Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Sự gia tăng dân số toàn cầu đặt ra áp lực lớn đối với an ninh lương thực và nguồn cung cấp protein. Theo dự báo của Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Thế giới (FAO), khi dân số thế giới đạt 9 tỷ người vào năm 2050, sản lượng thịt cần đạt mức 410 triệu tấn/năm, trong khi nguồn đạm động vật hiện tại chỉ đáp ứng được khoảng 40% nhu cầu hàng ngày của con người. Bên cạnh đó, việc tiêu thụ nhiều protein động vật thường đi kèm với hàm lượng chất béo bão hòa cao, làm tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch và cao huyết áp. Việc khai thác các nguồn protein thực vật mới, giàu dưỡng chất và thân thiện với sức khỏe trở thành một định hướng nghiên cứu tất yếu.

Bèo tấm (Lemna minor) là loài thực vật thủy sinh phân bố rộng rãi, có tốc độ sinh trưởng nhanh (khả năng nhân đôi sinh khối trong 16–24 giờ) và hàm lượng protein dao động từ 6,8% đến 45% trọng lượng chất khô với thành phần axit amin thiết yếu cân đối theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). Tuy nhiên, tại Việt Nam, bèo tấm chủ yếu mới được sử dụng ở quy mô gia đình làm thức ăn tươi cho gia cầm hoặc phân bón hữu cơ. Do cấu trúc thành tế bào thực vật giàu phức hệ cellulose và polysaccharide bền vững, protein nội bào bị giữ lại, làm hạn chế hiệu suất trích ly bằng các phương pháp khuếch tán thông thường. Đề tài "Khảo sát quá trình trích ly protein từ bèo tấm với sự hỗ trợ của enzyme" được thực hiện nhằm tận dụng tác nhân sinh học enzyme cellulase để thủy phân thành tế bào, giải phóng và nâng cao hiệu suất thu hồi protein.

Mục tiêu nghiên cứu của đề tài:

  1. Đưa ra các thông số phù hợp và quy luật tác động của các thông số công nghệ (tỉ lệ enzyme:cơ chất, pH, nhiệt độ, thời gian) trong quá trình trích ly protein từ bèo tấm với sự hỗ trợ của enzyme cellulase.
  2. Xác lập các thông số công nghệ tối ưu cho quá trình trích ly protein từ bèo tấm bằng phương pháp quy hoạch thực nghiệm.
  3. Xây dựng phương trình động lực học phản ánh tốc độ và khả năng trích ly protein theo thời gian.

Nhiệm vụ và nội dung nghiên cứu chính:

  1. Khảo sát ảnh hưởng của tỉ lệ enzyme:cơ chất (0–50 µL/g) đến hiệu suất trích ly protein.
  2. Khảo sát ảnh hưởng của pH môi trường (pH 4,5–7,0) đến hiệu suất trích ly.
  3. Khảo sát ảnh hưởng của nhiệt độ xử lý (35–60°C) đến hiệu suất trích ly.
  4. Khảo sát ảnh hưởng của thời gian xử lý (0–180 phút) đến hiệu suất trích ly.
  5. Sàng lọc mức độ ảnh hưởng của các yếu tố công nghệ bằng mô hình Plackett-Burman.
  6. Tối ưu hóa các thông số công nghệ trích ly bằng phương pháp bề mặt đáp ứng (Response Surface Methodology - RSM).
  7. Xây dựng mô hình động học bậc hai và xác định các thông số trích ly ($C_e, k, v_0$).

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

  • Đối tượng nghiên cứu: Sinh khối bèo tấm (Lemna minor) thu nhận từ đầm rau nhúc thuộc Ấp 2, xã Tân Hoà Thành, huyện Tân Phước, tỉnh Tiền Giang; chế phẩm enzyme cellulase thương mại Viscozyme Cassava C (gốc nấm mốc Trichoderma reesei, hãng Novozymes, hoạt lực 100 FBG/g).
  • Phạm vi không gian và thời gian: Đề tài được tiến hành tại Trung tâm Thí nghiệm thực hành, Trường Đại học Công nghiệp Thực phẩm TP. Hồ Chí Minh trong khoảng thời gian từ ngày 26/02/2018 đến ngày 30/06/2018, giới hạn ở quy mô phòng thí nghiệm.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Cơ sở lý thuyết:

  • Cấu trúc sinh học và thành phần dinh dưỡng bèo tấm: Khóa luận dựa trên phân loại thực vật chi Lemna, loài Lemna minor, cùng các công bố khoa học về thành phần hóa học của bèo tấm với hàm lượng chất khô giàu protein (20–35%), lipid (4–7%), carbohydrate (14–43%) và khoáng.
  • Cơ chế xúc tác của hệ enzyme cellulase: Dựa trên mô hình thủy phân cellulose của Erikson bao gồm ba enzyme thành phần: Endoglucanase (cắt ngẫu nhiên liên kết $\beta$-1,4-glucosid nội mạch), Exoglucanase/Cellobiohydrolase (thủy phân đầu không khử giải phóng cellobiose), và $\beta$-Glucosidase (thủy phân cellobiose thành glucose). Quá trình này phá vỡ mạng lưới vi sợi cellulose của vách tế bào bèo tấm, tạo điều kiện cho dung môi thâm nhập và hòa tan protein nội bào.
  • Lý thuyết tối ưu hóa thực nghiệm: Ứng dụng ma trận sàng lọc Plackett-Burman nhằm định vị các biến có tác động mang ý nghĩa thống kê ($P \le 0,05$), kết hợp phương pháp bề mặt đáp ứng RSM theo mô hình phối hợp tâm CCF (Central Composite Face) để xây dựng phương trình hồi quy bậc hai và xác định điểm cực đại thực nghiệm.
  • Mô hình động học trích ly: Áp dụng phương trình động học phản ứng bậc hai dạng $dC_t/dt = k(C_e - C_t)^2$ để mô tả sự thay đổi nồng độ protein trong dịch trích theo thời gian.

Phương pháp nghiên cứu thực nghiệm:

  • Quy trình trích ly có enzyme hỗ trợ: Bột bèo tấm khô (kích thước hạt qua rây 0,3 mm) được phối trộn với dung môi nước cất theo tỷ lệ 1:20 (w/v), điều chỉnh pH bằng dung dịch HCl 2N, nâng nhiệt độ trong bể ổn nhiệt, bổ sung enzyme cellulase với thể tích xác định, ủ phản ứng, bất hoạt enzyme tại 100°C trong 5 phút, sau đó ly tâm 5500 vòng/phút trong 15 phút và lọc tách bã.
  • Phương pháp phân tích hóa lý:
    • Hàm lượng protein hòa tan: Định lượng bằng phương pháp Lowry, đo mật độ quang ở bước sóng 660 nm với đường chuẩn Albumin huyết thanh bò (BSA).
    • Hàm lượng carbohydrate tổng: Xác định bằng phương pháp Phenol - Acid Sulfuric, đo mật độ quang ở bước sóng 490 nm với dung dịch chuẩn D-glucose.
    • Hàm lượng chất khô: Xác định bằng phương pháp sấy mẫu ở 105°C đến khối lượng không đổi (thời gian 3 giờ).
    • Hàm lượng cellulose: Tách chiết loại bỏ tạp chất bằng dung môi acid, base và cồn, sấy khô bã xác định tỷ lệ phần trăm.
  • Phương pháp xử lý số liệu và tối ưu hóa:
    • Dữ liệu thực nghiệm được lặp lại 3 lần, biểu diễn dưới dạng trung bình $\pm$ độ lệch chuẩn ($\bar{X} \pm SD$).
    • Phân tích phương sai ANOVA và so sánh sự khác biệt giữa các nghiệm thức bằng phép thử LSD ở mức ý nghĩa $\alpha = 0,05$ trên phần mềm Microsoft Excel 2010 và Statgraphics Centurion XV.
    • Mô hình hóa toán học và tối ưu hóa bề mặt đáp ứng được thực hiện trên phần mềm Modde 5.0.

Nội dung chính theo từng chương

Mở đầu

Phần mở đầu nêu rõ tính cấp thiết của việc tìm kiếm nguồn protein thay thế protein động vật trong công nghiệp thực phẩm. Tác giả khẳng định tiềm năng sinh khối bèo tấm tại Việt Nam, xác định mục tiêu công nghệ là tối ưu hóa thông số trích ly có sự xúc tác của enzyme cellulase, đồng thời giới hạn phạm vi đề tài tại quy mô phòng thí nghiệm.

