Khó Khăn Trong Việc Dịch Tin Tức Tài Chính Sang Tiếng Việt

Luận văn tốt nghiệp nghiên cứu tốt nghiệp file word difficulties in translating financial news into vietnamese, điều tra thực trạng, phân tích số liệu, đề xuất biện pháp cải tiến

• Tác giả: Nguyễn Văn Trưởng
• Người hướng dẫn: ThS. Phan Thị Mai Hương
• Trường học: Trường Đại Học Quản Lý Và Công Nghệ Hải Phòng
• Chuyên ngành: Ngôn Ngữ Anh - Nhật
• Đề tài: Khó Khăn Trong Việc Dịch Tin Tức Tài Chính Sang Tiếng Việt
• Loại tài liệu: Khóa Luận Tốt Nghiệp
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hải Phòng

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. PART I: INTRODUCTION
• 1.1. Rationale of the study
• 1.2. Aims of the study
• 1.3. Scope of the study
• 1.4. Methods of the study
• 2. PART II: DEVELOPMENT
• 2. CHAPTER I: THEORETICAL BACKGROUND
• 2.1. Finance and Language in Finance
• 2.2. The benefits of financial news
• 2.3. The importance of financial news
• 3. CHAPTER II: METHODOLOGY
• 3.1. Population and sample
• 4. CHAPTER III: FINDINGS AND DISCUSSION
• 4.1. Difficulties in translating financial news into VN
• 5. PART III: CONCLUSION
• 5.1. Limitations of the study
• 5.2. Suggestions for the further study
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Khó Khăn Trong Dịch Tin Tức Tài Chính

Dịch tin tức tài chính sang tiếng Việt là một nhiệm vụ phức tạp. Ngôn ngữ tài chính chứa nhiều thuật ngữ chuyên ngành và cấu trúc ngữ pháp đặc thù. Việc hiểu và chuyển tải chính xác thông tin từ ngôn ngữ gốc sang tiếng Việt đòi hỏi người dịch không chỉ có kiến thức về ngôn ngữ mà còn phải am hiểu về lĩnh vực tài chính. Khó khăn trong việc dịch thuật không chỉ nằm ở ngôn ngữ mà còn ở sự khác biệt văn hóa và cách diễn đạt trong từng ngữ cảnh.

1.1. Định Nghĩa Dịch Thuật Tin Tức Tài Chính

Dịch thuật tin tức tài chính là quá trình chuyển đổi thông tin từ ngôn ngữ gốc sang tiếng Việt, đảm bảo tính chính xác và phù hợp với ngữ cảnh. Điều này bao gồm việc hiểu rõ các thuật ngữ tài chính và cách sử dụng chúng trong ngữ cảnh cụ thể.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Dịch Thuật Chính Xác

Sự chính xác trong dịch thuật tin tức tài chính là rất quan trọng. Một sai sót nhỏ có thể dẫn đến hiểu lầm nghiêm trọng, ảnh hưởng đến quyết định đầu tư và sự phát triển kinh tế. Do đó, việc đảm bảo độ chính xác trong dịch thuật là một thách thức lớn.

II. Những Khó Khăn Chính Trong Dịch Thuật Tin Tức Tài Chính

Có nhiều khó khăn trong việc dịch thuật tin tức tài chính sang tiếng Việt. Những khó khăn này bao gồm sự khác biệt về ngôn ngữ, văn hóa và cách diễn đạt. Các thuật ngữ tài chính thường không có tương đương trực tiếp trong tiếng Việt, điều này làm cho việc dịch trở nên phức tạp hơn.

2.1. Sự Khác Biệt Ngôn Ngữ Trong Dịch Thuật

Ngôn ngữ tài chính thường sử dụng nhiều thuật ngữ chuyên ngành mà không phải ai cũng hiểu. Việc dịch những thuật ngữ này đòi hỏi người dịch phải có kiến thức sâu rộng về lĩnh vực tài chính và ngôn ngữ.

2.2. Văn Hóa Và Ngữ Cảnh Trong Dịch Thuật

Văn hóa và ngữ cảnh cũng đóng vai trò quan trọng trong việc dịch thuật. Những cách diễn đạt và phong cách viết trong tin tức tài chính có thể khác nhau giữa các nền văn hóa, điều này tạo ra thách thức cho người dịch trong việc truyền tải thông điệp một cách chính xác.

III. Phương Pháp Giải Quyết Khó Khăn Trong Dịch Thuật

Để giải quyết những khó khăn trong việc dịch tin tức tài chính, người dịch có thể áp dụng một số phương pháp nhất định. Việc nắm vững các thuật ngữ tài chính và sử dụng các công cụ hỗ trợ dịch thuật là rất cần thiết.

3.1. Nâng Cao Kiến Thức Về Tài Chính

Người dịch cần phải có kiến thức vững về tài chính để có thể hiểu và dịch chính xác các thuật ngữ. Việc tham gia các khóa học hoặc đọc tài liệu chuyên ngành sẽ giúp nâng cao khả năng dịch thuật.

3.2. Sử Dụng Công Cụ Hỗ Trợ Dịch Thuật

Các công cụ hỗ trợ dịch thuật như từ điển chuyên ngành và phần mềm dịch thuật có thể giúp người dịch tìm kiếm và sử dụng các thuật ngữ chính xác hơn. Điều này không chỉ tiết kiệm thời gian mà còn nâng cao chất lượng bản dịch.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Dịch Thuật Tin Tức Tài Chính

Dịch thuật tin tức tài chính không chỉ có ý nghĩa trong việc cung cấp thông tin mà còn ảnh hưởng đến quyết định đầu tư và sự phát triển kinh tế. Việc dịch chính xác giúp người đọc nắm bắt thông tin kịp thời và đưa ra quyết định đúng đắn.

