Khoa học và đào tạo ngân hàng: Đội ngũ biên tập cùng Tô Ngọc Hưng và các chuyên gia

Khám phá bài viết "Khoa học và đào tạo ngân hàng 127" với Ban biên tập Tô Ngọc Hưng và nhóm tác giả, cung cấp thông tin chuyên sâu về lĩnh vực ngân hàng và giáo dục.

• Trường học: Học viện Ngân hàng
• Chuyên ngành: Ngân hàng
• Đề tài: Khoa Học Và Đào Tạo Ngân Hàng: Đội Ngũ Biên Tập Với Tô Ngọc Hưng Và Các Chuyên Gia
• Loại tài liệu: tạp chí
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 1. VẤN ĐỀ - SỰ KIỆN
• 1.1. Đề án “Cơ cấu lại hệ thống các tổ chức tín dụng giai đoạn 2011-2015” - một số vấn đề bàn luận thêm Nguyễn Dhúc Cảnh
• 2. CHÍNH SÁCH & THỊ TRƯỜNG TÀI CHÍNH - TIỀN TỆ
• 2.1. Nghiên cứu xây dựng đường IS - LM của Việt Nam và những đề xuất về điều hành vĩ mô TS. Đhạm Quốc Khánh
• 2.2. Thực trạng truyền tải chính sách tiền tệ qua kênh tín dụng tại Việt Nam trong năm 2012 Thẻ. Chú Khánh lân
• 2.3. Lượng hóa tác động của chính sách tiền tệ đến tính thanh khoản của thị trường chứng khoán Việt Nam Thể. Trần Thị Xuân Anh -CN. Ngo Thi Hang
• 2.4. Tác động của kiểu hối tới lạm phát tại Việt Nam giai đoạn 1996 - 2010 TS. Pham Thi Hoàng Ảnh
• 2.5. Đề xuất định hướng chuyển dịch cơ cấu kinh tế vùng Ven biển Bắc Bộ theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa Trần Anh Tuấn
• 2.6. Phân tích cầu nhập khẩu ôtô giai đoạn 2000-2012 Thổ. Đào Hoàng Dũng
• 3. QUẢN TRỊ NGÂN HÀNG & DOANH NGHIỆP
• 3.1. Mô hình xếp hạng tín nhiệm các công ty niêm yết - nghiên cứu trên thị trường chứng khoán Việt Nam Pcs. Pham Ngọc Phong DCS. Hoàng Tùng PGS. Tô Kim Ngọc
• 3.2. Cơ chế quản trị công ty và quản trị lợi nhuận: nghiên cứu thực nghiệm tại các công ty niêm yết trên HOSE PGS. Nguyén Van Tiến PGS. Lê Thị Tuấn Nghĩa NCS. Pham Thi Bich Van
• 4. THỰC TIỄN & KINH NGHIỆM QUỐC TẾ
• 4.1. Quá trình tiếp cận việc thực hiện Basel III ở các nước khu vực Đông Nam Á Thẻ. Nguyễn Bảo Luyền

Tóm tắt

I. Khoa học ngân hàng

Khoa học ngân hàng là nền tảng quan trọng trong việc phát triển hệ thống tài chính hiện đại. Nghiên cứu về khoa học ngân hàng giúp hiểu rõ các cơ chế vận hành của thị trường tài chính, quản lý rủi ro và tối ưu hóa hiệu quả hoạt động ngân hàng. Trong bối cảnh Việt Nam, khoa học ngân hàng đóng vai trò then chốt trong việc cải cách hệ thống ngân hàng, đặc biệt là xử lý nợ xấu và nâng cao năng lực cạnh tranh.

1.1 Nghiên cứu ngân hàng

Nghiên cứu ngân hàng tập trung vào các vấn đề như quản lý rủi ro, cấu trúc vốn và hiệu quả hoạt động của các tổ chức tín dụng. Các nghiên cứu này cung cấp cơ sở lý thuyết và thực tiễn để cải thiện chính sách quản lý ngân hàng, đặc biệt trong bối cảnh nợ xấu gia tăng.

1.2 Khoa học tài chính

Khoa học tài chính liên quan mật thiết đến khoa học ngân hàng, tập trung vào việc phân tích và dự đoán các xu hướng thị trường tài chính. Nghiên cứu này giúp các ngân hàng đưa ra quyết định đầu tư và quản lý tài sản hiệu quả hơn.

II. Đào tạo ngân hàng

Đào tạo ngân hàng là yếu tố then chốt để xây dựng đội ngũ nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực tài chính. Các chương trình đào tạo hiện đại tập trung vào việc trang bị kỹ năng ngân hàng và kiến thức chuyên sâu về quản lý tài chính, giúp nhân viên ngân hàng đáp ứng được yêu cầu ngày càng cao của thị trường.