Chương 1. Tổng quan

Chương 1 tổng hợp tài liệu chuyên khảo về thực vật bèo tấm, cấu trúc protein và hệ xúc tác sinh học enzyme cellulase:

  • Bèo tấm: Trình bày đặc điểm thực vật học loài Lemna minor, nguồn gốc phân bố trên các vùng nước đọng ngọt/nhiễm mặn nhẹ ($\le 2,5%$ NaCl) và năng lực sinh khối tăng gấp đôi sau 16–24 giờ. Tổng quan các ứng dụng sản xuất bioethanol, biogas, thức ăn chăn nuôi và thực phẩm người (chế phẩm thương mại Lentein chứa 68% protein tại châu Âu).
  • Thành phần protein bèo tấm: Cung cấp bảng thành phần 17 loại axit amin trong Lemna minor, nổi bật với Glutamic acid (9,8 g/100g), Aspartic acid (8,2 g/100g), Leucine (7,3 g/100g), Lysine (4,1 g/100g).
  • Enzyme cellulase và cơ chất: Phân tích cơ chế tác động đồng hiệp trợ của endoglucanase, exoglucanase và $\beta$-glucosidase theo Erikson trên mạng sợi cellulose vi mô; tổng kết các yếu tố ảnh hưởng (nhiệt độ, pH, ion kim loại, dung môi hữu cơ) và ứng dụng trong chế biến nước quả, sản xuất bia, bóc vỏ cà phê.
  • Phương pháp tối ưu hóa: Giới thiệu cơ sở toán học của ma trận sàng lọc Plackett-Burman và mô hình bề mặt đáp ứng RSM-CCD/CCF.

Chương 2. Vật liệu và phương pháp nghiên cứu

Chương 2 mô tả chi tiết vật liệu, trang thiết bị và tiến trình bố trí thực nghiệm:

  • Nguyên liệu: Bột bèo tấm khô Tiền Giang sau nghiền rây qua lỗ 0,3 mm, độ ẩm khống chế 5–6%. Thành phần hóa học cơ bản gồm: 47,57% carbohydrate tổng, 24,23% protein tổng, 12,15% tro khoáng, 2,04% lipid và 8,81% hợp chất khác.
  • Hóa chất và thiết bị: Chế phẩm Viscozyme Cassava C; các hóa chất tinh khiết (thuốc thử Folin 1N, BSA, D-glucose, phenol, $\text{H}_2\text{SO}_4$, $\text{CuSO}_4$, NaOH); máy quang phổ PhotoLab 6100 VIS, máy đo pH Hanna, máy ly tâm Hermel Z260A, bể ổn nhiệt Memmert.
  • Bố trí thí nghiệm:
    1. Khảo sát đơn yếu tố: Cố định tỷ lệ dịch trích/nguyên liệu 20:1 (mL/g), mẫu 2,00 g; biến thiên tỉ lệ enzyme (0–50 µL/g), pH (4,5–7,0), nhiệt độ (35–60°C), thời gian (0–180 phút).
    2. Sàng lọc Plackett-Burman: Đánh giá 4 biến ($X_1$: tỉ lệ enzyme, $X_2$: pH, $X_3$: nhiệt độ, $X_4$: thời gian) trên hàm mục tiêu hiệu suất thu hồi protein ($Y$).
    3. Tối ưu hóa RSM-CCF: Xây dựng quy hoạch thực nghiệm trên Modde 5.0 cho các yếu tố có ý nghĩa.
    4. Nghiên cứu động học: Lấy mẫu tại các mốc thời gian từ 0 đến 120 phút ở điều kiện tối ưu để tính toán thông số động học bậc hai.

