Khóa luận: Biện pháp nâng cao hiệu quả nhân lực tại DNTN Thủy sản Sơn Hải

Khóa luận phân tích biện pháp nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn nhân lực tại doanh nghiệp tư nhân thủy sản Sơn Hải, góp phần phát triển bền vững.

• Tác giả: Lê Minh Trường
• Người hướng dẫn: Th.S. Cao Thị Hồng Hạnh
• Trường học: Trường Đại Học Dân Lập Hải Phòng
• Chuyên ngành: Quản Trị Doanh Nghiệp
• Đề tài: Một Số Biện Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Sử Dụng Nguồn Nhân Lực Tại Doanh Nghiệp Tư Nhân Thủy Sản Sơn Hải
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hải Phòng

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ VẤN ĐỀ NÂNG CAO MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ SỬ DỤNG NGUỒN NHÂN LỰC TẠI
• 1.1. Một số nét khái quát về nhân sự và quản trị nhân sự
• 1.1.1. Khái niệm nguồn nhân lực
• 1.1.2. Vai trò của nguồn nhân lực
• 1.1.3. Quản trị nhân sự
• 1.1.3.1. Khái niệm quản trị nhân sự
• 1.1.3.2. Mục đích của quản trị nhân sự
• 1.1.3.3. Vai trò của quản trị nhân sự
• 1.2. Công tác quản lý và sử dụng nhân sự trong doanh nghiệp
• 1.2.1. Các khái niệm về quản lý và hiệu quả sử dụng nhân sự
• 1.2.2. Biện pháp nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng nhân sự
• 1.2.3. Ảnh hưởng của môi trường đối với công tác quản lý và sử dụng nhân sự
• 1.2.3.1. Môi trường bên trong
• 1.2.3.2. Môi trường bên ngoài
• 1.3. Nội dung công tác quản lý và sử dụng nhân sự ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng nhân sự
• 1.3.1. Sự cần thiết phải đánh giá hiệu quả quản lý và sử dụng nhân sự
• 1.3.2. Nội dung công tác quản trị nhân sự ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý và sử dụng nhân sự trong doanh nghiệp
• 1.3.2.1. Hoạch định nhân sự
• 1.3.2.2. Tuyển dụng nhân sự
• 1.3.2.3. Đào tạo và phát triển nhân sự
• 1.3.2.4. Phân tích công việc
• 1.3.2.5. Đánh giá thành tích thực hiện công việc của nhân viên
• 1.3.3. Các đặc thù của nhân lực ngành
• 1.3.4. Một số chỉ tiêu đánh giá hiệu quả sử dụng nguồn nhân lực
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG DOANH NGHIỆP TƯ NHÂN THỦY SẢN SƠN HẢI
• 2.1. Tổng quan về doanh nghiệp tư nhân thủy sản Sơn Hải
• 2.1.1. Quá trình hình thành và phát triển của doanh nghiệp
• 2.1.2. Chức năng và nhiệm vụ của doanh nghiệp
• 2.1.3. Cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý doanh nghiệp
• 2.1.4. Hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp
• 2.2. Thực trạng quản lý nhân lực tại doanh nghiệp
• 2.2.1. Đặc điểm lao động của doanh nghiệp
• 2.2.2. Thực trạng công tác hoạch định nguồn nhân lực
• 2.2.3. Công tác đào tạo phát triển nguồn nhân lực tại doanh nghiệp
• 2.2.4. Điều kiện lao động
• 2.2.5. Chế độ của doanh nghiệp đối với người lao động
• 2.2.6. Phương pháp trả lương
• 2.2.6.1. Hình thức trả lương
• 2.2.7. Công tác đánh giá công nhân viên
• 2.2.8. Kỷ luật lao động
• 2.2.9. Nghỉ việc kết thúc hợp đồng
• 2.2.10. Một số chỉ tiêu đánh giá hiệu quả quản lý sử dụng nhân lực tại doanh nghiệp tư nhân thủy sản Sơn Hải
• 3. PHẦN 3: MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ SỬ DỤNG NGUỒN NHÂN LỰC TẠI DOANH NGHIỆP TƯ NHÂN THỦY SẢN SƠN HẢI
• 3.1. Mục tiêu, phương hướng phát triển của doanh nghiệp tư nhân thủy sản Sơn Hải trong năm tới
• 3.1.1. Xác định mục tiêu và chiến lược kinh doanh
• 3.1.2. Chiến lược phát triển nguồn lực
• 3.2. Một số biện pháp nhằm hoàn thiện và nâng cao công tác sử dụng nhân lực của doanh nghiệp
• 3.2.1. Biện pháp đa dạng nguồn tuyển dụng
• 3.2.2. Xây dựng đội ngũ đánh giá
• 3.2.3. Tiểu kết chương 3
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn nhân lực tại doanh nghiệp tư nhân thủy sản Sơn Hải

Nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn nhân lực là một trong những yếu tố quyết định đến sự phát triển bền vững của doanh nghiệp tư nhân thủy sản Sơn Hải. Doanh nghiệp này cần phải nhận thức rõ vai trò của nguồn nhân lực trong việc tạo ra giá trị và lợi nhuận. Việc quản lý và sử dụng nguồn nhân lực hiệu quả không chỉ giúp doanh nghiệp tối ưu hóa quy trình làm việc mà còn nâng cao năng suất lao động, từ đó cải thiện chất lượng sản phẩm và dịch vụ.