2.1 Đào tạo chuyên môn

Đào tạo chuyên môn trong lĩnh vực ngân hàng bao gồm các khóa học về quản lý rủi ro, phân tích tài chính và quản trị ngân hàng. Các chương trình này giúp nhân viên nâng cao năng lực và đóng góp hiệu quả vào sự phát triển của tổ chức.

2.2 Phát triển nghề nghiệp

Phát triển nghề nghiệp là mục tiêu quan trọng của đào tạo ngân hàng. Các chương trình đào tạo liên tục và hội thảo chuyên đề giúp nhân viên cập nhật kiến thức mới và thích ứng với sự thay đổi của thị trường.

III. Đội ngũ biên tập

Đội ngũ biên tập đóng vai trò quan trọng trong việc biên soạn và xuất bản các tài liệu nghiên cứu về ngân hàng. Với sự dẫn dắt của Tô Ngọc Hưng và các chuyên gia ngân hàng, đội ngũ này đảm bảo tính chính xác và chất lượng của các ấn phẩm khoa học.

3.1 Vai trò của Tô Ngọc Hưng

Tô Ngọc Hưng là một trong những chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực ngân hàng. Ông đóng góp lớn vào việc định hướng và nâng cao chất lượng các nghiên cứu, đặc biệt là trong lĩnh vực quản lý nợ xấu và cải cách hệ thống ngân hàng.

3.2 Chuyên gia ngân hàng

Các chuyên gia ngân hàng trong đội ngũ biên tập đóng vai trò quan trọng trong việc phân tích và đánh giá các vấn đề phức tạp của ngành. Họ cung cấp những góc nhìn sâu sắc và giải pháp thiết thực cho các thách thức hiện tại.

IV. Đổi mới trong đào tạo

Đổi mới trong đào tạo là yếu tố then chốt để nâng cao chất lượng nhân lực ngân hàng. Các phương pháp đào tạo hiện đại, kết hợp giữa lý thuyết và thực hành, giúp học viên tiếp cận kiến thức một cách hiệu quả và ứng dụng vào thực tế công việc.

4.1 Chương trình đào tạo

Các chương trình đào tạo hiện đại tập trung vào việc tích hợp công nghệ và phương pháp giảng dạy tiên tiến. Điều này giúp học viên nắm bắt kiến thức nhanh chóng và áp dụng vào thực tế một cách linh hoạt.

4.2 Kỹ năng ngân hàng

Việc trang bị kỹ năng ngân hàng thông qua các khóa đào tạo chuyên sâu giúp nhân viên nâng cao năng lực và đáp ứng được yêu cầu ngày càng cao của ngành.

Nội dung chính

Nghiên Cứu Vĩ Mô & Hệ Thống Tài Chính - Ngân Hàng: Mô Hình IS-LM, Kênh Truyền Tải Tín Dụng và Tái Cơ Cấu TCTD Tại Việt Nam

---

Tóm tắt nghiên cứu (Research Summary)

Nghiên cứu tổng hợp chuyên sâu từ Tạp chí Khoa học & Đào tạo Ngân hàng (Học viện Ngân hàng) giải quyết ba câu hỏi vĩ mô cốt lõi: (1) Cấu trúc đường IS-LM thực nghiệm của Việt Nam phản ánh hiệu lực của chính sách tài khóa và tiền tệ như thế nào? (2) Tại sao cơ chế truyền tải chính sách tiền tệ qua kênh tín dụng bị suy giảm nghiêm trọng trong giai đoạn suy thoái? và (3) Đâu là định hướng then chốt trong tái cơ cấu hệ thống tổ chức tín dụng (TCTD) và xử lý nợ xấu theo Đề án 254?

Về mặt phương pháp, nghiên cứu ứng dụng phương pháp Moment Tổng quát (GMM - Generalized Method of Moments) ước lượng hệ phương trình đồng thời chuỗi thời gian giai đoạn 1992–2011, kết hợp phân tích vi mô về bảng cân đối tài sản của người đi vay (Balance Sheet Channel), khả năng cấp tín dụng của ngân hàng (Bank Lending Channel), và mô hình điều chỉnh bộ phận (Partial Adjustment Model).

Kết quả thực nghiệm chỉ ra rằng đường LM của Việt Nam tương đối thoải, xác nhận chính sách tài khóa và tiền tệ có dư địa tác động rõ nét; tuy nhiên, chi tiêu công và đầu tư công giữ vai trò dẫn dắt vượt trội đối với tăng trưởng GDP. Ngược lại, hiệu lực nới lỏng tiền tệ bị triệt tiêu đáng kể do sự suy kiệt tài chính của khu vực doanh nghiệp, tỷ lệ nợ xấu thực tế vượt xa con số sổ sách (chiếm 8,6% - 10% tổng dư nợ), cùng bẫy rủi ro đạo đức (moral hazard). Nghiên cứu khẳng định giải pháp căn cơ là lành mạnh hóa tài chính, minh bạch hóa nợ xấu theo chuẩn quốc tế (IFRS/IAS) và chấm dứt mục tiêu hành chính hóa quy mô ngân hàng.

