Kinh Doanh Quốc Tế Đại Cương: Khóa Học 2 Tín Chỉ

Khóa học Kinh Doanh Quốc Tế Cơ Bản 2 Tín Chỉ cung cấp kiến thức nền tảng về kinh doanh quốc tế trong bối cảnh toàn cầu… 69 trang · Trường Đại Học Thương Mại.

• Người hướng dẫn: GV: Lê Việt Nga
• Trường học: Trường Đại Học Thương Mại
• Chuyên ngành: Kinh Doanh Quốc Tế
• Đề tài: Khóa Học Kinh Doanh Quốc Tế Cơ Bản 2 Tín Chỉ
• Loại tài liệu: học phần

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: KINH DOANH QUỐC TẾ TRONG BỐI CẢNH TOÀN CẦU HÓA
• 1.1. Kinh doanh quốc tế
• 1.1.1. Khái niệm và đặc điểm của kinh doanh quốc tế
• 1.1.2. Chủ thể tham gia kinh doanh quốc tế
• 1.1.3. Mục đích của kinh doanh quốc tế
• 1.2. Khái niệm toàn cầu hóa
• 1.3. Nội dung của toàn cầu hóa
• 1.4. Tác động của toàn cầu hóa đến kinh doanh quốc tế
• 1.4.1. Tác động theo hướng tạo cơ hội đối với kinh doanh quốc tế
• 1.4.2. Tác động theo hướng tạo thách thức đối với kinh doanh quốc tế
• 2. CHƯƠNG 2: MÔI TRƯỜNG KINH DOANH QUỐC TẾ
• 2.1. Môi trường chính trị
• 2.1.1. Hệ thống chính trị trên thế giới
• 2.1.2. Tác động của môi trường chính trị đến kinh doanh quốc tế
• 2.2. Môi trường pháp luật
• 2.2.1. Hệ thống pháp luật trên thế giới
• 2.2.2. Tác động của môi trường pháp luật đến kinh doanh quốc tế
• 2.3. Môi trường kinh tế
• 2.3.1. Hệ thống nền kinh tế trên thế giới
• 2.3.2. Các chỉ số phân tích môi trường kinh tế
• 2.3.3. Tác động của môi trường kinh tế đến kinh doanh quốc tế
• 2.4. Môi trường văn hóa
• 2.4.1. Khái niệm về văn hóa
• 2.4.2. Các yếu tố trong môi trường văn hóa
• 2.4.3. Tác động của môi trường văn hóa đến kinh doanh quốc tế
• 3. CHƯƠNG 3: CHIẾN LƯỢC VÀ CẤU TRÚC TỔ CHỨC CỦA DOANH NGHIỆP KINH DOANH QUỐC TẾ
• 3.1. Chiến lược kinh doanh quốc tế
• 3.1.1. Khái niệm về chiến lược kinh doanh quốc tế
• 3.1.2. Vai trò của chiến lược kinh doanh quốc tế
• 3.1.3. Quá trình hình thành chiến lược
• 3.1.4. Các loại chiến lược
• 3.2. Mô hình cấu trúc tổ chức của doanh nghiệp kinh doanh quốc tế
• 3.2.1. Mô hình cấu trúc theo chức năng
• 3.2.2. Mô hình cấu trúc theo sản phẩm
• 3.2.3. Mô hình cấu trúc theo khu vực địa lý
• 3.2.4. Mô hình cấu trúc theo sản phẩm – khu vực địa lý
• 3.3. Các nguyên tắc quản lý trong doanh nghiệp kinh doanh quốc tế
• 3.3.1. Nguyên tắc quản lý tập trung
• 3.3.2. Nguyên tắc quản lý phân quyền
• 4. CHƯƠNG 4: THÂM NHẬP THỊ TRƯỜNG QUỐC TẾ
• 4.1. Những rào cản trong kinh doanh quốc tế
• 4.1.1. Những rào cản trong thương mại quốc tế
• 4.1.2. Những rào cản trong đầu tư quốc tế
• 4.2. Thâm nhập thị trường thông qua thương mại quốc tế
• 4.3. Thâm nhập thị trường thông qua đầu tư quốc tế
• 4.3.1. Đầu tư trực tiếp nước ngoài
• 4.3.2. Đầu tư gián tiếp
• 4.4. Thâm nhập thị trường thông qua hợp đồng
• 4.4.1. Hợp đồng mua bán giấy phép
• 4.4.2. Hợp đồng nhượng quyền thương mại
• 4.4.3. Hợp đồng chìa khóa trao tay
• 4.4.4. Hợp đồng cho thuê
• 4.5. Cơ sở lựa chọn phương thức thâm nhập thị trường quốc tế
• 4.5.1. Những nhân tố khách quan từ môi trường kinh doanh
• 4.5.2. Những nhân tố chủ quan từ phía doanh nghiệp

Tóm tắt

I. Tổng quan về Khóa Học Kinh Doanh Quốc Tế Cơ Bản 2 Tín Chỉ

Khóa học Kinh Doanh Quốc Tế Cơ Bản 2 Tín Chỉ cung cấp kiến thức nền tảng về kinh doanh quốc tế trong bối cảnh toàn cầu hóa. Mục tiêu của khóa học là giúp sinh viên hiểu rõ các khái niệm, đặc điểm và vai trò của kinh doanh quốc tế trong nền kinh tế hiện đại. Nội dung khóa học bao gồm các chủ đề như môi trường kinh doanh, chiến lược kinh doanh quốc tế và thâm nhập thị trường. Khóa học không chỉ trang bị kiến thức lý thuyết mà còn giúp sinh viên phát triển kỹ năng thực tiễn cần thiết cho sự nghiệp trong lĩnh vực này.