1.1. Khái niệm và vai trò của nguồn nhân lực trong doanh nghiệp

Nguồn nhân lực được hiểu là tất cả những người lao động trong doanh nghiệp, đóng vai trò quan trọng trong việc thực hiện các mục tiêu kinh doanh. Nguồn nhân lực không chỉ là lực lượng lao động mà còn là yếu tố quyết định đến sự sáng tạo và đổi mới trong doanh nghiệp.

1.2. Tầm quan trọng của quản trị nhân sự trong doanh nghiệp

Quản trị nhân sự là quá trình quản lý và phát triển nguồn nhân lực nhằm đạt được hiệu quả cao nhất trong hoạt động sản xuất kinh doanh. Một hệ thống quản trị nhân sự hiệu quả sẽ giúp doanh nghiệp thu hút và giữ chân nhân tài, từ đó nâng cao năng suất lao động.

II. Những thách thức trong việc nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn nhân lực

Doanh nghiệp tư nhân thủy sản Sơn Hải đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn nhân lực. Những thách thức này bao gồm sự cạnh tranh gay gắt từ các doanh nghiệp khác, sự thay đổi nhanh chóng của thị trường và nhu cầu ngày càng cao của khách hàng. Để vượt qua những thách thức này, doanh nghiệp cần có những biện pháp quản lý nhân sự phù hợp.

2.1. Cạnh tranh trong ngành thủy sản

Sự cạnh tranh trong ngành thủy sản ngày càng gia tăng, đòi hỏi doanh nghiệp phải cải thiện chất lượng sản phẩm và dịch vụ. Việc nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn nhân lực sẽ giúp doanh nghiệp tạo ra lợi thế cạnh tranh.

2.2. Thay đổi nhu cầu thị trường

Thị trường thủy sản đang thay đổi nhanh chóng, yêu cầu doanh nghiệp phải linh hoạt trong việc điều chỉnh chiến lược nhân sự để đáp ứng nhu cầu của khách hàng.

III. Phương pháp nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn nhân lực tại doanh nghiệp

Để nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn nhân lực, doanh nghiệp tư nhân thủy sản Sơn Hải cần áp dụng một số phương pháp quản lý hiện đại. Những phương pháp này không chỉ giúp tối ưu hóa quy trình làm việc mà còn tạo động lực cho nhân viên phát huy tối đa khả năng của mình.

3.1. Đào tạo và phát triển nhân lực

Đào tạo và phát triển nhân lực là một trong những biện pháp quan trọng nhất để nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn nhân lực. Doanh nghiệp cần xây dựng các chương trình đào tạo phù hợp với nhu cầu phát triển của nhân viên.

3.2. Tối ưu hóa quy trình làm việc

Tối ưu hóa quy trình làm việc giúp giảm thiểu lãng phí thời gian và tài nguyên. Doanh nghiệp cần áp dụng các công nghệ mới và cải tiến quy trình làm việc để nâng cao hiệu quả sản xuất.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại doanh nghiệp

Việc áp dụng các biện pháp nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn nhân lực tại doanh nghiệp tư nhân thủy sản Sơn Hải đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Doanh nghiệp đã cải thiện được năng suất lao động và chất lượng sản phẩm, từ đó tăng cường khả năng cạnh tranh trên thị trường.

4.1. Kết quả đạt được từ việc đào tạo nhân lực

Sau khi triển khai các chương trình đào tạo, doanh nghiệp đã ghi nhận sự cải thiện rõ rệt trong năng lực làm việc của nhân viên, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất.

4.2. Tác động của việc tối ưu hóa quy trình làm việc

Việc tối ưu hóa quy trình làm việc đã giúp doanh nghiệp giảm thiểu thời gian sản xuất và tăng cường hiệu quả kinh tế, từ đó nâng cao lợi nhuận.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho doanh nghiệp

Nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn nhân lực là một nhiệm vụ quan trọng và cần thiết đối với doanh nghiệp tư nhân thủy sản Sơn Hải. Trong tương lai, doanh nghiệp cần tiếp tục cải tiến các phương pháp quản lý nhân sự và đầu tư vào đào tạo để duy trì và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.

5.1. Định hướng phát triển nguồn nhân lực

Doanh nghiệp cần xác định rõ định hướng phát triển nguồn nhân lực để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường và khách hàng.

5.2. Chiến lược cải tiến quản trị nhân sự

Cải tiến quản trị nhân sự sẽ giúp doanh nghiệp tối ưu hóa quy trình làm việc và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn nhân lực, từ đó tạo ra lợi thế cạnh tranh bền vững.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong xu thế công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập kinh tế quốc tế, quản trị nguồn nhân lực đóng vai trò là nhân tố then chốt quyết định năng lực cạnh tranh và sự tồn tại của doanh nghiệp. Đối với các đơn vị sản xuất kinh doanh hàng thực phẩm truyền thống, việc tổ chức, quản lý và sử dụng lao động hợp lý không chỉ giúp tối ưu hóa chi phí sản xuất mà còn trực tiếp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Doanh nghiệp tư nhân thủy sản Sơn Hải là cơ sở sản xuất nước mắm truyền thống quy mô vừa và nhỏ tại thành phố Hải Phòng, đã hoạt động 16 năm kể từ năm 2002. Trong quá trình mở rộng thị trường và áp dụng các tiêu chuẩn chất lượng, đơn vị gặp phải nhiều khó khăn nội tại trong công tác nhân sự như thiếu hụt lao động đặc thù, quy trình tuyển dụng và đánh giá chưa chuẩn hóa. Nhằm giải quyết các bất cập này, đề tài "Một số biện pháp nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn nhân lực tại Doanh nghiệp tư nhân thủy sản Sơn Hải" đã được thực hiện.