---

Bối cảnh và tầm quan trọng (Context & Significance)

Giai đoạn 2011–2012 đánh dấu bước ngoặt phức tạp của kinh tế vĩ mô Việt Nam. Sau giai đoạn tăng trưởng nóng dựa vào tín dụng và đầu tư công giai đoạn 2007–2010 (tăng trưởng tín dụng từng vượt 37%/năm), nền kinh tế rơi vào vòng xoáy bất ổn kép: lạm phát vọt lên mức hai con số năm 2011 (CPI chạm 18,58%), buộc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) phải thắt chặt tiền tệ quyết liệt. Hệ quả đi kèm là thanh khoản hệ thống ngân hàng đóng băng, thị trường bất động sản ngưng trệ, và hàng loạt doanh nghiệp rơi vào tình trạng đình đốn sản xuất.

Bước sang năm 2012, dù lạm phát đã được kiểm soát và NHNN liên tục hạ trần lãi suất huy động từ 14%/năm xuống 9%/năm, trần lãi suất cho vay ngắn hạn xuống 13%/năm, tăng trưởng tín dụng 9 tháng đầu năm 2012 chỉ đạt mức khiêm tốn 2,35% (thậm chí tăng trưởng âm trong 5 tháng đầu năm). Điều này phơi bày một khoảng trống nghiên cứu lớn (Research Gap): Các mô hình lý thuyết tiền tệ truyền thống không giải thích thỏa đáng vì sao việc bơm thanh khoản và hạ lãi suất lại không thể khơi thông dòng vốn vào nền kinh tế thực.

Tính cấp thiết của nghiên cứu thể hiện ở việc lượng hóa đồng thời mối liên kết giữa khu vực thực và khu vực tiền tệ thông qua đường IS-LM, đồng thời mổ xẻ thực trạng thực thi Đề án "Cơ cấu lại hệ thống các TCTD giai đoạn 2011–2015" (Đề án 254 theo Quyết định số 254/QĐ-TTg). Đây là cơ sở khoa học tối quan trọng giúp các cơ quan quản lý chuyển từ điều hành giật cục sang phối hợp chính sách vĩ mô thận trọng, có tầm nhìn dài hạn.

---

Methodology và Approach

Nghiên cứu triển khai phương pháp tiếp cận đa chiều, tích hợp giữa kinh tế lượng vĩ mô (Macroeconometrics) và phân tích cấu trúc vi mô tài chính.

1. Hệ phương trình đồng thời IS-LM (Simultaneous Equation System)

Để khắc phục hiện tượng nội sinh (Endogeneity) giữa sản lượng quốc gia (GDP) và lãi suất/cung tiền, tác giả TS. Phạm Quốc Khánh thiết lập hệ phương trình đồng bộ và ước lượng bằng phương pháp Moment Tổng quát (GMM) chuỗi thời gian trên phần mềm EViews, sử dụng ma trận trọng số một bước với nhân Bartlett (Bartlett Kernel, Fixed Bandwidth = 2, No prewhitening).

Hệ phương trình kiểm định 2 phương án cấu trúc:

• Phương trình đường LM: $$i_rate_t = \alpha_0 + \alpha_1 \cdot gdp_t + \alpha_2 \cdot m2_{t-1} + \alpha_3 \cdot cpi_t + u_{1t}$$
• Phương trình đường IS (Phương án 1 - Đầu tư toàn xã hội): $$gdp_t = \beta_0 + \beta_1 \cdot i_rate_t + \beta_2 \cdot inv_t + \beta_3 \cdot n_ex_t + \beta_4 \cdot g_cons_t + \beta_5 \cdot p_cons_t + u_{2t}$$
• Phương trình đường IS (Phương án 2 - Phân rã đầu tư công): $$gdp_t = \beta_0 + \beta_1 \cdot i_rate_t + \beta_2 \cdot inv_state_t + \beta_3 \cdot n_ex_t + \beta_4 \cdot g_cons_t + \beta_5 \cdot p_cons_t + u_{2t}$$

Trong đó: $i_rate$ là lãi suất tiền gửi; $m2$ là cung tiền mở rộng; $gdp$ là GDP danh nghĩa; $cpi$ là chỉ số giá tiêu dùng; $inv$ là tổng đầu tư xã hội; $inv_state$ là đầu tư khu vực nhà nước; $n_ex$ là xuất khẩu ròng; $g_cons$ là chi tiêu chính phủ; $p_cons$ là chi tiêu khu vực tư nhân.

2. Khung phân tích Kênh truyền tải Tín dụng (Credit Channel)

Đánh giá định tính và định lượng dựa trên hai cơ chế lan truyền:

• Kênh bảng cân đối tài sản (Balance Sheet Channel): Đo lường tác động của lãi suất đến chi phí lãi vay, dòng tiền, giá trị tài sản ròng và tài sản bảo đảm của doanh nghiệp có hệ số đòn bẩy cao.
• Kênh cho vay ngân hàng (Bank Lending Channel): Phân tích tương quan giữa thanh khoản, chất lượng nợ, quy mô vốn tự có và hành vi thắt chặt tiêu chuẩn tín dụng của các ngân hàng thương mại (NHTM).