1.1. Mục tiêu và đối tượng nghiên cứu của khóa học

Khóa học hướng đến sinh viên ngành quản trị kinh doanh và các lĩnh vực liên quan. Mục tiêu chính là cung cấp kiến thức về chiến lược kinh doanh và thị trường quốc tế. Sinh viên sẽ được trang bị kỹ năng phân tích và đánh giá môi trường kinh doanh toàn cầu.

1.2. Nội dung chính của khóa học

Nội dung khóa học bao gồm các chương về môi trường kinh doanh quốc tế, chiến lược kinh doanh và thâm nhập thị trường. Mỗi chương sẽ giúp sinh viên hiểu rõ hơn về các yếu tố ảnh hưởng đến kinh doanh quốc tế và cách thức hoạt động của các doanh nghiệp trong môi trường toàn cầu.

II. Thách thức trong Kinh Doanh Quốc Tế và Giải Pháp

Kinh doanh quốc tế đối mặt với nhiều thách thức như rào cản thương mại, sự khác biệt văn hóa và biến động chính trị. Những thách thức này đòi hỏi các doanh nghiệp phải có chiến lược kinh doanh linh hoạt và hiệu quả. Việc hiểu rõ các yếu tố này sẽ giúp doanh nghiệp tối ưu hóa hoạt động và tăng cường khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

2.1. Rào cản thương mại và cách vượt qua

Rào cản thương mại như thuế quan và quy định pháp lý có thể ảnh hưởng đến khả năng thâm nhập thị trường. Doanh nghiệp cần nghiên cứu kỹ lưỡng và xây dựng chiến lược phù hợp để vượt qua những rào cản này.

2.2. Sự khác biệt văn hóa trong kinh doanh quốc tế

Khác biệt văn hóa có thể gây ra hiểu lầm và xung đột trong giao tiếp. Doanh nghiệp cần đào tạo nhân viên về kỹ năng giao tiếp và quản lý đa văn hóa để giảm thiểu rủi ro.

III. Phương Pháp Thâm Nhập Thị Trường Quốc Tế Hiệu Quả

Thâm nhập thị trường quốc tế là một bước quan trọng trong kinh doanh quốc tế. Các phương pháp như xuất khẩu, đầu tư trực tiếp nước ngoài và hợp tác chiến lược đều có ưu và nhược điểm riêng. Doanh nghiệp cần lựa chọn phương pháp phù hợp với mục tiêu và nguồn lực của mình.

3.1. Xuất khẩu và lợi ích của nó

Xuất khẩu là phương pháp thâm nhập thị trường đơn giản và ít rủi ro. Doanh nghiệp có thể bắt đầu với quy mô nhỏ và mở rộng dần khi đã có kinh nghiệm và hiểu biết về thị trường.

3.2. Đầu tư trực tiếp nước ngoài Cơ hội và thách thức

Đầu tư trực tiếp nước ngoài mang lại cơ hội lớn nhưng cũng đi kèm với nhiều rủi ro. Doanh nghiệp cần phân tích kỹ lưỡng thị trường và xây dựng kế hoạch đầu tư chi tiết để đảm bảo thành công.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn của Kinh Doanh Quốc Tế

Khóa học không chỉ dừng lại ở lý thuyết mà còn tập trung vào ứng dụng thực tiễn. Sinh viên sẽ được tham gia các dự án thực tế, giúp họ áp dụng kiến thức vào tình huống cụ thể trong kinh doanh quốc tế. Điều này giúp nâng cao khả năng giải quyết vấn đề và tư duy phản biện.

4.1. Dự án thực tế trong khóa học

Sinh viên sẽ tham gia vào các dự án thực tế, từ việc nghiên cứu thị trường đến xây dựng kế hoạch kinh doanh. Những trải nghiệm này giúp sinh viên hiểu rõ hơn về quy trình và thách thức trong kinh doanh quốc tế.

4.2. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng

Kết quả nghiên cứu từ các dự án sẽ được trình bày và thảo luận trong lớp. Điều này không chỉ giúp sinh viên củng cố kiến thức mà còn phát triển kỹ năng thuyết trình và làm việc nhóm.

V. Kết Luận và Tương Lai của Kinh Doanh Quốc Tế

Khóa học Kinh Doanh Quốc Tế Cơ Bản 2 Tín Chỉ mở ra nhiều cơ hội cho sinh viên trong lĩnh vực kinh doanh quốc tế. Với sự phát triển không ngừng của toàn cầu hóa, nhu cầu về nhân lực có kiến thức và kỹ năng trong lĩnh vực này ngày càng tăng. Khóa học sẽ trang bị cho sinh viên nền tảng vững chắc để họ có thể thành công trong sự nghiệp tương lai.