Mục tiêu và các nhiệm vụ nghiên cứu của khóa luận được phân định cụ thể theo 3 nội dung chính:

1. Nhiệm vụ 1 (Về mặt lý luận): Hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về nguồn nhân lực, quản trị nguồn nhân lực và các tiêu chí đánh giá hiệu quả sử dụng nhân sự trong doanh nghiệp sản xuất.
2. Nhiệm vụ 2 (Về mặt thực tiễn): Khảo sát tổng quan, phân tích thực trạng hoạt động sản xuất kinh doanh và công tác quản lý, sử dụng nguồn nhân lực tại Doanh nghiệp tư nhân thủy sản Sơn Hải giai đoạn 2015 – 2016; xác định các kết quả đạt được, những hạn chế và nguyên nhân.
3. Nhiệm vụ 3 (Về mặt giải pháp): Đề xuất các biện pháp khả thi nhằm hoàn thiện công tác hoạch định, đa dạng hóa nguồn tuyển dụng, xây dựng đội ngũ đánh giá thành tích và nâng cao hiệu quả sử dụng lao động phù hợp với phương hướng phát triển của doanh nghiệp.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài được xác định:

• Đối tượng nghiên cứu: Công tác quản lý, bố trí và hiệu quả sử dụng nguồn nhân lực tại cơ sở sản xuất.
• Phạm vi không gian: Doanh nghiệp tư nhân thủy sản Sơn Hải (địa chỉ xưởng sản xuất tại số 373 đường 208 An Đồng, huyện An Dương, thành phố Hải Phòng; văn phòng đại diện tại số 42 Trần Nguyên Hãn, quận Lê Chân, thành phố Hải Phòng).
• Phạm vi thời gian: Số liệu hoạt động sản xuất kinh doanh và hiện trạng lao động thu thập trong giai đoạn 2015 – 2016; thời gian thực hiện nghiên cứu và hoàn thành khóa luận từ tháng 6/2018 đến tháng 8/2018.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận tiếp cận vấn đề dựa trên nền tảng lý thuyết quản trị kinh doanh và quản trị nhân sự hiện đại:

• Khái niệm và bản chất nguồn nhân lực: Khóa luận vận dụng định nghĩa nguồn nhân lực theo nghĩa rộng và hẹp từ Giáo trình Quản trị nhân lực (2004) của Trường Đại học Kinh tế Quốc dân, khẳng định nguồn nhân lực gồm thể lực và trí lực (trình độ văn hóa, chuyên môn kỹ thuật). Khóa luận kết hợp quan điểm của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) về lực lượng lao động xã hội, Nghị quyết Hội nghị Trung ương 7 (Khóa VII) về phát triển nguồn nhân lực trong công nghiệp hóa, và luận điểm quản trị của Peter Ferdinand Drucker về việc phát huy ưu điểm của người lao động.
• Văn bản pháp luật và quy chuẩn kỹ thuật: Nghiên cứu đối chiếu hoạt động của cơ sở với Luật Doanh nghiệp 2014 (quy định trách nhiệm vô hạn của chủ doanh nghiệp tư nhân), Bộ luật Lao động, Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 5107/2003 về tiêu chuẩn nước mắm, Quy chuẩn kỹ thuật về nước mắm của Bộ Y tế (năm 2012), cùng hệ thống quản lý chất lượng ISO 9001:2008 và hệ thống phân tích mối nguy HACCP.
• Khung tiến trình nghiệp vụ nhân sự: Tác giả hệ thống hóa 5 tiến trình quản trị nòng cốt bao gồm:
  1. Tiến trình hoạch định nhân sự (4 bước): Đề ra và dự báo nhu cầu -> Đề ra chính sách -> Thực hiện kế hoạch (xử lý khiếm dụng hoặc thặng dư) -> Kiểm tra và đánh giá.
  2. Tiến trình tuyển dụng nhân sự (10 bước): Chuẩn bị -> Thông báo -> Thu nhận hồ sơ -> Phỏng vấn sơ bộ -> Kiểm tra trắc nghiệm -> Khám sức khỏe -> Phỏng vấn sâu -> Xác minh điều tra -> Ra quyết định -> Bố trí công việc.
  3. Tiến trình đào tạo và phát triển (6 bước): Xác định nhu cầu -> Xác định mục tiêu -> Xây dựng chương trình và phương pháp -> Dự tính chi phí -> Lựa chọn giáo viên -> Đánh giá kết quả đào tạo.
  4. Tiến trình phân tích công việc (6 bước): Xác định mục đích -> Thu thập thông tin cơ bản -> Lựa chọn công việc tiêu biểu -> Thu thập thông tin phân tích -> Kiểm tra lại thông tin -> Triển khai bản mô tả và tiêu chuẩn công việc.
  5. Tiến trình đánh giá thành tích (7 bước): Xác định yêu cầu -> Lựa chọn phương pháp -> Huấn luyện kỹ năng -> Thảo luận nội dung/phạm vi -> Đánh giá theo mẫu -> Thảo luận kết quả -> Xác định mục tiêu mới.
• Hệ thống chỉ tiêu định lượng đánh giá hiệu quả sử dụng lao động:
  • $\text{Hiệu suất sử dụng lao động} = \frac{\text{Tổng doanh thu}}{\text{Tổng số lao động}}$ (đồng/người)
  • $\text{Năng suất lao động bình quân} = \frac{\text{Tổng sản lượng}}{\text{Tổng số lao động}}$ (sản phẩm/người)
  • $\text{Tỷ suất lợi nhuận/lao động} = \frac{\text{Lợi nhuận}}{\text{Tổng số lao động}}$ (đồng/người)
  • Hệ thống chỉ số hiệu quả công việc (KPI) áp dụng cho lao động sản xuất trực tiếp.