3. Mô hình điều chỉnh bộ phận (Partial Adjustment Model)

Ứng dụng trong phân tích cầu nhập khẩu ô tô giai đoạn 2000–2011 (tác giả ThS. Đào Hoàng Dũng) nhằm lượng hóa độ trễ phản ứng của thị trường tiêu dùng trước các rào cản thuế quan và biến động thu nhập: $$\ln M_t = \theta \ln \beta_0 + \theta \beta_1 \ln(P_m / P_d)t + \theta \beta_2 \ln GDP_t + (1 - \theta) \ln M{t-1} + u_t$$ Mô hình vượt qua toàn bộ các kiểm định khuyết tật: kiểm định phương sai thay đổi White ($p = 0,344$), kiểm định tự tương quan Breusch-Godfrey LM ($p = 0,849$) và kiểm định phân phối chuẩn Jarque-Bera ($p = 0,203$).

---

Phát hiện chính (Key Findings)

1. Đường LM thoai thoải và vai trò đòn bẩy của Chi tiêu công

Kết quả ước lượng GMM hệ phương trình IS-LM (với $R^2$ phương trình IS đạt $0,966 - 0,990$) khẳng định:

• Đường LM của Việt Nam tương đối thoải, cho thấy cung tiền và lãi suất phản ứng thuận chiều có kiểm soát với lạm phát ($CPI$ có hệ số $+0,777$ đến $+0,857$, $p < 0,0001$).
• Chi tiêu chính phủ ($g_cons$) có tác động khuếch đại mạnh nhất lên sản lượng danh nghĩa (hệ số $+19,43$ trong phương án 1 và $+41,07$ trong phương án 2). Đầu tư công ($inv_state$) đóng góp hệ số $+7,469$ ($p < 0,0001$).
• Tác động của xuất khẩu ròng mang giá trị âm trong mô hình ngắn hạn giai đoạn này phản ánh nghịch lý: xuất siêu 9 tháng đầu năm 2012 thực chất bắt nguồn từ sự suy giảm tiêu dùng và nhập khẩu nguyên phụ liệu đầu vào của nền kinh tế.

2. Sự đứt gãy của Kênh Bảng cân đối tài sản người đi vay

Mặc dù trần lãi suất cho vay giảm mạnh, nhu cầu vay vốn không thể phục hồi do "sức khỏe" tài chính doanh nghiệp đã chạm ngưỡng suy kiệt:

• Tỷ lệ nợ trên vốn chủ sở hữu (D/E) ở mức rủi ro báo động: ngành xi măng xấp xỉ 5 lần, ngành xây lắp trên 3,5 lần, cơ khí chế tạo gần 3 lần. Nợ ngắn hạn chiếm trên 60–80% tổng nợ.
• Khi giá bất động sản lao dốc, tài sản thế chấp bị bào mòn giá trị, doanh nghiệp không còn đủ điều kiện chuẩn hóa để tiếp cận các khoản vay mới, rơi vào vòng xoáy thu hẹp sản xuất để trả nợ (Balance Sheet Recession).

3. Tắc nghẽn Kênh Cấp tín dụng và Áp lực Nợ xấu thực

• Thanh khoản tại các NHTM dồi dào trở lại (tỷ lệ LDR giảm từ $103,23%$ cuối 2011 xuống $91,48%$ vào tháng 8/2012), nhưng dòng tiền chủ yếu chảy vào trái phiếu Chính phủ thay vì tín dụng sản xuất.
• Theo số liệu thanh tra giám sát trên 57 TCTD (chiếm 90,1% dư nợ toàn hệ thống), nợ xấu thực tế tính đến 31/3/2012 lên tới 202 nghìn tỷ đồng (8,6% tổng dư nợ), và đến tháng 8/2012 ước tính khoảng 10% dư nợ (tương đương 13,78 tỷ USD, chiếm 11,4% GDP năm 2011), vượt xa số liệu báo cáo 4,47% của các ngân hàng.

4. Bất cập trong mục tiêu Đề án 254 và Nguy cơ "Too-Big-To-Fail"

Nghiên cứu phản biện trực tiếp mục tiêu của Đề án 254 về việc "phấn đấu hình thành 1-2 NHTM có quy mô ngang tầm khu vực":

• Việc hành chính hóa quy mô dễ tạo ra các định chế mang rủi ro hệ thống (Too-Big-To-Fail), làm nảy sinh tâm lý ỷ lại vào sự cứu trợ của Nhà nước và triệt tiêu tính cạnh tranh bình đẳng.
• Nguồn lực của Công ty Mua bán nợ DATC (vốn tự có khoảng 5.000 tỷ VND / 250 triệu USD) là quá nhỏ bé so với khối nợ xấu trên 200 nghìn tỷ VND, đòi hỏi cơ chế thị trường và khuôn khổ pháp lý mới thay vì bao cấp hành chính.