5.1. Tương lai của ngành kinh doanh quốc tế

Ngành kinh doanh quốc tế sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ trong bối cảnh toàn cầu hóa. Doanh nghiệp cần chuẩn bị sẵn sàng để thích ứng với những thay đổi và thách thức mới.

5.2. Cơ hội nghề nghiệp cho sinh viên

Sinh viên tốt nghiệp từ khóa học này sẽ có nhiều cơ hội việc làm trong các công ty đa quốc gia, tổ chức quốc tế và các doanh nghiệp trong nước có hoạt động xuất nhập khẩu.

Nội dung chính

ĐÁNH GIÁ TỔNG QUAN GIÁO TRÌNH KINH DOANH QUỐC TẾ CƠ BẢN (2 TÍN CHỈ)

Tổng quan về giáo trình

Giáo trình "Kinh doanh quốc tế cơ bản" là tài liệu học tập và giảng dạy được biên soạn bởi Bộ môn Quản trị Tác nghiệp Thương mại Quốc tế, Khoa Thương mại Quốc tế, Trường Đại học Thương Mại, dưới sự phụ trách của giảng viên Lê Việt Nga. Học phần này được thiết kế với dung lượng 2 tín chỉ, đóng vai trò là môn học cơ sở ngành trong chương trình đào tạo cử nhân các khối ngành Kinh tế, Thương mại quốc tế và Quản trị kinh doanh.

Mục tiêu đào tạo của học phần tập trung trang bị cho người học hệ thống lý luận nền tảng về hoạt động kinh doanh quốc tế trong bối cảnh toàn cầu hóa, nhận diện và đánh giá các yếu tố cấu thành môi trường kinh doanh toàn cầu, nắm vững các mô hình chiến lược và cơ cấu tổ chức doanh nghiệp, đồng thời hiểu rõ các phương thức cùng rào cản khi thâm nhập thị trường nước ngoài.

Cấu trúc giáo trình được tổ chức thành 4 chương logic theo quy trình từ vĩ mô đến vi mô. Cách tiếp cận của tài liệu kết hợp giữa khung lý thuyết kinh tế học quốc tế chuẩn mực và phân tích tình huống thực nghiệm (case study) có số liệu thực tế tại thị trường Việt Nam cũng như quốc tế. Điểm đặc sắc của giáo trình nằm ở tính chuẩn hóa học thuật, sử dụng các định nghĩa từ các tổ chức quốc tế (như OECD, UNCTAD) và bóc tách cụ thể các cấu trúc tổ chức, ma trận chiến lược kinh doanh tương ứng với từng mức độ áp lực thị trường.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương và chủ đề chính

Nội dung giáo trình được triển khai qua 4 chương chuyên đề mang tính liên kết chặt chẽ:

• Chương 1: Kinh doanh quốc tế trong bối cảnh toàn cầu hóa
  Chương này trình bày khái niệm, đặc điểm, mục đích của kinh doanh quốc tế và phân loại các chủ thể tham gia. Tài liệu phân loại doanh nghiệp theo quy mô (doanh nghiệp nhỏ và vừa, công ty đa quốc gia MNC, công ty xuyên quốc gia TNC) và theo định hướng chiến lược (công ty đa quốc nội MDC, công ty toàn cầu GC, công ty quốc tế IC). Đồng thời, chương 1 phân tích khái niệm toàn cầu hóa (theo định nghĩa của OECD 2008 và các góc nhìn kinh tế), nội dung toàn cầu hóa thị trường và sản xuất, cùng các tác động tạo cơ hội và thách thức đối với doanh nghiệp.
• Chương 2: Môi trường kinh doanh quốc tế
  Tập trung phân tích 4 cấu phần môi trường vĩ mô chi phối hoạt động kinh doanh quốc tế: Môi trường chính trị (hệ thống chính trị và mức độ tác động), Môi trường pháp luật (các hệ thống pháp luật trên thế giới), Môi trường kinh tế (hệ thống kinh tế, các chỉ số phân tích môi trường kinh tế) và Môi trường văn hóa (khái niệm, các yếu tố cấu thành và tác động văn hóa đến kinh doanh).
• Chương 3: Chiến lược kinh doanh quốc tế và các mô hình cấu trúc tổ chức của doanh nghiệp kinh doanh quốc tế
  Hệ thống hóa khái niệm, vai trò, quy trình 7 bước hình thành chiến lược kinh doanh quốc tế. Nội dung trọng tâm là mô hình 4 chiến lược kinh doanh quốc tế (Chiến lược quốc tế - International Strategy, Chiến lược đa nội địa - Multidomestic Strategy, Chiến lược toàn cầu - Global Strategy, Chiến lược xuyên quốc gia - Transnational Strategy) dựa trên ma trận tương quan giữa áp lực giảm chi phí và áp lực đáp ứng địa phương. Đi kèm với đó là 4 mô hình cấu trúc tổ chức tương ứng (theo chức năng, theo khu vực địa lý, theo sản phẩm, kết hợp sản phẩm - địa lý) và bảng phân tích đối chiếu giữa nguyên tắc Quản lý tập trung (Centralization) và Quản lý phân cấp (Decentralization).
• Chương 4: Thâm nhập thị trường quốc tế
  Làm rõ hệ thống rào cản thương mại và đầu tư quốc tế (rào cản thuế quan, rào cản phi thuế quan gồm hạn ngạch thuế quan, hạn ngạch tuyệt đối, quy định kiểm định vệ sinh dịch tễ SPS). Phân loại các phương thức thâm nhập thị trường: thông qua thương mại quốc tế, thông qua đầu tư (FDI, đầu tư gián tiếp), thông qua hợp đồng (mua bán giấy phép - licensing, nhượng quyền thương mại - franchising, chìa khóa trao tay - turnkey, hợp đồng cho thuê - leasing). Cuối cùng là các nhân tố khách quan và chủ quan làm cơ sở lựa chọn phương thức thâm nhập.