4.1. Tác Động Đến Quyết Định Đầu Tư

Thông tin tài chính chính xác và kịp thời giúp các nhà đầu tư đưa ra quyết định đúng đắn. Một bản dịch sai có thể dẫn đến những quyết định sai lầm, ảnh hưởng đến tài chính cá nhân và doanh nghiệp.

4.2. Đóng Góp Vào Sự Phát Triển Kinh Tế

Dịch thuật tin tức tài chính chính xác góp phần vào sự phát triển kinh tế của đất nước. Nó giúp các nhà đầu tư trong và ngoài nước hiểu rõ hơn về thị trường, từ đó thúc đẩy đầu tư và phát triển kinh tế.

V. Kết Luận Về Khó Khăn Trong Dịch Thuật Tin Tức Tài Chính

Khó khăn trong việc dịch tin tức tài chính sang tiếng Việt là một vấn đề phức tạp. Tuy nhiên, với sự nỗ lực và kiến thức chuyên môn, người dịch có thể vượt qua những thách thức này. Tương lai của dịch thuật tin tức tài chính sẽ phụ thuộc vào việc nâng cao chất lượng dịch thuật và sự phát triển của công nghệ hỗ trợ.

5.1. Tương Lai Của Dịch Thuật Tài Chính

Với sự phát triển của công nghệ, dịch thuật tài chính sẽ ngày càng trở nên dễ dàng hơn. Các công cụ hỗ trợ dịch thuật sẽ giúp người dịch nâng cao chất lượng bản dịch và tiết kiệm thời gian.

5.2. Cần Thiết Phải Nâng Cao Chất Lượng Dịch Thuật

Để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao về thông tin tài chính, việc nâng cao chất lượng dịch thuật là rất cần thiết. Điều này không chỉ giúp người đọc hiểu rõ hơn mà còn góp phần vào sự phát triển của ngành tài chính.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam đẩy mạnh công cuộc đổi mới và chính sách mở cửa hội nhập quốc tế, các hoạt động kinh tế và thương mại đã trở thành một bộ phận then chốt thúc đẩy sự phát triển toàn diện của quốc gia trên các phương diện chính trị, văn hóa, xã hội và khoa học kỹ thuật. Ngành tài chính giữ vai trò phân phối của cải xã hội, vận hành với một hệ thống thuật ngữ chuyên môn mang tính đặc thù cao, khác biệt rõ rệt so với ngôn ngữ giao tiếp thông thường. Việc nắm bắt chính xác thông tin tài chính toàn cầu là yêu cầu cần thiết đối với các cá nhân tham gia vào thị trường đầu tư. Xuất phát từ bối cảnh thực tiễn này cùng sở thích cá nhân đối với lĩnh vực tài chính, tác giả Nguyễn Văn Trưởng (sinh viên lớp NA1901N, Khoa Ngoại ngữ, Trường Đại học Quản lý và Công nghệ Hải Phòng) đã thực hiện khóa luận tốt nghiệp với đề tài "Difficulties in translating financial news into Vietnamese" dưới sự hướng dẫn của ThS. Phan Thị Mai Hương vào tháng 12 năm 2021.

Mục tiêu chung của nghiên cứu là xác định các nguyên nhân căn bản dẫn đến khó khăn trong quá trình dịch thuật tin tức tài chính từ tiếng Anh sang tiếng Việt, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp khắc phục. Cụ thể, các nhiệm vụ nghiên cứu được văn bản xác định bao gồm:

1. Hệ thống hóa các vấn đề lý luận liên quan đến dịch thuật, phương pháp dịch, tương đương dịch thuật và bản chất của thuật ngữ chuyên ngành;
2. Thu thập và trình bày hệ thống thuật ngữ tiếng Anh cơ bản trong lĩnh vực tài chính;
3. Cung cấp các từ ngữ và cách diễn đạt tương đương trong tiếng Việt;
4. Khảo sát các chiến lược và quy trình dịch thuật được áp dụng khi chuyển ngữ thuật ngữ kinh tế - thương mại Anh - Việt;
5. Xây dựng tài liệu tham khảo tóm tắt về thuật ngữ tài chính cơ bản Anh - Việt cho sinh viên chuyên ngành, dịch giả và người quan tâm.

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là các khó khăn trong quá trình dịch thuật tin tức tài chính sang tiếng Việt. Khách thể khảo sát tập trung vào các nhà đầu tư cá nhân trẻ tuổi sinh hoạt trên không gian mạng. Về phạm vi không gian, đề tài khảo sát thành viên nhóm TraderVietnam trên nền tảng Facebook kết hợp diễn đàn Forexfactory. Về phạm vi thời gian, khóa luận được giao thực hiện từ ngày 11 tháng 10 năm 2021 và hoàn thành vào ngày 31 tháng 12 năm 2021.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận thiết lập nền tảng lý luận dựa trên các khái niệm ngôn ngữ học dịch thuật cổ điển và hiện đại, kết hợp với các phân loại của kinh tế học tài chính:

• Khái niệm dịch thuật: Tác giả trích dẫn định nghĩa từ các nhà nghiên cứu: J.C. Catford (1965) với quan điểm thay thế chất liệu văn bản ngôn ngữ nguồn bằng ngôn ngữ đích; R.R.K. Hartmann và F.C. Stork (1971) với khái niệm biểu đạt văn bản tương đương; W. Wilss (1982) nhấn mạnh quá trình xử lý cú pháp, ngữ nghĩa và ngữ dụng; E.A. Nida (1984) tập trung vào việc tái tạo tương đương tự nhiên gần nhất về nghĩa và phong cách; Bùi Tiến Bảo (Đại học Quốc gia Hà Nội) nhấn mạnh việc chuyển tải ý định của tác giả; cùng các định nghĩa trong Từ điển Oxford Advanced Learner's Dictionary và Wikipedia.
• Phương pháp dịch thuật: Áp dụng mô hình 8 phương pháp dịch của Peter Newmark (1988) dựa trên mức độ tập trung vào ngôn ngữ nguồn (SL) hoặc ngôn ngữ đích (TL): dịch từng từ (Word-for-word translation), dịch nguyên văn (Literal translation), dịch trung thành (Faithful translation), dịch ngữ nghĩa (Semantic translation), dịch phỏng (Adaptation), dịch tự do (Free translation), dịch đặc ngữ (Idiomatic translation) và dịch giao tiếp (Communicative translation).
• Tương đương dịch thuật: Khóa luận viện dẫn lý thuyết tương đương hình thức (formal correspondence) và tương đương động (dynamic equivalence) của Eugene A. Nida; 5 cấp độ tương đương của Werner Koller (1979) gồm tương đương sở thị (denotative), biểu cảm (connotative), chuẩn văn bản (text-normative), ngữ dụng (pragmatic) và hình thức (formal); cùng quan điểm dịch thuật hướng tương đương của J.-P. Vinay & J. Darbelnet (1995) và Wayne Leman.
• Lý thuyết tài chính: Hệ thống hóa 3 phân nhánh tài chính chính gồm tài chính cá nhân (Personal Finance), tài chính công (Public Finance) và tài chính doanh nghiệp (Corporate or Business Finance).

Về mặt phương pháp nghiên cứu, đề tài sử dụng phương pháp nghiên cứu định lượng (quantitative research methods) với công cụ thu thập dữ liệu là bảng câu hỏi khảo sát trực tuyến gồm 6 câu hỏi. Bảng câu hỏi được thiết kế nhằm mục đích thu thập thông tin nhân khẩu học, phương pháp giao dịch tài chính và đánh giá mức độ khó khăn cũng như các biện pháp giải quyết. Dữ liệu sơ cấp được thu thập từ 20 thành viên tham gia phản hồi trên tổng số 25 bảng khảo sát được phát đi trong cộng đồng TraderVietnam. Dữ liệu thứ cấp được tổng hợp từ sách chuyên khảo, tài liệu kinh tế - tài chính, báo chí và diễn đàn Forexfactory.

Nội dung chính theo từng chương

Chapter I: Theoretical Background (Cơ sở lý thuyết)

Chương I tập trung làm rõ bản chất của dịch thuật, các phương pháp chuyển ngữ, lý thuyết tương đương và đặc trưng ngôn ngữ trong tin tức tài chính. Tác giả phân tích chi tiết cấu trúc thuật ngữ tài chính tiếng Anh và đối chiếu với tiếng Việt. Thuật ngữ tài chính được phân loại thành nhiều nhóm hình thái và cấu trúc ngữ pháp khác nhau:

Nhóm phân loại thuật ngữ	Cấu trúc / Định nghĩa theo văn bản	Ví dụ tiếng Anh	Nghĩa tương đương tiếng Việt
Thuật ngữ đơn (Danh từ)	Danh từ đơn hình thành qua hậu tố (-er, -or, -y, -ance, -tion)	Investment Inflation Monopoly	Sự đầu tư Lạm phát Độc quyền
Thuật ngữ đơn (Động từ)	Động từ chỉ hành vi nghiệp vụ tài chính	Negotiate Trade Withdraw	Đàm phán Giao dịch Rút (tiền)
Thuật ngữ bắt nguồn từ tên riêng (Eponyms)	Bắt nguồn từ tên nhà phát minh, nhà kinh tế học	Dow Jones Industrial Average Engel's Law Harrod-Domar growth model	Chỉ số bình quân công nghiệp Dow Jones Quy luật của Engel Mô hình tăng trưởng Harrod-Domar
Từ viết tắt (Acronyms)	Dạng rút gọn chỉ tổ chức hoặc chỉ số kinh tế	FED CPI GDP	Ngân hàng Dự trữ Liên bang Hoa Kỳ Chỉ số giá tiêu dùng Tổng sản phẩm nội địa
Thuật ngữ ghép: Danh từ + Danh từ	Danh từ đầu đóng vai trò phân loại, danh từ sau chỉ đối tượng	Stock exchange Trade Balance	Sở giao dịch chứng khoán Cán cân thương mại
Thuật ngữ ghép: Tính từ + Danh từ	Tính từ phân loại kết hợp danh từ	Digital assets Free trade	Tài sản kỹ thuật số Thương mại tự do
Thuật ngữ ghép: Hiện tại phân từ + Danh từ	Cấu trúc V-ing kết hợp danh từ	Funding rate Opening prices	Chiến lược tiếp thị (theo văn bản) Giá mở cửa
Thuật ngữ ghép: Quá khứ phân từ + Danh từ	Phân từ hai đóng vai trò phân loại kết hợp danh từ	Decentralized Exchange Expected inflation	Sàn giao dịch phi tập trung Lạm phát dự tính được
Thuật ngữ ghép: Noun + V-ing + Danh từ	Kết hợp danh từ, hiện tại phân từ và danh từ	Price fixing agreement	Thỏa thuận cố định giá
Thuật ngữ ghép: Danh từ + Từ hạn định	Cụm giới từ kết hợp Danh từ + Giới từ + Danh từ	Cost of capital Store of value	Chi phí vốn Tích trữ giá trị
Cụm thuật ngữ phức hợp (Phrase)	Cụm từ nhiều hơn hai từ dùng trong tiêu đề văn bản	Floating exchange rate system Joint venture project	Hệ thống tỷ giá hối đoái thả nổi Đề án hợp tác liên doanh
Thuật ngữ thuộc tính khẳng định / phủ định	Biểu thị sự hiện diện hoặc vắng mặt của thuộc tính	Minimize / Accumulate Non-market / Worthlessness	Giảm đến mức tối thiểu / Chất đống Phi thị trường / Không có giá trị