Phương pháp nghiên cứu được tác giả sử dụng bao gồm phương pháp thu thập số liệu thứ cấp nội bộ, phương pháp thống kê mô tả, phương pháp phân tích - tổng hợp lý luận, và phương pháp so sánh số liệu tuyệt đối và tương đối qua các năm. Nguồn dữ liệu sử dụng trong khóa luận là các báo cáo tài chính, báo cáo kết quả sản xuất kinh doanh, sơ đồ tổ chức và tài liệu nhân sự nội bộ do Doanh nghiệp tư nhân thủy sản Sơn Hải cung cấp trong giai đoạn 2015 – 2016.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về vấn đề nâng cao một số biện pháp nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn nhân lực tại doanh nghiệp

Chương 1 tập trung làm rõ các khái niệm cơ bản về nhân sự, vai trò mang tính chiến lược của nguồn nhân lực đối với việc tạo ra lợi nhuận cho tổ chức. Tác giả phân tích các nhân tố môi trường tác động đến công tác nhân sự, bao gồm môi trường bên trong (văn hóa, tài chính, công nghệ) và môi trường bên ngoài (môi trường vĩ mô: kinh tế, pháp luật, tự nhiên, văn hóa - xã hội, công nghệ; môi trường tác nghiệp: đối thủ cạnh tranh, khách hàng, nhà cung ứng; môi trường quốc tế).

Chương này trình bày chi tiết nội dung và các sơ đồ tiến trình của 5 hoạt động quản trị then chốt: hoạch định nhân sự, tuyển dụng nhân sự (từ nguồn nội bộ và bên ngoài), đào tạo và phát triển nhân lực, phân tích công việc, và đánh giá thành tích công tác. Đồng thời, chương 1 phân tích đặc thù nhân lực về mặt số lượng, chất lượng (thể lực, trí lực) và thiết lập công thức tính toán 3 chỉ tiêu hiệu quả sử dụng lao động trong các doanh nghiệp sản xuất trực tiếp.

Chương 2: Thực trạng Doanh nghiệp tư nhân thủy sản Sơn Hải

Chương 2 trình bày tổng quan về Doanh nghiệp tư nhân thủy sản Sơn Hải (Mã số thuế: 0200494701, thành lập ngày 03/04/2002, đại diện pháp luật là ông Lê Minh Sơn, vốn điều lệ 1.680.000.000 đồng, website: nuocmamsonhai.vn). Bộ máy quản lý của đơn vị được tổ chức theo mô hình trực tuyến tinh gọn gồm Giám đốc (chịu trách nhiệm vô hạn theo Luật Doanh nghiệp 2014), Kế toán, Bộ phận sản xuất, Bộ phận kinh doanh và Bộ phận kiểm định chất lượng.

Hạ tầng kỹ thuật phục vụ chế biến nước mắm tại xưởng gồm: hệ thống bể chượp, hệ thống lọc thô và lọc tinh, băng tải chiết rót bán tự động, nồi hơi tiệt trùng, hệ thống xúc xả nhiệt và nước, hệ thống xử lý nước thải do cảnh sát môi trường tư vấn, nhà xưởng nóng và công nghệ cô đặc. Sản phẩm được sản xuất theo quy chuẩn kỹ thuật của Bộ Y tế và tiêu chuẩn TCVN 5107/2003.

Tên chỉ tiêu	Yêu cầu theo hạng chất lượng (TCVN 5107/2003)
Màu sắc	Từ nâu cánh gián đến nâu vàng (áp dụng chung cho Đặc biệt, Thượng hạng, Hạng 1, Hạng 2)
Độ trong	Trong suốt, không vẩn đục
Mùi	Thơm đặc trưng của nước mắm, không có mùi lạ và mùi tanh
Vị	Ngọt đậm của đạm, có hậu vị rõ (Đặc biệt); Ngọt của đạm, có hậu vị rõ (Thượng hạng); Ngọt của đạm, ít có hậu vị (Hạng 1); Ngọt của đạm, không có vị chát mặn (Hạng 2)
Tạp chất	Không được có tạp chất nhìn thấy bằng mắt thường

Kết quả hoạt động kinh doanh và biến động lao động của doanh nghiệp trong 2 năm 2015 - 2016 được tổng hợp như sau:

Chỉ tiêu	Năm 2015	Năm 2016	Chênh lệch (+/-)	Tỷ lệ tăng (%)
Tăng trưởng doanh thu	-	-	-	+42,18%
Chi phí giá vốn hàng bán	-	-	+1.050.829.277 đ	+38,46%
Lợi nhuận gộp	-	-	-	+101,00%
Tổng số lao động	15 người	20 người	+5 người	+33,33%
Lao động nam (năm 2015)	10 người (66,67%)	-	-	-
Thu nhập bình quân/người/tháng	5,0 triệu đồng	5,5 triệu đồng	+0,5 triệu đồng	+10,00%

Thị trường tiêu thụ của doanh nghiệp mở rộng tại nhiều tỉnh phía Bắc như Hải Dương, Hưng Yên, Thái Bình, Quảng Ninh, Ninh Bình, Bắc Ninh, Bắc Giang, Hà Nội. Đơn vị đạt các danh hiệu: Top 100 thương hiệu nổi tiếng (2013), Cúp Tự hào thương hiệu Việt Nam (2014), Thương hiệu an toàn vì sức khỏe cộng đồng (2015), và giải thưởng chữ "Tín" (2016).