[Chương 1: Toàn cầu hóa & Khái niệm KDQT]
[Chương 2: Môi trường Chính trị - Pháp luật - Kinh tế - Văn hóa]
[Chương 3: Chiến lược KDQT & Cấu trúc tổ chức tương ứng]
[Chương 4: Rào cản & Phương thức thâm nhập thị trường]

Kiến thức nền tảng được xây dựng

• Hệ thống lý luận về chủ thể kinh doanh quốc tế: Tiếp cận định nghĩa từ Liên Hợp Quốc (21 định nghĩa về MNC từ năm 1973), báo cáo đầu tư của UNCTAD về TNC, phân biệt nước chủ đầu tư (home country) và nước tiếp nhận đầu tư (host country).
• Khung phân tích ma trận chiến lược kinh doanh quốc tế: Xác định vị trí của 4 chiến lược theo 2 trục: Áp lực giảm chi phí (Cost pressures) và Áp lực đáp ứng địa phương (Pressures for local responsiveness).
• Nguyên tắc cấu trúc tổ chức và quản trị: Xác định mối liên hệ trực tiếp giữa loại hình chiến lược và sơ đồ bộ máy tổ chức; đối chiếu chi tiết các điều kiện áp dụng, ưu thế và hạn chế của mô hình quản lý tập trung và phân cấp.
• Khung pháp lý và kỹ thuật thương mại: Phân biệt cơ chế vận hành của hạn ngạch thuế quan (Tariff-rate quota) và hạn ngạch tuyệt đối (Absolute quota), hệ thống tiêu chuẩn kỹ thuật dịch tễ của các cơ quan quản trị nhập khẩu.

Kỹ năng phát triển

• Kỹ năng phân tích chuỗi giá trị và cấu trúc chi phí sản phẩm toàn cầu: Khả năng bóc tách các công đoạn tạo giá trị gia tăng xuyên biên giới (ví dụ phân tích bảng chi phí cấu thành sản phẩm công nghệ).
• Kỹ năng đánh giá rủi ro môi trường kinh doanh đa quốc gia: Nhận diện và đo lường tác động của các biến số thể chế, pháp lý, kinh tế và văn hóa bản địa đối với hoạt động của chi nhánh nước ngoài.
• Kỹ năng hoạch định và lựa chọn phương thức thâm nhập: Phân tích các yếu tố nội tại của doanh nghiệp và điều kiện môi trường bên ngoài để lựa chọn phương thức thâm nhập thích hợp (xuất nhập khẩu, cấp phép, nhượng quyền, liên doanh hoặc sở hữu 100% vốn).

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Giáo trình được thiết kế theo phương pháp sư phạm kết hợp giữa thuyết giảng lý thuyết cấu trúc và phân tích tình huống thực tế (Case-based Learning).

Hệ thống case studies được tích hợp sâu trong nội dung văn bản nhằm minh họa trực tiếp cho các khái niệm lý luận:

• Tình huống mở rộng mạng lưới và phương thức đầu tư: Dẫn chứng quá trình thâm nhập của HSBC tại Việt Nam từ năm 1870 đến 2011, bao gồm việc mở văn phòng đại diện, chi nhánh, mua cổ phần chiến lược tại Ngân hàng TMCP Kỹ thương Việt Nam - Techcombank (nâng từ 10% năm 2005 lên 15% năm 2007 và 20% năm 2008), mua cổ phần tại Tập đoàn Bảo Việt (10% năm 2007 và tăng lên 18% năm 2009 với 1,88 nghìn tỷ VND), đến việc thành lập Ngân hàng 100% vốn nước ngoài vào ngày 01/01/2009.
• Tình huống mục tiêu mở rộng thị trường và tăng trưởng doanh thu: Nghiên cứu hoạt động đầu tư trực tiếp ra nước ngoài của Tập đoàn Viễn thông Quân đội (Viettel) tại Campuchia (mạng Metfone thành lập 2009, chiếm 49% thị phần năm 2011 với 255 triệu USD doanh thu), Lào (mạng Unitel, chiếm 42,23% thị phần năm 2011 với 110 triệu USD doanh thu), Haiti (mạng Natcom thành lập 2011, sở hữu 1.300 trạm BTS 2G/3G chiếm 74% hạ tầng cả nước) và Mozambique (liên doanh Movitel năm 2012 với 70% vốn Viettel).
• Tình huống toàn cầu hóa sản xuất: Bảng thống kê chi tiết các quốc gia và nhà sản xuất cung cấp linh kiện cho sản phẩm Apple (Đài Loan cung cấp màn hình cảm ứng, camera qua Largan Precision, Wintek trị giá 20,75 USD; Đức cung cấp chip Baseband, quản lý nguồn qua Dialog, Infineon trị giá 16,08 USD; Hàn Quốc cung cấp chip xử lý, màn hình, bộ nhớ DRAM qua LG, Samsung trị giá 80,05 USD; Mỹ cung cấp bộ giải mã âm thanh, GPS, bộ điều khiển cảm ứng qua Broadcom, Intel, TI trị giá 22,88 USD; chi phí linh kiện khác là 47,51 USD).