Chương này cũng nhấn mạnh lợi ích và tầm quan trọng của tin tức tài chính đối với việc ra quyết định đầu tư và hoạt động phân tích dữ liệu vĩ mô của các chuyên viên tài chính.

Chapter II: Methodology (Phương pháp nghiên cứu)

Chương II mô tả chi tiết quy trình tổ chức nghiên cứu thực nghiệm. Đối tượng tham gia khảo sát là 20 nhà đầu tư cá nhân thuộc nhóm TraderVietnam trên Facebook, trong đó đa số là sinh viên thuộc Khoa Ngoại ngữ đang có nhu cầu đầu tư tài chính, cùng một số thành viên thuộc khối ngành kinh tế có trình độ ngoại ngữ hạn chế. Bảng câu hỏi gồm 6 câu hỏi được thiết kế nhằm phục vụ 3 nhóm mục đích:

• Câu hỏi 1 - 2: Thu thập thông tin nhân khẩu học cơ bản của đối tượng khảo sát gồm giới tính, độ tuổi và nghề nghiệp chính;
• Câu hỏi 3 - 4: Xác định phương pháp giao dịch tài chính đang được áp dụng (phân tích cơ bản hay phân tích kỹ thuật) và đánh giá phương pháp nào tạo ra nhiều khó khăn hơn khi tiếp cận;
• Câu hỏi 5 - 6: Thu thập dữ liệu thực tế về các khó khăn cụ thể mà người tham gia gặp phải khi dịch tin tức tài chính và các giải pháp được họ đề xuất.

Để đảm bảo giá trị của mẫu, tác giả đã gửi bảng câu hỏi trực tiếp đến từng cá nhân, giải thích rõ mục đích và ý nghĩa khoa học trước khi đối tượng điền phiếu phản hồi. Kết quả thu về 20 phiếu hợp lệ từ 25 bản khảo sát phát ra.

Chapter III: Findings and Discussion (Kết quả nghiên cứu và thảo luận)

Chương III phân tích kết quả dữ liệu thu được qua hệ thống 3 biểu đồ:

• Biểu đồ 1 (Trình độ tiếng Anh và kiến thức tài chính): Phản ánh sự mất cân bằng giữa hai nhóm kỹ năng. Nhóm người học kinh tế tài chính thường dành nhiều thời gian cho chuyên môn nhưng trình độ tiếng Anh chỉ ở mức 1 đến 2 năm học tập, dẫn đến dịch thuật kém hiệu quả. Ngược lại, những cá nhân giỏi tiếng Anh nhưng thiếu kiến thức nền tảng tài chính cũng gặp thất bại khi chuyển ngữ.
• Biểu đồ 2 (Mức độ khó của các phương pháp phân tích): Đa số người khảo sát nhận định phân tích cơ bản (Fundamental analysis) khó dịch hơn phân tích kỹ thuật (Technical analysis). Phân tích kỹ thuật chỉ tập trung vào hành động giá trong quá khứ và các chỉ báo kỹ thuật, trong khi phân tích cơ bản bao quát phạm vi từ vựng rất rộng từ kinh tế vĩ mô, lãi suất, chính trị, dịch bệnh, thiên tai cho đến khủng bố.
• Biểu đồ 3 (Các nhóm khó khăn khi dịch thuật): Xác định ba nhóm rào cản chính gồm năng lực ngôn ngữ chưa đủ (Insufficient language competence), khác biệt ngôn ngữ giữa tiếng Anh và tiếng Việt (Linguistic differences), và khác biệt văn hóa (Cultural differences).