---

Đóng góp khoa học (Scientific Contributions)

Trụ cột đóng góp	Nội dung chi tiết
Đóng góp Lý luận	Kiểm chứng và làm phong phú thêm lý thuyết Kênh Tín dụng (Credit Channel Theory) trong điều kiện nền kinh tế chuyển đổi; chỉ rõ tính phi tuyến tính và bất đối xứng của chính sách tiền tệ khi nền kinh tế rơi vào suy thoái sâu.
Đổi mới Phương pháp	Ứng dụng thành công hệ phương trình đồng thời GMM chuỗi thời gian cho mô hình IS-LM Việt Nam, xử lý triệt để hiện tượng nội sinh và cung cấp bộ tham số ước lượng tin cậy cho điều hành vĩ mô.
Giá trị Thực tiễn	Cung cấp bức tranh thực chứng toàn diện về thực trạng nợ xấu, sở hữu chéo và đòn bẩy tài chính tại Việt Nam giai đoạn 2011–2012; chỉ ra ranh giới giữa thanh khoản ngân hàng và khả năng hấp thụ vốn của doanh nghiệp.
Hàm ý Chính sách	Phản biện sắc bén mục tiêu Đề án 254, đề xuất thành lập Ủy ban Giám sát và Xử lý Nợ xấu Quốc gia, chuyển đổi triệt để chuẩn mực kế toán ngân hàng sang IFRS/IAS.

---

Đối tượng quan tâm (Target Audience)

• Cơ quan Hoạch định Chính sách (NHNN, Bộ Tài chính, Bộ Kế hoạch & Đầu tư): Nắm vững cơ chế truyền dẫn và độ trễ chính sách, từ đó thiết kế các gói kích cầu tài khóa có trọng tâm, phối hợp nhịp nhàng với chính sách tiền tệ nhằm kiểm soát lạm phát mà không gây sốc thanh khoản.
• Các Nhà Nghiên cứu & Giảng viên Kinh tế: Khai thác bộ khung kinh tế lượng GMM IS-LM và mô hình điều chỉnh bộ phận làm tài liệu tham khảo chuẩn mực trong phân tích định lượng chính sách vĩ mô Việt Nam.
• Lãnh đạo Ngân hàng Thương mại & Định chế Tài chính: Xây dựng chiến lược quản trị rủi ro tín dụng, tái cấu trúc bảng cân đối tài sản, kiểm soát tỷ lệ an toàn vốn (CAR) theo định hướng chuẩn mực Basel II/Basel III.
• Giám đốc Tài chính (CFO) & Doanh nghiệp: Hiểu rõ chu kỳ tín dụng, tái cấu trúc kỳ hạn nợ nhằm giảm thiểu rủi ro đòn bẩy tài chính khi môi trường vĩ mô biến động.

---

FAQ (Câu hỏi thường gặp)

1. Phát hiện quan trọng nhất của công trình nghiên cứu là gì?

Trả lời: Phát hiện cốt lõi là sự đứt gãy của kênh truyền tải chính sách tiền tệ qua kênh tín dụng. Khi bảng cân đối tài sản của doanh nghiệp bị suy kiệt và tỷ lệ nợ xấu ngân hàng ở mức cao (8,6% - 10%), các biện pháp hạ lãi suất và bơm thanh khoản thuần túy của NHTW gần như bị vô hiệu hóa, tạo ra tình trạng dư thừa thanh khoản cục bộ trong hệ thống ngân hàng nhưng tắc nghẽn ở khu vực kinh tế thực.

2. Phương pháp ước lượng GMM trong bài viết có ưu thế gì vượt trội?

Trả lời: Phương pháp Moment Tổng quát (GMM) cho hệ phương trình đồng thời giải quyết triệt để vấn đề biến nội sinh ($GDP$ và lãi suất cùng tác động qua lại lẫn nhau), hiện tượng tự tương quan và phương sai sai số thay đổi trong chuỗi thời gian giai đoạn 1992–2011, mang lại ước lượng vững và không chệch so với OLS truyền thống.

3. Kết quả nghiên cứu có thể khái quát hóa (Generalize) cho các giai đoạn khác không?

Trả lời: Hoàn toàn có thể. Bản chất của cơ chế truyền tải tín dụng và sự suy kiệt bảng cân đối tài sản mang tính quy luật. Khung phân tích này có giá trị ứng dụng cao cho bất kỳ giai đoạn kinh tế nào xuất hiện hiện tượng đóng băng thị trường tài sản (bất động sản, chứng khoán) đi kèm với tỷ lệ đòn bẩy doanh nghiệp cao.