Về phương pháp tự học và đánh giá, giáo trình đưa ra các yêu cầu tìm hiểu ví dụ thực tế cho từng cấu phần môi trường kinh doanh tại Chương 2 và yêu cầu sinh viên so sánh các rào cản phi thuế quan cụ thể của thị trường nhập khẩu (như các quy định của thị trường Hoa Kỳ).

---

Điểm nổi bật và dữ liệu cập nhật

Tài liệu thể hiện tính học thuật chặt chẽ thông qua việc sử dụng các dữ liệu thống kê kinh tế, tài liệu trích dẫn nguồn gốc rõ ràng và khung phân tích phân định chi tiết:

• Dữ liệu định lượng thực chứng: Trích xuất chính xác quy mô vốn đầu tư, doanh thu và thị phần của các doanh nghiệp đa quốc gia và doanh nghiệp Việt Nam đầu tư ra nước ngoài (như tổng doanh thu 2011 của Viettel đạt gần 6 tỷ USD với 60 triệu thuê bao, lợi nhuận chuyển về nước năm 2011 hơn 40 triệu USD và kế hoạch 2012 đạt trên 80 triệu USD).
• Trích dẫn nguồn học thuật chuẩn tắc: Sử dụng các định nghĩa chuẩn về toàn cầu hóa từ OECD Glossary of Statistical Terms (2008) và các tài liệu nghiên cứu quốc tế.
• Khung đối chiếu quản trị chi tiết: Bảng phân tích ma trận giữa Quản lý tập trung và Quản lý phân cấp được xây dựng trên 4 tiêu chí rõ ràng: Nội dung vận hành, Lợi thế quản trị, Hạn chế/Rủi ro và Điều kiện áp dụng cụ thể của từng mô hình.
• Phân loại hệ thống cơ quan quản lý kỹ thuật: Làm rõ chức năng kiểm soát nhập khẩu nông sản vào thị trường Hoa Kỳ thông qua 4 cơ quan chuyên trách:
  1. FDA (Food and Drug Administration): Cơ quan phụ trách an toàn thực phẩm và dược phẩm.
  2. FSIS (Food Safety and Inspection Service thuộc Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ): Cục kiểm định an toàn thực phẩm đối với thịt, gia cầm và sản phẩm trứng.
  3. EPA (Environmental Protection Agency): Cơ quan bảo vệ môi trường, kiểm soát các tác động sinh thái.
  4. APHIS (Animal and Plant Health Inspection Service thuộc Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ): Cục kiểm định y tế động thực vật nhằm ngăn ngừa dịch bệnh xâm nhập.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

• Sinh viên đại học: Giáo trình được biên soạn trực tiếp cho sinh viên năm thứ hai hoặc năm thứ ba các chuyên ngành Kinh doanh quốc tế, Kinh tế quốc tế, Quản trị kinh doanh, Thương mại quốc tế tại Trường Đại học Thương Mại và các trường khối kinh tế có học phần tương đương.
• Yêu cầu kiến thức tiên quyết: Người học cần hoàn thành các học phần cơ sở khối ngành như Kinh tế vi mô, Kinh tế vĩ mô, Nguyên lý quản trị học và Thương mại quốc tế đại cương để tiếp thu tốt các khái niệm phân tích thị trường.
• Giảng viên: Tài liệu cung cấp khung đề cương chi tiết, hệ thống hóa bài giảng 2 tín chỉ (tương đương 30 tiết quy chuẩn), hỗ trợ giảng viên xây dựng câu hỏi thảo luận, bài tập tình huống và đề thi kết thúc học phần.
• Người tự học và nghiên cứu: Phù hợp cho cán bộ quản lý tại các doanh nghiệp xuất nhập khẩu, doanh nghiệp đang xây dựng chiến lược mở rộng thị trường ra nước ngoài cần một khung tham chiếu chuẩn mực về cấu trúc tổ chức và phương thức thâm nhập thị trường.

---

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

1. Giáo trình này phù hợp với ai?

Giáo trình phục vụ sinh viên đại học khối ngành Kinh tế - Kinh doanh đang theo học học phần Kinh doanh quốc tế cơ bản (thời lượng 2 tín chỉ), đồng thời là tài liệu tham khảo cho giảng viên và cán bộ nghiên cứu về quản trị kinh doanh quốc tế.

2. Cần kiến thức nền nào trước khi học giáo trình này?

Người học cần nắm được các nguyên lý cơ bản của Kinh tế học vi mô, Kinh tế học vĩ mô và Quản trị học để hiểu rõ các cơ chế phân bổ nguồn lực, cấu trúc thị trường và quy trình ra quyết định quản trị.

3. Điểm khác biệt của giáo trình này so với các tài liệu khác là gì?