Về giải pháp, tác giả phân chia thành các nhóm biện pháp kỹ thuật:

• Kỹ năng đọc hiểu: Đọc lướt (Skimming), diễn đạt lại nội dung đã đọc với người khác, đánh dấu tiến trình đọc bằng bút hoặc ngón tay để kiểm soát dòng đọc, lựa chọn quy trình đọc phù hợp với khả năng tập trung, và rèn luyện đọc chăm chỉ có ghi chép.
• Xử lý rào cản ngôn ngữ: Chọn từ chính xác dựa trên việc phân biệt nghĩa biểu vật (denotation) và nghĩa biểu cảm (connotation); xử lý chuyển đổi giữa danh từ số ít và số nhiều; điều chỉnh trật tự từ cho tự nhiên theo tư duy tiếng Việt; sử dụng kỹ thuật đảo trật tự (Transposition) đối với trạng ngữ chỉ thời gian; sử dụng kỹ thuật thay thế (Replacements) bằng cách chuyển câu bị động sang chủ động và tách câu phức dài thành các câu đơn ngắn gọn; áp dụng kỹ thuật bù trừ/thay thế đối với hiện tượng chơi chữ không thể dịch nguyên văn.
• Xử lý rào cản văn hóa: Áp dụng thay thế văn hóa (Cultural substitutions) để đưa các khái niệm xa lạ về gần gũi với đời sống người Việt; sử dụng phương pháp dịch tự do/dịch phỏng (Adaptation) cho các thông điệp truyền thông; áp dụng kỹ thuật sao phỏng/vay mượn dịch thuật (Translation-loans/Borrowing) để làm giàu vốn từ tiếng Việt.

Kết quả và đóng góp

Nghiên cứu đạt được các kết quả cụ thể dựa trên việc xử lý số liệu khảo sát thực tế:

• Thu thập thành công 20 phản hồi hợp lệ từ 25 phiếu phát ra cho các thành viên nhóm TraderVietnam.
• Xác định tỷ lệ đánh giá phân tích cơ bản có độ khó dịch thuật cao hơn phân tích kỹ thuật do đặc thù yêu cầu vốn từ vựng liên ngành rộng lớn.
• Tổng hợp danh mục thuật ngữ tài chính song ngữ Anh - Việt đa dạng, bao quát từ thuật ngữ đơn, thuật ngữ ghép đến cụm từ phức hợp và các thuật ngữ mang tính thời sự như tài sản kỹ thuật số (digital assets), sàn giao dịch phi tập trung (decentralized exchange), tâm lý sợ bỏ lỡ cơ hội (fear of missing out).

Về mặt giải pháp chuyển ngữ, tác giả hệ thống hóa các kỹ thuật xử lý thực tế qua bảng so sánh đối chiếu ngữ liệu có trong khóa luận:

Chiến lược / Kỹ thuật dịch	Cơ chế xử lý	Ví dụ nguyên bản tiếng Anh	Kết quả chuyển ngữ tiếng Việt
Dịch phỏng khẩu hiệu (Adaptation)	Thay thế thực tế văn hóa nguồn bằng thực tế tương ứng trong văn hóa đích nhằm tạo cảm xúc	Heineken – It's all about the beer TigerBeer – It's time for a Tiger! Prudential Insurance – Get a piece of the Rock	Chỉ có thể là Heineken Bản lĩnh đàn ông thời nay Luôn luôn lắng nghe, luôn luôn thấu hiểu
Vay mượn dịch thuật (Translation-loan)	Giữ cấu trúc ý niệm và chuyển ngữ thành từ ghép mới trong tiếng Việt	Environmental friendly Client-oriented Player (trong gameshow)	Thân thiện với môi trường Định hướng khách hàng Người chơi
Chuyển đổi cú pháp (Replacements)	Chuyển đổi thể bị động sang thể chủ động; chia tách câu phức dài	Cấu trúc bị động trong văn bản gốc tiếng Anh	Cấu trúc chủ động tự nhiên trong tiếng Việt
Đảo trật tự ngữ pháp (Transposition)	Hoán đổi vị trí các thành phần câu để phù hợp với ngữ pháp tiếng Việt	Các câu tiếng Anh có trạng từ/cụm trạng ngữ chỉ thời gian đặt ở cuối	Đưa trạng ngữ thời gian lên các vị trí thích hợp theo ngữ pháp tiếng Việt

Về đóng góp tự nêu, tác giả khẳng định khóa luận đã đóng góp một tài liệu tham khảo ngắn gọn, hệ thống hóa các thuật ngữ tài chính tiếng Anh căn bản cùng nghĩa tiếng Việt tương ứng cho sinh viên chuyên ngành ngoại ngữ và các dịch giả tương lai, giúp người đọc cập nhật tin tức tài chính nhanh chóng và chính xác hơn.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận tự chỉ ra một số hạn chế nhất định trong phần kết luận:

• Hạn chế về phương pháp và dữ liệu: Do hạn chế về mặt thời gian và kinh nghiệm của tác giả, nghiên cứu chưa thể triển khai phương pháp quan sát lớp học (classroom observation) nhằm gia tăng độ tin cậy cho kết quả.
• Hạn chế về phạm vi mẫu: Mẫu khảo sát chỉ giới hạn ở 20 nhà đầu tư cá nhân trẻ tuổi trong nhóm TraderVietnam trên Facebook, quy mô mẫu nhỏ nên các kết luận chưa thể khái quát hóa hoàn toàn cho toàn bộ cộng đồng người học dịch thuật.
• Hạn chế về tư liệu: Nguồn tài liệu tham khảo và các khía cạnh khó khăn được đề cập chưa bao quát được toàn bộ các vấn đề phức tạp của dịch thuật tài chính.