4. Hướng nghiên cứu tiếp theo (Next Steps) nên tập trung vào đâu?

Trả lời: Cần mở rộng mô hình IS-LM truyền thống sang mô hình Cân bằng Tổng thể Ngẫu nhiên Động (DSGE) có kết hợp khu vực ngân hàng; đồng thời bổ sung các biến số về sở hữu chéo, tỷ giá thả nổi có quản lý và các chỉ số an toàn vĩ mô theo Basel III.

5. Ứng dụng thực tiễn cấp bách nhất cho điều hành kinh tế hiện nay là gì?

Trả lời: Phối hợp chặt chẽ giữa chính sách tài khóa mở rộng có mục tiêu (tập trung đầu tư công hiệu quả) và chính sách tiền tệ thận trọng; đồng thời xử lý dứt điểm nợ xấu bằng cơ chế thị trường, phân loại nợ minh bạch theo chuẩn mực quốc tế IFRS thay vì chỉ đảo nợ hoặc cơ cấu nợ trên sổ sách.

---

Kết luận (Conclusion)

Ấn phẩm số 127 của Tạp chí Khoa học & Đào tạo Ngân hàng đã mang đến những đóng góp học thuật và thực tiễn xuất sắc cho bức tranh kinh tế vĩ mô Việt Nam. Thông qua mô hình định lượng IS-LM bằng phương pháp GMM và phân tích sâu sắc cấu trúc truyền dẫn tín dụng, nghiên cứu chứng minh rằng: Tăng trưởng bền vững không thể đạt được bằng cách bơm vốn ồ ạt hay nới lỏng tiền tệ đơn thuần, mà bắt buộc phải đi kèm với quá trình tái cơ cấu thực chất bảng cân đối tài sản của cả hệ thống ngân hàng lẫn khu vực doanh nghiệp.

Việc loại bỏ tư duy "tăng trưởng nóng", kiểm soát rủi ro đạo đức, áp dụng chuẩn mực kế toán quốc tế IFRS và nâng cao hiệu quả đầu tư công chính là chìa khóa then chốt để xây dựng một hệ thống tài chính - tiền tệ vững mạnh, sẵn sàng ứng phó trước mọi biến động của kinh tế toàn cầu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề 5,030 Trước tình hình khó khăn chung của nên kinh tế và hệ thống các tổ chức tín dụng (TCTD) của Việt Nam, ngày 3,165 2,880 „ 01/3/2012, Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định sỐ 254 phê duyệt Đề án “Cơ cấu lại hệ thống các TCTD giai đoạn vi +f 2011- 2015” (gọi tắt là Đề án 416 387 as 254). Đây là bước đi hết sức nn la Yeas ti cần thiết và kịp thời khi hệ Têng tải sản Dữ nợ vấn tự có Vốn điều lệ Huy động thống tài chính- đặc biệt là hệ Nguôn: NHNN Việt Nam, Caƒf@ƒvn thống các NHTM Việt Nam- đang gặp phải những khó khăn Biểu đồ 2. Cơ cấu tổng tài sản của 5 nhóm TCTD (%) không thể tự tháo gỡ. Đề án đã 4% nêu ra nhiều giải pháp để cơ 11% cấu lại NHTM và các TCTD # NHTM Nhà nước phi ngân hàng (công ty chứng khoán, bảo hiểm, công ty tài 11.

phn chính, cho thuê tài chính, quỹ tín dụng nhân dân.) và quy trình cũng như lộ trình thực E444 ;NHID-NN hiện. Tuy nhiên, để Đề án đi vào thực tiễn cũng như qua hơn Công ty TC, Cho thuê nửa năm thực hiện (từ tháng 3/2012 đến tháng 10/2012), cần làm rõ thêm một số vấn đề m Qũy tín dụng TW trong Đề án, đó là mục tiêu và Nguồn: NHNN Việt Nam, Caƒ©fˆvn giải pháp xử lý nợ xấu. Về mục tiêu của Đề án! có khá nhiều NHTM (trên và chất lượng là cần thiết, tuy Ngoài các mục tiêu cơ cấu 100 NHTM bao gồm trong và nhiên, Đề án 254 quy định phải lại toàn bộ hệ thống các TCTD ngoài nước) với qui mô được phan dau cé 1 - 2 NHTM có dé lanh manh hoa va phat triên cải thiện rất nhiều so với giai tầm cỡ khu vực là không cần én định, cung cap dich vu tai đoạn đầu phát triển 1990- thiết và có thể gây ra nhiều hậu chinh ngan hang chat lượng 2000, tuy nhiên, qui mô này quả vì:? cao cho nên kinh tế thì Đề án vẫn còn khá nhỏ. Tính đến cuối con dua ra muc tiéu: “Phan ? Số liệu của bài viết được sử dụng từ tháng 8/2012, theo báo cáo của bài phân tích của báo Cafef.vn dựa đấu đến cuối năm 2015 hình NHNN Việt Nam, tổng vốn trên số liệu được công bế từ Ngân thành được ít nhất 1- 2 NHTM điều lệ của hệ thống NHTM hàng Nhà nước Việt Nam (Bài:Toàn có quy mô và trình độ tương Việt Nam là 387.000 tỷ đồng cảnh SỨC khỏe hệ thống ngân hàng đến cuối tháng 8 năm 2012: http:// đương với các ngân hàng trong (tương đương khoảng 18, 5 ty cafef.vn/20121004024538846CA34/ khu vực”.