Bên cạnh các thuận lợi về tài chính ổn định và tay nghề công nhân, chương 2 chỉ rõ các khó khăn:

• Bộ máy tổ chức phụ thuộc hoàn toàn vào giám đốc do cơ cấu trách nhiệm vô hạn, hạn chế việc phân quyền.
• Ngành nghề sản xuất có tính chất nặng nhọc, độc hại và môi trường có mùi đặc thù khiến doanh nghiệp luôn gặp tình trạng thiếu hụt lao động.
• Mức lương bình quân (5,5 triệu đồng/tháng) chưa đủ sức cạnh tranh với các ngành nghề công nghiệp khác tại Hải Phòng.
• Độ tuổi lao động dao động rộng (18 đến 50 tuổi), chủ yếu là lao động phổ thông.
• Doanh nghiệp nằm trong đất liền nên không được hưởng chính sách miễn 50% thuế như các cơ sở tại vùng biển đảo; thương hiệu chưa gắn liền với địa danh nổi tiếng (như Cát Hải, Phú Quốc) và chịu rủi ro bão gió làm gián đoạn nguồn cá nguyên liệu.

Chương 3: Một số biện pháp nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn nhân lực tại Doanh nghiệp tư nhân thủy sản Sơn Hải

Chương 3 đề ra phương hướng phát triển kinh doanh gắn liền với chiến lược nguồn nhân lực của doanh nghiệp trong giai đoạn tiếp theo. Tác giả kiến nghị 2 nhóm biện pháp hoàn thiện trọng tâm:

1. Biện pháp đa dạng hóa nguồn tuyển dụng: Khắc phục tình trạng phụ thuộc vào kênh giới thiệu người quen bằng việc mở rộng liên kết với các trung tâm giới thiệu việc làm, đăng thông báo tuyển dụng trên các phương tiện thông tin và trường đào tạo nghề; xây dựng tiêu chuẩn tuyển chọn rõ ràng phù hợp với đặc thù công việc nặng nhọc.
2. Xây dựng đội ngũ và quy trình đánh giá thành tích: Thành lập bộ phận chuyên trách đánh giá, chuẩn hóa các tiêu chí đánh giá kết quả công việc theo tiêu chuẩn chất lượng ISO 9001 và HACCP; kết hợp kết quả đánh giá với chính sách lương thưởng, kỷ luật và bồi dưỡng nhằm tạo động lực gắn bó lâu dài cho người lao động.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã phản ánh các kết quả thực nghiệm và đóng góp cụ thể:

• Kết quả thực trạng nhân sự và sản xuất kinh doanh: Phản ánh bức tranh tăng trưởng tích cực của doanh nghiệp trong giai đoạn 2015 – 2016 với doanh thu tăng 42,18%, lợi nhuận gộp tăng 101%, quy mô nhân sự tăng từ 15 lên 20 lao động (tăng 33,33%) để phục vụ yêu cầu kiểm soát chất lượng ISO và HACCP. Mức lương bình quân của công nhân viên được nâng từ 5,0 lên 5,5 triệu đồng/người/tháng (tăng 10%). Cơ cấu lao động năm 2015 cho thấy tỷ trọng lao động nam chiếm 66,67% (10/15 người), phù hợp với tính chất bốc dỡ và vận hành bể chượp nặng nhọc.
• Hệ thống giải pháp đề xuất: Đưa ra các biện pháp giải quyết điểm nghẽn về nhân sự tại cơ sở: đa dạng hóa kênh tuyển mộ lao động và thiết lập đội ngũ đánh giá công việc có chuyên môn, khắc phục tình trạng đánh giá cảm tính.
• Đóng góp học thuật và thực tiễn: Khóa luận cụ thể hóa lý thuyết quản trị nhân sự tổng quát vào mô hình doanh nghiệp tư nhân ngành sản xuất chế biến thủy hải sản truyền thống quy mô nhỏ, cung cấp tài liệu nghiên cứu thực tế về tác động của môi trường làm việc đặc thù (mùi, nặng nhọc) đến hiệu quả sử dụng lao động.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Phạm vi số liệu tài chính và lao động tại doanh nghiệp mới được tiếp cận trong giai đoạn 2015 – 2016; các phân tích chủ yếu dựa trên báo cáo nội bộ có sẵn; các giải pháp ở chương 3 mới dừng lại ở việc định hướng quy trình và tổ chức bộ máy đánh giá, chưa có điều kiện kiểm nghiệm hiệu quả sau triển khai thực tế.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng thu thập số liệu đa chiều trong các năm tiếp theo; thiết lập hệ thống định mức lao động và chỉ số KPI chi tiết cho từng công đoạn (bể chượp, lọc, chiết rót, đóng chai); đánh giá tác động của cải tiến công nghệ tự động hóa tới việc giảm tải sức lao động trực tiếp.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là tài liệu tham khảo hữu ích cho:

• Sinh viên ngành Quản trị doanh nghiệp, Quản trị nhân lực: Cung cấp mẫu phân tích thực tế về cơ cấu tổ chức doanh nghiệp tư nhân, phương pháp hệ thống hóa 5 tiến trình quản trị nhân sự (hoạch định, tuyển dụng 10 bước, đào tạo 6 bước, phân tích công việc 6 bước, đánh giá 7 bước) và công thức tính toán hiệu suất lao động.
• Các nhà quản lý cơ sở chế biến thực phẩm, nước mắm quy mô vừa và nhỏ: Tham khảo cấu trúc quản lý trực tuyến tinh gọn, danh mục hệ thống thiết bị chế biến nước mắm, tiêu chuẩn TCVN 5107/2003 và phương hướng giải quyết bài toán thiếu hụt nhân công trong môi trường sản xuất đặc thù.

Câu hỏi thường gặp

1. Doanh nghiệp tư nhân thủy sản Sơn Hải được cấp phép thành lập vào thời gian nào và có mức vốn điều lệ là bao nhiêu?
Doanh nghiệp được Sở Kế hoạch và Đầu tư thành phố Hải Phòng cấp giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh vào ngày 03/04/2002. Vốn điều lệ của doanh nghiệp là 1.680.000.000 đồng (100% vốn tự cấp).

2. Cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý của doanh nghiệp gồm những bộ phận nào và hoạt động theo quy định pháp lý nào?
Bộ máy quản lý của doanh nghiệp được tổ chức tinh gọn gồm 5 vị trí/bộ phận: Giám đốc, Kế toán, Bộ phận sản xuất, Bộ phận kinh doanh và Bộ phận kiểm định chất lượng. Cơ cấu này vận hành theo Luật Doanh nghiệp 2014, trong đó Giám đốc là người đại diện theo pháp luật và chịu trách nhiệm vô hạn về mọi hoạt động của đơn vị.

3. Quy mô lao động và mức lương bình quân tại Doanh nghiệp tư nhân thủy sản Sơn Hải biến động như thế nào trong giai đoạn 2015 – 2016?
Trong giai đoạn 2015 – 2016, tổng số lao động của doanh nghiệp tăng từ 15 người lên 20 người (tăng 5 người, tương đương 33,33%) do mở rộng sản xuất và áp dụng tiêu chuẩn quản lý chất lượng. Thu nhập bình quân của người lao động tăng từ 5,0 triệu đồng/tháng lên 5,5 triệu đồng/tháng (tăng 0,5 triệu đồng, tương đương 10%).

4. Môi trường làm việc và đặc thù ngành nghề gây ra những khó khăn gì cho công tác quản trị nhân lực tại doanh nghiệp?
Doanh nghiệp gặp khó khăn lớn trong việc tuyển dụng và giữ chân lao động do công việc có tính chất nặng nhọc, môi trường chế biến nước mắm có mùi đặc thù, mức lương bình quân chưa cạnh tranh so với các ngành công nghiệp khác tại Hải Phòng, cùng với việc đơn vị không được hưởng chính sách ưu đãi miễn 50% thuế như các cơ sở sản xuất tại huyện đảo.

5. Sản phẩm nước mắm của doanh nghiệp được áp dụng và đối chiếu theo các tiêu chuẩn, quy chuẩn chất lượng nào?
Sản phẩm của doanh nghiệp tuân thủ Quy chuẩn kỹ thuật về nước mắm do Bộ Y tế ban hành năm 2012, Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 5107/2003 (phân loại 4 hạng: Đặc biệt, Thượng hạng, Hạng 1, Hạng 2), đồng thời áp dụng hệ thống quản trị chất lượng ISO 9001:2008 và hệ thống phân tích mối nguy HACCP trong khâu sản xuất.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Lê Minh Trường đã hệ thống hóa đầy đủ cơ sở lý thuyết về quản trị và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn nhân lực trong doanh nghiệp. Nghiên cứu đã phản ánh trung thực thực trạng quản trị nhân sự tại Doanh nghiệp tư nhân thủy sản Sơn Hải giai đoạn 2015 – 2016, phân tích rõ mối quan hệ giữa kết quả kinh doanh với các điều kiện lao động đặc thù của ngành sản xuất nước mắm truyền thống. Các nhóm giải pháp về đa dạng hóa nguồn tuyển dụng và xây dựng đội ngũ đánh giá được đề xuất có tính ứng dụng thiết thực đối với mô hình doanh nghiệp tư nhân quy mô vừa và nhỏ.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 :CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ VẤN ĐỀ NÂNG CAO MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ SỬ DỤNG NGUỒN NHÂN LỰC TẠI 1. Một số nét khái quát về nhân sự và quản trị nhân sự 1.1 Nhân sự Để phát triển, doanh nghiệp đều phải dựa vào các nguồn lực cơ bản như: tiềm lực tài chính, nguồn nhân lực, tiềm lực khoa học công nghệ, cơ sở vật chất, kỹ thuật,. Trong đó nguồn nhân lực là nguồn lực quan trọng nhất, quyết định sự tồn tại và phát triển của mỗi doanh nghiệp. Đứng trên các góc độ khác nhau, khi nghiên cứu nguồn nhân lực, các học giả đã đưa ra các khái niệm khác nhau về nguồn nhân lực sao cho phù hợp với mục tiêu nghiên cứu và điều kiện thực tế của mỗi đất nước.1 Khái niệm nguồn nhân lực “Nhân sự” là một thuật ngữ chỉ nguồn nhân lực trong đó Nhân lực có thể được hiểu là nguồn lực của tất cả các cá nhân tham gia vào bất cứ hoạt động nào của doanh nghiệp, không kể vai trò của họ trong doanh nghiệp đó như thế nào [1].