Chương 3. Kết quả và bàn luận

Chương 3 trình bày các phát hiện thực nghiệm và phân tích dữ liệu:

  • Ảnh hưởng của tỉ lệ enzyme:cơ chất: Tăng lượng enzyme từ 0 đến 30 µL/g làm hàm lượng protein tăng mạnh từ 54,29 mg/g lên 103,48 mg/g (hiệu suất đạt 42,71%, độ tinh sạch 56,65%). Tăng tiếp lên 40–50 µL/g, lượng protein trích ly không tăng thêm mà có xu hướng giảm nhẹ (102,24 mg/g ở 50 µL/g) do bão hòa cơ chất và hiện tượng cạnh tranh giữa các phân tử enzyme tự do.
  • Ảnh hưởng của pH môi trường: Hiệu suất trích ly đạt cực đại tại pH 5,5 với hàm lượng protein 128,89 mg/g (hiệu suất trích ly 53,20%, độ tinh sạch 68,49%), cao gấp 2,19 lần so với mẫu đối chứng không xử lý enzyme. Vượt qua pH 5,5, hoạt tính cellulase suy giảm do sự thay đổi điện tích và cấu hình không gian của trung tâm hoạt động.
  • Ảnh hưởng của nhiệt độ trích ly: Nhiệt độ tối thích ghi nhận tại 45°C, hàm lượng protein đạt 131,02 mg/g (gấp 2,21 lần mẫu đối chứng). Khi tăng lên 55–60°C, enzyme bị biến tính nhiệt, làm giảm hiệu quả phân giải cơ chất (ở 60°C lượng protein chỉ chênh lệch 2,75 mg/g so với mẫu không dùng enzyme).
  • Ảnh hưởng của thời gian trích ly: Quá trình hòa tan protein diễn ra nhanh trong 60–90 phút đầu và đạt trạng thái cân bằng ở mốc 90 phút (đạt 131,00 mg/g). Kéo dài đến 180 phút không làm gia tăng đáng kể hàm lượng protein trích ly.
  • Sàng lọc yếu tố bằng mô hình Plackett-Burman: Phân tích phương sai cho thấy biến thời gian ($X_4$) trong khoảng khảo sát 60–90 phút không có sự khác biệt mang ý nghĩa thống kê ($P > 0,05$). Ba biến có ý nghĩa ($P \le 0,05$) gồm tỉ lệ enzyme ($X_1$), pH ($X_2$) và nhiệt độ ($X_3$) được lựa chọn để tối ưu hóa.
  • Tối ưu hóa đa yếu tố bằng mô hình RSM-CCF: Kết quả hồi quy trên phần mềm Modde 5.0 xác lập tọa độ điểm tối ưu: tỉ lệ enzyme 30,45 µL/g, pH 5,55, nhiệt độ 46,11°C và thời gian 90 phút. Tại điều kiện này, hiệu suất trích ly protein đạt 55,07% (tương ứng 133,428 mg protein/g nguyên liệu), cao gấp 2,29 lần so với mẫu không có enzyme.
  • Động học quá trình trích ly: Đồ thị nghịch đảo thời gian/nồng độ ($t/C_t$ theo $t$) thể hiện mối tương quan tuyến tính chặt chẽ, khẳng định quá trình tuân theo quy luật động học bậc hai. Sự hiện diện của cellulase làm gia tăng rõ rệt khả năng trích ly bão hòa ($C_e$) và tốc độ trích ly ban đầu ($v_0$) so với phương pháp trích thông thường.

Kết quả và đóng góp

Bảng tổng hợp so sánh các chỉ tiêu trích ly protein:

Chỉ tiêu công nghệ / phân tích Trích ly thông thường (Không enzyme) Trích ly tối ưu (Có enzyme Cellulase) Mức độ gia tăng
Tỉ lệ enzyme:cơ chất 0 µL/g 30,45 µL/g —
Giá trị pH môi trường 5,5 5,55 —
Nhiệt độ xử lý 45°C 46,11°C —
Thời gian trích ly 90 phút 90 phút —
Hàm lượng protein trong dịch trích ~58,25 mg/g 133,428 mg/g Gấp 2,29 lần
Hiệu suất thu hồi protein 24,04% 55,07% Tăng 31,03%
Độ tinh sạch protein trong dịch trích 36,35% 68,49% (tại pH 5,5) Tăng gần gấp đôi

Giải pháp công nghệ đề xuất:

  • Áp dụng quy trình trích ly có xử lý sơ bộ bột bèo tấm (kích thước hạt $\le 0,3$ mm) bằng chế phẩm enzyme Viscozyme Cassava C với liều lượng chuẩn xác 30,45 µL/g nguyên liệu.
  • Kiểm soát nghiêm ngặt các thông số vận hành: duy trì môi trường acid yếu (pH 5,55) và dải nhiệt độ ôn hòa (46,11°C) trong 90 phút nhằm khai thác tối đa hoạt lực enzyme mà không làm biến tính hoặc tủa protein mục tiêu.
  • Sử dụng phương pháp xử lý nhiệt nhanh (100°C trong 5 phút) để bất hoạt enzyme triệt để trước khi tách pha lỏng - rắn bằng ly tâm (5500 vòng/phút, 15 phút).