Tài liệu được kết cấu súc tích trong 4 chương trọng tâm, tích hợp các số liệu thực tế về chuỗi cung ứng toàn cầu (như chuỗi linh kiện Apple) và các dữ liệu thâm nhập thị trường thực nghiệm của các tập đoàn tại Việt Nam (HSBC, Viettel), giúp sinh viên tiếp cận lý thuyết song song với dữ liệu kiểm chứng.

4. Làm sao để tự học giáo trình này hiệu quả?

Người học nên bám sát sơ đồ phân loại 4 chiến lược kinh doanh quốc tế ở Chương 3, liên hệ đối chiếu từng chiến lược với mô hình cấu trúc tổ chức tương ứng, đồng thời vận dụng khung lý thuyết Chương 4 để phân tích các rào cản kỹ thuật của các thị trường xuất khẩu cụ thể.

5. Có tài liệu bổ trợ nào kèm theo nội dung bài giảng?

Học phần định hướng người học nghiên cứu các báo cáo đầu tư hàng năm của UNCTAD, bảng thuật ngữ thống kê của OECD, cùng các quy định pháp lý và tiêu chuẩn kỹ thuật từ các cơ quan thương mại quốc tế (như quy định nhập khẩu nông sản của FDA, FSIS, APHIS).

---

Kết luận

Giáo trình "Kinh doanh quốc tế cơ bản (2 Tín chỉ)" của Trường Đại học Thương Mại là một tài liệu học thuật có cấu trúc sư phạm chuẩn mực, phân định rõ ràng các cấp độ kiến thức từ môi trường vĩ mô, hoạch định chiến lược tổ chức cho đến các phương thức thâm nhập thị trường cụ thể.

Lộ trình học tập đề xuất cho người học là nghiên cứu tuần tự từ bối cảnh toàn cầu hóa (Chương 1), đánh giá 4 yếu tố môi trường kinh doanh (Chương 2), phân tích lựa chọn ma trận chiến lược và cấu trúc quản lý (Chương 3), kết thúc bằng việc giải quyết bài toán vượt rào cản và lựa chọn phương thức thâm nhập thị trường (Chương 4). Việc kết hợp giáo trình cùng các báo cáo chuyên ngành định kỳ của UNCTAD và OECD sẽ hoàn thiện nền tảng học thuật cho người học trong lĩnh vực kinh doanh quốc tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: KINH DOANH QUỐC TẾ TRONG BỐI CẢNH TOÀN CẦU HÓA 1. Khái niệm toàn cầu hóa Theo nghĩa rộng, toàn cầu hoá là một hiện tượng, một quá trình, một xu thế liên kết trong quan hệ quốc tế làm tăng sự phụ thuộc lẫn nhau về nhiều mặt của đời sống xã hội (từ kinh tế, chính trị, an ninh, văn hoá đến môi trường, v.v…) giữa các quốc gia. Theo nghĩa hẹp, toàn cầu hoá là một khái niệm kinh tế chỉ quá trình hình thành thị trường toàn cầu làm tăng sự tương tác và phụ thuộc lẫn nhau giữa các nền kinh tế quốc gia. Chương 1: KINH DOANH QUỐC TẾ TRONG BỐI CẢNH TOÀN CẦU HÓA 1.

Nội dung của toàn cầu hóa Nếu tiếp cận toàn cầu hóa với góc nhìn và quan sát chung thì toàn cầu hóa được thể hiện qua 3 dấu hiệu sau đây: Thứ nhất, toàn cầu hóa thể hiện qua sự gia tăng ngày càng mạnh mẽ của các luồng giao lưu quốc tế về hàng hoá, dịch vụ và các yếu tố sản xuất như vốn, công nghệ, nhân công. Thứ hai, toàn cầu hóa thể hiện qua sự hình thành và phát triển các thị trường thống nhất trên phạm vi khu vực và toàn cầu. Thứ ba, toàn cầu hóa thể hiện qua sự gia tăng số lượng, quy mô và vai trò ảnh hưởng các công ty xuyên quốc gia tới nền kinh tế thế giới. Chương 1: KINH DOANH QUỐC TẾ TRONG BỐI CẢNH TOÀN CẦU HÓA 1.

Nội dung của toàn cầu hóa Dưới góc nhìn của doanh nghiệp kinh doanh quốc tế, toàn cầu hóa có thể nhìn nhận ở góc độ toàn cầu hóa thị trường và toàn cầu hóa quá trình sản xuất. -Toàn cầu hóa thị trường. Ví dụ: coca-cola, unilever, P&G,… -Toàn cầu hóa quá trình sản xuất. Ví dụ: HONDA, APPLE,… Country Components Manufacturers Costs Chinese Taipei Touch screen, camera Largan Precision, Wintek $ 20.75 Baseband, power Germany Dialog, Infineon $ 16.08 management, transceiver Applications processor, Korea LG, Samsung $ 80.05 display, DRAM memory Audio codec, connectivity, Broadcom, Cirrus Logic, United States GPS, memory, touchscreen Intel, Skyworks, Texas $ 22.88 controller Instruments, TriQuint Other Other Misc.51 Chương 1: KINH DOANH QUỐC TẾ TRONG BỐI CẢNH TOÀN CẦU HÓA 1.