Về hướng nghiên cứu tiếp theo, tác giả đề xuất:

• Mở rộng quy mô mẫu nghiên cứu bằng cách mời thêm nhiều người tham gia khảo sát, đặc biệt là sinh viên năm cuối chuyên ngành tiếng Anh tại Trường Đại học Quản lý và Công nghệ Hải Phòng;
• Kết hợp đồng thời phương pháp bảng câu hỏi khảo sát với phương pháp quan sát sư phạm thực tế trong lớp học để đưa ra các kết luận mang tính thuyết phục cao hơn.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu hữu ích cho sinh viên thuộc các chuyên ngành Ngôn ngữ Anh, Biên phiên dịch và sinh viên khối ngành Kinh tế - Tài chính có nhu cầu trau dồi kỹ năng đọc dịch tài liệu chuyên ngành. Tài liệu cũng cung cấp thông tin giá trị cho các cá nhân đang thực hiện các đề tài khóa luận về đối chiếu ngôn ngữ Anh - Việt hoặc dịch thuật chuyên ngành hẹp.

Các nội dung có giá trị tham khảo cao nhất trong văn bản gồm:

• Bảng danh mục thuật ngữ tài chính song ngữ Anh - Việt được phân loại chi tiết theo các cấu trúc từ loại (danh từ, động từ, cụm danh từ ghép, cụm giới từ, từ viết tắt và thuật ngữ bắt nguồn từ tên riêng);
• Khung phân tích các lỗi dịch thuật thường gặp bắt nguồn từ sự thiếu hụt năng lực ngôn ngữ mẹ đẻ (tiếng Việt), năng lực ngoại ngữ (tiếng Anh) và sự khác biệt cú pháp giữa hai ngữ hệ Ấn - Âu và Nam Á;
• Hướng dẫn áp dụng các kỹ thuật chuyển dịch thực hành như thay thế thể bị động thành chủ động, chia tách câu phức, đảo trật tự trạng ngữ chỉ thời gian và chiến lược chuyển ngữ khẩu hiệu thương mại.

Câu hỏi thường gặp

Khóa luận khảo sát bao nhiêu người và đối tượng cụ thể là ai?
Nghiên cứu phát ra 25 bản câu hỏi và thu về kết quả hợp lệ từ 20 thành viên thuộc nhóm TraderVietnam trên Facebook. Đối tượng tham gia đa số là sinh viên Khoa Ngoại ngữ đang có nhu cầu đầu tư tài chính, cùng một số thành viên thuộc khối ngành kinh tế có trình độ ngoại ngữ hạn chế.

Tác giả sử dụng mô hình lý thuyết nào để phân loại các phương pháp dịch thuật?
Tác giả áp dụng mô hình 8 phương pháp dịch thuật của Peter Newmark (1988), bao gồm: dịch từng từ (Word-for-word translation), dịch nguyên văn (Literal translation), dịch trung thành (Faithful translation), dịch ngữ nghĩa (Semantic translation), dịch phỏng (Adaptation), dịch tự do (Free translation), dịch đặc ngữ (Idiomatic translation) và dịch giao tiếp (Communicative translation).

Theo kết quả khảo sát, phương pháp phân tích tài chính nào được đánh giá là khó dịch hơn?
Phân tích cơ bản (Fundamental analysis) được đa số người tham gia đánh giá là khó dịch hơn phân tích kỹ thuật (Technical analysis). Nguyên nhân là phân tích kỹ thuật chỉ tập trung vào dữ liệu giá lịch sử và chỉ báo, trong khi phân tích cơ bản đòi hỏi vốn từ vựng tiếng Anh bao quát các chủ đề vĩ mô phức tạp như chính trị, dịch bệnh, thiên tai, lãi suất và khủng bố.

Khóa luận đưa ra những ví dụ nào về kỹ thuật dịch phỏng (adaptation) trong khẩu hiệu thương mại?
Tác giả trích dẫn 3 khẩu hiệu quảng cáo quen thuộc tại Việt Nam: "Heineken – It's all about the beer" được dịch thành "Chỉ có thể là Heineken"; "TigerBeer – It's time for a Tiger!" được dịch thành "Bản lĩnh đàn ông thời nay"; và "Prudential Insurance – Get a piece of the Rock" được dịch thành "Luôn luôn lắng nghe, luôn luôn thấu hiểu".