Đóng góp của khóa luận:

  • Đã lượng hóa chi tiết tác động phá hủy cấu trúc thành tế bào thực vật thủy sinh của phức hệ cellulase trong việc giải phóng protein nội bào từ loài Lemna minor tại Việt Nam.
  • Thiết lập thành công mô hình toán học dự báo quá trình trích ly bằng RSM-CCF và xác định các hằng số động học bậc hai ($C_e, k, v_0$), cung cấp cơ sở dữ liệu kỹ thuật phục vụ cho việc tính toán mở rộng quy mô thiết bị trích ly ở mức pilot hoặc công nghiệp.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế của nghiên cứu:

  • Đề tài mới dừng lại ở quy mô phòng thí nghiệm với khối lượng mẫu nhỏ (2,00 g/mẻ trích trong cốc thủy tinh 100 mL).
  • Nguồn nguyên liệu bèo tấm mới chỉ thu thập tại một địa điểm duy nhất (xã Tân Hoà Thành, huyện Tân Phước, tỉnh Tiền Giang), chưa đánh giá sự biến động thành phần protein theo mùa vụ hoặc theo các loài bèo tấm khác nhau.
  • Chỉ sử dụng một loại chế phẩm enzyme cellulase đơn lẻ, chưa kết hợp với các enzyme phân giải thành tế bào khác như pectinase, hemicellulase chuyên biệt hoặc protease.
  • Dịch trích ly protein mới chỉ được định lượng tổng số, chưa tiến hành các bước tinh sạch sâu (kết tủa đẳng điện, lọc màng, sấy phun) và chưa phân tích các đặc tính chức năng sinh học (khả năng tạo bọt, tạo nhũ, độ hòa tan của bột đạm thành phẩm).

Hướng nghiên cứu tiếp:

  • Khảo sát các công đoạn thu nhận, cô đặc và tinh sạch dịch đạm bèo tấm sau trích ly (sử dụng phương pháp tủa acid tại điểm đẳng điện hoặc kỹ thuật siêu lọc membrane).
  • Đánh giá chất lượng cảm quan, hoạt tính chống oxy hóa và khả năng tiêu hóa in vitro của chế phẩm đạm thu nhận.
  • Thử nghiệm phối hợp tổ hợp đa enzyme (cellulase kết hợp pectinase) để nâng cao hơn nữa hiệu suất phá vỡ vách tế bào.
  • Thiết kế thử nghiệm trích ly trên hệ thống thiết bị pilot liên tục hoặc bán liên tục để kiểm chứng tính khả thi về mặt kỹ thuật và chi phí năng lượng.

Giá trị tham khảo

  • Đối tượng sử dụng: Giảng viên, sinh viên, học viên cao học ngành Công nghệ Thực phẩm, Công nghệ Sinh học, Hóa sinh học và Kỹ thuật Nông nghiệp quan tâm đến việc khai thác các nguồn protein phi truyền thống và công nghệ ứng dụng enzyme.
  • Nội dung có giá trị tham khảo cao:
    • Quy trình xử lý nguyên liệu thực vật thủy sinh và phương pháp trích ly protein bằng dung môi nước có enzyme hỗ trợ.
    • Bộ số liệu thực nghiệm về thành phần dinh dưỡng của bèo tấm Lemna minor tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.
    • Trình tự thiết kế thí nghiệm từ sàng lọc đa yếu tố (Plackett-Burman) đến tối ưu hóa bề mặt đáp ứng (RSM-CCF) sử dụng phần mềm Modde 5.0.
    • Phương pháp xây dựng và giải phương trình động học bậc hai trong quá trình trích ly các hợp chất tự nhiên.
    • Các quy trình chuẩn độ quang phổ xác định protein (phương pháp Lowry) và đường tổng (phương pháp Phenol - Acid Sulfuric).