Hiện nay, Việt Nam USD). Nhu vay, nhu cau tang chart-toan-canh-suc-khoe-nganh- quy mô vốn, nâng cao giá trị ngan-hang-den-cuoi-thang-82012. ! Mục | - Đề án 254 — Chính phủ chn, ngày 4/10/2012) TẠP CHÍ KHOA HỌC & ĐÀO TẠO NGÂN HÀNG $0 127 - THANG 12.2012 - Theo quy định của Luật Các TCTD 2010, các NHTM là doanh nghiệp kinh doanh 1W va tự chịu trách nhiệm về kết quả kinh doanh của mình kê NA cong y 7c, 0 HH cả khi gặp khó khăn thua lỗ, vì | vậy, việc các NHTM có nâng | Sasa cao quy môỗ vốn và quy mô 8 mRor kinh doanh hay không còn phụ Pee wROA thuộc vào nhiều yếu tố. _ _l§ - Quy định như vậy sẽ gây ra ET .— rủi ro đạo đức- vấn đề “Too big i 4 & 5 8 io to fail”- trong hé thong NHTM.

Nguôn: NHNN Viét Nam, Cafef.vn Khi mà một NHTM được ưu tiên để lớn mạnh thì NHTM đó rủi ro cao. Vì vậy, việc xử lý nợ và công ty mua bán nợ của các sẽ ỷ lại vì họ sẽ luôn được Nhà xấu cần được tiễn hành nhanh NHTM, nước bảo vệ khỏi các rủi ro, chóng và hiệu quả. Tuy nhiên, + Xóa nợ bằng nguồn dự ra tay cứu trợ khi cần. Về lâu cần phải làm rõ hơn một số vẫn phòng rủi ro; xử lý tài sản bảo dài, đây là rủi ro tiềm ân lớn để trong phân loại và xử lý nợ dam để thu hồi nợ; khi hiện nay các NHTM Nhà xấu theo Đề án 254: + Chuyển nợ thành vốn góp, nước vẫn đang chiếm lĩnh thị - Tiêu chuẩn phân loại nợ cố phần của doanh nghiệp vay; trường.

và đánh giá tài sản được thực + Các khoản nợ xấu phát - Khi chú trọng phát triển hiện theo tiêu chuân Việt Nam. sinh không có tài sản bảo đảm, một NHTM sẽ loại bỏ sự Nhiều chuyên gia cho rằng, không có khả năng thu hôi do cạnh tranh sòng phăng trên thị tiêu chuẩn Việt Nam chưa thực hiện cho vay theo chỉ đạo trường, từ đó tính cạnh tranh làm rõ hết các khoản nợ xấu, hoặc chủ trương, chính sách và hiệu quả của thị trường bị nợ quá hạn trong hệ thong. Vi của Chính phú sẽ được Chính bóp méo, và hệ thống tài chính vay, nén ap dung chuẩn mực phủ xóa nợ bằng nguôn vốn sẽ dần bị độc quyền và điều đó kế toán quốc tế (IFRS- IAS) ngân sách Nhà nước; sẽ gây thiệt hại cho nền kinh tế để tính toán và đánh giá nợ + Đối với một số loại công về lâu dài. xấu của hệ thống NHTM Việt trình, bất động sản thé chap 3.

Vấn đề phân loại và xử Nam. vay ngan hang sắp hoàn thành lý nợ xấu - Biện pháp xử lý nợ xấu: Đề hoặc đã hoàn thành nhưng Tổng dư nợ đến cuối tháng án có nêu ra các giải pháp:” chưa bản được, Chính phủ xem 8/2012 của hệ thống các TCTD + Tiến hành đánh giá lại xét mua lại các bat động sản là 2.000 tỷ VND (tương chất lượng tài sản, khả năng đó để phục vụ cho mục đích an đương 137,8 tỷ USD- tương thu hồi và giá trị của nợ xấu. sinh xã hội và hoạt động của đương 114% GDP năm 2011), + Bán nợ xấu có tài sản bảo các cơ quan Nhà nước”. Tuy cao hơn GDP Việt Nam năm đảm cho Công ty Mua bản nợ nhiên, khó khăn lớn nhất khi 2011 khoảng 17,8 tỷ USD.