Những nhóm nguyên nhân chính nào gây khó khăn khi dịch tin tức tài chính được tác giả xác định?
Tác giả xác định ba nhóm nguyên nhân chính: (1) Năng lực ngôn ngữ chưa đủ (ở cả tiếng mẹ đẻ tiếng Việt và ngôn ngữ nguồn tiếng Anh); (2) Sự khác biệt ngôn ngữ học giữa hai ngữ hệ (cụm động từ, cấu trúc câu phức, câu bị động, ngữ pháp nghiêm ngặt của tiếng Anh so với sự linh hoạt của tiếng Việt); và (3) Sự khác biệt về văn hóa dẫn đến các khái niệm khó chuyển dịch trực tiếp.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Văn Trưởng đã làm rõ các khó khăn cơ bản mà người học và nhà đầu tư cá nhân gặp phải khi chuyển ngữ tin tức tài chính từ tiếng Anh sang tiếng Việt thông qua khảo sát thực tế trên nhóm TraderVietnam. Bằng việc kết hợp khung lý thuyết dịch thuật của Peter Newmark, Eugene Nida với khảo sát định lượng, tác giả đã chỉ ra sự chênh lệch giữa trình độ ngoại ngữ và kiến thức chuyên ngành, đồng thời phân tích rõ các rào cản về ngữ pháp và văn hóa. Nghiên cứu đã đề xuất hệ thống giải pháp thực hành cụ thể từ cấp độ từ vựng, cú pháp đến kỹ thuật dịch phỏng, cung cấp tư liệu tham khảo hữu ích cho sinh viên ngành ngôn ngữ và người làm công tác biên dịch tài chính.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC QUẢN LÝ VÀ CÔNG NGHỆ HẢI PHÒNG ------------------------------- KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP NGÀNH: NGÔN NGỮ ANH - NHẬT Sinh viên : Nguyễn Văn Trưởng Giảng viên hướng dẫn : ThS. Phan Thị Mai Hương HẢI PHÒNG – 2021 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC QUẢN LÝ VÀ CÔNG NGHỆ HẢI PHÒNG ----------------------------------- DIFFICULTIES IN TRANSLATING FINANCIAL NEWS INTO VIETNAMESE KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC HỆ CHÍNH QUY NGÀNH: NGÔN NGỮ ANH - NHẬT Sinh viên : Nguyễn Văn Trưởng Giảng viên hướng dẫn : ThS. Phan Thị Mai Hương HẢI PHÒNG – 2021 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC QUẢN LÝ VÀ CÔNG NGHỆ HẢI PHÒNG NHIỆM VỤ ĐỀ TÀI TỐT NGHIỆP Sinh viên: Nguyễn Văn Trưởng Mã SV:1512753007 Lớp : NA1901N Ngành : Ngôn ngữ Anh – Nhật Tên đề tài: Difficulties in translating financial news into Vietnamese NHIỆM VỤ ĐỀ TÀI 1. Nội dung và các yêu cầu cần giải quyết trong nhiệm vụ đề tài tốt nghiệp …………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………… 2.

Các tài liệu, số liệu cần thiết …………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………… 3. Địa điểm thực tập tốt nghiệp …………………………………………………………………………… CÁN BỘ HƯỚNG DẪN ĐỀ TÀI TỐT NGHIỆP Họ và tên : Học hàm, học vị : Cơ quan công tác : Trường Đại học Quản lý và Công nghệ Hải Phòng Nội dung hướng dẫn: Đề tài tốt nghiệp được giao ngày 11 tháng 10 năm 2021 Yêu cầu phải hoàn thành xong trước ngày 31 tháng 12 năm 2021 Đã nhận nhiệm vụ ĐTTN Đã giao nhiệm vụ ĐTTN Sinh viên Giảng viên hướng dẫn Hải Phòng, ngày tháng năm 2021 XÁC NHẬN CỦA KHOA CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc PHIẾU NHẬN XÉT CỦA GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN TỐT NGHIỆP Họ và tên giảng viên:. Họ và tên sinh viên:. Nội dung hướng dẫn:.

Tinh thần thái độ của sinh viên trong quá trình làm đề tài tốt nghiệp. Đánh giá chất lượng của đồ án/khóa luận (so với nội dung yêu cầu đã đề ra trong nhiệm vụ Đ.N trên các mặt lý luận, thực tiễn, tính toán số liệu…). Ý kiến của giảng viên hướng dẫn tốt nghiệp Được bảo vệ Không được bảo vệ Điểm hướng dẫn Hải Phòng, ngày … tháng … năm. Giảng viên hướng dẫn (Ký và ghi rõ họ tên) QC20- CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc PHIẾU NHẬN XÉT CỦA GIẢNG VIÊN CHẤM PHẢN BIỆN Họ và tên giảng viên:.

Họ và tên sinh viên:. Đề tài tốt nghiệp:. Phần nhận xét của giáo viên chấm phản biện. Những mặt còn hạn chế.

Ý kiến của giảng viên chấm phản biện Được bảo vệ Không được bảo vệ Điểm hướng dẫn Hải Phòng, ngày … tháng … năm. Giảng viên chấm phản biện (Ký và ghi rõ tến) QC20- ACKNOWLEDGEMENT With deepest gratitude, I would like to send to all of the teachers in the Foreign Language Department – Hai Phong Technology and Management University who have conveyed valuable knowledge to us during whole time when I studied at school. Thanks to the guidance and instructions of the teachers, my graduation report can complete well. Firstly, I would like to express my sincere thanks to Dr.Phan Thi Mai Huong for directly helping, caring and guiding me this graduation report.

Secondly, I would like to express my sincere thanks to Dr. Tran Thi Ngoc Lien (MA) again, the Dean of Foreign Language Department and all the teachers at Hai Phong Technology and Management for precious and useful lessons in my study process that helped me a lot during graduation time. Finally, I would like to give my gratefulness to my family, my friends who always encourage and inspirit me to complete this graduation report. Thank you so much! Hai Phong, December 2021 Student Nguyen Van Truong 1 TABLE OF CONTENT PART I: INTRODUCTION.

Rationale of the study. Aims of the study. Scope of the study. Methods of the study.

4 PART II: DEVELOPMENT.5 CHAPTER I: THEORETICAL BACKGROUND. Finance and Language in Finance. The benefits of financial news. The importance of financial news.24 CHAPTER II: METHODOLOGY.

Population and sample. 27 CHAPTER III: FINDINGS AND DISCUSSION. Difficulties in translating financial news into VN.28 PART III: CONCLUSION. Limitations of the study.

Suggestions for the further study. Rationale of the study Nowadays, with the development of our society as well as other countries in the world, economic and trade sector has become one indispensables field in the economy in general, development of the countries in particular, including our Vietnam. Thanks to the open-door policy and the renovation process, Vietnam is currently a developing country with many wonderful changes and processes in various fields such as economy, politics, culture and society, science and technology. The Party, Government and all Vietnamese are constantly trying the best to make Vietnam rub shoulders with powerful countries in five continents.