Tác động của toàn cầu hóa đến kinh doanh quốc tế 1. Tác động theo hướng tạo cơ hội đối với kinh doanh quốc tế Thứ nhất, các doanh nghiệp có cơ hội mở rộng thị trường, tăng doanh thu, lợi nhuận, thị phần Thứ hai, toàn cầu hóa giúp các doanh nghiệp có thể tiếp cận và sử dụng được các nguồn lực một cách tối ưu Thứ ba, toàn cầu hóa giúp doanh nghiệp có cơ hội củng cố, nâng cao khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp Chương 1: KINH DOANH QUỐC TẾ TRONG BỐI CẢNH TOÀN CẦU HÓA 1. Tác động của toàn cầu hóa đến kinh doanh quốc tế 1. Tác động theo hướng tạo thách thức đối với kinh doanh quốc tế Thứ nhất, toàn cầu hóa khiến các doanh nghiệp phải đối mặt với áp lực cạnh tranh ngày càng lớn.

Thứ hai, toàn cầu hóa đặt ra cho các doanh nghiệp những thách thức trong việc củng cố năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Thứ ba, toàn cầu hóa cũng đặt ra những thách thức cho các doanh nghiệp trong việc tìm hiểu và đáp ứng những quy định pháp luật, những yêu cầu, đòi hỏi của thị trường. Chương 2 MÔI TRƯỜNG KINH DOANH QUỐC TẾ 2.1 Môi trường chính trị 2. Hệ thống chính trị trên thế giới 2.

Tác động của môi trường chính trị đến kinh doanh quốc tế →Tìm hiểu những ví dụ về tác động của môi trường chính trị đến kinh doanh quốc tế Chương 2 MÔI TRƯỜNG KINH DOANH QUỐC TẾ 2. Môi trường pháp luật 2. Hệ thống pháp luật trên thế giới 2. Tác động của môi trường pháp luật đến kinh doanh quốc tế →Tìm hiểu những ví dụ về tác động của môi trường pháp luật đến kinh doanh quốc tế Chương 2 MÔI TRƯỜNG KINH DOANH QUỐC TẾ 2.

Môi trường kinh tế 2. Hệ thống các nền kinh tế trên thế giới 2. Các chỉ số phân tích môi trường kinh tế 2. Tác động của môi trường kinh tế đến kinh doanh quốc tế →Tìm hiểu những ví dụ về tác động của môi trường kinh tế đến kinh doanh quốc tế Chương 2 MÔI TRƯỜNG KINH DOANH QUỐC TẾ 2.

Môi trường văn hóa 2. Khái niệm về văn hóa 2. Các yếu tố thuộc môi trường văn hóa 2. Tác động của môi trường văn hóa đến kinh doanh quốc tế →Tìm hiểu những ví dụ về tác động của môi trường văn hóa đến kinh doanh quốc tế Chương 3 CHIẾN LƯỢC VÀ CẤU TRÚC TỔ CHỨC CỦA DOANH NGHIỆP KINH DOANH QUỐC TẾ 3.

Chiến lược kinh doanh quốc tế 3. Khái niệm về chiến lược kinh doanh quốc tế Chiến lược kinh doanh quốc tế là tập hợp các mục tiêu, chính sách và kế hoạch hoạt động của doanh nghiệp nhằm đảm bảo sự phát triển quốc tế của doanh nghiệp. Chiến lược kinh doanh quốc tế là một bộ phận trong chiến lược kinh doanh và phát triển của công ty, nó bao gồm các mục tiêu dài hạn mà công ty cần phải đạt được thông qua các hoạt động kinh doanh quốc tế, các chính sách và các giải pháp lớn nhằm đưa hoạt động quốc tế hiện tại của công ty phát triển lên một trạng thái mới cao hơn về chất. Chương 3 CHIẾN LƯỢC VÀ CẤU TRÚC TỔ CHỨC CỦA DOANH NGHIỆP KINH DOANH QUỐC TẾ 3.

Chiến lược kinh doanh quốc tế 3. Vai trò của chiến lược kinh doanh quốc tế  Giúp cho doanh nghiệp nhận rõ được mục đích, hướng đi của mình trong tương lai, làm kim chỉ nam cho mọi hoạt động của doanh nghiệp.  Giúp cho doanh nghiệp nắm bắt và tận dụng các cơ hội kinh doanh, đồng thời có biện pháp chủ động đối phó với những nguy cơ và mối đe dọa trên thương trường kinh doanh.  Góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng các nguồn lực, tăng cường vị thế của doanh nghiệp, đảm bảo cho doanh nghiệp phát triển liên tục và bềnvững.

 Chiến lược kinh doanh quốc tế tạo ra các căn cứ vững chắc cho doanh nghiệp đề ra các quyết định phù hợp với sự biến động của thị trường. Nó tạo ra cơ sở vững chắc cho các hoạt động nghiên cứu và triển khai, đầu tư phát triển đào tạo bồi dưỡng nhân sự, hoạt động mở rộng thị trường và phát triển sản phầm. Như vậy, cội nguồn của thành công hay thất bại phụ thuộc vào một trong những yếu tố quan trọng là doanh nghiệp có chiến lược kinh doanh như thế nào Chương 3 CHIẾN LƯỢC VÀ CẤU TRÚC TỔ CHỨC CỦA DOANH NGHIỆP KINH DOANH QUỐC TẾ 3. Chiến lược kinh doanh quốc tế 3.