Nguồn nhân lực hay nguồn lực lao động bao gồm tất cả những người trong độ tuổi lao động (theo quy định của pháp luật) có khả năng lao động (trừ những người tàn tật, mất sức lao động loại nặng) và những người ngoài độ tuổi lao động nhưng thực tế đang làm việc [2]. Nguồn nhân lực khác với các nguồn lực khác của doanh nghiệp do chính bản chất của con người. Các nguồn lực khác của doanh nghiệp đều được con người điều khiển để phục vụ cho hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp do đó nguồn nhân lực được coi là yếu tố then chốt trong chiến lược phát triển của mỗi doanh nghiệp. Mỗi nhân viên có năng lực, đặc điểm cá nhân khác nhau, có tiềm năng phát triển và có khả năng đoàn kết làm việc theo nhóm tạo nên hiệu quả cao trong công việc mà họ đảm nhận đồng thời Sinh viên : Lê Minh Trường – QT 1801N 3 Một số biện pháp nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực tại doanh nghiệp tư nhân thủy sản Sơn Hải họ liên kết lại để hình thành nên các tổ chức để bảo vệ quyền lợi của bản thân trong quá trình lao động sản xuất kinh doanh.

Theo giáo trình Quản trị nhân lực – 2004 Đại học Kinh tế quốc dân thì “Nguồn nhân lực bao gồm tất cả những người lao động làm việc trong tổ chức đó, còn nhân lực được hiểu là nguồn lực của mỗi con người, mà nguồn lực này bao gồm thể lực và trí lực”. Xét theo nghĩa rộng thì nguồn nhân lực chính là nguồn lực của con người bao gồm hai yếu tố là “thể lực” và “trí lực”, là thước đo quan trọng nhất để đánh giá tiềm lực và sự phát triển của mỗi quốc gia, mỗi địa phương, mỗi ngành hay mỗi doanh nghiệp. Xét theo nghĩa hẹp trong phạm vi một tổ chức thì nguồn nhân lực chính là “số lượng” và “chất lượng” của người lao động đang làm việc trong tổ chức đó [3]. Mặc dù, nguồn nhân lực được xét đến với nhiều khái niệm khác nhau nhưng đều thống nhất với nhau đó là nguồn nhân lực thể hiện khả năng lao động của xã hội.

Nguồn nhân lực là nguồn lực phong phú nhất và đa dạng nhất so với các loại tài nguyên khác.2 Vai trò của nguồn nhân lực Sự phát triển kinh tế xã hội của mỗi quốc gia cũng mỗi doanh nghiệp đều phụ thuộc rất lớn vào việc khai thác, quản lý và sử dụng hợp lý, hiệu quả các nguồn lực của đất nước như tài nguyên thiên nhiên, trình độ khoa học kỹ thuật và công nghệ, nguồn vốn và tiềm lực về con người hay nguồn nhân lực. Nhưng trong đó, nguồn lực có vai trò quan trọng nhất và mang tính quyết định chính là nguồn nhân lực. Nguồn nhân lực là yếu tố của sự phát triển và mục tiêu cuối cùng của sự phát triển là phục vụ ngày càng tốt hơn con người, nâng cao chất lượng cuộc sống cho con người. Như vậy, con người vừa là mục tiêu vừa là động lực của sự phát triển xã hội.

Để không ngừng thoả mãn những nhu cầu về vật chất, tinh thần ngày càng được nâng cao về số lượng và chất lượng trong điều kiện các nguồn lực khác đều có hạn, con người ngày càng phải phát huy đầy đủ hơn khả năng về mặt thể lực và trí lực cho việc phát triển không ngừng của xã hội. Sự phát triển của nền kinh tế – xã hội Sinh viên : Lê Minh Trường – QT 1801N 4 Một số biện pháp nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực tại doanh nghiệp tư nhân thủy sản Sơn Hải không thể thiếu đội ngũ lao động lành nghề, những nhà khoa học kỹ thuật với trình độ cao, những nhà lãnh đạo năng động, tháo vát biết nhìn xa trông rộng. Qua thực tế phát triển của các nước đều đã khẳng định vai trò của nguồn nhân lực có tính chất quyết định đối với phát triển kinh tế – xã hội và đặc biệt với quá trình công nghiệp hoá – hiện đại hoá. Nhận định được vai trò tất yếu khách quan của nguồn nhân lực đối với sự phát triển kinh tế của đất nước theo hướng công nghiệp hoá hiện đại hoá, nghị quyết TW7 (khoá VII) của Đảng đã nêu: “Việc phát triển nguồn nhân lực là quan trọng và ưu tiên hàng đầu trong các chính sách và biện pháp nhằm thực hiện quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước”.

- Nguồn nhân lực là nhân tố chủ yếu tạo lợi nhuận cho doanh nghiệp: Nguồn nhân lực đảm bảo mọi nguồn sáng tạo trong tổ chức. Chỉ có con người mới sáng tạo ra các hàng hoá, dịch vụ và kiểm tra được quá trình sản xuất kinh doanh đó. Mặc dù trang thiết bị, tài sản, nguồn tài chính là những nguồn tài nguyên mà các tổ chức đều cần phải có, nhưng trong đó tài nguyên nhân văn – con người lại đặc biệt quan trọng. Không những người làm việc hiệu quả thì tổ chức không thể nào đạt tới mục tiêu.