và Tài sản tôn đọng doanh thực hiện việc xử lý nợ xấu là Như vậy, so với quy mô nên nghiệp (DATC) của Bộ Tài chi phi phat sinh lấy từ nguồn kinh tế thì tổng đư nợ là rất lớn. nao: Theo báo cáo, tỷ lệ nợ xấu vào + Bán nợ xấu cho các doanh - Néu bán nợ xấu cho DATC khoảng 10% dư nợ, khoảng nghiệp không phải TCTD, thì DATC lấy vốn ở đâu để 13,78 tỷ USD (khoảng 11,4% công ty mua bản nợ íw nhân mua khi mà vốn tự có của GDP 2011), là một con số lớn, DATC trên dưới khoảng 5.000 3 Trích từ Đề án 254 THANG 12.2012 - $0 127 TẠP CHÍ KHOA HỌC & ĐÀO TẠO NGÂN HÀNG VẤN BE - SU KIEN ty VND (khoang 250 triéu khôi phục sức khỏe của hệ + Xử lý nợ xấu có thé thực USD). DATC sẽ mua những thống, đảm bảo hoạt động an hiện theo một số hướng sau: khoản nợ nào và mua của ai toàn, hiệu quả và phục vụ tốt Yêu cầu các NHTM xử lý cũng là câu hỏi mở. Vì DATC hoạt động của nền kinh tế.

bằng dự phòng và dùng lợi là của Bộ Tài chính, vậy có Loại bỏ hắn mục tiêu hình nhuận giữ lại để bù đắp rủi ro việc DATC sẽ ưu tiên cho các thành 1- 2 NHTM có tầm cỡ nợ xấu. Đây là điều cần thiết NHTM Nhà nước hay không? quy mô tương đương khu vực. để các NHTM thấy được vai Hay sẽ mua bán dựa vào quy Xác định rõ việc phát triển trò và trách nhiệm của mình luật cung cầu và quy luật giá quy mô vốn và quy mô hoạt trong việc gây ra rủi ro nợ xấu. cả của thị trường? động là mục tiêu của chính các Hiện nay các NHTM vẫn kinh - Nếu xóa nợ băng dự phòng NHTM chứ không phải mục doanh có lợi nhuận, trong khi của các TCTD thì sẽ làm gia tiêu của quá trình tai cau trúc đó nếu dùng tiền Nhà nước để tang chi phí, giảm lợi nhuận của Chính phủ trong giai đoạn cứu trợ thì sẽ làm các NHTM của các TCTD, ảnh hưởng đến hiện nay.

Làm rõ vấn đề này càng ý lại. quyền lợi của cổ đông. Thêm sẽ loại bỏ được tình trạng ý lại Những khoản nợ có khả năng vào đó, các TCTD có sẵn và rủi ro đạo đức trong dài hạn trả nợ và có tài sản bảo đảm sàng làm việc này khi mả hệ cho hệ thống. tốt, các NHTM có thể định giá số ROA, ROE đã là khá thấp, - Về các giải pháp xử lý nợ và bán các khoản nợ đó cho thậm chí bị âm? (Biểu đồ 3).

xấu: Học hỏi kinh nghiệm xử DATC với giá hợp lý; Chính - Nếu chuyển nợ cho các lý nợ xấu của các quốc gia trên phủ nên tham gia vào quá trình doanh nghiệp thành vốn góp sẽ thế giới như Hàn Quốc, Nhật kiểm tra giám sát quá trình tiến gây khó khăn cho các TCTD Bản, Mỹ, Trung Quốc. Việt hành mua bán nợ xấu đề tránh vì các TCTD không có chuyên Nam có thể thực hiện một số tình trạng trục lợi trong quá môn trong kinh doanh từng giải pháp sau: trình thực hiện và tránh lợi ích lĩnh vực cụ thể của doanh + Thành lập Ủy ban theo dõi nhóm ảnh hưởng đến các giao nghiệp, đồng thời hiện nay, và xử lý nợ xấu quốc gia. Ủy dịch mua bán nợ xấu. chính các doanh nghiệp có nợ ban sẽ kiểm soát và kiểm tra Những doanh nghiệp đang xấu tại các ngân hàng cũng quá trình phân loại và xử lý gặp khó khăn trong hoạt động đang gặp rất nhiều khó khăn, nợ xấu của các NHTM, tranh và có các khoản nợ quá hạn, nợ thậm chí đóng cửa.

Do đó, nếu trường hợp các NHTM không xấu cần phải tiến hành thống chuyển nợ thành vốn góp cũng thực hiện hoặc che giấu các kê và kiểm tra lại khả năng khó giải quyết được vấn đề. khoản nợ xấu của mình. hoạt động của họ. Bộ Tài chính Vì vậy, Chính phủ cũng như + Thực hiện phân loại nợ theo có trách nhiệm thực hiện việc NHNN cần làm rõ và chỉ tiết chuân mực kế toán quốc tế để đánh giá và kiểm tra lại tình hơn vấn đề này.

Khuyến cáo đánh giá chính xác nhất loại nợ hình hoạt động của các doanh cua IMF và World Bank về hiện tại của các NHTM và rủi nghiệp (Tổng cục Thống kê quá trình tái cấu trúc hệ thống ro mà hệ thông gặp phải. Nếu phối hợp thực hiện).