Vai trò của chiến lược kinh doanh quốc tế  Là công cụ chia sẻ tầm nhìn của lãnh đạo doanh nghiệp đối với các cấp quản lý trực thuộc có thẩm quyền liên quan.  Là cơ sở để xây dựng cơ cấu tổ chức hợp lý nhằm hỗ trợ hoạt động kinh doanh, có khả năng tự vận hành hướng tới các mục tiêu chiến lược đặt ra.  Là nền tảng để xây dựng kế hoạch kinh doanh chi tiết. Chương 3 CHIẾN LƯỢC VÀ CẤU TRÚC TỔ CHỨC CỦA DOANH NGHIỆP KINH DOANH QUỐC TẾ 3.

Quá trình hình thành chiến lược - Phân tích môi trường bên ngoài của doanh nghiệp: môi trường vĩ mô (môi trường kinh tế, môi trường công nghệ, môi trường văn hóa xã hội, môi trường nhân khẩu học, môi trường chính trị - pháp luật, môi trường toàn cầu), môi trường vi mô (nhà cung cấp, khách hàng, đối thủ cạnh tranh). - Phân tích môi trường bên trong của doanh nghiệp: nguồn lực, khả năng, năng lực cốt lõi - Xác định hoạt động kinh doanh và tầm nhìn của công ty - Xác định mục tiêu của công ty - Lượng hóa mục tiêu - Hình thành chiến lược - Xây dựng kế hoạch chiến thuật. Chương 3 CHIẾN LƯỢC VÀ CẤU TRÚC TỔ CHỨC CỦA DOANH NGHIỆP KINH DOANH QUỐC TẾ 3. Các loại chiến lược • Chiến lược quốc tế (international strategy) Các công ty theo đuổi chiến lược quốc tế nghĩa là công ty cố gắng tạo giá trị bằng việc chuyển giao các kỹ năng và sản phẩm có giá trị cho thị trường nước ngoài, nơi mà các đối thủ cạnh tranh bản xứ thiếu các kỹ năng và sản phẩm này Họ có xu hướng tập trung chức năng phát triển sản phẩm (R&D) ở trong nước.

Tuy nhiên, họ có xu hướng thiết lập các chức năng chế tạo, marketing trong mỗi nước mà họ kinh doanh chủ yếu. Hầu hết các công ty quốc tế, trụ sở chính (head office) vẫn kiểm soát chặt chẽ chiến lược sản xuất và marketing Chương 3 CHIẾN LƯỢC VÀ CẤU TRÚC TỔ CHỨC CỦA DOANH NGHIỆP KINH DOANH QUỐC TẾ 3. Các loại chiến lược Chiến lược quốc tế có ý nghĩa khi công ty có một khả năng gây khác biệt đáng kể mà các đối thủ cạnh tranh trong thị trường nước ngòai không có và công ty đối mặt với sức ép tương đối thấp về đáp ứng địa phương và giảm chi phí Cost pressures International Strategy Pressures for local responsiveness Chương 3 CHIẾN LƯỢC VÀ CẤU TRÚC TỔ CHỨC CỦA DOANH NGHIỆP KINH DOANH QUỐC TẾ 3. Các loại chiến lược • Chiến lược đa nội địa/ đa quốc gia (multi-domestic strategy) Các công ty theo đuổi chiến lược đa nội địa có xu hướng thiết lập một bộ các hoạt động sáng tạo giá trị, bao gồm sản xuất, marketing, R&D trong mỗi thị trường chủ yếu mà công ty tiến hành hoạt động kinh doanh.

Chương 3 CHIẾN LƯỢC VÀ CẤU TRÚC TỔ CHỨC CỦA DOANH NGHIỆP KINH DOANH QUỐC TẾ 3. Các loại chiến lược Chiến lược đa nội địa có ý nghĩa nhất khi sức ép đáp ứng địa phương cao và sức ép về giảm chi phí thấp Cost pressures Multidomestic Strategy Pressures for local responsiveness Chương 3 CHIẾN LƯỢC VÀ CẤU TRÚC TỔ CHỨC CỦA DOANH NGHIỆP KINH DOANH QUỐC TẾ 3. Các loại chiến lược Chiến lược toàn cầu (global strategy) Các công ty toàn cầu có xu hướng không cá biệt hóa việc cung cấp sản phẩm và chiến lược marketing của họ theo những điều kiện địa phương. Thay vì thế, các công ty toàn cầu kinh doanh các sản phẩm tiêu chuẩn hóa trên khắp thế giới, do đó họ có thể tối đa hóa lợi ích từ tính kinh tế của quy mô Chương 3 CHIẾN LƯỢC VÀ CẤU TRÚC TỔ CHỨC CỦA DOANH NGHIỆP KINH DOANH QUỐC TẾ 3.

Các loại chiến lược Global Strategy Cost pressures Chiến lược này có ý nghĩa nhất trong trường hợp có sức ép giảm thiểu chi phí, sức ép đáp ứng nhu cầu địa phương ở mức độ tối thiểu Pressures for local responsiveness Chương 3 CHIẾN LƯỢC VÀ CẤU TRÚC TỔ CHỨC CỦA DOANH NGHIỆP KINH DOANH QUỐC TẾ 3.