sv tu lực nhận thức và su sáng tạo của cá nhân mà biến những giá trị van hoa thành tải sản riêng cưa mình đồng thời làm giá tr: van hoá đó phang phe hon ni Với su tiếp can tam Li-gido dục học là hoạt động cái tạo cái bên ngoài hoạt động nhân thức. Điều đó có nghia hoạt động của người học không phải bằng su tiếp nhân những kết quả có sdn ma giáo viên truyền đạt cho. mà bằng sự hoạt dong đọc lap nhận thúc cua ho.
Học sinh là chủ thể nhận thức, chính họ chứ không phải ngừơi nào khác , tư mình làm ra sản phẩm giáo dục tinh chất hanh đồng cua ho có anh hương quyết đình tới chat lượng tri thức mà ho tiếp thu được Hóc như là một hoat đồng bao gồm những thành phan sau: Thanh phan dong cơ: baa gồm trong đỏ nhu cau. nghìa la tất ca cái gi dam bao thu hút hoc sinh vào qua trình hoc tập tích cực va duy trì tình isch cực dé trong suốt tat ca những giai đoan nhân thức học tap. Thanh phần định hướng: bao gồm trong dé việc hoc <inh v thức duoc những muc dich hoạt đóng nhận thức, học tập - lắp kế hoạch du đoán dược hoạt đọng du Thanh phan nội dung, thao tác: bao gồm 2 bộ phan tả thành: hạ thông tri thưc. chu dao và cách học.
Thanh phan năng lượng: bao gốm sự chú ý tạo điều kiện tập trung hành động trí tuệ vá thực hành xung quanh mục dich chủ yếu của bọat động và ý chi nhằm bao dam mức độ cao tính tích cực nhận thức có chủ dich Thanh phan đánh giá: là thành phấn mà nội dung của nó là học sinh tiếp nhận có hệ thống những thông tin vé tiến trình hoạt động nhận thức của mình trên co sơ kiếm tra tự đánh giả. Tất ca những thành phản này trong quá trình học tập sinh động luôn trong một thẻ thông nhất. Làm yếu, không coi trọng một thành phan nào trong sở do sẻ làm quá trình đó diễn ra không dat hiệu quả đấy đủ. Tu những điều trình hay trên chứng tỏ thực chất eda học là hoạt đông tích cực nhận thưc cua học sinh.
| ì lÍ 1 Các trì thức dia lý day trong trường phố thông gồm một hệ thống kiến thức. kè xảo được lựa chọn trong hệ thống tri thức của khoa học địa lv và được sap sếp theo trinh tư từ thắp đến cao phù hợp với mục tiêu đào tạo o trường pho thong Qua trình nấm trí thức địa ly là họat đồng nhận thức tu giíc của hae sành gam những quá trình sau: fr ]2 ¬A udu vin tác nghitp ac Thi Cam “7« c địa Quá trình nấm kiến thức là một khâu rất quan trọng, nó không đừng lai 6 chỗ hiếu và trình bay những vấn dé ly thuyết mà có khả nang vat dụng vào thực té tao nên niềm tin cho ban thân Qua trình nam kiến gốm nhiều qua tinh hoạt động nhật thức, ghi nhỏ, khá: quát hoa, hệ thông hoá, các quan hé này hỗ ug bố sung cho nhau.1 Hoạt động nhận thức: Hoạt động nhận thức gốm các quá trình khác nhau với những mức độ khác nhau như cam giác, trí giác, tư duy, tương tượng. Hoạt động nhận thúc có thé chia thành 2 giai đoạn: Nhân thức cảm tính: là giai đoạn nhắn thức đấu tiên, dựa vào giác quan Tùy theo su tác đóng của những sự vắt và hiện tượng xung quanh vào giác quan nao La xế có MOL cam giíc tượng ting VIP Khi nhín thay trái cà chin ta thấy có mau đỏ sở mạnh vào ta thay nó mém. Vay cam giác là mot tim lv phan ảnh từng thuộc tình riêng le cua các xư vat và luên thực khi chúng dang trực tiếp tác động và các giác quan ta Cam giác: là hình thức đau trên.