Finance is an economic category that reflects the distribution of social wealth. The language of finance is different from the language in normal conversation. To understand it, we have to face with many specialized words. It is necessary for us to have a basic knowledge of finance if you want to enter in the finance market and make money.

Besides, this field is also my passion and my inspiration. It makes me feel highly enthusiastic. That is the reason why I chose this topic for my graduation. Aims of the study The general aim of this study is to identify the major causes of difficulties in translating financial news.

In addition, the study is expected to give some solutions for them to deal with their problems In detail, my Graduation Paper is aimed at: Reviewing the theoretical issues relating to translation, translation methods, translation equivalence and terminology , its definition and main characteristics. Collecting and presenting basic English terminology in finance sector. Providing their Vietnamese equivalences or expressions. 3 Finding out the translation strategies and procedures applied in the translation of economic and trade terminology from English into Vietnamese.

Providing students major in the subject, translators and those who may concern a draft and short reference of basis English terminology in finance and their corresponding Vietnamese meanings. Hopefully, the study will provide readers with an overall understanding of the information of financial terminology, especially for future translators or people who want to stay up to date with financial information the world in the fastest way. Scope of the study The study is about difficulties in translating financial news into Vietnamese. Because of the limitations of time and knowledge, the shortage of reference materials, this study cannot cover the whole issue of problems.

It mainly focuses on the causes of difficulties in translating financial news and some suggested solutions to help students become good and effective learners. The subject of the study mainly aimed at young investor. Methods of the study The study was carried out on the basis of quantitative research methods in which questionnaire was chosen as the main tool. Questionnaires were designed as a means to make the researcher's evaluation more objective.

The questionnaires were sent to the members at TraderVietnam group with the hope to find out the causes of difficulties in translating experienced by them and some suggested solutions to their difficulties. Analyzing statistics from the survey questionnaire on learning activities was conducted with the cooperation of members at TraderVietnam group. All comments, remarks recommendation assumptions, and conclusion provided in the study were based on the data analysis. 4 PART II: DEVELOPMENT CHAPTER I: THEORETICAL BACKGROUND In this section the issues relating to translation theory such as the definition of translation, translation method, and translation equivalence and relevant theory including: I.

Definition Translation, a phenomenon traditionally considered as an “art”, has existed in every corner of our life. It has been approached from a scientific and technical point of view and considered as an indispensable part in the field of not only literature, culture and religion but also commercial advertisement, popular entertainment, public administration, immigration and education….especially in this current renovation economy. Thus, definition has been defined variously. They are defined under many different ways which were given by a lot of famous translators longtime ago as “Foster, Cartford, Reiss, Bell, Pinhhuck…and its definition is continuously discovered, definited in many new ways and began to appeared in books, dictionaries or websites.

There have been a great number of books and articles which have been written about this subject. The following are some typical definitions which are basic theoretical background for my study:  Cartford (1965:20) considers as follows: “Translation is the replacement of text material of this language (source language) with text material of another (target language)”.  Hartman and Stork (1971:1) believes that : “Translation is the replacement of a representation of a text in one language by a representation of an equivalent text in a second language”.  Wilss (1982:3) shares as below: 5 “Translation is a transfer process, which aims at the transformation of a written SL text into an optimally equivalent TL text, and which requires the syntactic, the semantic and the pragmatic understanding and analytical processing of the SL”.

(1984:83) claims: “Translating consists in reproducing in the receptor language that closest natural equivalent to the message of the source language, first in meaning and secondly in style”.  Bui Tien Bao, Ha Noi National University has another definition: “Translation is rendering a written text into another language in a way that the author intended the text”.  Advanced Oxford Dictionary ( page 1632)defines: “Translation is the process of changing something that is written or spoken into another language”.  According to wikipedia , translation is claimed: “Translation is the interpreting of the meaning of a text and the subsequent production of an equivalent text, likewise called a translation that communicates the same message in another language.

The text to be translated is called the source text, and the language that it is to be translated into is called the target language; the final product is sometimes called the target text.” It is clear that the above definitions given by different linguists from different contexts, share common features of emphasizing the importance of finding closest equivalence in meaning with similar characteristics to the original by the choice of appropriate target language’s lexical and grammatical structures. Some sorts of transfer from one language to another also insist on the different methods of translation which will be taken into consideration in the next part. Translation methods For learners of English, there are different approaches to translation with various methods. For a number of definitions of translation given above, we can see that the understandings of translation varies from one to another.

The central problem of translating is whether to translate literally or freely. It all depends on some factors such as the purpose of the translation, the nature of readership and the text types. As stated by Peter Newmark (1988:45) there are eight methods of translation. And basing on the degree of emphasis on the SL and TL, he puts it in a flattened diagram as below: SL Emphasis TL Emphasis Word-for-word translation Adaptation Free translation Literal translation Idiomatic translation Faithful translation Semantic translation Communicative translation II.

Word- for- word Translation This is the type of translation that English learners are likely to take up in the process of mastering their translation skills. In word-for-word translation, the source language word order is preserved and the words are singly translated by their most common meanings, out of context. Cultural words are literally translated. The main use of this method is either to understand the mechanics of the source language or to construe a difficult text as pre-translation process.