- Nguồn nhân lực là nguồn lực mang tính chiến lược: Trong điều kiện xã hội đang chuyển sang nền kinh tế tri thức, thì các nhân tố công nghệ, vốn, nguyên vật liệu đang giảm dần vai trò của nó. Bên cạnh đó, nhân tố tri thức của con người ngày càng chiến vị trí quan trọng: Nguồn nhân lực có tính năng động, sáng tạo và hoạt động trí óc của con người ngày càng trở nên quan trọng. - Nguồn nhân lực là nguồn lực vô tận: Xã hội không ngừng tiến lên, doanh nghiệp ngày càng phát triển và nguồn lực con người là vô tận. Nếu biết khai thác nguồn lực này đúng cách sẽ tạo ra nhiều của cải vật chất cho xã hội, thoả mãn nhu cầu ngày càng cao của con người.

Sinh viên : Lê Minh Trường – QT 1801N 5 Một số biện pháp nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực tại doanh nghiệp tư nhân thủy sản Sơn Hải 1.2 Quản trị nhân sự Theo số liệu thống kê, hiện nay có trên 60% số nhân viên giỏi rời khỏi doanh nghiệp, trong đó 15% thống kê được là do vấn đề tiền lương không đáp ứng được nhu cầu cuộc sống, trên 45% là do sự quản lý của người lãnh đạo các doanh nghiệp, họ không được đánh giá đúng năng lực, không được sắp xếp công việc phù hợp với trình độ, không tìm thấy cơ hội phát triển bản thân, dẫn đến sự xuất hiện của tình trạng “nhảy việc”, đặc biệt là những người trẻ tuổi. Nhà quản lý nổi tiếng thế giới Peter Ferdinand Drucker đã từng phát biểu: “Cách dùng người hiệu quả không phải ở chỗ làm mọi cách để hạn chế nhược điểm, điều quan trọng hơn chính là phải biết cách phát huy những ưu điểm của họ”. Phương pháp tốt nhất để giúp nhân viên làm việc hiệu quả hơn và gắn bó với doanh nghiệp chính là giúp họ phát huy năng lực và khắc phục điểm yếu trong quá trình làm việc. Đó chính là quản trị nhân sự hiệu quả.1 Khái niệm quản trị nhân sự Quản trị nhân sự là tất cả các hoạt động, chính sách và các quyết định quản lý liên quan và có ảnh hưởng đến mối quan hệ giữa doanh nghiệp và cán bộ công nhân viên của nó.

Quản trị nguồn nhân lực đòi hỏi phải có tầm nhìn chiến lược và gắn với chiến lược hoạt động của doanh nghiệp. Ở đây thuật ngữ “Quản trị” bao gồm các khía cạnh nguồn nhân lực liên quan đến cơ cấu, điều hành và phát triển. - Cơ cấu: Xây dựng cách lãnh đạo, tạo cho nguồn nhân lực một hệ thống phù hợp với các yếu tố bên trong và bên ngoài tổ chức để điều khiển quá trình làm việc. - Điều hành: Chỉ đạo, điều khiển cung cách ứng xử của nhân viên qua quá trình lãnh đạo nhân viên và chế ngự hệ thống nhân sự.

- Phát triển: Khuyến khích khả năng học hỏi, hoàn thiện liên tục việc tạo dựng cơ cấu tổ chức và điều hành tổ chức. Quản trị nhân sự (quản trị nguồn nhân lực) là sự phối hợp một cách tổng thể và chặt chẽ các hoạt động hoạch định, tuyển dụng, đào tạo và phát triển, Sinh viên : Lê Minh Trường – QT 1801N 6 Một số biện pháp nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực tại doanh nghiệp tư nhân thủy sản Sơn Hải đánh giá, động viên và tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tài nguyên nhân sự thông qua tổ chức, nhằm đạt được những mục tiêu chiến lược và định hướng thực hiện mục tiêu của tổ chức [4]. Quản trị nguồn nhân lực là vấn đề mấu chốt của quản trị, một doanh nghiệp dù có nguồn tài chính dồi dào, nguồn tài nguyên vật tư phong phú, hệ thống máy móc thiết bị hiện đại đi chăng nữa cũng sẽ trở nên vô ích, nếu công tác quản trị nguồn tài nguyên nhân sự kém hiệu quả. Chính quy cách quản trị tài nguyên nhân sự này tạo ra bầu không khí văn hoá của tổ chức, tạo sự đoàn kết giúp đỡ lẫn nhau trong công việc.2 Mục đích của quản trị nhân sự Mục tiêu chủ yếu của quản trị nhân sự là nhằm đảm bảo đủ số lượng người lao động với mức trình độ và kỹ năng phù hợp, bố trí họ vào đúng công việc, và vào đúng thời điểm để đạt được các mục tiêu của doanh nghiệp.

Quản trị nguồn nhân lực nghiên cứu các vấn đề về quản trị con người trong các tổ chức ở tầm vi mô có hai mục tiêu cơ bản: - Sử dụng có hiệu quả nguồn nhân lực nhằm tăng năng suất lao động và nâng cao tính hiệu quả của tổ chức.