là mức độ phan anh thấp nhát của hoạt dong nhân thức, Cao hon cam giác là wi giác - Tra giác: Phan ảnh các sự vật, hiện tượng khách quan trong mỗi tổng hoa các thuốc tinh cưa nó, cho ta một hình anh trọn ven, hoàn chỉnh vé các sự vật và hien tương VD. Tri giác giúp ta hình thành các biêu tượng địa lý khi học sinh du ngoạn bo biến Vũng Tàu, hình ánh bên ngoài của bờ biến sẽ lưu lại trong ý thức học sinh. Khi có ai nhấc đến Vang Tàu, lập tức bờ biển ấy lại hiện ra trước mat bọc sinh. Các sư vat hiện tượng địa lý không phải lúc nào cũng có thé tri giác trực tiếp được.
nên quả trình ut giác được điển ra dưới 2 hình thức Trí giác cám tính (trực tiếp? là sự phan ánh các sự vat hiện tượng, quá trình một cách cụ thể. Trực tiếp tác đông vào cúc giác quan con người trong một thời gian nhất định. Tri giác li tích tgian tiếp) là sự tri giác qua lời nói, chữ viết mô tả. các đối tượng trên.
Các biếu tương địa lý khác nhau được hình thành trên cơ sở trí giác trực tiếp goi là biéu tượng trí nhở, còn các biểu tương địa lý được hình thành qua quá trình tri giác gián tiếp gọi là biếu tượng tượng trưng. Biếu tượng là thành phan cao nhát của nhận thức cầm tinh Nhắn thức lý tính: Đây là giai đoạn cao của quá trình nhận thức. Học sinh hat dau phân tích tổng hợp: so sánh, trừu tượng hoá và khái quát hoá các biêu tương dia lý. mối liên hệ bên ngoài được hình thành ở giai đọan nhận thức cam tinh dé rút ra những thuộc tinh ban chất, các mối liên hệ và quan hệ bên trong có tịnh qui luật cua các sự vật, hiện tượng dia ly trong hiện thực khách quan.
ma srước da học sinh chưa biết, Học sinh đã tư duy để rút ra kết luận mới. & lis Suan van tot seác — —'-¬ ẽ ket luan vate rat ra gối là khái niềm địa ly VŨ), Giang báu Anguern. “Nav đứng nén kinh tế độc lập và tu chu” Kết luda rằng: san Nuắt dầu mo là “xướng; sang” của nến công nghiệp Angiéri thi hoc sinh xé suv aght: Tại sao gọi là “xương sóng”? Dấu đầu thé nào giúp ta An được như ga», khoai dau? Vay thì về mat kinh tế như thế nào? Cuối cùng giáo viên sé đưa ra lưới giải thích thoa đáng: Vi Angier khủng có điều kiện tự nhiên thuận lợi lầm nhưng có Gém nang về dấu mo, phải lap trung vào khai thác dấu, san xuất dé dem xua: khâu --> thu ngoại LẺ vẻ mua lượng thực --> nuôi sống người dân --> gọi là “xương sóng” Khar mem dia ly chính lá kết qua bước đấu của nhận thức lý tinh, Nhờ tư duy nia hoc sinh có thé đưa ra những phan đoán địa lý: khẳng định hay phú dinh các sư vat. hén hệ các khải niệm dia lý với nhau.
Phan đoán có thể dun giới công có thê phuc tap. có thé đúng hoặc chưa đúng Từ mốt hay nhiều phan đoán dia ly ban đấu qua tự duy hee sinh có thể rút ra mẻ: phan đoán mới Ko là sus dy Nhờ tu duy. học sinh có thé nhận thức rõ rang sâu sắc hon về các sự vat. hiện tương dha lý, thể nhưng không phải lúc nào học sinh cùng tư duy.