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận sử dụng loại enzyme nào và tại sao enzyme này lại làm tăng hiệu suất trích ly protein từ bèo tấm?
Tác giả sử dụng chế phẩm enzyme cellulase thương mại Viscozyme Cassava C (gốc nấm mốc Trichoderma reesei của hãng Novozymes, hoạt lực 100 FBG/g). Cellulase chứa phức hệ enzyme có khả năng cắt đứt các liên kết $\beta$-1,4-O-glycoside trong mạng lưới cellulose của thành tế bào bèo tấm, giúp phá vỡ vỏ bọc cơ học, làm giảm trở lực khuếch tán và giải phóng protein từ tế bào chất vào dung môi nước.

2. Tại sao khi tăng tỷ lệ enzyme:cơ chất vượt quá 30 µL/g thì hàm lượng protein trích ly không tăng thêm?
Khi nồng độ enzyme vượt quá mức 30 µL/g, lượng cơ chất cellulose có sẵn trên bề mặt bột bèo tấm đã bị bão hòa trung tâm hoạt động của enzyme. Sự dư thừa enzyme tự do trong pha lỏng dẫn đến hiện tượng cạnh tranh vị trí gắn kết cơ chất và cản trở không gian, khiến tốc độ thủy phân không gia tăng thêm, đồng thời làm giảm độ tinh sạch của dịch protein do lẫn enzyme thừa.

3. Yếu tố công nghệ nào đã bị loại bỏ qua bước sàng lọc mô hình Plackett-Burman?
Yếu tố thời gian trích ly ($X_4$) trong phạm vi khảo sát từ 60 đến 90 phút đã bị loại bỏ vì kết quả phân tích phương sai cho thấy sự khác biệt về hiệu suất trích ly giữa hai mốc thời gian này không có ý nghĩa thống kê ($P > 0,05$). Do đó, thời gian được cố định ở mức 90 phút để tối ưu hóa ba yếu tố còn lại (tỉ lệ enzyme, pH và nhiệt độ).

4. Bộ thông số công nghệ tối ưu hóa cuối cùng của quá trình trích ly là bao nhiêu và kết quả đạt được như thế nào?
Bộ thông số tối ưu xác định từ mô hình RSM-CCF bao gồm: tỉ lệ enzyme:cơ chất 30,45 µL/g, pH 5,55, nhiệt độ trích ly 46,11°C và thời gian 90 phút. Tại điều kiện này, hiệu suất thu hồi protein đạt 55,07% (tương ứng hàm lượng protein trích ly 133,428 mg/g nguyên liệu khô), cao gấp 2,29 lần so với mẫu đối chứng không bổ sung enzyme.

5. Thành phần hóa học ban đầu của bột bèo tấm nguyên liệu trong nghiên cứu gồm những gì?
Bột bèo tấm Lemna minor thu nhận tại Tiền Giang sau khi làm sạch, phơi khô và rây qua cỡ hạt 0,3 mm có thành phần hóa học gồm: 47,57% carbohydrate tổng, 24,23% protein tổng, 12,15% tro khoáng, 2,04% lipid, 8,81% các chất khác và độ ẩm được kiểm soát trong khoảng 5–6%.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp đã chứng minh tính hiệu quả của việc ứng dụng chế phẩm enzyme cellulase từ Trichoderma reesei trong việc phá vỡ cấu trúc vách tế bào để nâng cao hiệu suất trích ly protein từ nguồn sinh khối bèo tấm Lemna minor. Thông qua việc kết hợp ma trận sàng lọc Plackett-Burman và mô hình bề mặt đáp ứng RSM-CCF, nghiên cứu đã xác lập thành công chế độ công nghệ tối ưu (30,45 µL enzyme/g nguyên liệu, pH 5,55, 46,11°C trong 90 phút), nâng hiệu suất thu hồi protein lên 55,07% (đạt 133,428 mg protein/g bột khô), gấp 2,29 lần so với phương pháp trích ly không enzyme. Đồng thời, nghiên cứu đã xây dựng phương trình động học bậc hai mô tả chính xác tốc độ và khả năng trích ly, tạo cơ sở khoa học và dữ liệu thực nghiệm quan trọng cho các nghiên cứu thu nhận, tinh sạch đạm thực vật ở quy mô lớn hơn.